පරිචරෙය්යාති අභිරමෙය්ය.
මෙථුනූපසංහිතෙනාති මෙථුනධම්මප්පටිසංයුත්තෙන.
සඞ්ඝාදිසෙසො’ති -පෙ- තෙනපි වුච්චති සඞ්ඝාදිසෙසො’ති.
1. ඉත්ථි ච හොති, ඉත්ථිසඤ්ඤී, සාරත්තො ච. භික්ඛු ච නං ඉත්ථියා සන්තිකෙ අත්තකාමපාරිචරියාය වණ්ණං භාසති, ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස.
2. [ඉත්ථී ච හොති වෙමතිකො -පෙ- පණ්ඩකසඤ්ඤී -පෙ- පුරිසසඤ්ඤී -පෙ- තිරච්ඡානගතසඤ්ඤී, සාරත්තො ච. භික්ඛු ච නං ඉත්ථියා සන්තිකෙ අත්තකාමපාරිචරියාය වණ්ණං භාසති, ආපත්ති දුක්කටස්ස.
3. පණ්ඩකො ච හොති, පණ්ඩකසඤ්ඤී, සාරත්තො ච. භික්ඛු ච නං පණ්ඩකස්ස සන්තිකෙ අත්තකාමපාරිචරියාය වණ්ණං භාසති, ආපත්ති ථුල්ලච්චයස්ස.
4. පණ්ඩකො ච හොති වෙමතිකො -පෙ- පුරිසසඤ්ඤී -පෙ- තිරච්ඡානගතසඤ්ඤී -පෙ- ඉත්ථිසඤ්ඤී, සාරත්තො ච. භික්ඛු ච නං පණ්ඩකස්ස සන්තිකෙ අත්තකාමපාරිචරියාය වණ්ණං භාසති ආපත්ති දුක්කටස්ස.
5. පුරිසො ච හොති -පෙ- තිරච්ඡානගතො ච හොති, තිරච්ඡානගතසඤ්ඤී -පෙ- වෙමතිකො ඉත්ථිසඤ්ඤී -පෙ- පණ්ඩකසඤ්ඤී -පෙ- පුරිසසඤ්ඤී සාරත්තො ච. භික්ඛු ච නං තිරච්ඡානගතස්ස සන්තිකෙ අත්තකාමපාරිචරියාය වණ්ණං භාසති ආපත්ති දුක්කටස්ස.]{*}
6. ද්වෙ ඉත්ථියො ද්වින්නං ඉත්ථීනං ඉත්ථිසඤ්ඤී, සාරත්තො ච, භික්ඛු ච නං ද්වින්නං ඉත්ථීනං සන්තිකෙ අත්තකාමපාරිචරියාය වණ්ණං භාසති, ආපත්ති ද්වින්නං සඞ්ඝාදිසෙසානං -පෙ-.
7. ඉත්ථි ච පණ්ඩකො ච, උභින්නං ඉත්ථිසඤ්ඤී, සාරත්තො ච. භික්ඛු ච නං උභින්නං සන්තිකෙ අත්තකාමපාරිචරියාය වණ්ණං භාසති, ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසෙන දුක්කටස්ස -පෙ-.
8. අනාපත්ති චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානපච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරෙන උපට්ඨහාති භණති, උම්මත්තකස්ස, ආදිකම්මිකස්සාති.
විනීතවත්ථු
උද්දානගාථා:
කථං වඤ්ඣා ලභෙ පුත්තං පියා ච සුභගා සියං, කිං දජ්ජං කෙනුපට්ඨෙය්යං, කථං ගච්ඡෙය්යං සුග්ගතින්ති.
1. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරා වඤ්ඣා ඉත්ථි කුලූපගං භික්ඛුං එතදවොච: “කථාහං භන්තෙ විජායෙය්ය”න්ති. “තෙන හි භගිනි අග්ගදානං දෙහී”ති. “කිං භන්තෙ අග්ගදාන”න්ති? “මෙථුනං ධම්ම”න්ති. තස්ස කුක්කුච්චං අහොසි -පෙ- “ආපත්තිං ත්වං භික්ඛු ආපන්නො සඞ්ඝාදිසෙස”න්ති. (1)
2. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරා විජායිනී ඉත්ථි කුලූපගං භික්ඛුං එතදවොච: “කථාහං භන්තෙ පුත්තං ලභෙය්ය”න්ති. “තෙන හි භගිනි අග්ගදානං දෙහී”ති. “කිං භන්තෙ අග්ගදාන?”න්ති. “මෙථුනං ධම්ම”න්ති. තස්ස කුක්කුච්චං අහොසි -පෙ- “ආපත්තිං ත්වං භික්ඛු ආපන්නො සඞ්ඝාදිසෙස”න්ති. (2)
3. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරා ඉත්ථි කුලූපගං භික්ඛුං එතදවොච: “කථාහං භන්තෙ සාමිකස්ස පියා අස්ස”න්ති. “තෙන හි භගිනි අග්ගදානං දෙහී”ති. “කිං භන්තෙ අග්ගදාන”න්ති. “මෙථුනං ධම්ම”න්ති. තස්ස කුක්කුච්චං අහොසි -පෙ- “ආපත්තිං ත්වං භික්ඛු ආපන්නො සඞ්ඝාදිසෙස”න්ති. (3)
4. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරා ඉත්ථි කුලූපගං භික්ඛුං එතදවොච: “කථාහං, භන්තෙ සුභගා අස්ස?න්ති. “තෙන හි භගිනි අග්ගදානං දෙහී”ති. “කිං භන්තෙ අග්ගදාන?”න්ති. “මෙථුනං ධම්ම”න්ති. තස්ස කුක්කුච්චං අහොසි -පෙ- “ආපත්තිං ත්වං භික්ඛු ආපන්නො සඞ්ඝාදිසෙස”න්ති. (4)
5. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරා ඉත්ථි කුලූපගං භික්ඛුං එතදවොච: “ක්යාහං භන්තෙ අය්යස්ස දජ්ජාමී?”ති. “අග්ගදානං භගිනී”ති. “කිං භන්තෙ අග්ගදාන?”න්ති. “මෙථුනං ධම්ම”න්ති. තස්ස කුක්කුච්චං අහොසි -පෙ- “ආපත්තිං ත්වං භික්ඛු ආපන්නො සඞ්ඝාදිසෙස”න්ති. (5)
6. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරා ඉත්ථි කුලූපගං භික්ඛුං එතදවොච: “කෙනාහං, භන්තෙ අය්යං උපට්ඨෙමී?”ති. “අග්ගදානෙන භගිනී”ති. කිං භන්තෙ අග්ගදාන?”න්ති. “මෙථුනං ධම්ම”න්ති. තස්ස කුක්කුච්චං අහොසි -පෙ- “ආපත්තිං ත්වං භික්ඛු ආපන්නො සඞ්ඝාදිසෙස”න්ති. (6)
7. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරා ඉත්ථි කුලූපගං භික්ඛුං එතදවොච: “කථාහං භන්තෙ, සුගතිං ගච්ඡෙය්ය?”න්ති. “තෙන හි භගිනි අග්ගදානං දෙහී”ති. “කිං භන්තෙ අග්ගදාන?”න්ති. “මෙථුනං ධම්ම”න්ති. තස්ස කුක්කුච්චං අහොසි -පෙ- “ආපත්තිං ත්වං භික්ඛු ආපන්නො සඞ්ඝාදිසෙස”න්ති. (7)
අත්තකාමපාරිචරියසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං.
3. 5.
සඤ්චරිත්තසික්ඛාපදං
1. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස්මා උදායී සාවත්ථියං කුලූපගො හොති, බහුකානි කුලානි උපසඞ්කමති. යත්ථ පස්සති කුමාරකං වා අපජාපතිකං, කුමාරිකං වා අපතිකං, කුමාරකස්ස මාතාපිතූනං සන්තිකෙ කුමාරිකාය වණ්ණං භණති: “අමුකස්ස කුලස්ස කුමාරිකා අභිරූපා දස්සනීයා පාසාදිකා පණ්ඩිතා බ්යත්තා මෙධාවිනී දක්ඛා අනලසා. ඡන්නා සා කුමාරිකා ඉමස්ස කුමාරකස්සා”ති. තෙ එවං වදෙන්ති: “එතෙ ඛො භන්තෙ අම්හෙ න ජානන්ති “කෙ වා ඉමෙ කස්ස වා”ති. සචෙ භන්තෙ අය්යො දාපෙය්ය ආනෙය්යාම මයං තං කුමාරිකං ඉමස්ස කුමාරකස්සා”ති. කුමාරිකාය මාතාපිතූනං සන්තිකෙ කුමාරකස්ස වණ්ණං භණති: “අමුකස්ස කුලස්ස කුමාරකො අභිරූපො දස්සනීයො පාසාදිකො පණ්ඩිතො බ්යත්තො මෙධාවී දක්ඛො අනලසො. ඡන්නායං{1} කුමාරිකා තස්ස කුමාරකස්සා”ති. තෙ එවං වදෙන්ති: “එතෙ ඛො භන්තෙ අම්හෙ න ජානන්ති: ‘කෙ වා ඉමෙ කස්සවා’ති, කිස්මිං විය කුමාරිකාය වත්තුං. සචෙ භන්තෙ අය්යො යාචාපෙය්ය දජ්ජෙය්යාම මයං ඉමං කුමාරිකං තස්ස කුමාරකස්සා”ති. එතෙනෙව උපායෙන ආවාහානි’පි කාරාපෙති. විවාහානි’පි කාරාපෙති. වාරෙය්යානි’පි කාරාපෙති.
2. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරිස්සා පුරාණගණකියා ධීතා අභිරූපා හොති දස්සනීයා පාසාදිකා. තිරොගාමකා ආජීවකසාවකා ආගන්ත්වා තං ගණකිං එතදවොචුං: “දෙහාය්යෙ ඉමං කුමාරිකං අම්හාකං කුමාරකස්සා”ති. සා එවමාහ: “අහං ඛ්වය්යා{2} තුම්හෙ න ජානාමි “කෙ වා ඉමෙ කස්ස වා”ති. අයඤ්ච මෙ එකධීතිකා. තිරොගාමො ච ගන්තබ්බො, “නාහං දස්සාමී”ති. මනුස්සා තෙ ආජීවකසාවකෙ එතදවොචුං: “කිස්ස තුම්හෙ අය්යා ආගතත්ථා”ති. “ඉධ මයං අය්යා අමුකං නාම ගණකිං ධීතරං යාචිම්හ අම්හාකං කුමාරකස්ස, සා එවමාහ: “අහං ඛ්වය්යා තුම්හෙ න ජානාමි “කෙ වා ඉමෙ කස්ස වා”ති. අයඤ්ච මෙ එකධීතිකා, තිරොගාමො ච ගන්තබ්බො, නාහං දස්සාමී”ති. “කිස්ස තුම්හෙ අය්යො, තං ගණකිං ධීතරං යාචිත්ථ? නනු අය්යො උදායී වත්තබ්බො? අය්යො උදායී දාපෙස්සතී”ති. අථ ඛො තෙ ආජීවකසාවකා යෙනායස්මා උදායී, තෙනුපසඞ්කමිංසු. උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං උදායිං එතදවොචුං: “ඉධ මයං භන්තෙ අමුකං නාම ගණකිං ධීතරං යාචිම්හ අම්හාකං කුමාරකස්ස. සා එවමාහ: අහං ඛ්වය්යා තුම්හෙ න ජානාමි කෙ වා ඉමෙ කස්ස වා’ති. අයඤ්ච මෙ එකධීතිකා, තිරොගාමො ච ගන්තබ්බො, නාහං දස්සාමී’ති. සාධු භන්තෙ අය්යො තං ගණකිං ධීතරං දාපෙතු අම්හාකං කුමාරකස්සා”ති.
3. අථ ඛො ආයස්මා උදායී යෙන සා ගණකී, තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා තං ගණකිං එතදවොච: “කිස්සිමෙසං ධීතරං න දෙසී?”ති? “අහං ඛ්වය්ය, ඉමෙ න ජානාමි ‘කෙ වා ඉමෙ කස්ස වා’ති. අයඤ්ච මෙ එකධීතිකා, තිරොගාමො ච ගන්තබ්බො, නාහං දස්සාමී”ති. “දෙහිමෙසං. අහං ඉමෙ ජානාමී”ති. “සචෙ භන්තෙ අය්යො ජානාති, දස්සාමී”ති. අථ ඛො සා ගණකී තෙසං ආජීවකසාවකානං ධීතරං අදාසි. අථ ඛො තෙ ආජීවකසාවකා තං කුමාරිකං නෙත්වා මාසංයෙව සුණිසභොගෙන භුඤ්ජිංසු. තතො අපරෙන දාසිභොගෙන භුඤ්ජන්ති. අථ ඛො සා කුමාරිකා මාතුයා සන්තිකෙ දූතං පාහෙසි: “අහං හි දුග්ගතා දුක්ඛිතා න සුඛං ලභාමි. මාසං යෙව මං සුණිසභොගෙන භුඤ්ජිංසු. තතො අපරෙන දාසීභොගෙන භුඤ්ජන්ති. ආගච්ඡතු මෙ මාතා මං නෙස්සතූ”ති.
4. අථ ඛො සා ගණකී යෙන තෙ ආජීවකසාවකා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා තෙ ආජීවකසාවකෙ එතදවොච: “මාය්යා, ඉමං කුමාරිකං දාසිභොගෙන භුඤ්ජිත්ථ. සුණිසභොගෙන ඉමං කුමාරිකං භුඤ්ජථා”ති. තෙ එවමාහංසු “නත්ථම්හාකං තයා සද්ධිං ආහාරූපහාරො, සමණෙන සද්ධිං අම්හාකං ආහාරූපහාරො, ගච්ඡ ත්වං, න මයං තං ජානාමා”ති. අථ ඛො සා ගණකී තෙහි ආජීවකසාවකෙහි අපසාදිතා පුනදෙව සාවත්ථිං පච්චාගඤ්ඡි. දුතියම්පි ඛො සා කුමාරිකා මාතුයා සන්තිකෙ දූතං පාහෙසි: “අහං හි දුග්ගතා දුක්ඛිතා, න සුඛං ලභාමි. මාසංයෙව මං සුණිසභොගෙන භුඤ්ජිංසු. තතො අපරෙන දාසීභොගෙන භුඤ්ජන්ති. ආගච්ඡතු මෙ මාතා. මං නෙස්සතූ”ති.
5. අථ ඛො සා ගණකී යෙනායස්මා උදායී තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං උදායිං එතදවොච: “සා කිර භන්තෙ කුමාරිකා දුග්ගතා දුක්ඛිතා න සුඛං ලභති. මාසංයෙව නං සුණිසාභොගෙන භුඤ්ජිංසු. තතො අපරෙන දාසීභොගෙන භුඤ්ජන්ති. වදෙය්යාථ භන්තෙ: “මාය්යා ඉමං කුමාරිකං දාසිභොගෙන භුඤ්ජිත්ථ. සුණිසාභොගෙන ඉමං කුමාරිකං භුඤ්ජථා”ති. අථ ඛො ආයස්මා උදායී යෙන තෙ ආජීවකසාවකා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා තෙ ආජීවකසාවකෙ එතදවොච: මාය්යා ඉමං කුමාරිකං දාසීභොගෙන භුඤ්ජිත්ථ. සුණිසාභොගෙන ඉමං කුමාරිකං භුඤ්ජථා”ති. තෙ එවමාහංසු: “නත්ථම්හාකං තයා සද්ධිං ආහාරූපහාරො, ගණකියා සද්ධිං අම්හාකං ආහාරූපහාරො. සමණෙන භවිතබ්බං අබ්යාවටෙන. සමණො අස්ස සුසමණො. ගච්ඡ ත්වං. න මයං තං ජානාමා”ති. අථ ඛො ආයස්මා උදායී තෙහි ආජීවකසාවකෙහි අපසාදිතො පුනදෙව සාවත්ථිං පච්චාගඤ්ඡි. තතියම්පි ඛො සා කුමාරිකා මාතුයා සන්තිකෙ දූතං පාහෙසි: “අහං හි දුග්ගතා දුක්ඛිතා, න සුඛං ලභාමි. මාසංයෙව මං සුණිසභොගෙන භුඤ්ජිංසු. තතො අපරෙන දාසීභොගෙන භුඤ්ජන්ති. ආගච්ඡතු මෙ මාතා මං නෙස්සතූ”ති.
