9. එවං වුත්තෙ උක්ඛෙපකා භික්ඛූ උක්ඛිත්තානුවත්තකෙ භික්ඛූ එතදවොචුං: “ආපත්ති එසා ආවුසො. නෙසා අනාපත්ති. ආපන්නො එසො භික්ඛු. නෙසො භික්ඛු අනාපන්නො. උක්ඛිත්තො එසො භික්ඛු. නෙසො භික්ඛු අනුක්ඛිත්තො. ධම්මිකෙන කම්මෙන උක්ඛිත්තො අකුප්පෙන ඨානාරහෙන. මා ඛො තුම්හෙ ආයස්මන්තො එතං උක්ඛිත්තකං භික්ඛුං අනුවත්තිත්ථ, අනුපරිවාරෙථා”ති.
10. එවම්පි ඛො තෙ උක්ඛිත්තානුවත්තකා භික්ඛූ උක්ඛෙපකෙහි භික්ඛූහි වුච්චමානා තථෙව තං උක්ඛිත්තකං භික්ඛුං අනුවත්තිංසු. අනුපරිවාරෙසුං.
11. අථ ඛො අඤ්ඤතරො භික්ඛු යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො සො භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච: “ඉධ භන්තෙ අඤ්ඤතරො භික්ඛු ආපත්තිං ආපන්නො අහොසි. සො තස්සා ආපත්තියා ආපත්තිදිට්ඨි අහොසි. අඤ්ඤෙ භික්ඛූ තස්සා ආපත්තියා අනාපත්තිදිට්ඨිනො අහෙසුං.
12. “සො අපරෙන සමයෙන තස්සා ආපත්තියා අනාපත්තිදිට්ඨි අහොසි. අඤ්ඤෙ භික්ඛූ තස්සා ආපත්තියා ආපත්තිදිට්ඨිනො අහෙසුං.
13. “අථ ඛො තෙ භන්තෙ භික්ඛූ තං භික්ඛුං එතදවොචුං: ‘ආපත්තිං ත්වං ආවුසො ආපන්නො. පස්සසෙතං ආපත්ති’න්ති. “නත්ථි මෙ ආවුසො ආපත්ති, යමහං පස්සෙය්ය”න්ති.
14. “අථ ඛො තෙ භන්තෙ භික්ඛූ සාමග්ගිං ලභිත්වා තං භික්ඛුං ආපත්තියා අදස්සනෙ උක්ඛිපිංසු.
15. “සො ච භන්තෙ භික්ඛු බහුස්සුතො ආගතාගමො ධම්මධරො විනයධරො මාතිකාධරො පණ්ඩිතො ව්යත්තො මෙධාවී ලජ්ජී කුක්කුච්චකො සික්ඛාකාමො.
16. “අථ ඛො සො භන්තෙ භික්ඛු සන්දිට්ඨෙ සම්භත්තෙ භික්ඛූ උපසඞ්කමිත්වා එතදවොච: ‘අනාපත්ති එසා ආවුසො, නෙසා ආපත්ති. අනාපන්නොම්හි. නම්හි ආපන්නො. අනුක්ඛිත්තොම්හි. නම්හි උක්ඛිත්තො. අධම්මිකෙනම්හි කම්මෙන උක්ඛිත්තො කුප්පෙන අට්ඨානාරහෙන. හොථ මෙ ආයස්මන්තො ධම්මතො විනයතො පක්ඛා’ති.
17. “අලභි ඛො සො භන්තෙ භික්ඛු සන්දිට්ඨෙ සම්භත්තෙ භික්ඛූ පක්ඛෙ.
18. “ජානපදානම්පි සන්දිට්ඨානං සම්භත්තානං භික්ඛූනං සන්තිකෙ දූතං පාහෙසි: ‘අනාපත්ති එසා ආවුසො. නෙසා ආපත්ති. අනාපන්නොම්හි. නම්හි ආපන්නො. අනුක්ඛිත්තොම්හි. නම්හි උක්ඛිත්තො. අධම්මිකෙනම්හි කම්මෙන උක්ඛිත්තො කුප්පෙන අට්ඨානාරහෙන. හොන්තු මෙ ආයස්මන්තො ධම්මතො විනයතො පක්ඛා’ති.
19. “අලභි ඛො සො භන්තෙ භික්ඛු ජානපදෙපි සන්දිට්ඨෙ සම්භත්තෙ භික්ඛූ පක්ඛෙ.
20. “අථ ඛො තෙ භන්තෙ උක්ඛිත්තානුවත්තකා භික්ඛූ යෙන උක්ඛෙපකා භික්ඛූ තෙනුපසඞ්කමිංසු. උපසඞ්කමිත්වා උක්ඛෙපකෙ භික්ඛූ එතදවොචුං: ‘අනාපත්ති එසා ආවුසො. නෙසා ආපත්ති. අනාපන්නො එසො භික්ඛු. නෙසො භික්ඛු ආපන්නො. අනුක්ඛිත්තො එසො භික්ඛු. නෙසො භික්ඛු උක්ඛිත්තො. අධම්මිකෙන කම්මෙන උක්ඛිත්තො කුප්පෙන අට්ඨානාරහෙනා’ති.
21. “එවං වුත්තෙ තෙ භන්තෙ උක්ඛෙපකා භික්ඛූ උක්ඛිත්තානුවත්තකෙ භික්ඛූ එතදවොචුං: ‘ආපත්ති එසා ආවුසො. නෙසා අනාපත්ති. ආපන්නො එසො භික්ඛු. නෙසො භික්ඛු අනාපන්නො. උක්ඛිත්තො එසො භික්ඛු. නෙසො භික්ඛු අනුක්ඛිත්තො. ධම්මිකෙන කම්මෙන උක්ඛිත්තො අකුප්පෙන ඨානාරහෙන. මා ඛො තුම්හෙ ආයස්මන්තො එතං උක්ඛිත්තකං භික්ඛුං අනුවත්තිත්ථ. අනුපරිවාරෙථා’ති.
22. “එවම්පි ඛො තෙ භන්තෙ උක්ඛිත්තානුවත්තකා භික්ඛූ උක්ඛෙපකෙහි භික්ඛූහි වුච්චමානා තථෙව තං උක්ඛිත්තකං භික්ඛුං අනුවත්තන්ති අනුපරිවාරෙන්තී”ති.
23. අථ ඛො භගවා “භින්නො භික්ඛුසඞ්ඝො. භින්නො භික්ඛුසඞ්ඝො”ති උට්ඨායාසනා යෙන උක්ඛෙපකා භික්ඛූ තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ නිසීදි.
24. නිසජ්ජ ඛො භගවා උක්ඛෙපකෙ භික්ඛූ එතදවොච: “මා ඛො තුම්හෙ භික්ඛවෙ ‘පටිභාති නො. පටිභාති නො’ති යස්මිං වා තස්මිං වා භික්ඛුං උක්ඛිපිතබ්බං මඤ්ඤිත්ථ.
25. ‘ඉධ පන භික්ඛවෙ භික්ඛු ආපත්තිං ආපන්නො හොති. සො තස්සා ආපත්තියා අනාපත්තිදිට්ඨි හොති. අඤ්ඤෙ භික්ඛූ තස්සා ආපත්තියා ආපත්තිදිට්ඨිනො හොන්ති.
