14. ඤත්තියා දුක්කටං. ද්වීහි කම්මවාචාහි ථුල්ලච්චයා, කම්මවාචාපරියොසානෙ ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස. සඞ්ඝාදිසෙසං අජ්ඣාපජ්ජන්තස්ස ඤත්තියා දුක්කටං, ද්වීහි කම්මවාචාහි ථුල්ලච්චයා පටිප්පස්සම්භන්ති.
සඞ්ඝාදිසෙසොති සඞ්ඝොව තස්සා ආපත්තියා පරිවාසං දෙති මූලාය පටිකස්සති, මානත්තං දෙති අබ්භෙති, න සම්බහුලා, න එකපුග්ගලො. තෙන වුච්චති සඞ්ඝාදිසෙසොති. තස්සෙව ආපත්තිනිකායස්ස නාමකම්මං අධිවචනං. තෙනපි වුච්චති සඞ්ඝාදිසෙසොති.
15. ධම්මකම්මෙ ධම්මකම්මසඤ්ඤී න පටිනිස්සජති, ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස. ධම්මකම්මෙ වෙමතිකො න පටිනිස්සජති, ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස. ධම්මකම්මෙ අධම්මකම්මසඤ්ඤී න පටිනිස්සජ්ජති, ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස. අධම්මකම්මෙ ධම්මකම්මසඤ්ඤී, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අධම්මකම්මෙ වෙමතිකො, ආපත්ති දුක්කටස්ස. අධම්මකම්මෙ අධම්මකම්මසඤ්ඤී, ආපත්ති දුක්කටස්ස.
16. අනාපත්ති අසමනුභාසන්තස්ස, පටිනිස්සජන්තස්ස, උම්මත්තකස්ස, ආදිකම්මිකස්සාති.
කුලදූසකසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං.
17. උද්දිට්ඨා ඛො ආයස්මන්තො තෙරස සඞ්ඝාදිසෙසා ධම්මා, නව පඨමාපත්තිකා, චත්තාරො යාවතතියකා, යෙසං භික්ඛු අඤ්ඤතරං වා අඤ්ඤතරං වා ආපජ්ජිත්වා යාවතීහං ජානං පටිච්ඡාදෙති තාවතීහං තෙන භික්ඛුනා අකාමා පරිවත්ථබ්බං. පරිවුත්ථපරිවාසෙන භික්ඛුනා උත්තරි ඡාරත්තං භික්ඛුමානත්තාය පටිපජ්ජිතබ්බං. චිණ්ණමානත්තො භික්ඛු යත්ථ සියා වීසතිගණො භික්ඛුසඞ්ඝො, තත්ථ සො භික්ඛු අබ්භෙතබ්බො. එකෙනපි චෙ ඌනො වීසතිගණො භික්ඛුසඞ්ඝො තං භික්ඛුං අබ්භෙය්ය, සො ච භික්ඛු අනබ්භිතො. තෙ ච භික්ඛූ ගාරය්හා. අයං තත්ථ සාමීචි. තත්ථායස්මන්තෙ පුච්ඡාමි කච්චිත්ථ පරිසුද්ධා. දුතියම්පි පුච්ඡාමි කච්චිත්ථ පරිසුද්ධා. තතියම්පි පුච්ඡාමි කච්චිත්ථ පරිසුද්ධා. පරිසුද්ධෙත්ථායස්මන්තො. තස්මා තුණ්හී, එවමෙතං ධාරයාමීති.
තෙරසකං නිට්ඨිතං
තස්සුද්දානං:
විස්සට්ඨ කායසංසග්ගො දුට්ඨුල්ලං අත්තකාමතං, සඤ්චරිත්තං කුටී චෙව විහාරො ච අමූලකං.
කිඤ්චි දෙසඤ්ච භෙදො ච තස්සෙව අනුවත්තකා, දුබ්බචං කුලදූසඤ්ච සඞ්ඝාදිසෙසා තෙරසාති.
සඞ්ඝාදිසෙසකණ්ඩො නිට්ඨිතො
4.
අනියතකණ්ඩො.
ඉමෙ ඛො පනායස්මන්තො ද්වෙ අනියතා ධම්මා උද්දෙසං ආගච්ඡන්ති.
4. 1.
පඨමඅනියතසික්ඛාපදං
1. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස්මා උදායී සාවත්ථියං කුලූපගො හොති, බහුකානි කුලානි උපසඞ්කමති. තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස්මතො උදායිස්ස උපට්ඨාකකුලස්ස කුමාරිකා අඤ්ඤතරස්ස කුලස්ස කුමාරකස්ස දින්නා හොති. අථ ඛො ආයස්මා උදායී පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය යෙන තං කුලං තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා මනුස්සෙ පුච්ඡි: “කහං ඉත්ථන්නාමා”ති{1}. “දින්නා භන්තෙ අමුකස්ස කුලස්ස කුමාරකස්සා”ති.