6. දුතියම්පි ඛො සා ගණකී යෙනායස්මා උදායී තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං උදායිං එතදවොච: සා කිර භන්තෙ කුමාරිකා දුග්ගතා දුක්ඛිතා. න සුඛං ලභති. මාසංයෙව නං සුණිසාභොගෙන භුඤ්ජිංසු. තතො අපරෙන දාසීභොගෙන භුඤ්ජන්ති. වදෙය්යාථ භන්තෙ: “මාය්යා ඉමං කුමාරිකං දාසීභොගෙන භුඤ්ජිත්ථ, සුණිසාභොගෙන ඉමං කුමාරිකං භුඤ්ජථා”ති. “පඨමං පාහං තෙහි ආජීවකසාවකෙහි අපසාදිතො. ත්වං ගච්ඡ නාහං ගමිස්සාමීති.
7. අථ ඛො සා ගණකී උජ්ඣායති ඛීයති විපාචෙති: “එවං දුග්ගතො හොතු අය්යො උදායී, එවං දුක්ඛිතො හොතු අය්යො උදායී, එවං මා සුඛං ලභතු අය්යො උදායී, යථා මෙ කුමාරිකා දුග්ගතා දුක්ඛිතා න සුඛං ලභති, පාපිකාය සස්සුයා පාපකෙන සසුරෙන පාපකෙන සාමිකෙනා”ති. සා’පි ඛො කුමාරිකා උජ්ඣායති ඛීයති විපාචෙති: “එවං දුග්ගතො හොතු අය්යො උදායී, එවං දුක්ඛිතො හොතු අය්යො උදායී, එවං මා සුඛං ලභතු අය්යො උදායී, යථාහං දුග්ගතා දුක්ඛිතා න සුඛං ලභාමි පාපිකාය සස්සුයා පාපකෙන සසුරෙන පාපකෙන සාමිකෙනා”ති. අඤ්ඤාපි ඉත්ථියො අසන්තුට්ඨා සස්සූහි වා සසුරෙහි වා සාමිකෙහි වා, තා එවං ආයාචන්තී: “එවං දුග්ගතො හොතු අය්යො උදායී, එවං දුක්ඛිතො හොතු අය්යො උදායී, එවං මා සුඛං ලභතු අය්යො උදායී, යථා මයං දුග්ගතා දුක්ඛිතා න සුඛං ලභාම, පාපිකාහි සස්සූහි පාපකෙහි සසුරෙහි පාපකෙහි සාමිකෙහී”ති.
8. යා පන තා ඉත්ථියො සන්තුට්ඨා සස්සූහි වා සසුරෙහි වා සාමිකෙහි වා තා එවං ආයාචන්ති: “එවං සුඛිතො හොතු අය්යො උදායී, එවං සජ්ජිතො හොතු අය්යො උදායී, එවං සුඛමෙධතු හොතු අය්යො උදායී, යථා මයං සුඛිතා සජ්ජිතා සුඛමෙධා භද්දිකාහි සස්සූහි භද්දකෙහි සසුරෙහි, භද්දකෙහි සාමිකෙහී”ති.
9. අස්සොසුං ඛො භික්ඛූ එකච්චානං ඉත්ථීනං ඔයාචන්තීනං එකච්චානං ඉත්ථීනං ආයාචන්තීනං. යෙ තෙ භික්ඛූ අප්පිච්ඡා තෙ උජ්ඣායන්ති ඛීයන්ති විපාචෙන්ති: කථං හි නාම ආයස්මා උදායී සඤ්චරිත්තං සමාපජ්ජිස්සතී”ති. අථ ඛො තෙ භික්ඛූ භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං.
10. අථ ඛො භගවා එතස්මිං නිදානෙ එතස්මිං පකරණෙ භික්ඛුසඞ්ඝං සන්නිපාතාපෙත්වා ආයස්මන්තං උදායිං පටිපුච්ඡි: “සච්චං කිර ත්වං උදායී සඤ්චරිත්තං සමාපජ්ජී”ති. “සච්චං භගවා”. විගරහි බුද්ධො භගවා: කථං හි නාම ත්වං මොඝපුරිස සඤ්චරිත්තං සමාපජ්ජිස්සසි. නෙතං මොඝපුරිස අප්පසන්නානං වා පසාදාය -පෙ- එවඤ්ච පන භික්ඛවෙ ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසෙය්යාථ:
“යො පන භික්ඛු සඤ්චරිත්තං සමාපජ්ජෙය්ය ඉත්ථියා වා පුරිසමතිං පුරිසස්ස වා ඉත්ථිමතිං, ජායත්තනෙ වා ජාරත්තනෙ වා, සඞ්ඝාදිසෙසො”ති.