26. “තෙ චෙ භික්ඛවෙ භික්ඛූ තං භික්ඛුං එවං ජානන්ති. ‘අයං ඛො ආයස්මා බහුස්සුතො ආගතාගමො ධම්මධරො විනයධරො මාතිකාධරො පණ්ඩිතො ව්යත්තො මෙධාවී ලජ්ජී කුක්කුච්චකො සික්ඛාකාමො. සචෙ මයං ඉමං භික්ඛුං ආපත්තියා අදස්සනෙ උක්ඛිපිස්සාම, න මයං ඉමිනා භික්ඛුනා සද්ධිං උපොසථං කරිස්සාම, විනා ඉමිනා භික්ඛුනා උපොසථං කරිස්සාම, භවිස්සති සඞ්ඝස්ස තතොනිදානං භණ්ඩනං කලහො විග්ගහො විවාදො සඞ්ඝභෙදො සඞ්ඝරාජි සඞ්ඝවවත්ථානං සඞ්ඝනානාකරණ’න්ති.
27. “භෙදගරුකෙහි භික්ඛවෙ භික්ඛූහි න සො භික්ඛු ආපත්තියා අදස්සනෙ උක්ඛිපිතබ්බො.”
28. “ඉධ පන භික්ඛවෙ භික්ඛු ආපත්තිං ආපන්නො හොති. සො තස්සා ආපත්තියා අනාපත්තිදිට්ඨි හොති. අඤ්ඤෙ භික්ඛූ තස්සා ආපත්තියා ආපත්තිදිට්ඨිනො හොන්ති.
29. “තෙ චෙ භික්ඛවෙ භික්ඛූ තං භික්ඛුං එවං ජානන්ති: ‘අයං ඛො ආයස්මා බහුස්සුතො ආගතාගමො ධම්මධරො විනයධරො මාතිකාධරො පණ්ඩිතො ව්යත්තො මෙධාවී ලජ්ජී කුක්කුච්චකො සික්ඛාකාමො. සචෙ මයං ඉමං භික්ඛුං ආපත්තියා අදස්සනෙ උක්ඛිපිස්සාම, න මයං ඉමිනා භික්ඛුනා සද්ධිං පවාරෙස්සාම. විනා ඉමිනා භික්ඛුනා පවාරෙස්සාම. න මයං ඉමිනා භික්ඛුනා සද්ධිං සඞ්ඝකම්මං කරිස්සාම, විනා ඉමිනා භික්ඛුනා සඞ්ඝකම්මං කරිස්සාම, න මයං ඉමිනා භික්ඛුනා සද්ධිං ආසනෙ නිසීදිස්සාම, විනා ඉමිනා භික්ඛුනා ආසනෙ නිසීදිස්සාම. න මයං ඉමිනා භික්ඛුනා සද්ධිං යාගුපානෙ නිසීදිස්සාම, විනා ඉමිනා භික්ඛුනා යාගුපානෙ නිසීදිස්සාම, න මයං ඉමිනා භික්ඛුනා සද්ධිං භත්තග්ගෙ නිසීදිස්සාම, විනා ඉමිනා භික්ඛුනා භත්තග්ගෙ නිසීදිස්සාම. න මයං ඉමිනා භික්ඛුනා සද්ධිං එකච්ඡන්නෙ වසිස්සාම, විනා ඉමිනා භික්ඛුනා එකච්ඡන්නෙ වසිස්සාම, න මයං ඉමිනා භික්ඛුනා සද්ධිං යථාබුඩ්ඪං අභිවාදනං පච්චුට්ඨානං අඤ්ජලිකම්මං සාමීචිකම්මං කරිස්සාම, විනා ඉමිනා භික්ඛුනා යථාවුඩ්ඪං අභිවාදනං පච්චුට්ඨානං අඤ්ජලිකම්මං සාමීචිකම්මං කරිස්සාම. භවිස්සති සඞ්ඝස්ස තතොනිදානං භණ්ඩනං කලහො විග්ගහො විවාදො සඞ්ඝභෙදො සඞ්ඝරාජි සඞ්ඝවවත්ථානං සඞ්ඝනානාකරණ’න්ති.
30. “භෙදගරුකෙහි භික්ඛවෙ භික්ඛූහි න සො භික්ඛු ආපත්තියා අදස්සනෙ උක්ඛිපිතබ්බො”ති.
31. අථ ඛො භගවා උක්ඛෙපකානං භික්ඛූනං එතමත්ථං භාසිත්වා උට්ඨායාසනා යෙන උක්ඛිත්තානුවත්තකා භික්ඛූ තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ නිසීදි.
32. නිසජ්ජ ඛො භගවා උක්ඛිත්තානුවත්තකෙ භික්ඛූ එතදවොච: “මා ඛො තුම්හෙ භික්ඛවෙ ආපත්තිං ආපජ්ජිත්වා ‘නාම්හ ආපන්නා. නාම්හ ආපන්නා’ති ආපත්තිං{1} න පටිකාතබ්බං මඤ්ඤිත්ථ.
33. “ඉධ පන භික්ඛවෙ භික්ඛු ආපත්තිං ආපන්නො හොති. සො තස්සා ආපත්තියා අනාපත්තිදිට්ඨි හොති. අඤ්ඤෙ භික්ඛූ තස්සා ආපත්තියා ආපත්තිදිට්ඨිනො හොන්ති.
34. “සො චෙ භික්ඛවෙ භික්ඛු තෙ භික්ඛූ එවං ජානාති: ‘ඉමෙ ඛො ආයස්මන්තා{2} බහුස්සුතා ආගතාගමා ධම්මධරා විනයධරා මාතිකාධරා පණ්ඩිතා ව්යත්තා මෙධාවිනො ලජ්ජිනො කුක්කුච්චකා සික්ඛාකාමා නාලං මමං වා කාරණා අඤ්ඤෙසං වා කාරණා ඡන්දා දොසා මොහා භයා අගතිං ගන්තුං. සචෙ මං ඉමෙ භික්ඛූ ආපත්තියා අදස්සනෙ උක්ඛිපිස්සන්ති, න මයා සද්ධිං උපොසථං කරිස්සන්ති, විනා මයා උපොසථං කරිස්සන්ති, භවිස්සති සඞ්ඝස්ස තතො නිදානං භණ්ඩනං කලහො විග්ගහො විවාදො සඞ්ඝභෙදො සඞ්ඝරාජි සඞ්ඝවවත්ථානං සඞ්ඝනානාකරණ’න්ති.
35. “භෙදගරුකෙන භික්ඛවෙ භික්ඛුනා පරෙසම්පි සද්ධාය{1} සා ආපත්ති දෙසෙතබ්බා.
36. “ඉධ පන භික්ඛවෙ භික්ඛු ආපත්තිං ආපන්නො හොති. සො තස්සා ආපත්තියා අනාපත්තිදිට්ඨි හොති. අඤ්ඤෙ භික්ඛූ තස්සා ආපත්තියා ආපත්තිදිට්ඨිනො හොන්ති.
