4. කිච්චාධිකරණස්ස කිං පුබ්බඞ්ගමන්ති : ලොභො පුබ්බඞ්ගමො, දොසො පුබ්බඞ්ගමො, මොහො පුබ්බඞ්ගමො, අලොභො පුබ්බඞ්ගමො, අදොසො පුබ්බඞ්ගමො, අමොහො පුබ්බඞ්ගමො. කති ඨානානීති : චත්තාරි කම්මානි ඨානානි. කති වත්ථූනීති : චත්තාරි කම්මානි වත්ථූනි. කති භූමියොති : චත්තාරි කම්මානි භූමියො. කති හෙතූති : නව හෙතූ තයො කුසලහෙතු, තයො අකුසලහෙතූ, තයො අබ්යාකතහෙතූ. කති මූලානීති : එකං මූලං සඞ්ඝො. කතීහාකාරෙහි කිච්චං ජායතීති : ද්වීහාකාරෙහි කිච්චං ජායති : ඤත්තිතො වා, අපලොකනතො වා. කිච්චාධිකරණං කතීහි සමථෙහි සම්මතීති : කිච්චාධිකරණං එකෙන සමථෙන සම්මති : සම්මුඛාවිනයෙන.
කති සමථා : සත්ත සමථා : සම්මුඛාවිනයො, සතිවිනයො, අමූළ්හවිනයො, පටිඤ්ඤාතකරණං, යෙභුය්යසිකා, තස්සපාපිය්යසිකා, තිණවත්ථාරකො.
ඉමෙ සත්ත සමථා. සියා ඉමෙ සත්ත සමථා දස සමථා හොන්ති. දස සමථා සත්ත සමථා හොන්ති. වත්ථුවසෙන පරියායෙන සියාති.
කථඤ්ච සියා : විවාදාධිකරණස්ස ද්වෙ සමථා. අනුවාදාධිකරණස්ස චත්තාරො සමථා, ආපත්තාධිකරණස්ස තයො සමථා, කිච්චාධිකරණස්ස එකො සමථො. එවං ඉමෙ සත්ත සමථා දස සමථා හොන්ති. දස සමථා සත්ත සමථා හොන්ති වත්ථුවසෙන පරියායෙන.
පරියායවාරො නිට්ඨිතො ඡට්ඨො.
7. සාධාරණවාරො
කති සමථා විවාදාධිකරණස්ස සාධාරණා, කති සමථා විවාදාධිකරණස්ස අසාධාරණා. කති සමථා අනුවාදාධිකරණස්ස සාධාරණා, කති සමථා අනුවාදාධිකරණස්ස අසාධාරණා, කති සමථා ආපත්තාධිකරණස්ස සාධාරණා, කති සමථා ආපත්තාධිකරණස්ස අසාධාරණා. කති සමථා කිච්චාධිකරණස්ස සාධාරණා, කති සමථා කිච්චාධිකරණස්ස අසාධාරණා,
1. ද්වෙ සමථා විවාදාධිකරණස්ස සාධාරණා : සම්මුඛාවිනයො යෙභුය්යසිකා. පඤ්ච සමථා විවාදාධිකරණස්ස අසාධාරණා : සතිවිනයො අමූළ්හවිනයො, පටිඤ්ඤාතකරණං, තස්සපාපිය්යසිකා, තිණවත්ථාරකො.
2. චත්තාරො සමථා අනුවාදාධිකරණස්ස සාධාරණා : සම්මුඛාවිනයො, සතිවිනයො, අමූළ්හවිනයො, තස්සපාපිය්යසිකා. තයො සමථා අනුවාදාධිකරණස්ස අසාධාරණා : යෙභුය්යසිකා පටිඤ්ඤාතකරණං, තිණවත්ථාරකො.