2. තම්පි ඛො කුලං ආයස්මතො උදායිස්ස උපට්ඨාකං හොති. අථ ඛො ආයස්මා උදායී යෙන තං කුලං තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා මනුස්සෙ පුච්ඡි: “කහං ඉත්ථන්නාමා”ති. “එසාය්ය ඔවරකෙ නිසින්නා”ති. අථ ඛො ආයස්මා උදායී යෙන සා කුමාරිකා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා තස්සා කුමාරිකාය සද්ධිං එකො එකාය රහො පටිච්ඡන්නෙ ආසනෙ අලංකම්මනියෙ නිසජ්ජං කප්පෙසි කාලයුත්තං සමුල්ලපන්තො කාලයුත්තං ධම්මං භණන්තො.
3. තෙන ඛො පන සමයෙන විසාඛා මිගාරමාතා බහුපුත්තා හොති බහුනත්තා අරොගපුත්තා අරොගනත්තා අභිමඞ්ගලසම්මතා. මනුස්සා යඤ්ඤෙසු ඡණෙසු උස්සවෙසු විසාඛං මිගාරමාතරං පඨමංභොජෙන්ති. අථ ඛො විසාඛා මිගාරමාතා නිමන්තිතා තං කුලං අගමාසි. අද්දසා ඛො විසාඛා මිගාරමාතා ආයස්මන්තං උදායිං තස්සා කුමාරිකාය සද්ධිං එකං එකාය රහො පටිච්ඡන්නෙ ආසනෙ අලංකම්මනියෙ නිසින්නං. දිස්වාන ආයස්මන්තං උදායිං එතදවොච:
“ඉදං භන්තෙ නච්ඡන්නං නප්පතිරූපං, යං අය්යො මාතුගාමෙන සද්ධිං එකො එකාය රහො පටිච්ඡන්නෙ ආසනෙ අලංකම්මනියෙ නිසජ්ජං කප්පෙති. කිඤ්චාපි භන්තෙ අය්යො අනත්ථිකො තෙන ධම්මෙන, අපි ච දුස්සද්ධාපයා අප්පසන්නා මනුස්සා”ති.
4. එවම්පි ඛො ආයස්මා උදායී විසාඛාය මිගාරමාතුයා වුච්චමානො නාදියි. අථ ඛො විසාඛා මිගාරමාතා නික්ඛමිත්වා භික්ඛූනං එතමත්ථං ආරොචෙසි, යෙ තෙ භික්ඛූ අප්පිච්ඡා තෙ උජ්ඣායන්ති ඛීයන්ති විපාචෙන්ති: “කථං හි නාම ආයස්මා උදායී මාතුගාමෙන සද්ධිං එකො එකාය රහො පටිච්ඡන්නෙ ආසනෙ අලංකම්මනියෙ නිසජ්ජං කප්පෙස්සතී”ති.
5. අථ ඛො තෙ භික්ඛූ භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං: “සච්චං කිර ත්වං උදායි මාතුගාමෙන සද්ධිං එකො එකාය රහො පටිච්ඡන්නෙ ආසනෙ අලංකම්මනියෙ නිසජ්ජං කප්පෙසී”ති? “සච්චං භගවා.” විගරහි බුද්ධො භගවා: “කථං හි නාම ත්වං මොඝපුරිස මාතුගාමෙන සද්ධිං එකො එකාය රහො පටිච්ඡන්නෙ ආසනෙ අලංකම්මනියෙ නිසජ්ජං කප්පෙස්සසි. නෙතං මොඝපුරිස අප්පසන්නානං වා පසාදාය එවඤ්ච පන භික්ඛවෙ ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසෙය්යාථ:
“යො පන භික්ඛු මාතුගාමෙන සද්ධිං එකො එකාය රහො පටිච්ඡන්නෙ ආසනෙ අලංකම්මනියෙ නිසජ්ජං කප්පෙය්ය, තමෙනං සද්ධෙය්යවචසා උපාසිකා දිස්වා තිණ්ණං ධම්මානං අඤ්ඤතරෙන වදෙය්ය, පාරාජිකෙන වා සඞ්ඝාදිසෙසෙන වා පාචිත්තියෙන වා, නිසජ්ජං භික්ඛු පටිජානමානො තිණ්ණං ධම්මානං අඤ්ඤතරෙන කාරෙතබ්බො පාරාජිකෙන වා සඞ්ඝාදිසෙසෙන වා පාචිත්තියෙන වා. යෙන වා සා සද්ධෙය්යවචසා උපාසිකා වදෙය්ය, තෙන සො භික්ඛු කාරෙතබ්බො. අයං ධම්මො අනියතො”ති.
6. යො පනාති යො යාදිසො -පෙ-
භික්ඛූති -පෙ- අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතො භික්ඛූති.