37. “සො චෙ භික්ඛවෙ, භික්ඛු තෙ භික්ඛූ එවං ජානාති: ‘ඉමෙ ඛො ආයස්මන්තො බහුස්සුතා. ආගතාගමා. ධම්මධරා. විනයධරා. මාතිකාධරා. පණ්ඩිතා. ව්යත්තා. මෙධාවිනො. ලජ්ජිනො. කුක්කුච්චකා. සික්ඛාකාමා, නාලං මමං වා කාරණා අඤ්ඤෙසං වා කාරණා ඡන්දා දොසා මොහා භයා අගතිං ගන්තුං. සචෙ මං ඉමෙ භික්ඛූ ආපත්තියා අදස්සනෙ උක්ඛිපිස්සන්ති, න මයා සද්ධිං පවාරෙස්සන්ති, විනා මයා පවාරෙස්සන්ති, න මයා සද්ධිං සඞ්ඝකම්මං කරිස්සන්ති, විනා මයා සඞ්ඝකම්මං කරිස්සන්ති, න මයා සද්ධිං ආසනෙ නිසීදිස්සන්ති, විනා මයා ආසනෙ නිසීදිස්සන්ති, න මයා සද්ධිං යාගුපානෙ නිසීදිස්සන්ති, විනා මයා යාගුපානෙ නිසීදිස්සන්ති, න මයා සද්ධිං භත්තග්ගෙ නිසීදිස්සන්ති, විනා මයා භත්තග්ගෙ නිසීදිස්සන්ති, න මයා සද්ධිං එකච්ඡන්නෙ වසිස්සන්ති, විනා මයා එකච්ඡන්නෙ වසිස්සන්ති. න මයා සද්ධිං යථාබුඩ්ඪං අභිවාදනං පච්චුට්ඨානං අඤ්ජලිකම්මං සාමීචිකම්මං කරිස්සන්ති, විනා මයා යථාබුඩ්ඪං අභිවාදනං පච්චුට්ඨානං අඤ්ජලිකම්මං සාමීචිකම්මං කරිස්සන්ති, භවිස්සති සඞ්ඝස්ස තතො නිදානං භණ්ඩනං කලහො විග්ගහො විවාදො සඞ්ඝභෙදො සඞ්ඝරාජි සඞ්ඝවවත්ථානං සඞ්ඝනානාකරණ’න්ති,
38. “භෙදගරුකෙන භික්ඛවෙ, භික්ඛුනා පරෙසම්පි සද්ධාය සා ආපත්ති දෙසෙතබ්බා”ති.
39. අථ ඛො භගවා උක්ඛිත්තානුවත්තකානං භික්ඛූනං එතමත්ථං භාසිත්වා උට්ඨායාසනා පක්කාමි.
40. තෙන ඛො පන සමයෙන උක්ඛිත්තානුවත්තකා භික්ඛූ තත්ථෙව අන්තොසීමාය උපොසථං කරොන්ති. සඞ්ඝකම්මං කරොන්ති.
41. උක්ඛෙපකා පන භික්ඛූ නිස්සීමං ගන්ත්වා උපොසථං කරොන්ති. සඞ්ඝකම්මං කරොන්ති.
42. අථ ඛො අඤ්ඤතරො උක්ඛෙපකො භික්ඛු යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො සො භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච: “එතෙ භන්තෙ, උක්ඛිත්තානුවත්තකා භික්ඛූ තත්ථෙව අන්තොසීමාය උපොසථං කරොන්ති. සඞ්ඝකම්මං කරොන්ති. මයං පන භන්තෙ, උක්ඛෙපකා භික්ඛූ නිස්සීමං ගන්ත්වා උපොසථං කරොම. සඞ්ඝකම්මං කරොමා”ති.
43. “තෙ චෙ භික්ඛු, උක්ඛිත්තානුවත්තකා භික්ඛූ තත්ථෙව අන්තොසීමාය උපොසථං කරිස්සන්ති, සඞ්ඝකම්මං කරිස්සන්ති, යථා මයා ඤත්ති ච අනුස්සාවණා ච පඤ්ඤත්තා, තෙසං තානි කම්මානි ධම්මිකානි{2} භවිස්සන්ති අකුප්පානි ඨානාරහානි. තුම්හෙ චෙ භික්ඛු උක්ඛෙපකා භික්ඛූ තත්ථෙව අන්තොසීමායං උපොසථං කරිස්සථ, සඞ්ඝකම්මං කරිස්සථ, යථා මයා ඤත්ති අනුස්සාවණා ච පඤ්ඤත්තා, තුම්හාකම්පි තානි කම්මානි ධම්මිකානි භවිස්සන්ති අකුප්පානි ඨානාරහානි. තං කිස්ස හෙතු? නානාසංවාසකා එතෙ{3} භික්ඛූ තුම්හෙහි, තුම්හෙ ච තෙහි නානාසංවාසකා.
44. “ද්වෙමා භික්ඛු, නානාසංවාසකභූමියො: අත්තනා වා අත්තානං නානාසංවාසකං කරොති, සමග්ගො වා නං සඞ්ඝො උක්ඛිපති අදස්සනෙ වා අප්පටිකම්මෙ වා අප්පටිනිස්සග්ගෙ වා, ඉමා ඛො භික්ඛු, ද්වෙ නානාසංවාසකභූමියො.
45. “ද්වෙමා භික්ඛු, සමානසංවාසකභූමියො: අත්තනා වා අත්තානං සමානසංවාසං කරොති, සමග්ගො වා නං සඞ්ඝො උක්ඛිත්තං ඔසාරෙති අදස්සනෙ වා අප්පටිකම්මෙ වා අප්පටිනිස්සග්ගෙ වා, ඉමා ඛො භික්ඛු, ද්වෙ සමානසංවාසකභූමියො”ති.
46. තෙන ඛො පන සමයෙන භික්ඛූ භත්තග්ගෙ අන්තරඝරෙ භණ්ඩනජාතා කලහජාතා විවාදාපන්නා අඤ්ඤමඤ්ඤං අනනුලොමිකං කායකම්මං වචීකම්මං උපදංසෙන්ති. හත්ථපරාමාසං කරොන්ති. මනුස්සා උජ්ඣායන්ති ඛීයන්ති විපාචෙන්ති: “කථං හි නාම සමණා සක්යපුත්තියා භත්තග්ගෙ අන්තරඝරෙ භණ්ඩනජාතා කලහජාතා විවාදාපන්නා අඤ්ඤමඤ්ඤං අනනුලොමිකං කායකම්මං වචීකම්මං උපදංසෙස්සන්ති. හත්ථපරාමාසං කරිස්සන්තී”ති. අස්සොසුං ඛො භික්ඛූ තෙසං මනුස්සානං උජ්ඣායන්තානං ඛීයන්තානං විපාචෙන්තානං. යෙ තෙ භික්ඛූ අප්පිච්ඡා තෙ උජ්ඣායන්ති ඛීයන්ති විපාචෙන්ති “කථං හි නාම භික්ඛූ භත්තග්ගෙ අන්තරඝරෙ භණ්ඩනජාතා කලහජාතා විවාදාපන්නා අඤ්ඤමඤ්ඤං අනනුලොමිකං කායකම්මං වචීකම්මං උපදංසෙස්සන්ති? හත්ථපරාමාසං කරිස්සන්තී?”ති.
47. අථ ඛො තෙ භික්ඛූ භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං: “සච්චං කිර භික්ඛවෙ,” -පෙ- “සච්චං භගවා” -පෙ- විගරහිත්වා ධම්මිං කථං කත්වා භික්ඛූ ආමන්තෙසි: “භින්නෙ භික්ඛවෙ, සඞ්ඝෙ අධම්මියමානෙ{1} අසම්මොදිකාය වත්තමානාය{2} ‘එත්තාවතා න අඤ්ඤමඤ්ඤං අනනුලොමිකං කායකම්මං වචීකම්මං උපදංසෙස්සාම, හත්ථපරාමාසං කරිස්සාමා’ති ආසනෙ නිසීදිතබ්බං. භින්නෙ භික්ඛවෙ, සඞ්ඝෙ ධම්මියායමානෙ සම්මොදිකාය වත්තමානාය ආසනන්තරිකාය නිසීදිතබ්බ”න්ති.