3. තයො සමථා ආපත්තාධිකරණස්ස සාධාරණා : සම්මුඛාවිනයො, පටිඤ්ඤාතකරණං, තිණවත්ථාරකො. චත්තාරො සමථා ආපත්තාධිකරණස්ස අසාධාරණා, යෙභුය්යසිකා, සතිවිනයො, අමූළ්හවිනයො, තස්සපාපිය්යසිකා.
4. එකො සමථො කිච්චාධිකරණස්ස සාධාරණො : සම්මුඛාවිනයො, ඡ සමථා කිච්චාධිකරණස්ස අසාධාරණා : යෙභුය්යසිකා, සතිවිනයො, අමූළ්හවිනයො, පටිඤ්ඤාතකරණං, තස්සපාපිය්යසිකා, තිණවත්ථාරකො.
සාධාරණවාරො නිට්ඨිතො සත්තමො.
8. තබ්භාගියවාරො
කති සමථා විවාදාධිකරණස්ස තබ්භාගියා, කති සමථා විවාදාධිකරණස්ස අඤ්ඤභාගියා. කති සමථා අනුවාදාධිකරණස්ස තබ්භාගියා, කති සමථා අනුවාදාධිකරණස්ස අඤ්ඤභාගියා. කති සමථා ආපත්තාධිකරණස්ස තබ්භාගියා, කති සමථා ආපත්තාධිකරණස්ස අඤ්ඤභාගියා. කති සමථා කිච්චාධිකරණස්ස තබ්භාගියා, කති සමථා කිච්චාධිකරණස්ස අඤ්ඤභාගියා :
1. ද්වෙ සමථා විවාදාධිකරණස්ස තබ්භාගියා : සම්මුඛාවිනයො, යෙභුය්යසිකා. පඤ්ච සමථා විවාදාධිකරණස්ස අඤ්ඤභාගියා : සතිවිනයො, අමූළ්හවිනයො, පටිඤ්ඤාතකරණං, තස්සපාපිය්යසිකා, තිණවත්ථාරකො.
2. චත්තාරො සමථා අනුවාදාධිකරණස්ස තබ්භාගියා : සම්මුඛාවිනයො, සතිවිනයො, අමූළ්හවිනයො, තස්සපාපිය්යසිකා. තයො සමථා අනුවාදාධිකරණස්ස අඤ්ඤභාගියා : යෙභුය්යසිකා, පටිඤ්ඤාතකරණං, තිණවත්ථාරකො.
3. තයො සමථා ආපත්තාධිකරණස්ස තබ්භාගියා : සම්මුඛාවිනයො, පටිඤ්ඤාතකරණං, තිණවත්ථාරකො. චත්තාරො සමථා ආපත්තාධිකරණස්ස අඤ්ඤභාගියා : යෙභුය්යසිකා, සතිවිනයො, අමූළ්හවිනයො, තස්සපාපිය්යසිකා.
4. එකො සමථො කිච්චාධිකරණස්ස තබ්භාගියො : සම්මුඛාවිනයො. ඡ සමථා කිච්චාධිකරණස්ස අඤ්ඤභාගියා : යෙභුය්යසිකා, සතිවිනයො, අමූළ්හවිනයො, පටිඤ්ඤාතකරණං, තස්සපාපිය්යසිකා, තිණවත්ථාරකො.
තබ්භාගියවාරො නිට්ඨිතො අට්ඨමො.
9. සමථා සමථස්ස සාධාරණවාරො
සමථා සමථස්ස සාධාරණා, සමථා සමථස්ස අසාධාරණා. සියා සමථා සමථස්ස සාධාරණා, සියා සමථා සමථස්ස අසාධාරණා.
කථං සියා සමථා සමථස්ස සාධාරණා, කථං සියා සමථා සමථස්ස අසාධාරණා :
1. යෙභුය්යසිකා සම්මුඛාවිනයස්ස සාධාරණා, සතිවිනයස්ස අමූළ්හවිනයස්ස පටිඤ්ඤාතකරණස්ස තස්සපාපිය්යසිකාය තිණවත්ථාරකස්ස අසාධාරණා.