එවඤ්චිදං භගවතා භික්ඛූනං සික්ඛාපදං පඤ්ඤත්තං හොති.
[මූලපඤ්ඤත්ති.]
11. තෙන ඛො පන සමයෙන සම්බහුලා ධුත්තා උය්යානෙ පරිචාරෙන්තා අඤ්ඤතරිස්සා{1} වෙසියා සන්තිකෙ දූතං පාහෙසුං: “ආගච්ඡතු උය්යානෙ පරිචාරෙස්සාමා”ති. සා එවමාහ: “අහං ඛ්වය්යා{2} තුම්හෙ න ජානාමි ‘කෙ වා ඉමෙ කස්ස වා’ති. අහඤ්චම්හි බහුභණ්ඩා, බහුපරික්ඛාරා, බහිනගරඤ්ච ගන්තබ්බං, නාහං ගමිස්සාමී”ති. අථ ඛො සො දූතො තෙසං ධුත්තානං එතමත්ථං ආරොචෙසි, එවං වුත්තෙ අඤ්ඤතරො පුරිසො තෙ ධුත්තෙ එතදවොච: “කිස්ස තුම්හෙ අය්යා එතං වෙසිං යාචිත්ථ? නනු අය්යො උදායී වත්තබ්බො? අය්යො උදායී උය්යොජෙස්සතී”ති. එවං වුත්තෙ අඤ්ඤතරො උපාසකො තං පුරිසං එතදවොච: “මාය්යො එවං අවච, න කප්පති සමණානං සක්යපුත්තියානං එවරූපං කාතුං. නාය්යො උදායී එවං කරිස්සතී”ති. එවං වුත්තෙ, ‘කරිස්සති න කරිස්සතී’ති අබ්භුතං අකංසු. අථ ඛො තෙ ධුත්තා යෙනායස්මා උදායී තෙනුපසඞ්කමිංසු. උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං උදායිං එතදවොචුං: “ඉධ මයං භන්තෙ උය්යානෙ පරිචාරෙන්තා අසුකාය නාම වෙසියා සන්තිකෙ දූතං පහිණිම්හ: “ආගච්ඡතු උය්යානෙ පරිචාරෙස්සාමා”ති. සා එවමාහ:” “අහං ඛ්වය්යා තුම්හෙ න ජානාමි ‘කෙ වා ඉමෙ කස්ස වා’ ති, අහඤ්චම්හි බහුභණ්ඩා බහුපරික්ඛාරා, බහිනගරඤ්ච ගන්තබ්බං, නාහං ගමිස්සාමී”ති. “සාධු භන්තෙ අය්යො තං වෙසිං උය්යොජෙතූ”ති.
12. අථ ඛො ආයස්මා උදායී යෙන සා වෙසී තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා තං වෙසිං එතදවොච: “කිස්සි මෙසං න ගච්ඡසී”ති? “අහං ඛ්වය්ය ඉමෙ න ජානාමි ‘කෙ වා ඉමෙ කස්ස වා’ති. අහඤ්චම්හි බහුභණ්ඩා බහුපරික්ඛාරා, බහිනගරඤ්ච ගන්තබ්බං. නාහං ගමිස්සාමී”ති. “ගච්ඡිමෙසං අහං ඉමෙ ජානාමී”ති. සචෙ භන්තෙ අය්යො ජානාති, අහං ගමිස්සාමී”ති. අථ ඛො තෙ ධුත්තා තං වෙසිං ආදාය උය්යානං අගමංසු. අථ ඛො සො උපාසකො උජ්ඣායති ඛීයති විපාචෙති: “කථං හි නාම අය්යො උදායී තඞ්ඛණිකං සඤ්චරිත්තං සමාපජ්ජිස්සතී”ති. අස්සොසුං ඛො භික්ඛූ තස්ස උපාසකස්ස උජ්ඣායන්තස්ස ඛීයන්තස්ස විපාචෙන්තස්ස. යෙ තෙ භික්ඛූ අප්පිච්ඡා තෙ උජ්ඣායන්ති ඛීයන්ති විපාචෙන්ති: “කථං හි නාම ආයස්මා උදායී තං ඛණිකං සඤ්චරිත්තං සමාපජ්ජිස්සතී”ති, අථ ඛො තෙ භික්ඛූ භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං -පෙ- “සච්චං කිර ත්වං උදායි තං ඛණිකං සඤ්චරිත්තං සමාපජ්ජි”ති? “සච්චං භගවා.” විගරහි බුද්ධො භගවා -පෙ- “කථං හි නාම ත්වං මොඝපුරිස තඞ්ඛණිකං සඤ්චරිත්තං සමාපජ්ජිස්සසි. නෙ‘තං මොඝපුරිස අප්පසන්නානං වා පසාදාය -පෙ- එවං ච පන භික්ඛවෙ ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසෙය්යාථ:
“යො පන භික්ඛු සඤ්චරිත්තං සමාපජ්ජෙය්ය ඉත්ථියා වා පුරිසමතිං පුරිසස්ස වා ඉත්ථිමතිං, ජායත්තනෙ වා ජාරත්තනෙ වා, අන්තමසො තඞ්ඛණිකායපි, සඞ්ඝාදිසෙසො”ති.
[දුතියපඤ්ඤත්ති.]
13. යො පනාති යො යාදිසො -පෙ-
භික්ඛූ’ති -පෙ- අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතො ‘භික්ඛූ’ති.