48. තෙන ඛො පන සමයෙන භික්ඛූ සඞ්ඝමජ්ඣෙ භණ්ඩනජාතා කලහජාතා විවාදාපන්නා අඤ්ඤමඤ්ඤං මුඛසත්තීහි විතුදන්තා විහරන්ති. තෙ න සක්කොන්ති තං අධිකරණං වූපසමෙතුං. අථ ඛො අඤ්ඤතරො භික්ඛු යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං අට්ඨාසි. එකමන්තං ඨිතො ඛො සො භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච: “ඉධ භන්තෙ, භික්ඛූ සඞ්ඝමජ්ඣෙ භණ්ඩනජාතා කලහජාතා විවාදාපන්නා අඤ්ඤමඤ්ඤං මුඛසත්තීහි විතුදන්තා විහරන්ති. තෙ න සක්කොන්ති තං අධිකරණං වූපසමෙතුං. සාධු භන්තෙ භගවා යෙන තෙ භික්ඛූ තෙනුපසඞ්කමතු අනුකම්පං උපාදායා”ති. අධිවාසෙසි භගවා තුණ්හීභාවෙන.
49. අථ ඛො භගවා යෙන තෙ භික්ඛූ තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ නිසීදි. නිසජ්ජ ඛො භගවා තෙ භික්ඛූ එතදවොච: “අලං භික්ඛවෙ, මා භණ්ඩනං. මා කලහං. මා විග්ගහං. මා විවාද”න්ති. එවං වුත්තෙ අඤ්ඤතරො අධම්මවාදී භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච: “ආගමෙතු භන්තෙ, භගවා ධම්මස්සාමී. අප්පොස්සුක්කො භන්තෙ, භගවා දිට්ඨධම්මසුඛවිහාරං අනුයුත්තො විහරතු. මයමෙතෙන භණ්ඩනෙන කලහෙන විග්ගහෙන විවාදෙන පඤ්ඤායිස්සාමා”ති. දුතියම්පි ඛො භගවා තෙ භික්ඛූ එතදවොච: “අලං භික්ඛවෙ, මා භණ්ඩනං. මා කලහං. මා විග්ගහං. මා විවාද”න්ති. දුතියම්පි ඛො සො අධම්මවාදී භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච: “ආගමෙතු භන්තෙ, භගවා ධම්මස්සාමී. අප්පොස්සුක්කො භන්තෙ භගවා දිට්ඨධම්මසුඛවිහාරං අනුයුත්තො විහරතු. මයමෙතෙන භණ්ඩනෙන කලහෙන විග්ගහෙන විවාදෙන පඤ්ඤායිස්සාමා”ති.
50. අථ ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි: “භූතපුබ්බං භික්ඛවෙ, බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තො නාම කාසිරාජා අහොසි අඩ්ඪො මහද්ධනො මහාභොගො මහබ්බලො මහාවාහනො මහාවිජිතො පරිපුණ්ණ කොසකොට්ඨාගාරො.
51. “දීඝිති නාම කොසලරාජා අහොසි දළිද්දො අප්පධනො අප්පභොගො අප්පබලො අප්පවාහනො අප්පවිජිතො අපරිපුණ්ණකොසකොට්ඨාගාරො.
52. “අථ ඛො භික්ඛවෙ, බ්රහ්මදත්තො කාසිරාජා චතුරඞ්ගිනිං සෙනං සන්නය්හිත්වා දීඝීතිං කොසලරාජානං අබ්භුය්යාසි.
53. “අස්සොසි ඛො භික්ඛවෙ, දීඝිති කොසලරාජා ‘බ්රහ්මදත්තො කිර කාසිරාජා චතුරඞ්ගිනිං සෙනං සන්නය්හිත්වා මමං අබ්භුය්යාතො’ති.
54. “අථ ඛො භික්ඛවෙ, දීඝිතිස්ස කොසලරඤ්ඤො එතදහොසි: “බ්රහ්මදත්තො ඛො කාසිරාජා අඩ්ඪො මහද්ධනො මහාභොගො මහබ්බලො මහාවාහනො මහාවිජිතො පරිපුණ්ණකොසකොට්ඨාගාරො. අහම්පනම්හි දළිද්දො අප්පධනො අප්පභොගො අප්පබලො අප්පවාහනො අප්පවිජිතො අපරිපුණ්ණකොසකොට්ඨාගාරො. නාහං පටිබලො බ්රහ්මදත්තෙන කාසිරඤ්ඤා එකසඞ්ඝාතම්පි සහිතුං. යන්නූනාහං පටිගච්චෙව නගරම්හා නිප්පතෙය්ය’න්ති.
55. “අථ ඛො භික්ඛවෙ, දීඝිති කොසලරාජා මහෙසිං ආදාය පටිගච්චෙව නගරම්හා නිප්පති.
56. “අථ ඛො භික්ඛවෙ, බ්රහ්මදත්තො කාසිරාජා දීඝිතිස්ස කොසලරඤ්ඤො බලං ච වාහනං ච ජනපදං ච කොසං ච කොට්ඨාගාරං ච අභිවිජිය අජ්ඣාවසි.{1}
57. අථ ඛො භික්ඛවෙ, දීඝිති කොසලරාජා සපජාපතිකො යෙන බාරාණසී තෙන පක්කාමි. අනුපුබ්බෙන යෙන බාරාණසී තදවසරි. තත්ර සුදං භික්ඛවෙ, දීඝිති කොසලරාජා සපජාපතිකො බාරාණසියං අඤ්ඤතරස්මිං පච්චන්තිමෙ ඔකාසෙ කුම්භකාරනිවෙසනෙ අඤ්ඤාතකවෙසෙන පරිබ්බාජකච්ඡන්නෙන පටිවසති.
58. අථ ඛො භික්ඛවෙ, දීඝිතිස්ස කොසලරඤ්ඤො මහෙසී න චිරස්සෙව ගබ්භිනී අහොසි. තස්සා එවරූපො දොහළො උප්පන්නො හොති{1}: “ඉච්ඡති සුරියස්ස උග්ගමනකාලෙ චතුරඞ්ගිනිං සෙනං සන්නද්ධං වම්මිතං{2} සුභූමියං{3} ඨිතං පස්සිතුං, ඛග්ගානඤ්ච ධොපනං{4} පාතුං”.
59. අථ ඛො භික්ඛවෙ, දීඝිතිස්ස කොසලරඤ්ඤො මහෙසී දීඝීතිං කොසලරාජානං එතදවොච: “ගබ්භිනීම්හි දෙව, තස්සා මෙ එවරූපො දොහළො උප්පන්නො: ඉච්ඡාමි සුරියස්ස උග්ගමනකාලෙ චතුරඞ්ගිනිං සෙනං සන්නද්ධං වම්මිකං සුභූමියං ඨිතං පස්සිතුං, ඛග්ගානඤ්ච ධොපනං පාතු”න්ති. “කුතො, දෙවි, අම්හාකං දුග්ගතානං චතුරඞ්ගිනී සෙනා සන්නද්ධා වම්මිතා සුභූමියං ඨිතා. ඛග්ගානඤ්ච ධොපන”න්ති{5}. “සචාහං දෙව, න ලභිස්සාමි, මරිස්සාමී”ති.
60. තෙන ඛො පන සමයෙන, බ්රහ්මදත්තස්ස{6} කාසිරඤ්ඤො පුරොහිතො බ්රාහ්මණො දීඝිතිස්ස කොසලරඤ්ඤො සහායො හොති.