2. සතිවිනයො සම්මුඛාවිනයස්ස සාධාරණො, අමූළ්හවිනයස්ස පටිඤ්ඤාතකරණස්ස තස්සපාපිය්යසිකාය තිණවත්ථාරකස්ස යෙභුය්යසිකාය අසාධාරණො.
3. අමූළ්හවිනයො සම්මුඛාවිනයස්ස සාධාරණො, පටිඤ්ඤාතකරණස්ස තස්සපාපිය්යසිකාය තිණවත්ථාරකස්ස යෙභුය්යසිකාය සතිවිනයස්ස අසාධාරණො.
4. පටිඤ්ඤාතකරණං සම්මුඛාවිනයස්ස සාධාරණං තස්සපාපිය්යසිකාය තිණවත්ථාරකස්ස යෙභුය්යසිකාය සතිවිනයස්ස අමූළ්හවිනයස්ස අසාධාරණං.
5. තස්සපාපිය්යසිකා සම්මුඛාවිනයස්ස සාධාරණා, තිණවත්ථාරකස්ස යෙභුය්යසිකාය සතිවිනයස්ස අමූළ්හවිනයස්ස පටිඤ්ඤාතකරණස්ස අසාධාරණා.
6. තිණවත්ථාරකො සම්මුඛාවිනයස්ස සාධාරණො, යෙභුය්යසිකාය සතිවිනයස්ස අමූළ්හවිනයස්ස පටිඤ්ඤාතකරණස්ස තස්සපාපිය්යසිකාය අසාධාරණො; එවං සියා සමථා සමථස්ස සාධාරණා එවං සියා සමථා සමථස්ස අසාධාරණා.
සමථා සමථස්ස සාධාරණවාරො නිට්ඨිතො නවමො.
10. සමථා සමථස්ස තබ්භාගියවාරො
සමථා සමථස්ස තබ්භාගියා. සමථා සමථස්ස අඤ්ඤභාගියා සියා සමථා සමථස්ස තබ්භාගියා. සියා සමථා සමථස්ස අඤ්ඤභාගියා.
කථං සියා සමථා සමථස්ස තබ්භාගියා, කථං සියා සමථා සමථස්ස අඤ්ඤභාගියා :
1. යෙභුය්යසිකා සම්මුඛාවිනයස්ස තබ්භාගියා, සතිවිනයස්ස අමූළ්හවිනයස්ස පටිඤ්ඤාතකරණස්ස තස්සපාපිය්යසිකාය තිණවත්ථාරකස්ස අඤ්ඤභාගියා.
2. සතිවිනයො සම්මුඛාවිනයස්ස තබ්භාගියො. අමූළ්හවිනයස්ස පටිඤ්ඤාතකරණස්ස තස්සපාපිය්යසිකාය තිණවත්ථාරකස්ස යෙභුය්යසිකාය අඤ්ඤභාගියො.
3. අමූළ්හවිනයො සම්මුඛාවිනයස්ස තබ්භාගියො, පටිඤ්ඤාතකරණස්ස තස්සපාපිය්යසිකාය තිණවත්ථාරකස්ස යෙභුය්යසිකාය සතිවිනයස්ස අඤ්ඤභාගියො.
4. පටිඤ්ඤාතකරණං සම්මුඛාවිනයස්ස තබ්භාගියං, තස්සපාපිය්යසිකාය තිණවත්ථාරකස්ස යෙභුය්යසිකාය සතිවිනයස්ස අමූළ්හවිනයස්ස අඤ්ඤභාගියං.
5. තස්සපාපිය්යසිකා සම්මුඛාවිනයස්ස තබ්භාගියා, තිණවත්ථාරකස්ස යෙභුය්යසිකාය සතිවිනයස්ස අමූළ්හවිනයස්ස පටිඤ්ඤාතකරණස්ස තස්සපාපිය්යසිකාය අඤ්ඤභාගියා.