සඤ්චරිත්තං සමාපජ්ජෙය්යාති ඉත්ථියා වා පහිතො පුරිසස්ස සන්තිකෙ ගච්ඡති, පුරිසෙන වා පහිතො ඉත්ථියා සන්තිකෙ ගච්ඡති.
ඉත්ථියා වා පුරිසමතින්ති පුරිසස්ස මතිං ඉත්ථියා වා ආරොචෙති.
පුරිසස්ස වා ඉත්ථිමතින්ති ඉත්ථියා මතිං පුරිසස්ස වා ආරොචෙති.
ජායත්තනෙ වා’ති ජායා භවිස්සසි.
ජාරත්තනෙ වා’ති ජාරී භවිස්සසි.
අන්තමසො තං ඛණිකායපීති මුහුත්තිකා භවිස්සසි .
සඞ්ඝාදිසෙසොති -පෙ- තෙනපි වුච්චති සඞ්ඝාදිසෙසොති.
14. දස ඉත්ථියො: මාතුරක්ඛිතා, පිතුරක්ඛිතා, මාතාපිතුරක්ඛිතා, භාතුරක්ඛිතා, භගිනිරක්ඛිතා, ඤාතිරක්ඛිතා, ගොත්තරක්ඛිතා, ධම්මරක්ඛිතා, සාරක්ඛා, සපරිදණ්ඩා.
දස භරියායො: ධනක්කීතා, ඡන්දවාසිනී, භොගවාසිනී, පටවාසිනී, ඔදපත්තකිනී, ඔභටචුම්බටා, දාසී ච භරියා ච, කම්මකාරී ච භරියා ච, ධජාහටා, මුහුත්තිකා.
මාතුරක්ඛිතා නාම: මාතා රක්ඛති ගොපෙති ඉස්සරියං කරොති වසං වත්තෙති.
පිතුරක්ඛිතා නාම: පිතා රක්ඛති ගොපෙති ඉස්සරියං කාරෙති වසං වත්තෙති.
මාතාපිතුරක්ඛිතා නාම: මාතාපිතරො රක්ඛන්ති ගොපෙන්ති ඉස්සරියං කාරෙන්ති වසං වත්තෙන්ති.
භාතුරක්ඛිතා නාම: භාතා රක්ඛති ගොපෙති ඉස්සරියං කාරෙති වසං වත්තෙති.
භගිනිරක්ඛිතා නාම: භගිනී රක්ඛති ගොපෙති ඉස්සරියං කරොති වසං වත්තෙති.
ඤාතිරක්ඛිතා නාම: ඤාතකා රක්ඛන්ති ගොපෙන්ති ඉස්සරියං කාරෙන්ති වසං වත්තෙන්ති.
ගොත්තරක්ඛිතා නාම: සගොත්තා රක්ඛන්ති ගොපෙන්ති ඉස්සරියං කාරෙන්ති වසං වත්තෙන්ති.
ධම්මරක්ඛිතා නාම: සහධම්මිකා රක්ඛන්ති ගොපෙන්ති ඉස්සරියං කාරෙන්ති වසං වත්තෙන්ති.
සාරක්ඛා නාම: ගබ්භෙපි පරිග්ගහිතා හොති ‘මය්හං එසා’ති. අන්තමසො මාලාගුණපරික්ඛිත්තාපි.
සපරිදණ්ඩා නාම: කෙහිචි දණ්ඩො ඨපිතො හොති ‘යො ඉත්ථන්නාමං ඉත්ථිං ගච්ඡති එත්තකො දණ්ඩො’ති.
ධනක්කීතා නාම: ධනෙන කිණිත්වා වාසෙති.
ඡන්දවාසිනී නාම: පියො පියං වාසෙති.
භොගවාසිනී නාම: භොගං දත්වා වාසෙති.
පටවාසිනී නාම: පටං දත්වා වාසෙති.
ඔදපත්තකිනී නාම: උදකපත්තං ආමසිත්වා වාසෙති.
ඔභතචුම්බටා{1} නාම: චුම්බටං ඔරොපෙත්වා වාසෙති.
දාසී නාම: දාසී චෙව හොති භරියා ච.
කම්මකාරී නාම: කම්මකාරී චෙව හොති භරියා ච.
ධජාහටා නාම: කරමරානීතා වුච්චති.
මුහුත්තිකා නාම: තඞ්ඛණිකා වුච්චති.
නික්ඛෙපපදානි.
1. පුරිසො භික්ඛුං පහිණාතිං{2}: “ගච්ඡ භන්තෙ ඉත්ථන්නාමං මාතුරක්ඛිතං බ්රූහි: හොහි කිර ඉත්ථන්නාමස්ස භරියා ධනක්කීතා”ති. පතිගණ්හාති වීමංසති පච්චාහරති, ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස.
2. පුරිසො භික්ඛුං පහිණාති: “ගච්ඡ භන්තෙ ඉත්ථන්නාමං පිතුරක්ඛිතං බ්රූහි -පෙ- මාතාපිතුරක්ඛිතං බ්රූහි -පෙ- භාතුරක්ඛිතං බ්රූහි -පෙ- භගිනිරක්ඛිතං බ්රූහි -පෙ- ඤාතිරක්ඛිතං බ්රූහි -පෙ- ගොත්තරක්ඛිතං බ්රූහි -පෙ- ධම්මරක්ඛිතං බ්රූහි -පෙ- සාරක්ඛං බ්රූහි -පෙ- සපරිදණ්ඩං බ්රූහි -පෙ- හොහි කිර ඉත්ථන්නාමස්ස භරියා ධනක්කීතා”ති. පතිගණ්හාති වීමංසති පච්චාහරති, ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස.