මාතුගාමො නාම: මනුස්සිත්ථි. න යක්ඛී. න පෙතී. න තිරච්ඡානගතා. අන්තමසො තදහුජාතාපි දාරිකා, පගෙව මහත්තරී.
සද්ධින්ති එකතො.
එකො එකායාති භික්ඛු චෙව හොති මාතුගාමො ච.
රහො නාම: චක්ඛුස්ස රහො සොතස්ස රහො. චක්ඛුස්ස රහො නාම: න සක්කා හොති අක්ඛිං වා නිඛණීයමානෙ භමුකං වා උක්ඛිපීයමානෙ සීසං වා උක්ඛිපීයමානෙ පස්සිතුං. සොතස්ස රහොනාම න සක්කා හොති පකතිකථා සොතුං.
පටිච්ඡන්නං නාම ආසනං කුඩ්ඩෙන වා කවාටෙන වා කිලඤ්ජෙන වා සාණිපාකාරෙන වා රුක්ඛෙන වා ථම්භෙන වා කොත්ථලියා වා යෙන කෙනචි පටිච්ඡන්නං හොති.
අලංකම්මනියෙති සක්කා හොති මෙථුනං ධම්මං පතිසෙවිතුං.
නිසජ්ජං කප්පෙය්යාති මාතුගාමෙ නිසින්නෙ භික්ඛු උපනිසින්නො වා හොති උපනිපන්නො වා. භික්ඛු නිසින්නෙ මාතුගාමො උපනිසින්නො වා හොති උපනිපන්නො වා. උභො වා නිසින්නා හොන්ති උභො වා නිපන්නා.
සද්ධෙය්යවචසා නාම: ආගතඵලා අභිසමෙතාවිනී විඤ්ඤාතසාසනා.
උපාසිකා නාම: බුද්ධං සරණං ගතා ධම්මං සරණං ගතා සඞ්ඝං සරණං ගතා.
දිස්වාති පස්සිත්වා.
තිණ්ණං ධම්මානං අඤ්ඤතරෙන වදෙය්ය, පාරාජිකෙන වා සඞ්ඝාදිසෙසෙන වා පාචිත්තියෙන වා. නිසජ්ජං භික්ඛු පටිජානමානො තිණ්ණං ධම්මානං අඤ්ඤතරෙන කාරෙතබ්බො පාරාජිකෙන වා සඞ්ඝාදිසෙසෙන වා පාචිත්තියෙන වා. යෙන වා සා සද්ධෙය්යවචසා උපාසිකා වදෙය්ය, තෙන සො භික්ඛු කාරෙතබ්බො.
සා චෙ එවං වදෙය්ය: “අය්යො මයා දිට්ඨො නිසින්නො මාතුගාමස්ස මෙථුනං ධම්මං පතිසෙවන්තො”ති, සො ච තං පටිජානාති, ආපත්තියා කාරෙතබ්බො.
සා චෙ එවං වදෙය්ය: “අය්යො මයා දිට්ඨො නිසින්නො මාතුගාමස්ස මෙථුනං ධම්මං පතිසෙවන්තො”ති, සො චෙ එවං වදෙය්ය: “සච්චාහං නිසින්නො, නො ච ඛො මෙථුනං ධම්මං පතිසෙවින්ති, නිසජ්ජාය කාරෙතබ්බො.
සා චෙ එවං වදෙය්ය: “අය්යො මයා දිට්ඨො නිසින්නො මාතුගාමස්ස මෙථුනං ධම්මං පතිසෙවන්තො”ති, සො චෙ එවං වදෙය්ය: “නාහං නිසින්නො අපි ච ඛො නිපන්නො”ති, නිපජ්ජාය කාරෙතබ්බො . සා චෙ එවං වදෙය්ය: “අය්යො මයා දිට්ඨො නිසින්නො මාතුගාමස්ස මෙථුනං ධම්මං පතිසෙවන්තොති, සො චෙ එවං වදෙය්ය: “නාහං නිසින්නො, අපිච ඛො ඨිතො”ති. න කාරෙතබ්බො.
සා චෙ එවං වදෙය්ය: “අය්යො මයා දිට්ඨො නිපන්නො මාතුගාමස්ස මෙථුනං ධම්මං පතිසෙවන්තො”ති, සො ච තං පටිජානාති, ආපත්තියා කාරෙතබ්බො. සා චෙ එවං වදෙය්ය: “අය්යො මයා දිට්ඨො නිපන්නො මාතුගාමස්ස මෙථුනං ධම්මං පතිසෙවන්තො”ති. සො චෙ එවං වදෙය්ය: “සච්චාහං නිපන්නො, නො ච ඛො මෙථුනං ධම්මං පතිසෙවින්ති. නිපජ්ජාය කාරෙතබ්බො -පෙ- “නාහං නිපන්නො. අපි ච ඛො නිසින්නො”ති, නිසජ්ජාය කාරෙතබ්බො -පෙ- “නාහං නිපන්නො. අපි ච ඛො ඨිතො”ති. න කාරෙතබ්බො.