61. අථ ඛො භික්ඛවෙ, දීඝිති කොසලරාජා යෙන බ්රහ්මදත්තස්ස කාසිරඤ්ඤො පුරොහිතො බ්රාහ්මණො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා බ්රහ්මදත්තස්ස කාසිරඤ්ඤො පුරොහිතං බ්රාහ්මණං එතදවොච: “සඛීනී{7} තෙ සම්ම ගබ්භිනී. තස්සා එවරූපො දොහළො උප්පන්නො: ඉච්ඡති සුරියස්ස උග්ගමනකාලෙ චතුරඞ්ගිනිං සෙනං සන්නද්ධං වම්මිතං සුභූමියං ඨිතං පස්සිතුං, ඛග්ගානඤ්ච ධොවනං පාතු”න්ති. “තෙන හි දෙව, මයම්පි දෙවිං පස්සාමා”ති.
62. අථ ඛො භික්ඛවෙ, දීඝිතිස්ස කොසලරඤ්ඤො මහෙසී යෙන බ්රහ්මදත්තස්ස කාසිරඤ්ඤො පුරොහිතො බ්රාහ්මණො තෙනුපසඞ්කමි. අද්දසා ඛො භික්ඛවෙ, බ්රහ්මදත්තස්ස කාසිරඤ්ඤො පුරොහිතො බ්රාහ්මණො දීඝීතිස්ස කොසලරඤ්ඤො මහෙසිං දූරතොව ආගච්ඡන්තිං. දිස්වාන උට්ඨායාසනා එකංසං උත්තරාසඞ්ගං කරිත්වා යෙන දීඝීතිස්ස කොසලරඤ්ඤො මහෙසී තෙනඤ්ජලිම්පණාමෙත්වා තික්ඛත්තුං උදානං උදානෙසි: “කොසලරාජා වත භො කුච්ඡිගතො. කොසලරාජා වත භො කුච්ඡිගතො. කොසලරාජා වත භො කුච්ඡිගතො”ති. අවිමනා දෙවී හොහි. ලච්ඡසි සුරියස්ස උග්ගමනකාලෙ චතුරඞ්ගිනිං සෙනං සන්නද්ධං වම්මිතං සුභූමියං ඨිතං පස්සිතුං, ඛග්ගානඤ්ච ධොවනං පාතු”න්ති.
63. අථ ඛො භික්ඛවෙ, බ්රහ්මදත්තස්ස කාසිරඤ්ඤො පුරොහිතො බ්රාහ්මණො යෙන බ්රහ්මදත්තො කාසිරාජා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා බ්රහ්මදත්තං කාසිරාජානං එතදවොච: “තථා දෙව, නිමිත්තානි දිස්සන්ති{8}: සුවෙ සුරියස්ස උග්ගමනකාලෙ චතුරඞ්ගිනී සෙනා සන්නද්ධා වම්මිතා සුභූමියං තිට්ඨතු. ඛග්ගා ච ධොපීයන්තූ”ති.
64. අථ ඛො භික්ඛවෙ, බ්රහ්මදත්තො කාසිරාජා මනුස්සෙ ආණාපෙසි: “යථා භණෙ, පුරොහිතො බ්රාහ්මණො ආහ, තථා කරොථා”ති.
65. අලභි ඛො භික්ඛවෙ, දීඝිතිස්ස කොසලරඤ්ඤො මහෙසී සුරියස්ස උග්ගමනකාලෙ චතුරඞ්ගිනිං සෙනං සන්නද්ධං වම්මිතං සුභූමියං ඨිතං පස්සිතුං, ඛග්ගානඤ්ච ධොපනං පාතුං.
66. අථ ඛො භික්ඛවෙ, දීඝිතිස්ස කොසලරඤ්ඤො මහෙසී තස්ස ගබ්භස්ස පරිපාකමන්වාය පුත්තං විජායි. තස්ස දීඝාවූති නාමං අකංසු. අථ ඛො භික්ඛවෙ, දීඝාවුකුමාරො න චිරස්සෙව විඤ්ඤුතං පාපුණි.
67. අථ ඛො භික්ඛවෙ, දීඝිතිස්ස කොසලරඤ්ඤො එතදහොසි: “අයං ඛො බ්රහ්මදත්තො කාසිරාජා බහුනො අම්හාකං අනත්ථස්ස කාරකො. ඉමිනා අම්හාකං බලඤ්ච වාහනඤ්ච ජනපදො ච කොසො ච කොට්ඨාගාරඤ්ච අච්ඡින්නං. සචායං අම්හෙ ජානිස්සති, සබ්බෙව තයො ඝාතාපෙස්සති. යන්නූනාහං දීඝාවුං කුමාරං බහිනගරෙ වාසෙය්ය”න්ති.
68. අථ ඛො භික්ඛවෙ දීඝිති කොසලරාජා දීඝාවුං කුමාරං බහිනගරෙ වාසෙසි. අථ ඛො භික්ඛවෙ, දීඝාවුකුමාරො බහිනගරෙ පටිවසන්තො න චිරස්සෙව සබ්බසිප්පානි සික්ඛි.
69. තෙන ඛො පන සමයෙන, භික්ඛවෙ, දීඝිතිස්ස කොසලරඤ්ඤො කප්පකො බ්රහ්මදත්තෙ කාසිරඤ්ඤෙ පටිවසති. අද්දසා ඛො භික්ඛවෙ, දීඝිතිස්ස කොසලරඤ්ඤො කප්පකො දීඝීතිං කොසලරාජානං සපජාපතිකං බාරාණසියං අඤ්ඤතරස්මිං පච්චන්තිමෙ ඔකාසෙ කුම්භකාරනිවෙසනෙ අඤ්ඤාතකවෙසෙන පරිබ්බාජකච්ඡන්නෙන පටිවසන්තං. දිස්වාන යෙන බ්රහ්මදත්තො කාසිරාජා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා බ්රහ්මදත්තං කාසිරාජානං එතදවොච: “දීඝිති දෙව, කොසලරාජා සපජාපතිකො බාරාණසියං අඤ්ඤතරස්මිං පච්චන්තිමෙ ඔකාසෙ කුම්භකාරනිවෙසනෙ අඤ්ඤාතකවෙසෙන පරිබ්බාජකච්ඡන්නෙන පටිවසතී”ති.
70. අථ ඛො භික්ඛවෙ, බ්රහ්මදත්තො කාසිරාජා මනුස්සෙ ආණාපෙසි: “තෙන හි භණෙ, දීඝීතිං කොසලරාජානං සපජාපතිකං ආනෙථා”ති. “එවං දෙවා”ති ඛො භික්ඛවෙ, තෙ මනුස්සා බ්රහ්මදත්තස්ස කාසිරඤ්ඤො පටිස්සුත්වා දීඝීතිං කොසලරාජානං සපජාපතිකං ආනෙසුං.
71. අථ ඛො භික්ඛවෙ, බ්රහ්මදත්තො කාසිරාජා මනුස්සෙ ආණාපෙසි: “තෙන හි භණෙ, දීඝීතිං කොසලරාජානං සපජාපතිකං දළ්හාය රජ්ජුයා පච්ඡාබාහං ගාළ්හබන්ධනං බන්ධිත්වා ඛුරමුණ්ඩං කරිත්වා ඛරස්සරෙන පණවෙන රථියා රථියං{1} සිඞ්ඝාටකෙන සිඞ්ඝාටකං පරිනෙත්වා දක්ඛිණෙන ද්වාරෙන නික්ඛාමෙත්වා දක්ඛිණතො නගරස්ස චතුධා ඡින්දිත්වා චතුද්දිසා බිලානි නික්ඛිපථා”ති.