3. පුරිසො භික්ඛුං පහිණාති: “ගච්ඡ භන්තෙ ඉත්ථන්නාමං මාතුරක්ඛිතඤ්ච පිතුරක්ඛිතඤ්ච බ්රූහි “හොථ කිර ඉත්ථන්නාමස්ස භරියායො ධනක්කීතා”ති. පතිගණ්හාති වීමංසති පච්චාහරති, ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස.
4. පුරිසො භික්ඛුං පහිණාති: “ගච්ඡ භන්තෙ ඉත්ථන්නාමං මාතුරක්ඛිතඤ්ච මාතාපිතුරක්ඛිතඤ්ච -පෙ- මාතුරක්ඛිතඤ්ච භාතුරක්ඛිතඤ්ච -පෙ- මාතුරක්ඛිතඤ්ච භගිනිරක්ඛිතඤ්ච -පෙ- මාතුරක්ඛිතං ච ඤාතිරක්ඛිතඤ්ච -පෙ- මාතුරක්ඛිතඤ්ච ගොත්තරක්ඛිතඤ්ච -පෙ- මාතුරක්ඛිතඤ්ච ධම්මරක්ඛිතඤ්ච -පෙ- මාතුරක්ඛිතඤ්ච සාරක්ඛඤ්ච -පෙ- මාතුරක්ඛිතඤ්ච සපරිදණ්ඩඤ්ච බ්රූහි: හොථ කිර ඉත්ථන්නාමස්ස භරියායො ධනක්කීතා”ති. පතිගණ්හාති වීමංසති පච්චාහරති, ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස.
ඛණ්ඩචක්කං.
5. පුරිසො භික්ඛුං පහිණාති: “ගච්ඡ භන්තෙ ඉත්ථන්නාමං පිතුරක්ඛිතඤ්ච මාතාපිතුරක්ඛිතඤ්ච බ්රූහි: හොථ කිර ඉත්ථන්නාමස්ස භරියායො ධනක්කීතා”ති. පතිගණ්හාති වීමංසති පච්චාහරති, ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස.
6. පුරිසො භික්ඛුං පහිණාති: “ගච්ඡ භන්තෙ ඉත්ථන්නාමං පිතුරක්ඛිතඤ්ච භාතුරක්ඛිතඤ්ච -පෙ- පිතුරක්ඛිතඤ්ච භගිනිරක්ඛිතඤ්ච -පෙ- පිතුරක්ඛිතඤ්ච ඤාතිරක්ඛිතඤ්ච -පෙ- පිතුරක්ඛිතඤ්ච ගොත්තරක්ඛිතඤ්ච -පෙ- පිතුරක්ඛිතඤ්ච ධම්මරක්ඛිතඤ්ච -පෙ- පිතුරක්ඛිතඤ්ච සාරක්ඛඤ්ච -පෙ- පිතුරක්ඛිතඤ්ච සපරිදණ්ඩඤ්ච බ්රූහි: “හොථ කිර ඉත්ථන්නාමස්ස භරියායො ධනක්කීතා”ති. පතිගණ්හාති වීමංසති පච්චාහරති, ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස.
7. පුරිසො භික්ඛුං පහිණාති:- “ගච්ඡ භන්තෙ, ඉත්ථන්නාමං පිතුරක්ඛිතඤ්ච මාතුරක්ඛිතඤ්ච බ්රූහි: හොථ කිර ඉත්ථන්නාමස්ස භරියායො ධනක්කීතා”ති. පතිගණ්හාති වීමංසති පච්චාහරති, ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස.
බද්ධචක්කං.
මූලං සඞ්ඛිත්තං.
8. පුරිසො භික්ඛුං පහිණාති “ගච්ඡ භන්තෙ ඉත්ථන්නාමං සපරිදණ්ඩඤ්ච මාතුරක්ඛිතඤ්ච බ්රූහි: හොථ කිර ඉත්ථන්නාමස්ස භරියායො ධනක්කීතා”ති, පතිගණ්හාති වීමංසති පච්චාහරති, ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස.
9. පුරිසො භික්ඛුං පහිණාති: “ගච්ඡ භන්තෙ ඉත්ථන්නාමං සපරිදණ්ඩඤ්ච පිතුරක්ඛිතඤ්ච -පෙ- සපරිදණ්ඩඤ්ච මාතාපිතුරක්ඛිතඤ්ච -පෙ- සපරිදණ්ඩඤ්ච භාතුරක්ඛිතඤ්ච -පෙ- සපරිදණ්ඩඤ්ච භගිනිරක්ඛිතඤ්ච -පෙ- සපරිදණ්ඩඤ්ච ඤාතිරක්ඛිතඤ්ච -පෙ- සපරිදණ්ඩඤ්ච ගොත්තරක්ඛිතඤ්ච -පෙ- සපරිදණ්ඩඤ්ච ධම්මරක්ඛිතඤ්ච -පෙ- සපරිදණ්ඩඤ්ච සාරක්ඛඤ්ච බ්රූහි: හොථ කිර ඉත්ථන්නාමස්ස භරියායො ධනක්කීතා”ති. පතිගණ්හාති වීමංසති පච්චාහරති, ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස.