සා චෙ එවං වදෙය්ය: “අය්යො මයා දිට්ඨො නිසින්නො මාතුගාමෙන සද්ධිං කායසංසග්ගං සමාපජ්ජන්තො”ති, සො ච තං පටිජානාති, ආපත්තියා කාරෙතබ්බො -පෙ- සච්චාහං නිසින්නො, නො ච ඛො කායසංසග්ගං සමාපජ්ජි”න්ති, නිසජ්ජාය කාරෙතබ්බො -පෙ- “නාහං නිසින්නො, අපි ච ඛො නිපන්නො”ති, නිපජ්ජාය කාරෙතබ්බො -පෙ- “නාහං නිසින්නො අපි ච ඛො ඨිතො”ති, න කාරෙතබ්බො. සා චෙ එවං වදෙය්ය: “අය්යො මයා දිට්ඨො නිපන්නො මාතුගාමෙන සද්ධිං කායසංසග්ගං සමාපජ්ජන්තො”ති, සො ච තං පටිජානාති, ආපත්තියා කාරෙතබ්බො -පෙ- “සච්චාහං නිපන්නො, නො ච ඛො කායසංසග්ගං සමාපජ්ජි”න්ති, නිපජ්ජාය කාරෙතබ්බො -පෙ- “නාහං නිපන්නො අපි ච ඛො නිසින්නො”ති, නිසජ්ජාය කාරෙතබ්බො -පෙ- නාහං නිපන්නො, අපිච ඛො ඨිතො”ති, න කාරෙතබ්බො.
සා චෙ එවං වදෙය්ය: “අය්යො මයා දිට්ඨො මාතුගාමෙන සද්ධිං එකො එකාය රහො පටිච්ඡන්නෙ ආසනෙ අලංකම්මනියෙ නිසින්නො”ති , සො ච තං පටිජානාති, නිසජ්ජාය කාරෙතබ්බො -පෙ- “නාහං නිසින්නො, අපි ච ඛො නිපන්නො”ති, නිපජ්ජාය කාරෙතබ්බො -පෙ- “නාහං නිසින්නො, අපි ච ඛො ඨිතො”ති. න කාරෙතබ්බො.
සා චෙ එවං වදෙය්ය: “අය්යො මයා දිට්ඨො මාතුගාමෙන සද්ධිං එකො එකාය රහො පටිච්ඡන්නෙ ආසනෙ අලංකම්මනියෙ නිපන්නො”ති, සො ච තං පටිජානාති, නිපජ්ජාය කාරෙතබ්බො -පෙ- “නාහං නිපන්නො අපි ච ඛො නිසින්නො”ති. නිසජ්ජාය කාරෙතබ්බො -පෙ- “නාහං නිපන්නො අපි ච ඛො ඨිතො”ති. න කාරෙතබ්බො.
අනියතොති න නියතො, පාරාජිකං වා සඞ්ඝාදිසෙසො වා පාචිත්තියං වා.
7. ගමනං පටිජානාති නිසජ්ජං පටිජානාති ආපත්තිං පටිජානාති, ආපත්තියා කාරෙතබ්බො. ගමනං පටිජානාති නිසජ්ජං න පටිජානාති ආපත්තිං පටිජානාති ආපත්තියා කාරෙතබ්බො. ගමනං පටිජානාති නිසජ්ජං පටිජානාති ආපත්තිං න පටිජානාති, නිසජ්ජාය කාරෙතබ්බො. ගමනං පටිජානාති, නිසජ්ජං න පටිජානාති ආපත්තිං න පටිජානාති, න කාරෙතබ්බො.
ගමනං න පටිජානාති නිසජ්ජං පටිජානාති ආපත්තිං පටිජානාති, ආපත්තියා කාරෙතබ්බො. ගමනං න පටිජානාති නිසජ්ජං න පටිජානාති, ආපත්තිං පටිජානාති, ආපත්තියා කාරෙතබ්බො. ගමනං න පටිජානාති, නිසජ්ජං පටිජානාති, ආපත්තිං න පටිජානාති, නිසජ්ජාය කාරෙතබ්බො. ගමනං න පටිජානාති, නිසජ්ජං න පටිජානාති ආපත්තිං න පටිජානාති, න කාරෙතබ්බොති.
පඨමඅනියතසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං.
4. 2.