72. “එවං දෙවා”ති ඛො භික්ඛවෙ, තෙ මනුස්සා බ්රහ්මදත්තස්ස කාසිරඤ්ඤො පටිස්සුත්වා දීඝීතිං කොසලරාජානං සපජාපතිකං දළ්හාය රජ්ජුයා පච්ඡාබාහං ගාළ්හබන්ධනං බන්ධිත්වා ඛුරමුණ්ඩං කරිත්වා ඛරස්සරෙන පණවෙන රථියා රථියං සිඞ්ඝාටකෙන සිඞ්ඝාටකං පරිනෙන්ති.
73. අථ ඛො භික්ඛවෙ, දීඝාවුස්ස කුමාරස්ස{2} එතදහොසි: “චිරදිට්ඨා ඛො මෙ මාතාපිතරො. යන්නූනාහං මාතාපිතරො පස්සෙය්ය”න්ති.
74. අථ ඛො භික්ඛවෙ, දීඝාවුකුමාරො බාරාණසිං{1} පවිසිත්වා අද්දස මාතාපිතරො දළ්හාය රජ්ජුයා පච්ඡාබාහං ගාළ්හබන්ධනං බන්ධිත්වා ඛුරමුණ්ඩං කරිත්වා ඛරස්සරෙන පණවෙන රථියා රථියං සිඞ්ඝාටකෙන සිඞ්ඝාටකං පරිනෙන්තෙ. දිස්වාන යෙන මාතාපිතරො තෙනුපසඞ්කමි.
75. අද්දසා ඛො භික්ඛවෙ, දීඝිති කොසලරාජා දීඝාවුං කුමාරං දූරතොව ආගච්ඡන්තං. දිස්වාන දීඝාවුං කුමාරං එතදවොච: “මා ඛො ත්වං, තාත දීඝාවු, දීඝං පස්ස, මා රස්සං. න හි තාත දීඝාවු, වෙරෙන වෙරා සම්මන්ති. අවෙරෙන හි තාත, දීඝාවු, වෙරා සම්මන්තී”ති.
76. එවං වුත්තෙ භික්ඛවෙ, තෙ මනුස්සා දීඝීතිං කොසලරාජානං එතදවොචුං: “උම්මත්තකො අයං දීඝිති කොසලරාජා විප්පලපති. කො ඉමස්ස දීඝාවු? කං අයං එවමාහ: ‘මා ඛො ත්වං තාත දීඝාවු, දීඝං පස්ස, මා රස්සං. න හි තාත, දීඝාවු, වෙරෙන වෙරා සම්මන්ති, අවෙරෙන හි තාත, දීඝාවු, වෙරා සම්මන්තී?”ති. “නාහං භණෙ, උම්මත්තකො. විප්පලපාමි, අපි ච යො විඤ්ඤූ, සො විභාවෙස්සතී”ති.
77. දුතියම්පි ඛො භික්ඛවෙ, -පෙ- තතියම්පි ඛො භික්ඛවෙ, දීඝිති කොසලරාජා දීඝාවුං කුමාරං එතදවොච: “මා ඛො ත්වං තාත, දීඝාවු, දීඝං පස්ස, මා රස්සං. න හි තාත දීඝාවු, වෙරෙන වෙරා සම්මන්ති. අවෙරෙන හි තාත, දීඝාවු, වෙරා සම්මන්තී”ති. තතියම්පි ඛො භික්ඛවෙ, තෙ මනුස්සා දීඝීතිං කොසලරාජානං එතදවොචුං: “උම්මත්තකො අයං දීඝිති කොසලරාජා විප්පලපති. කො ඉමස්ස දීඝාවු? කං අයං එවමාහ: මා ඛො ත්වං තාත, දීඝාවු, දීඝං පස්ස මා රස්සං. න හි තාත, දීඝාවු, වෙරෙන වෙරා සම්මන්ති. අවෙරෙන හි තාත, දීඝාවු, වෙරා සම්මන්තී”ති. “නාහං භණෙ, උම්මත්තකො විප්පලපාමි. අපි ච යො විඤ්ඤූ, සො විභාවෙස්සතී”ති.
78. අථ ඛො භික්ඛවෙ, තෙ මනුස්සා දීඝීතිං කොසලරාජානං සපජාපතිකං රථියා රථියං සිඞ්ඝාටකෙන සිඞ්ඝාටකං පරිනෙත්වා දක්ඛිණෙන ද්වාරෙන නික්ඛාමෙත්වා දක්ඛිණතො නගරස්ස චතුධා ඡින්දිත්වා චතුද්දිසා බිලානි නික්ඛිපිත්වා ගුම්බං ඨපෙත්වා පක්කමිංසු.
79. අථ ඛො භික්ඛවෙ, දීඝාවුකුමාරො බාරාණසිං පවිසිත්වා සුරං නීහරිත්වා ගුම්බියෙ පායෙසි. යදා තෙ මත්තා අහෙසුං පතිතා, අථ කට්ඨානි සංකඩ්ඪිත්වා චිතකං කරිත්වා මාතාපිතූනං සරීරං චිතකං ආරොපෙත්වා අග්ගිං දත්වා පඤ්ජලිකො තික්ඛත්තුං චිතකං පදක්ඛිණං අකාසි.
80. තෙන ඛො පන සමයෙන භික්ඛවෙ, බ්රහ්මදත්තො කාසිරාජා උපරිපාසාදවරගතො හොති. අද්දසා ඛො භික්ඛවෙ, බ්රහ්මදත්තො කාසිරාජා දීඝාවුං කුමාරං පඤ්ජලිකං තික්ඛත්තුං චිතකං පදක්ඛිණං කරොන්තං. දිස්වානස්ස එතදහොසි: “නිස්සංසයං ඛො සො මනුස්සො දීඝිතිස්ස කොසලරඤ්ඤො ඤාති වා සාලොහිතො වා. අහො මෙ අනත්ථකො{2}. න හි නාම මෙ කොචි ආරොචෙස්සතී”ති.
81. අථ ඛො භික්ඛවෙ, දීඝාවුකුමාරො අරඤ්ඤං ගන්ත්වා යාවදත්ථං කන්දිත්වා රොදිත්වා බප්පං පුඤ්ඡිත්වා බාරාණසිං පවිසිත්වා අන්තෙපුරස්ස සාමන්තා හත්ථිසාලං ගන්ත්වා හත්ථාචරියං එතදවොච: “ඉච්ඡාමහං ආචරිය, සිප්පං සික්ඛිතු”න්ති. තෙන හි භණෙ, මාණවක, සික්ඛස්සූ”ති.
82. අථ ඛො භික්ඛවෙ, දීඝාවුකුමාරො රත්තියා පච්චූසසමයං පච්චුට්ඨාය හත්ථිසාලායං මඤ්ජුනා සරෙන ගායි, වීණඤ්ච වාදෙසි.
83. අස්සොසි ඛො භික්ඛවෙ, බ්රහ්මදත්තො කාසිරාජා රත්තියා පච්චූසසමයං පච්චුට්ඨාය හත්ථිසාලායං මඤ්ජුනා සරෙන ගීතං වීණඤ්ච වාදිතං. සුත්වාන මනුස්සෙ පුච්ඡි: “කො භණෙ, රත්තියා පච්චූසසමයං පච්චුට්ඨාය හත්ථිසාලායං මඤ්ජුනා සරෙන ගායි? වීණඤ්ච වාදෙසී?”ති.
84. “අමුකස්ස දෙව, හත්ථාචරියස්ස අන්තෙවාසී මාණවකො රත්තියා පච්චූසසමයං පච්චුට්ඨාය හත්ථිසාලායං මඤ්ජුනා සරෙන ගායි, වීණඤ්ච වාදෙසී”ති. තෙන හි භණෙ, තං මාණවකං ආනෙථා”ති. “එවං දෙවා”ති ඛො භික්ඛවෙ, තෙ මනුස්සා බ්රහ්මදත්තස්ස කාසිරඤ්ඤො පටිස්සුත්වා දීඝාවුං කුමාරං ආනෙසුං.