එකමූලකං නිට්ඨිතං.
10. එවං දුමූලකම්පි තිමූලකම්පි චතුමූලකම්පි පඤ්චමූලකම්පි ඡමූලකම්පි සත්තමූලකම්පි අට්ඨමූලකම්පි නවමූලකම්පි කාතබ්බං.{*}
ඉදං දසමූලකං:
11. පුරිසො භික්ඛුං පහිණාති: “ගච්ඡ භන්තෙ ඉත්ථන්නාමං මාතුරක්ඛිතඤ්ච පිතුරක්ඛිතඤ්ච මාතාපිතුරක්ඛිතඤ්ච භාතුරක්ඛිතඤ්ච භගිනිරක්ඛිතඤ්ච ඤාතිරක්ඛිතඤ්ච ගොත්තරක්ඛිතඤ්ච ධම්මරක්ඛිතඤ්ච සාරක්ඛඤ්ච සපරිදණ්ඩඤ්ච බ්රූහි: හොථ කිර ඉත්ථන්නාමස්ස භරියායො ධනක්කීතා”ති. පතිගණ්හාති වීමංසති පච්චාහරති, ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස.
ධනක්කීතාචක්කං{1} නිට්ඨිතං.
12. පුරිසො භික්ඛුං පහිණාති: “ගච්ඡ භන්තෙ ඉත්ථන්නාමං මාතුරක්ඛිතං බ්රූහි: හොහි කිර ඉත්ථන්නාමස්ස භරියා ඡන්දවාසිනී -පෙ- භොගවාසිනී -පෙ- පටවාසිනී -පෙ- ඔදපත්තකිනී -පෙ- ඔභතචුම්බටා -පෙ- දාසී ච භරියා ච -පෙ- කම්මකාරී ච භරියා ච -පෙ- ධජාහටා -පෙ- මුහුත්තිකා”ති. පතිගණ්හාති වීමංසති පච්චාහරති. ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස.
13. පුරිසො භික්ඛුං පහිණාති: “ගච්ඡ භන්තෙ ඉත්ථන්නාමං පිතුරක්ඛිතං බ්රූහි -පෙ- මාතාපිතුරක්ඛිතං බ්රූහි -පෙ- භාතුරක්ඛිතං බ්රූහි -පෙ- භගිනිරක්ඛිතං බ්රූහි -පෙ- ඤාතිරක්ඛිතං බ්රූහි -පෙ- ගොත්තරක්ඛිතං බ්රූහි -පෙ- ධම්මරක්ඛිතං බ්රූහි -පෙ- සාරක්ඛං බ්රූහි -පෙ- සපරිදණ්ඩං බ්රූහි: හොහි කිර ඉත්ථන්නාමස්ස භරියා මුහුත්තිකා”ති. පතිගණ්හාති වීමංසති පච්චාහරති, ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස.
නික්ඛෙපපදානි.
14. පුරිසො භික්ඛුං පහිණාති: “ගච්ඡ භන්තෙ ඉත්ථන්නාමං මාතුරක්ඛිතඤ්ච පිතුරක්ඛිතඤ්ච බ්රූහි: හොථ කිර ඉත්ථන්නාමස්ස භරියායො මුහුත්තිකා”ති. පතිගණ්හාති වීමංසති පච්චාහරති, ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස.
15. පුරිසො භික්ඛුං පහිණාති: “ගච්ඡ භන්තෙ ඉත්ථන්නාමං මාතුරක්ඛිතඤ්ච මාතාපිතුරක්ඛිතඤ්ච -පෙ- මාතුරක්ඛිතඤ්ච සපරිදණ්ඩඤ්ච බ්රූහි: හොථ කිර ඉත්ථන්නාමස්ස භරියායො මුහුත්තිකා”ති. පතිගණ්හාති වීමංසති පච්චාහරති, ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස.
ඛණ්ඩචක්කං නිට්ඨිතං
16. පුරිසො භික්ඛුං පහිණාති: ගච්ඡ භන්තෙ ඉත්ථන්නාමං පිතුරක්ඛිතඤ්ච මාතාපිතුරක්ඛිතඤ්ච බ්රූහි: “හොථ කිර ඉත්ථන්නාමස්ස භරියායො මුහුත්තිකා”ති. පතිගණ්හාති වීමංසති පච්චාහරති, ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස.
17. පුරිසො භික්ඛුං පහිණාති: “ගච්ඡ භන්තෙ ඉත්ථන්නාමං පිතුරක්ඛිතඤ්ච භාතුරක්ඛිතඤ්ච -පෙ- පිතුරක්ඛිතඤ්ච සපරිදණ්ඩඤ්ච බ්රූහි: “හොථ කිර ඉත්ථන්නාමස්ස භරියායො මුහුත්තිකා”ති. පතිගණ්හාති වීමංසති පච්චාහරති, ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස.
18. පුරිසො භික්ඛුං පහිණාති, “ගච්ඡ භන්තෙ ඉත්ථන්නාමං පිතුරක්ඛිතඤ්ච මාතුරක්ඛිතඤ්ච බ්රූහි: හොථ කිර ඉත්ථන්නාමස්ස භරියායො මුහුත්තිකා”ති. පතිගණ්හාති වීමංසති පච්චාහරති, ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස.
බද්ධචක්කං.