දුතියඅනියතසික්ඛාපදං
1. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස්මා උදායී භගවතා පටික්ඛිත්තං මාතුගාමෙන සද්ධිං එකො එකාය රහො පටිච්ඡන්නෙ ආසනෙ අලංකම්මනියෙ නිසජ්ජං කප්පෙතුන්ති තස්සායෙව කුමාරිකාය සද්ධිං එකො එකාය රහො නිසජ්ජං කප්පෙසි. කාලයුත්තං සමුල්ලපන්තො කාලයුත්තං ධම්මං භණන්තො. දුතියම්පි ඛො විසාඛා මිගාරමාතා නිමන්තිතා තං කුලං අගමාසි. අද්දසා ඛො විසාඛා මිගාරමාතා ආයස්මන්තං උදායිං තස්සා යෙව කුමාරිකාය සද්ධිං එකං එකාය රහො නිසින්නං, දිස්වාන ආයස්මන්තං උදායිං එතදවොච: “ඉදං භන්තෙ නච්ඡන්නං නප්පතිරූපං යං අය්යො මාතුගාමෙන සද්ධිං එකො එකාය රහො නිසජ්ජං කප්පෙති. කිඤ්චාපි භන්තෙ අය්යො අනත්ථිකො තෙන ධම්මෙන, අපි ච දුස්සද්ධාපයා අප්පසන්නා මනුස්සා”ති. එවම්පි ඛො ආයස්මා උදායී විසාඛාය මිගාරමාතුයා වුච්චමානො නාදියි.
2. අථ ඛො විසාඛා මිගාරමාතා නික්ඛමිත්වා භික්ඛූනං එතමත්ථං ආරොචෙසි. යෙ තෙ භික්ඛූ අප්පිච්ඡා තෙ උජ්ඣායන්ති ඛීයන්ති විපාචෙන්ති: “කථං හි නාම ආයස්මා උදායී මාතුගාමෙන සද්ධිං එකො එකාය රහො නිසජ්ජං කප්පෙස්සතී’ති. අථ ඛො තෙ භික්ඛූ භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං -පෙ- “සච්චං කිර ත්වං උදායි මාතුගාමෙන සද්ධිං එකො එකාය රහො නිසජ්ජං කප්පෙසී”?ති “සච්චං භගවා”. විගරහි බුද්ධො භගවා: “කථං හි නාම ත්වං මොඝපුරිස මාතුගාමෙන සද්ධිං එකො එකාය රහො නිසජ්ජං කප්පෙස්සි, නෙතං, මොඝපුරිස අප්පසන්නානං වා පසාදාය -පෙ- එවඤ්ච පන භික්ඛවෙ ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසෙය්යාථ”.
“නහෙව ඛො පන පටිච්ඡන්නං ආසනං හොති නාලංකම්මනියං, අලඤ්ච ඛො හොති මාතුගාමං දුට්ඨුල්ලාහි වාචාහි ඔභාසිතුං. යො පන භික්ඛු තථාරූපෙ ආසනෙ මාතුගාමෙන සද්ධිං එකො එකාය රහො නිසජ්ජං කප්පෙය්ය, තමෙනං සද්ධෙය්යවචසා උපාසිකා දිස්වා ද්වින්නං ධම්මානං අඤ්ඤතරෙන වදෙය්ය සඞ්ඝාදිසෙසෙන වා පාචිත්තියෙන වා, නිසජ්ජං භික්ඛු පටිජානමානො ද්වින්නං ධම්මානං අඤ්ඤතරෙන කාරෙතබ්බො සඞ්ඝාදිසෙසෙන වා පාචිත්තියෙන වා, යෙන වා සා සද්ධෙය්යවචසා උපාසිකා වදෙය්ය තෙන සො භික්ඛු කාරෙතබ්බො. අයම්පි ධම්මො අනියතො”ති.
3. නහෙව ඛො පන පටිච්ඡන්නං ආසනං හොතීති අප්පටිච්ඡන්නං හොති, කුඩ්ඩෙන වා කවාටෙන වා කිලඤ්ජෙන වා සාණිපාකාරෙන වා රුක්ඛෙන වා ථම්භෙන වා කොත්ථලියා වා යෙන කෙනචි අපටිච්ඡන්නං හොති.
නාලංකම්මනියන්ති න සක්කා හොති මෙථුනං ධම්මං පටිසෙවිතුං.
අලඤ්ච ඛො හොති මාතුගාමං දුට්ඨුල්ලාහි වාචාහි ඔභාසිතුන්ති සක්කා හොති මාතුගාමං දුට්ඨුල්ලාහි වාචාහි ඔභාසිතුං.
යො පනාති යො යාදිසො -පෙ- භික්ඛූති -පෙ- අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතො භික්ඛූති.
තථාරූපෙ ආසනෙති එවරූපෙ ආසනෙ.
මාතුගාමො නාම: මනුස්සිත්ථි, න යක්ඛී න පෙතී න තිරච්ඡානගතා.
විඤ්ඤූ පටිබලා සුභාසිතදුබ්භාසිතං දුට්ඨුල්ලාදුට්ඨුල්ලං ආජානිතුං.
සද්ධින්ති එකතො.
එකො එකායාති භික්ඛු චෙව හොති මාතුගාමො ච.
