7. භික්ඛු අත්ථතකඨිනො දිසඞ්ගමිකො පක්කමති චීවරපටිවිංසං අපවිනයමානො. තමෙනං දිසඞ්ගතං භික්ඛූ පුච්ඡන්ති: “කහං ත්වං ආවුසො වස්සං වුත්ථො? කත්ථ ච තෙ චීවරපටිවිංසො”ති. සො එවං වදෙති: “අමුකස්මිං ආවාසෙ වස්සං වුත්ථොම්හි. තත්ථ ච මෙ චීවරපටිවිංසො”ති. තෙ එවං වදෙන්ති: “ගච්ඡාවුසො. තං චීවරං ආහර. මයං තෙ ඉධ චීවරං කරිස්සාමා”ති. සො තං ආවාසං ගන්ත්වා භික්ඛූ පුච්ඡති: “කහං මෙ ආවුසො චීවරපටිවිංසො”ති. තෙ එවං වදෙන්ති: “අයං තෙ ආවුසො චීවරපටිවිංසො”ති. සො තං චීවරං ආදාය තං ආවාසං ගච්ඡති. තස්ස තං ආවාසං ගතස්ස එවං හොති: “ඉධෙවිමං චීවරං කාරෙස්සං. න පච්චෙස්ස”න්ති. සො තං චීවරං කාරෙති. තස්ස භික්ඛුනො නිට්ඨානන්තිකො කඨිනුද්ධාරො.
8. භික්ඛු අත්ථතකඨිනො දිසඞ්ගමිකො පක්කමති -පෙ- “නෙවිමං චීවරං කාරෙස්සං. න පච්චෙස්ස”න්ති. තස්ස භික්ඛුනො සන්නිට්ඨානන්තිකො කඨිනුද්ධාරො.
9. භික්ඛු අත්ථතකඨිනො දිසඞ්ගමිකො පක්කමති -පෙ- “ඉධෙවිමං චීවරං කාරෙස්සං. න පච්චෙස්ස”න්ති. සො තං චීවරං කාරෙති. තස්ස තං චීවරං කයිරමානං නස්සති. තස්ස භික්ඛුනො නාසනන්තිකො කඨිනුද්ධාරො.
අපවිනයනවකං{1} නිට්ඨිතං.
1. භික්ඛු අත්ථතකඨිනො ඵාසුවිහාරිකො චීවරං ආදාය පක්කමති “අමුකං නාම ආවාසං ගමිස්සාමි. තත්ථ මෙ ඵාසු භවිස්සති, වසිස්සාමි. නො චෙ මෙ ඵාසු භවිස්සති, අමුකං නාම ආවාසං ගමිස්සාමි. තත්ථ මෙ ඵාසු භවිස්සති, වසිස්සාමි. නො චෙ මෙ ඵාසු භවිස්සති, අමුකං නාම ආවාසං ගමිස්සාමි. තත්ථ මෙ ඵාසු භවිස්සති, වසිස්සාමි. නො චෙ මෙ ඵාසු භවිස්සති, පච්චෙස්ස”න්ති. තස්ස බහිසීමගතස්ස එවං හොති: “ඉධෙවිමං චීවරං කාරෙස්සං. න පච්චෙස්ස”න්ති. සො තං චීවරං කාරෙති. තස්ස භික්ඛුනො නිට්ඨානන්තිකො කඨිනුද්ධාරො.
2. භික්ඛු අත්ථතකඨිනො ඵාසුවිහාරිකො චීවරං ආදාය පක්කමති “අමුකං නාම ආවාසං ගමිස්සාමි. තත්ථ මෙ ඵාසු භවිස්සති, වසිස්සාමි. නො චෙ මෙ ඵාසු භවිස්සති, අමුකං නාම ආවාසං ගමිස්සාමි. තත්ථ මෙ ඵාසු භවිස්සති, වසිස්සාමි. නො චෙ මෙ ඵාසු භවිස්සති, අමුකං නාම ආවාසං ගමිස්සාමි. තත්ථ මෙ ඵාසු භවිස්සති, වසිස්සාමි. නො චෙ මෙ ඵාසු භවිස්සති, පච්චෙස්ස”න්ති. තස්ස බහිසීමගතස්ස එවං හොති: “නෙවිමං චීවරං කාරෙස්සං. න පච්චෙස්ස”න්ති. තස්ස භික්ඛුනො සන්නිට්ඨානන්තිකො කඨිනුද්ධාරො.