85. “ත්වං භණෙ, මාණවක, රත්තියා පච්චූසසමයං පච්චුට්ඨාය හත්ථිසාලායං මඤ්ජුනා සරෙන ගායි. වීණඤ්ච වාදෙසී”ති. “එවං දෙවා”ති. “තෙන හි ත්වං භණෙ, මාණවක, ගායස්සු වීණඤ්ච වාදෙහී”ති. “එවං දෙවා”ති ඛො භික්ඛවෙ, දීඝාවුකුමාරො බ්රහ්මදත්තස්ස කාසිරඤ්ඤො ආරාධනාපෙක්ඛො{1} මඤ්ජුනා සරෙන ගායි. වීණඤ්ච වාදෙසි. “ත්වං භණෙ, මාණවක, මං උපට්ඨහා”ති. “එවං දෙවා”ති ඛො භික්ඛවෙ, දීඝාවුකුමාරො බ්රහ්මදත්තස්ස කාසිරඤ්ඤො පච්චස්සොසි.
86. අථ ඛො භික්ඛවෙ, දීඝාවුකුමාරො බ්රහ්මදත්තස්ස කාසිරඤ්ඤො පුබ්බුට්ඨායී අහොසි පච්ඡා නිපාතී කිඞ්කාරපටිස්සාවී මනාපචාරී පියවාදී.
87. අථ ඛො භික්ඛවෙ, බ්රහ්මදත්තො කාසිරාජා දීඝාවුං කුමාරං න චිරස්සෙව අබ්භන්තරිකෙ{2} විස්සාසිකට්ඨානෙ ඨපෙසි.
88. අථ ඛො භික්ඛවෙ, බ්රහ්මදත්තො කාසිරාජා දීඝාවුං කුමාරං එතදවොච: “තෙන හි භණෙ, මාණවක, රථං යොජෙහි. මිගවං ගමිස්සාමා”ති. “එවං දෙවා”ති ඛො භික්ඛවෙ, දීඝාවුකුමාරො බ්රහ්මදත්තස්ස කාසිරඤ්ඤො පටිස්සුත්වා රථං යොජෙත්වා බ්රහ්මදත්තං කාසිරාජානං එතදවොච: “යුත්තො ඛො තෙ දෙව, රථො. යස්සදානි කාලං මඤ්ඤසී”ති.
89. අථ ඛො භික්ඛවෙ, බ්රහ්මදත්තො කාසිරාජා රථං අභිරුහි. දීඝාවුකුමාරො රථං පෙසෙසි. තථා තථා රථං පෙසෙසි, යථා{3} අඤ්ඤෙනෙව සෙනා අගමාසි, අඤ්ඤෙනෙව රථො.
90. අථ ඛො භික්ඛවෙ, බ්රහ්මදත්තො කාසිරාජා දූරං ගන්ත්වා දීඝාවුං කුමාරං එතදවොච: තෙන හි භණෙ, මාණවක, රථං මුඤ්චස්සු. කිලන්තොම්හි. නිපජ්ජිස්සාමී”ති.
91. “එවං දෙවා”ති ඛො භික්ඛවෙ, දීඝාවුකුමාරො බ්රහ්මදත්තස්ස කාසි රඤ්ඤො පටිස්සුත්වා රථං මුඤ්චිත්වා පඨවියං පල්ලඞ්කෙන නිසීදි.
92. අථ ඛො භික්ඛවෙ, බ්රහ්මදත්තො කාසිරාජා දීඝාවුස්ස කුමාරස්ස උච්ඡඞ්ගෙ සීසං කත්වා සෙය්යං කප්පෙසි. තස්ස කිලන්තස්ස මුහුත්තෙනෙව නිද්දා ඔක්කමි.
93. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, දීඝාවුස්ස කුමාරස්ස එතදහොසි: “අයං ඛො බ්රහ්මදත්තො කාසිරාජා බහුනො අම්හාකං අනත්ථස්ස කාරකො. ඉමිනා අම්හාකං බලඤ්ච වාහනඤ්ච ජනපදො ච කොසො ච කොට්ඨාගාරඤ්ච අච්ඡින්නං. ඉමිනා ච මෙ මාතාපිතරො හතා. අයඞ්ඛවස්ස කාලො, ය්වාහං වෙරං අප්පෙය්ය”න්ති කොසියා ඛග්ගං නිබ්බාහි.
94. අථ ඛො භික්ඛවෙ, දීඝාවුස්ස කුමාරස්ස එතදහොසි: “පිතා ඛො මං{1} මරණකාලෙ අවච: ‘මා ඛො ත්වං තාත, දීඝාවු, දීඝං පස්ස, මා රස්සං. න හි තාත, දීඝාවු, වෙරෙන වෙරා සම්මන්ති. අවෙරෙන හි තාත, දීඝාවු, වෙරා සම්මන්තී’ති. න ඛො මෙතං පතිරූපං, ය්වාහං පිතුවචනං අතික්කමෙය්ය”න්ති කොසියා ඛග්ගං පවෙසෙසි.
95. දුතියම්පි ඛො භික්ඛවෙ, -පෙ- තතියම්පි ඛො භික්ඛවෙ, දීඝාවුස්ස කුමාරස්ස එතදහොසි: “අයං ඛො බ්රහ්මදත්තො කාසිරාජා බහුනො අම්හාකං අනත්ථස්ස කාරකො. ඉමිනො අම්හාකං බලඤ්ච වාහනඤ්ච ජනපදො ච කොසො ච කොට්ඨාගාරඤ්ච අච්ඡින්නං. ඉමිනා ච මෙ මාතාපිතරො හතා. අයඞ්ඛවස්ස කාලො, ය්වාහං වෙරං අප්පෙය්ය”න්ති කොසියා ඛග්ගං නිබ්බාහි. තතියම්පි ඛො භික්ඛවෙ, දීඝාවුස්ස කුමාරස්ස එතදහොසි: “පිතා ඛො මං මරණකාලෙ අවච: ‘මා ඛො ත්වං තාත, දීඝාවු, දීඝං පස්ස. මා රස්සං. න හි තාත, දීඝාවු, වෙරෙන වෙරා සම්මන්ති. අවෙරෙන හි තාත, දීඝාවු, වෙරා සම්මන්තී’ති. න ඛො මෙතං පතිරූපං, ය්වාහං පිතුවචනං අතික්කමෙය්ය”න්ති පුනදෙව කොසියා ඛග්ගං පවෙසෙසි.
96. අථ ඛො භික්ඛවෙ, බ්රහ්මදත්තො කාසිරාජා භීතො උබ්බිග්ගො උස්සඞ්කී උත්රස්තො සහසා උට්ඨාසි.
97. අථ ඛො භික්ඛවෙ, දීඝාවුකුමාරො බ්රහ්මදත්තං කාසිරාජානං එතදවොච: “කිස්ස ත්වං දෙව, භීතො උබ්බිග්ගො උස්සඞ්කී උත්රස්තො සහසා වුට්ඨාසී” ති. “ඉධ මං භණෙ, මාණවක, දීඝිතිස්ස කොසලරඤ්ඤො පුත්තො දීඝාවුකුමාරො සුපින්නතෙන ඛග්ගෙන පරිපාතෙසි. තෙනාහං භීතො උබ්බිග්ගො උස්සඞ්කී උත්රස්තො සහසා වුට්ඨාසි”න්ති.