රහො නාම: චක්ඛුස්ස රහො, සොතස්ස රහො. චක්ඛුස්ස රහො නාම න සක්කා හොති අක්ඛිං වා නිඛණීයමානෙ භමුකං වා උක්ඛිපීයමානෙ සීසං වා උක්ඛිපීයමානෙ පස්සිතුං. සොතස්ස රහො නාම න සක්කා හොති පකතිකථා සොතුං.
නිසජ්ජං කප්පෙය්යාති මාතුගාමෙ නිසින්නෙ භික්ඛු උපනිසින්නො වා හොති උපනිපන්නො වා, භික්ඛු නිසින්නෙ මාතුගාමො උපනිසින්නො වා හොති උපනිපන්නො වා, උභො වා නිසින්නා හොන්ති උභො වා නිපන්නා.
සද්ධෙය්යවචසා නාම: ආගතඵලා අභිසමෙතාවිනී විඤ්ඤාතසාසනා.
උපාසිකා නාම: බුද්ධං සරණං ගතා ධම්මං සරණං ගතා සඞ්ඝං සරණං ගතා.
දිස්වාති පස්සිත්වා.
ද්වින්නං ධම්මානං අඤ්ඤතරෙන වදෙය්ය සඞ්ඝාදිසෙසෙන වා පාචිත්තියෙන වා. නිසජ්ජං භික්ඛු පටිජානමානො ද්වින්නං ධම්මානං අඤ්ඤතරෙන කාරෙතබ්බො සඞ්ඝාදිසෙසෙන වා පාචිත්තියෙන වා, යෙන වා සා සද්ධෙය්යවචසා උපාසිකා වදෙය්ය, තෙන සො භික්ඛු කාරෙතබ්බො.
සා චෙ එවං වදෙය්ය: “අය්යො මයා දිට්ඨො නිසින්නො මාතුගාමෙන සද්ධිං කායසංසග්ගං සමාපජ්ජන්තො”ති, සො ච තං පටිජානාති, ආපත්තියා කාරෙතබ්බො. සා චෙ එවං වදෙය්ය: “අය්යො මයා දිට්ඨො නිසින්නො මාතුගාමෙන සද්ධිං කායසංසග්ගං සමාපජ්ජන්තො”ති, සො චෙ එවං වදෙය්ය: “සච්චාහං නිසින්නො නො ච ඛො කායසංසග්ගං සමාපජ්ජි”න්ති, නිසජ්ජාය කාරෙතබ්බො -පෙ- “නාහං නිසින්නො අපි ච ඛො නිපන්නො”ති. නිපජ්ජාය කාරෙතබ්බො -පෙ- “නාහං නිසින්නො අපි ච ඛො ඨිතො”ති. න කාරෙතබ්බො.
සා චෙ එවං වදෙය්ය: “අය්යො මයා දිට්ඨො නිපන්නො මාතුගාමෙන සද්ධිං කායසංසග්ගං සමාපජ්ජන්තො”ති, සො ච තං පටිජානාති, ආපත්තියා කාරෙතබ්බො -පෙ- “සච්චාහං නිපන්නො නො ච ඛො කායසංසග්ගං සමාපජ්ජින්ති”, නිපජ්ජාය කාරෙතබ්බො -පෙ- “නාහං නිපන්නො අපි ච ඛො නිසින්නො”ති. නිසජ්ජාය කාරෙතබ්බො -පෙ- “නාහං නිපන්නො අපි ච ඛො ඨිතොති. න කාරෙතබ්බො.
සා චෙ එවං වදෙය්ය: “අය්යස්ස මයා සුතං නිසින්නස්ස මාතුගාමං දුට්ඨුල්ලාහි වාචාහි ඔභාසන්තස්සා”ති, සො ච තං පටිජානාති, ආපත්තියා කාරෙතබ්බො. -පෙ- “සච්චාහං නිසින්නො නො ච ඛො දුට්ඨුල්ලාහි වාචාහි ඔභාසි”න්ති. නිසජ්ජාය කාරෙතබ්බො -පෙ- “නාහං නිසින්නො අපි ච ඛො නිපන්නො”ති, නිපජ්ජාය කාරෙතබ්බො -පෙ- “නාහං නිසින්නො අපි ච ඛො ඨිතො”ති. න කාරෙතබ්බො.
සා චෙ එවං වදෙය්ය: “අය්යස්ස මයා සුතං නිපන්නස්ස මාතුගාමං දුට්ඨුල්ලාහි වාචාහි ඔභාසන්තස්සා”ති, සො ච තං පටිජානාති, ආපත්තියා කාරෙතබ්බො -පෙ- “සච්චාහං නිපන්නො නො ච ඛො දුට්ඨුල්ලාහි වාචාහි ඔභාසි”න්ති, නිපජ්ජාය කාරෙතබ්බො -පෙ- “නාහං නිපන්නො අපි ච ඛො නිසින්නො”ති, නිසජ්ජාය කාරෙතබ්බො -පෙ- “නාහං නිපන්නො අපිච ඛො ඨිතො”ති, න කාරෙතබ්බො.