6. තිණවත්ථාරකො සම්මුඛාවිනයස්ස තබ්භාගියො, යෙභුය්යසිකාය සතිවිනයස්ස අමූළ්හවිනයස්ස පටිඤ්ඤාතකරණස්ස තස්සපාපිය්යසිකාය අඤ්ඤභාගියො. එවං සියා සමථා සමථස්ස තබ්භාගියා. එවං සියා සමථා සමථස්ස අඤ්ඤභාගියා.
සමථා සමථස්ස තබ්භාගියවාරො නිට්ඨිතො දසමො.
11. සමථසම්මුඛාවිනයවාරො
සමථො සම්මුඛාවිනයො. සම්මුඛාවිනයො සමථො. සමථො යෙභුය්යසිකා, යෙභුය්යසිකා සමථො. සමථො සතිවිනයො. සතිවිනයො සමථො. සමථො අමූළ්හවිනයො. අමූළ්හවිනයො සමථො. සමථො පටිඤ්ඤාතකරණං පටිඤ්ඤාතකරණං සමථො. සමථො තස්සපාපිය්යසිකා, තස්සපාපිය්යසිකා සමථො. සමථො තිණවත්ථාරකො, තිණවත්ථාරකො සමථො.
1. යෙභුය්යසිකා සතිවිනයො අමූළ්හවිනයො පටිඤ්ඤාතකරණං තස්සපාපිය්යසිකා තිණවත්ථාරකො –ඉමෙ සමථා සමථා. නො සම්මුඛාවිනයො. සම්මුඛාවිනයො සමථො චෙව සම්මුඛාවිනයො ච.
2. සතිවිනයො අමූළ්හවිනියො පටිඤ්ඤාතකරණං තස්සපාපිය්යසිකා තිණවත්ථාරකො සම්මුඛාවිනයො ඉමෙ සමථා සමථා, නො යෙභුය්යසිකා. යෙභුය්යසිකා සමථො චෙව යෙභුය්යසිකා ච.
3. අමූළ්හවිනයො පටිඤ්ඤාතකරණං තස්සපාපිය්යසිකා තිණවත්ථාරකො සම්මුඛාවිනයො යෙභුය්යසිකා ඉමෙ සමථා සමථා, නො සතිවිනයො. සතිවිනයො සමථො චෙව සතිවිනයො ච.
4. පටිඤ්ඤාතකරණං තස්සපාපිය්යසිකා තිණවත්ථාරකො සම්මුඛාවිනයො යෙභුය්යසිකා සතිවිනයො ඉමෙ සමථා සමථා. නො අමූළ්හවිනයො. අමූළ්හවිනයො සමථො චෙව අමූළ්හවිනයො ච.
5. තස්සපාපිය්යසිකා තිණවත්ථාරකො සම්මුඛාවිනයො යෙභුය්යසිකා සතිවිනයො අමූළ්හවිනයො ඉමෙ සමථා සමථා, නො පටිඤ්ඤාතකරණං. පටිඤ්ඤාතකරණං සමථො චෙව පටිඤ්ඤාතකරණඤ්ච.
6. තිණවත්ථාරකො සම්මුඛාවිනයො යෙභුය්යසිකා සතිවිනයො අමූළ්හවිනයො පටිඤ්ඤාතකරණං ඉමෙ සමථා සමථා, නො තස්සපාපිය්යසිකා. තස්සපාපිය්යසිකා සමථො චෙව තස්සපාපිය්යසිකා ච.
7. සම්මුඛාවිනයො යෙභුය්යසිකා සතිවිනයො අමූළ්හවිනයො පටිඤ්ඤාතකරණං තස්සපාපිය්යසිකා ඉමෙ සමථා සමථා, නො තිණවත්ථාරකො. තිණවත්ථාරකො සමථො චෙව තිණවත්ථාරකො ච.