98. අථ ඛො භික්ඛවෙ, දීඝාවුකුමාරො වාමෙන හත්ථෙන බ්රහ්මදත්තස්ස කාසිරඤ්ඤො සීසං පරාමසිත්වා දක්ඛිණෙන හත්ථෙන ඛග්ගං නිබ්බාහෙත්වා බ්රහ්මදත්තං කාසිරාජානං එතදවොච: “අහං ඛො සො දෙව, දීඝිතිස්ස කොසලරඤ්ඤො පුත්තො දීඝාවුකුමාරො. බහුනො ත්වං අම්හාකං අනත්ථස්ස කාරකො. තයා අම්හාකං බලඤ්ච වාහනඤ්ච ජනපදො ච කොසො ච කොට්ඨාගාරඤ්ච අච්ඡින්නං. තයා ච මෙ මාතාපිතරො හතා. අයඞ්ඛවස්ස කාලො, ය්වාහං වෙරං අප්පෙය්ය”න්ති.
99. අථ ඛො භික්ඛවෙ, බ්රහ්මදත්තො කාසිරාජා දීඝාවුස්ස කුමාරස්ස පාදෙසු සිරසා නිපතිත්වා දීඝාවුං කුමාරං එතදවොච: “ජීවිතං මෙ තාත, දීඝාවු, දෙහි. ජීවිතං මෙ තාත, දීඝාවු, දෙහී”ති. “ක්යාහං උස්සහාමි දෙවස්ස ජීවිතං දාතුං? දෙවො ඛො මෙ ජීවිතං දදෙය්යා”ති. “තෙන හි තාත, දීඝාවු, ත්වංචෙ මෙ ජීවිතං දෙහි. අහඤ්ච තෙ ජීවිතං දම්මී”ති.
100. අථ ඛො භික්ඛවෙ, බ්රහ්මදත්තො ච කාසිරාජා දීඝාවු ච කුමාරො අඤ්ඤමඤ්ඤස්ස ජීවිතං අදංසු. පාණිඤ්ච අග්ගහෙසුං. සපථඤ්ච අකංසු අදුභාය.{1}
101. අථ ඛො භික්ඛවෙ, බ්රහ්මදත්තො කාසිරාජා දීඝාවුං කුමාරං එතදවොච: “තෙන හි තාත, දීඝාවු, රථං යොජෙහි. ගමිස්සාමා”ති. “එවං දෙවා”ති ඛො භික්ඛවෙ, දීඝාවුකුමාරො බ්රහ්මදත්තස්ස කාසිරඤ්ඤො පටිස්සුත්වා රථං යොජෙත්වා බ්රහ්මදත්තං කාසිරාජානං එතදවොච: “යුත්තො ඛො තෙ දෙව, රථො. යස්සදානි කාලං මඤ්ඤසී”ති.
102. අථ ඛො භික්ඛවෙ, බ්රහ්මදත්තො කාසිරාජා රථං අභිරුහි. දීඝාවුකුමාරො රථං පෙසෙසි. තථා තථා රථං පෙසෙසි, යථා න චිරස්සෙව සෙනාය සමාගච්ඡි.
103. අථ ඛො භික්ඛවෙ, බ්රහ්මදත්තො කාසිරාජා බාරාණසිං පවිසිත්වා අමච්චෙ පාරිසජ්ජෙ සන්නිපාතාපෙත්වා එතදවොච: “සචෙ භණෙ, දීඝීතිස්ස කොසලරඤ්ඤො පුත්තං දීඝාවුං කුමාරං පස්සෙය්යාථ, කින්ති නං කරෙය්යාථා”ති.
104. එකච්චෙ එවමාහංසු: “මයං දෙව, හත්ථෙ ඡින්දෙය්යාම. මයං දෙව, පාදෙ ඡින්දෙය්යාම. මයං දෙව, හත්ථපාදෙ ඡින්දෙය්යාම. මයං දෙව, කණ්ණෙ ඡින්දෙය්යාම. මයං දෙව, තාසං ඡින්දෙය්යාම. මයං දෙව, කණ්ණනාසං ඡින්දෙය්යාම. මයං දෙව, සීසං ඡින්දෙය්යාමා”ති.
105. “අයං ඛො සො භණෙ, දීඝීතිස්ස කොසලරඤ්ඤො පුත්තො දීඝාවුකුමාරො, නායං ලබ්භා කිඤ්චි කාතුං. ඉමිනා ච මෙ ජීවිතං දින්නං, මයා ච ඉමස්ස ජීවිතං දින්න”න්ති.
106. අථ ඛො භික්ඛවෙ, බ්රහ්මදත්තො කාසිරාජා දීඝාවුං කුමාරං එතදවොච: “යං ඛො තෙ තාත, දීඝාවු, පිතා මරණකාලෙ අවච: ‘මා ඛො ත්වං තාත, දීඝාවු, දීඝං පස්ස. මා රස්සං. න හි තාත, දීඝාවු, වෙරෙන වෙරා සම්මන්ති. අවෙරෙන හි තාත, දීඝාවු, වෙරා සම්මන්තී’ති, කිං තෙ පිතා සන්ධාය අවචා”ති.
107. “යං ඛො මෙ දෙව, පිතා මරණකාලෙ අවච: ‘මා දීඝ’න්ති - මා ‘චිරං වෙරං අකාසී’ති. ඉමං ඛො මෙ දෙව, පිතා මරණකාලෙ අවච ‘මා දීඝ’න්ති. යං ඛො මෙ දෙව, පිතා මරණකාලෙ අවච: ‘මා රස්ස’න්ති - මා ඛිප්පං මිත්තෙහි භිජ්ජිත්ථා’ති. ඉමං ඛො මෙ දෙව, පිතා මරණකාලෙ අවච ‘මා රස්ස’න්ති. යං ඛො මෙ දෙව, පිතා මරණකාලෙ අවච: ‘න හි තාත දීඝාවු, වෙරෙන වෙරා සම්මන්ති. අවෙරෙන හි තාත, දීඝාවු, වෙරා සම්මන්තී’ති - ‘දෙවෙන මෙ මාතාපිතරො හතා’ති. සචාහං දෙවං ජීවිතා වොරොපෙය්යං, යෙ දෙවස්ස අත්ථකාමා, තෙ මං ජීවිතා වොරොපෙය්යුං. යෙ මෙ අත්ථකාමා, තෙ තෙ ජීවිතා වොරොපෙය්යුං. එවං තං වෙරං වෙරෙන න වූපසමෙය්ය. ඉදානි ච පන මෙ දෙවෙන ජීවිතං දින්නං. මයා ච දෙවස්ස ජීවිතං දින්නං. එවං තං වෙරං අවෙරෙන වූපසන්තං. ඉමං ඛො මෙ දෙව, පිතා මරණකාලෙ අවච ‘න හි තාත, දීඝාවු, වෙරෙන වෙරා සම්මන්ති. අවෙරෙන හි තාත දීඝාවු, වෙරා සම්මන්තී’ති.
108. අථ ඛො භික්ඛවෙ, බ්රහ්මදත්තො කාසිරාජා. “අච්ඡරියං වත භො, අබ්භුතං වත භො, යාව පණ්ඩිතො අයං දීඝාවුකුමාරො යත්ර හි නාම පිතුනො සඞ්ඛිත්තෙන භාසිතස්ස විත්ථාරෙන අත්ථං ආජානිස්සතී”ති පෙත්තිකං බලඤ්ච වාහනඤ්ච ජනපදඤ්ච කොසඤ්ච කොට්ඨාගාරඤ්ච පටිපාදෙසි. ධීතරඤ්ච අදාසි.