සා චෙ එවං වදෙය්ය: “අය්යො මයා දිට්ඨො මාතුගාමෙන සද්ධිං එකො එකාය රහො නිසින්නො”ති, සො ච තං පටිජානාති, නිසජ්ජාය කාරෙතබ්බො -පෙ- “නාහං නිසින්නො අපි ච ඛො නිපන්නො”ති, නිපජ්ජාය කාරෙතබ්බො: -පෙ- “නාහං නිපන්නො අපි ච ඛො ඨිතො”ති, න කාරෙතබ්බො.
සා චෙ එවං වදෙය්ය: “අය්යො මයා දිට්ඨො මාතුගාමෙන සද්ධිං එකො එකාය රහො නිපන්නො”ති, සො ච තං පටිජානාති, නිපජ්ජාය කාරෙතබ්බො -පෙ- “නාහං නිපන්නො අපි ච ඛො නිසින්නො”ති, නිසජ්ජාය කාරෙතබ්බො -පෙ- “නාහං නිපන්නො අපි ච ඛො ඨිතො”ති, න කාරෙතබ්බො.
අයම්පීති පුරිමං උපාදාය වුච්චති.
අනියතොති න නියතො සඞ්ඝාදිසෙසො වා පාචිත්තියං වා.
4. ගමනං පටිජානාති නිසජ්ජං පටිජානාති ආපත්තිං පටිජානාති, ආපත්තියා කාරෙතබ්බො. ගමනං පටිජානාති නිසජ්ජං න පටිජානාති ආපත්තිං පටිජානාති, ආපත්තියා කාරෙතබ්බො. ගමනං පටිජානාති නිසජ්ජං පටිජානාති ආපත්තිං න පටිජානාති, නිසජ්ජාය කාරෙතබ්බො. ගමනං පටිජානාති නිසජ්ජං න පටිජානාති ආපත්තිං න පටිජානාති, න කාරෙතබ්බො. ගමනං න පටිජානාති නිසජ්ජං පටිජානාති ආපත්තිං පටිජානාති, ආපත්තියා කාරෙතබ්බො. ගමනං න පටිජානාති නිසජ්ජං න පටිජානාති ආපත්තිං පටිජානාති, ආපත්තියා කාරෙතබ්බො. ගමනං න පටිජානාති, නිසජ්ජං පටිජානාති, ආපත්තිං න පටිජානාති, නිසජ්ජාය කාරෙතබ්බො. ගමනං න පටිජානාති, නිසජ්ජං න පටිජානාති, ආපත්තිං න පටිජානාති, න කාරෙතබ්බොති.
දුතියඅනියතසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං
5. උද්දිට්ඨා ඛො ආයස්මන්තො ද්වෙ අනියතා ධම්මා. තත්ථායස්මන්තෙ පුච්ඡාමි, කච්චිත්ථ පරිසුද්ධා. දුතියම්පි පුච්ඡාමි, කච්චිත්ථ පරිසුද්ධා. තතියම්පි පුච්ඡාමි, කච්චිත්ථ පරිසුද්ධා. පරිසුද්ධෙත්ථායස්මන්තො තස්මා තුණ්හී, එවමෙතං ධාරයාමීති.
තස්සුද්දානං
අලංකම්මනියඤ්චෙව තථෙව ච නහෙව ඛො, අනියතා සුපඤ්ඤත්තා, බුද්ධසෙට්ඨෙන තාදිනාති.
අනියතකණ්ඩො නිට්ඨිතො.
5.
නිස්සග්ගියකණ්ඩො
ඉමෙ ඛො පනායස්මන්තො තිංස නිස්සග්ගියා පාචිත්තියා ධම්මා උද්දෙසං ආගච්ඡන්ති.
චීවරවග්ගො
5. 1. 1.
පඨමකඨිනසික්ඛාපදං
1. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා වෙසාලියං විහරති ගොතමකෙ චෙතියෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන භගවතා භික්ඛූනං තිචීවරං අනුඤ්ඤාතං හොති. ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ භගවතා තිචීවරං අනුඤ්ඤාතන්ති අඤ්ඤෙනෙව තිචීවරෙන ගාමං පවිසන්ති, අඤ්ඤෙන තිචීවරෙන ආරාමෙ අච්ඡන්ති, අඤ්ඤෙන තිචීවරෙන නහානං ඔතරන්ති. යෙ තෙ භික්ඛූ අප්පිච්ඡා තෙ උජ්ඣායන්ති ඛීයන්ති විපාචෙන්ති: “කථං හි නාම ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ අතිරෙකචීවරං ධාරෙස්සන්තී”ති. අථ ඛො තෙ භික්ඛූ{*} භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං -පෙ- “සච්චං කිර තුම්හෙ භික්ඛවෙ අතිරෙකචීවරං ධාරෙථා?”ති “සච්චං භගවා.” විගරහි බුද්ධො භගවා: “කථං හි නාම තුම්හෙ මොඝපුරිසා අතිරෙකචීවරං ධාරෙස්සථ. නෙතං මොඝපුරිසා අප්පසන්නානං වා පසාදාය -පෙ- එවඤ්ච පන භික්ඛවෙ ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසෙය්යාථ:
“යො පන භික්ඛු අතිරෙකචීවරං ධාරෙය්ය නිස්සග්ගියං පාචිත්තිය”න්ති.