සමථසම්මුඛාවිනයවාරො නිට්ඨිතො එකාදසමො.
12. විනයවාරො
විනයො සම්මුඛාවිනයො. සම්මුඛාවිනයො විනයො. විනයො යෙභුය්යසිකා. යෙභුය්යසිකා විනයො. විනයො සතිවිනයො, සතිවිනයො විනයො. විනයො අමූළ්හවිනයො, අමූළ්හවිනයො විනයො. විනයො පටිඤ්ඤාතකරණං. පටිඤ්ඤාතකරණං විනයො. විනයො තස්සපාපිය්යසිකා. තස්සපාපිය්යසිකා විනයො. විනයො තිණවත්ථාරකො. තිණවත්ථාරකො විනයො.
1. විනයො සියා සම්මුඛාවිනයො. සියා න සම්මුඛාවිනයො. සම්මුඛාවිනයො විනයො චෙව සම්මුඛාවිනයො ච.
2. විනයො සියා යෙභුය්යසිකා. සියා න යෙභුය්යසිකා. යෙභුය්යසිකා විනයො චෙව යෙභුය්යසිකා ච.
3. විනයො සියා සතිවිනයො. සියා න සතිවිනයො. සතිවිනයො විනයො චෙව සතිවිනයො ච.
4. විනයො සියා අමූළ්හවිනයො. සියා න අමූළ්හවිනයො. අමූළ්හවිනයො විනයො චෙව අමූළ්හවිනයො ච.
5. විනයො සියා පටිඤ්ඤාතකරණං, සියා න පටිඤ්ඤාතකරණං, පටිඤ්ඤාතකරණං විනයො චෙව පටිඤ්ඤාතකරණඤ්ච.
6. විනයො සියා තස්සපාපිය්යසිකා සියා න තස්සපාපිය්යසිකා. තස්සපාපිය්යසිකා විනයො චෙව තස්සපාපිය්යසිකා ච.
7. විනයො සියා තිණවත්ථාරකො. සියා න තිණවත්ථාරකො. තිණවත්ථාරකො විනයො චෙව තිණවත්ථාරකො ච.
විනයවායරා නිට්ඨිතො ද්වාදසමො.
13. කුසලවාරො
සම්මුඛාවිනයො කුසලො අකුසලො අබ්යාකතො, යෙභුය්යසිකා කුසලා අකුසලා අබ්යාකතා. සතිවිනයො කුසලො අකුසලො අබ්යාකතො. අමූළ්හවිනයො කුසලො අකුසලො අබ්යාකතො, පටිඤ්ඤාතකරණං කුසලං අකුසලං අබ්යාකතං, තස්සපාපිය්යසිකා කුසලා අකුසලා අබ්යාකතා. තිණවත්ථාරකො කුසලො අකුසලො අබ්යාකතො.
1. සම්මුඛාවිනයො සියා කුසලො සියා අබ්යාකතො. නත්ථි සම්මුඛා විනයො අකුසලො.
2. යෙභුය්යසිකා සියා කුසලා. සියා අකුසලා. සියා අබ්යාකතා.
3. සතිවිනයො සියා කුසලො. සියා අකුසලො. සියා අබ්යාකතො.
4. අමූළ්හවිනයො සියා කුසලො. සියා අකුසලො. සියා අබ්යාකතො.
5. පටිඤ්ඤාතකරණං සියා කුසලං. සියා අකුසලං. සියා අබ්යාකතං.
6. තස්සපාපිය්යසිකා සියා කුසලා. සියා අකුසලා. සියා අබ්යාකතා.
7. තිණවත්ථාරකො සියා කුසලො. සියා අකුසලො. සියා අබ්යාකතො.
විවාදාධිකරණං කුසලං අකුසලං අබ්යාකතං. අනුවාදාධිකරණං කුසලං අකුසලං අබ්යාකතං. ආපත්තාධිකරණං කුසලං අකුසලං අබ්යාකතං. කිච්චාධිකරණංකුසලං අකුසලං අබ්යාකතං :
1. විවාදාධිකරණං සියා කුසලං. සියා අකුසලං. සියා අබ්යාකතං.
2. අනුවාදාධිකරණං සියා කුසලං. සියා අකුසලං. සියා අබ්යාකතං.
3. ආපත්තාධිකරණං සියා අකුසලං. සියා අබ්යාකතං. නත්ථි ආපත්තාධිකරණං කුසලං.
4. කිච්චාධිකරණං සියා කුසලං. සියා අකුසලං. සියා අබ්යාකතං.
කුසලවාරො නිට්ඨිතො තෙරසමො.
14. යත්ථවාරො
1. යත්ථ යෙභුය්යසිකා ලබ්භති, තත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති, යත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති, තත්ථ යෙභුය්යසිකා ලබ්භති. න තත්ථ සතිවිනයො ලබ්භති. න තත්ථ අමූළ්හවිනයො ලබ්භති. න තත්ථ පටිඤ්ඤාතකරණං ලබ්භති. න තත්ථ තස්සපාපිය්යසිකා ලබ්භති. න තත්ථ තිණවත්ථාරකො ලබ්භති.
2. යත්ථ සතිවිනයො ලබ්භති. තත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති. යත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති, තත්ථ සතිවිනයො ලබ්භති. න තත්ථ අමූළ්හවිනයො ලබ්භති. න තත්ථ පටිඤ්ඤාතකරණං ලබ්භති. න තත්ථ තස්සපාපිය්යසිකා ලබ්භති. න තත්ථ තිණවත්ථාරකො ලබ්භති. න තත්ථ යෙභුය්යසිකා ලබ්භති.
3. යත්ථ අමූළ්හවිනයො ලබ්භති, තත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති. යත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති, තත්ථ අමූළ්හවිනයො ලබ්භති. න තත්ථ පටිඤ්ඤාතකරණං ලබ්භති. න තත්ථ තස්සපාපිය්යසිකා ලබ්භති. න තත්ථ තිණවත්ථාරකො ලබ්භති. න තත්ථ යෙභුය්යසිකා ලබ්භති. න තත්ථ සතිවිනයො ලබ්භති.
4. යත්ථ පටිඤ්ඤාතකරණං ලබ්භති, තත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති, යත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති, තත්ථ පටිඤ්ඤාතකරණං ලබ්භති. න තත්ථ තස්සපාපිය්යසිකා ලබ්භති. න තත්ථ තිණවත්ථාරකො ලබ්භති. න තත්ථ යෙභුය්යසිකා ලබ්භති. න තත්ථ සතිවිනයො ලබ්භති. න තත්ථ අමූළ්හවිනයො ලබ්භති.
5. යත්ථ තස්සපාපිය්යසිකා ලබ්භති, තත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති, යත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති, තත්ථ තස්සපාපිය්යසිකා ලබ්භති. න තත්ථ තිණවත්ථාරකො ලබ්භති. න තත්ථ යෙභුය්යසිකා ලබ්භති. න තත්ථ සතිවිනයො ලබ්භති, න තත්ථ අමූළ්හවිනයො ලබ්භති, න තත්ථ පටිඤ්ඤාතකරණං ලබ්භති.
6. යත්ථ තිණවත්ථාරකො ලබ්භති, තත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති, යත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති, තත්ථ තිණවත්ථාරකො ලබ්භති. න තත්ථ යෙභුය්යසිකා ලබ්භති. න තත්ථ සතිවිනයො ලබ්භති. න තත්ථ අමූළ්හවිනයො ලබ්භති. න තත්ථ පටිඤ්ඤාතකරණං ලබ්භති. න තත්ථ තස්සපාපිය්යසිකා ලබ්භති.