එවඤ්චිදං භගවතා භික්ඛූනං සික්ඛාපදං පඤ්ඤත්තං හොති.
[මූලපඤ්ඤත්ති.]
2. තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස්මතො ආනන්දස්ස අතිරෙකචීවරං උප්පන්නං හොති. ආයස්මා ච ආනන්දො තං චීවරං ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස දාතුකාමො හොති. ආයස්මා ච සාරිපුත්තො සාකෙතෙ විහරති. අථ ඛො ආයස්මතො ආනන්දස්ස එතදහොසි: “භගවතා සික්ඛාපදං පඤ්ඤත්තං න අතිරෙකචීවරං ධාරෙතබ්බ”න්ති. ඉදඤ්ච මෙ අතිරෙකචීවරං උප්පන්නං, අහඤ්චිමං චීවරං ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස දාතුකාමො, ආයස්මා ච සාරිපුත්තො සාකෙතෙ විහරති. කථන්නුඛො මයා පටිපජ්ජිතබ්බ”න්ති. අථ ඛො ආයස්මා ආනන්දො භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසි. “කීව චිරං පනානන්ද සාරිපුත්තො ආගච්ඡිස්සතී?”ති “නවමං වා භගවා දිවසං දසමං වා”ති. අථ ඛො භගවා එතස්මිං නිදානෙ එතස්මිං පකරණෙ ධම්මිං කථං කත්වා භික්ඛූ ආමන්තෙසි: “අනුජානාමි භික්ඛවෙ දසාහපරමං අතිරෙකචීවරං ධාරෙතුං එවඤ්ච පන භික්ඛවෙ ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසෙය්යාථ:
“නිට්ඨිතචීවරස්මිං භික්ඛුනා උබ්භතස්මිං කඨිනෙ දසාහපරමං අතිරෙකචීවරං ධාරෙතබ්බං. තං අතික්කාමයතො නිස්සග්ගියං පාචිත්තිය”න්ති.
[දුතියපඤ්ඤත්ති.]
3. නිට්ඨිතචීවරස්මින්ති භික්ඛුනො චීවරං කතං වා හොති නට්ඨං වා විනට්ඨං වා දඩ්ඪං වා චීවරාසා වා උපච්ඡින්නා.
උබ්භතස්මිං කඨිනෙති අට්ඨන්නං මාතිකානං අඤ්ඤතරාය මාතිකාය උබ්භතං හොති, සඞ්ඝෙන වා අන්තරා උබ්භතං හොති.
දසාහපරමන්ති දසාහපරමතා{1} ධාරෙතබ්බං.
අතිරෙකචීවරං නාම: අනධිට්ඨිතං අවිකප්පිතං.
චීවරං නාම: ඡන්නං චීවරානං අඤ්ඤතරං චීවරං විකප්පනුපගංපච්ඡිමං.
තං අතික්කාමයතො නිස්සග්ගියං හොතීති{2} එකාදසෙ අරුණුග්ගමනෙ නිස්සග්ගියං හොති නිස්සජ්ජිතබ්බං සඞ්ඝස්ස වා ගණස්ස වා පුග්ගලස්ස වා. එවඤ්ච පන භික්ඛවෙ නිස්සජ්ජිතබ්බං: තෙන භික්ඛුනා සඞ්ඝං උපසඞ්කමිත්වා එකංසං උත්තරාසඞ්ගං කරිත්වා බුඩ්ඪානං භික්ඛූනං පාදෙ වන්දිත්වා උක්කුටිකං නිසීදිත්වා අඤ්ජලිං පග්ගහෙත්වා එවමස්ස වචනීයො: “ඉදං මෙ භන්තෙ චීවරං දසාහාතික්කන්තං නිස්සග්ගියං. ඉමාහං සඞ්ඝස්ස නිස්සජ්ජාමී”ති. නිස්සජ්ජිත්වා ආපත්ති දෙසෙතබ්බා. බ්යත්තෙන භික්ඛුනා පටිබලෙන ආපත්ති පටිග්ගහෙතබ්බා. නිස්සට්ඨචීවරං දාතබ්බං.