7. යත්ථ යෙභුය්යසිකා තත්ථ සම්මුඛාවිනයො. යත්ථ සම්මුඛාවිනයො තත්ථ යෙභුය්යසිකා. න තත්ථ සතිවිනයො. න තත්ථ අමූළ්හවිනයො. න තත්ථ පටිඤ්ඤාතකරණං. න තත්ථ තස්සපාපිය්යසිකා. න තත්ථ තිණවත්ථාරකො.
8. යත්ථ සතිවිනයො තත්ථ සම්මුඛාවිනයො. යත්ථ සම්මුඛාවිනයො තත්ථ සතිවිනයො. න තත්ථ අමූළ්හවිනයො. න තත්ථ පටිඤ්ඤාතකරණං. න තත්ථ තස්සපාපිය්යසිකා. න තත්ථ තිණවත්ථාරකො. න තත්ථ යෙභුය්යසිකා. (සම්මුඛාවිනයං කාතුනමූලං-පෙ-.)
9. යත්ථ තිණවත්ථාරකො තත්ථ සම්මුඛාවිනයො යත්ථ සම්මුඛාවිනයො, තත්ථ තිණවත්ථාරකො. න තත්ථ යෙභුය්යසිකා. න තත්ථ සතිවිනයො. න තත්ථ අමූළ්හවිනයො. න තත්ථ පටිඤ්ඤාතකරණං. න තත්ථ තස්සපාපිය්යසිකා.
චක්කපෙය්යාලං.
යත්ථවාරො නිට්ඨිතො චුද්දසමො.
15. සමථවාරො
1. යස්මිං සමයෙ සම්මුඛාවිනයෙන ච යෙභුය්යසිකාය ච අධිකරණං වූපසම්මති, යත්ථ යෙභුය්යසිකා ලබ්භති. තත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති, යත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති, තත්ථ යෙභුය්යසිකා ලබ්භති. න තත්ථ සතිවිනයො ලබ්භති. න තත්ථ අමූළ්හවිනයො ලබ්භති. න තත්ථ පටිඤ්ඤාතකරණං ලබ්භති. න තත්ථ තස්සපාපිය්යසිකා ලබ්භති. න තත්ථ තිණවත්ථාරකො ලබ්භති.
2. යස්මිං සමයෙ සම්මුඛාවිනයෙන ච සතිවිනයෙන ච අධිකරණං වූපසම්මති, යත්ථ සතිවිනයො ලබ්භති, තත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති. යත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති, තත්ථ සතිවිනයො ලබ්භති. න තත්ථ අමූළ්හවිනයො ලබ්භති න තත්ථ පටිඤ්ඤාතකරණං ලබ්භති. න තත්ථ තස්සපාපිය්යසිකා ලබ්භති. න තත්ථ තිණවත්ථාරකො ලබ්භති, න තත්ථ යෙභුය්යසිකා ලබ්භති.
3. යස්මිං සමයෙ සම්මුඛාවිනයෙන ච අමූළ්හවිනයෙන ච අධිකරණං වූපසම්මති, යත්ථ අමූළ්හවිනයො ලබ්භති, තත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති. යත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති, තත්ථ අමූළ්හවිනයො ලබ්භති. න තත්ථ පටිඤ්ඤාතකරණං ලබ්භති. න තත්ථ තස්සපාපිය්යසිකා ලබ්භති. න තත්ථ තිණවත්ථාරකො ලබ්භති. න තත්ථ යෙභුය්යසිකා ලබ්භති. න තත්ථ සතිවිනයො ලබ්භති.
4. යස්මිං සමයෙ සම්මුඛාවිනයෙන ච පටිඤ්ඤාතකරණෙන ච අධිකරණං වූපසම්මති, යත්ථ පටිඤ්ඤාතකරණං ලබ්භති, තත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති. යත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති, තත්ථ පටිඤ්ඤාතකරණං ලබ්භති. න තත්ථ තස්සපාපිය්යසිකා ලබ්භති. න තත්ථ තිණවත්ථාරකො ලබ්භති. න තත්ථ යෙභුය්යසිකා ලබ්භති. න තත්ථ සතිවිනයො ලබ්භති. න තත්ථ අමූළ්හවිනයො ලබ්භති.
5. යස්මිං සමයෙ සම්මුඛාවිනයෙන ච තස්සපාපිය්යසිකාය ච අධිකරණං වූපසම්මති, යත්ථ තස්සපාපිය්යසිකා ලබ්භති, තත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති. යත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති, තත්ථ තස්සපාපිය්යසිකා ලබ්භති. න තත්ථ තිණවත්ථාරකො ලබ්භති. න තත්ථ යෙභුය්යසිකා ලබ්භති. න තත්ථ සතිවිනයො ලබ්භති. න තත්ථ අමූළ්හවිනයො ලබ්භති. න තත්ථ පටිඤ්ඤාතකරණං ලබ්භති.
6. යස්මිං සමයෙ සම්මුඛාවිනයෙන ච තිණවත්ථාරකෙන ච අධිකරණං වූපසම්මති, යත්ථ තිණවත්ථාරකො ලබ්භති, තත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති. යත්ථ සම්මුඛාවිනයො ලබ්භති, තත්ථ තිණවත්ථාරකො ලබ්භති. න තත්ථ යෙභුය්යසිකා ලබ්භති. න තත්ථ සතිවිනයො ලබ්භති. න තත්ථ අමූළ්හවිනයො ලබ්භති. න තත්ථ පටිඤ්ඤාතකරණං ලබ්භති. න තත්ථ තස්සපාපිය්යසිකා ලබ්භති.
සමථවාරො නිට්ඨිතො පණ්ණරසමො.
16. සංසට්ඨවාරො
අධිකරණන්ති වා සමථාති වා ඉමෙ ධම්මා සංසට්ඨා උදාහු විසංසට්ඨා, ලබ්භා ච පනිමෙසං ධම්මානං විනිබ්භුජිත්වා විනිබ්භුජිත්වා නානාකරණං පඤ්ඤාපෙතුන්ති :-
අධිකරණන්ති වා සමථාති වා ඉමෙ ධම්මා විසංසට්ඨා, නො සංසට්ඨා. ලබ්භා ච පනිමෙසං ධම්මානං විනිබ්භුජිත්වා විනිබ්භුජිත්වා නානාකරණං පඤ්ඤාපෙතුන්ති, සො මා හෙවන්තිස්ස වචනීයො. අධිකරණන්ති වා සමථාති වා ඉමෙ ධම්මා සංසට්ඨා නො විසංසට්ඨා. න ච ලබ්භා{1} ඉමෙසං ධම්මානං විනිබ්භුජිත්වා විනිබ්භුජිත්වා නානාකරණං පඤ්ඤාපෙතුං. තං කිස්ස හෙතු : නනු වුත්තං භගවතා “චත්තාරිමානි භික්ඛවෙ අධිකරණානි, සත්ත සමථා. අධිකරණා සමථෙහි සම්මන්ති. සමථා අධිකරණෙහි සම්මන්තී”ති. එවං ඉමෙ ධම්මා සංසට්ඨා නො විසංසට්ඨා නො ච ලබ්භා ඉමෙසං ධම්මානං විනිබ්භුජිත්වා විනිබ්භුජිත්වා නානාකරණං පඤ්ඤාපෙතුන්ති.
සංසට්ඨවාරො නිට්ඨිතො සොළසමො.
17. සම්මතිවාරො
විවාදාධිකරණං කතීහි සමථෙහි සම්මති, අනුවාදාධිකරණං කතීහි සමථෙහි සම්මති, ආපත්තාධිකරණං කතීහි සමථෙහි සම්මති, කිච්චාධිකරණං කතීහි සමථෙහි සම්මති :