3. භික්ඛු අත්ථතකඨිනො ඵාසුවිහාරිකො චීවරං ආදාය පක්කමති “අමුකං නාම ආවාසං ගමිස්සාමි. තත්ථ මෙ ඵාසු භවිස්සති, වසිස්සාමි. නො චෙ මෙ ඵාසු භවිස්සති, අමුකං නාම ආවාසං ගමිස්සාමි. තත්ථ මෙ ඵාසු භවිස්සති, වසිස්සාමි. නො චෙ මෙ ඵාසු භවිස්සති, අමුකං නාම ආවාසං ගමිස්සාමි. තත්ථ මෙ ඵාසු භවිස්සති, වසිස්සාමි. නො චෙ මෙ ඵාසු භවිස්සති, පච්චෙස්ස”න්ති. තස්ස බහිසීමගතස්ස එවං හොති: “ඉධෙවිමං චීවරං කාරෙස්සං. න පච්චෙස්ස”න්ති. සො තං චීවරං කාරෙති. තස්ස තං චීවරං කයිරමානං නස්සති. තස්ස භික්ඛුනො නාසනන්තිකො කඨිනුද්ධාරො.
4. භික්ඛු අත්ථතකඨිනො ඵාසුවිහාරිකො චීවරං ආදාය පක්කමති “අමුකං නාම ආවාසං ගමිස්සාමි. තත්ථ මෙ ඵාසු භවිස්සති, වසිස්සාමි. නො චෙ මෙ ඵාසු භවිස්සති, අමුකං නාම ආවාසං ගමිස්සාමි. තත්ථ මෙ ඵාසු භවිස්සති, වසිස්සාමි. නො චෙ මෙ ඵාසු භවිස්සති. අමුකං නාම ආවාසං ගමිස්සාමි. තත්ථ මෙ ඵාසු භවිස්සති, වසිස්සාමි. නො චෙ මෙ ඵාසු භවිස්සති, පච්චෙස්ස”න්ති. සො බහිසීමගතො තං චීවරං කාරෙති. සො කතචීවරො– “පච්චෙස්සං. පච්චෙස්ස”න්ති බහිද්ධා කඨිනුද්ධාරං වීතිනාමෙති. තස්ස භික්ඛුනො සීමාතික්කන්තිකො කඨිනුද්ධාරො.
5. භික්ඛු අත්ථතකඨිනො ඵාසුවිහාරිකො චීවරං ආදාය පක්කමති “අමුකං නාම ආවාසං ගමිස්සාමි. තත්ථ මෙ ඵාසු භවිස්සති, වසිස්සාමි. නො චෙ මෙ ඵාසු භවිස්සති, අමුකං නාම ආවාසං ගමිස්සාමි. තත්ථ මෙ ඵාසු භවිස්සති, වසිස්සාමි. නො චෙ මෙ ඵාසු භවිස්සති, අමුකං නාම ආවාසං ගමිස්සාමි. තත්ථ මෙ ඵාසු භවිස්සති, වසිස්සාමි. නො චෙ මෙ ඵාසු භවිස්සති, පච්චෙස්ස”න්ති. සො බහිසීමගතො තං චීවරං කාරෙති. සො කතචීවරො “පච්චෙස්සං. පච්චෙස්ස”න්ති සම්භුණාති කඨිනුද්ධාරං. තස්ස භික්ඛුනො සහ භික්ඛූහි කඨිනුද්ධාරො.
ඵාසුවිහාරපඤ්චකං නිට්ඨිතං.
1. ද්වෙ මෙ භික්ඛවෙ, කඨිනස්ස පළිබොධා, ද්වෙ අපළිබොධා. කතමෙ ච භික්ඛවෙ, ද්වෙ කඨිනස්ස පළිබොධා? ආවාසපළිබොධො ච චීවරපළිබොධො ච. කථඤ්ච භික්ඛවෙ, ආවාසපළිබොධො හොති? ඉධ භික්ඛවෙ, භික්ඛු වසති වා තස්මිං ආවාසෙ, සාපෙක්ඛො වා පක්කමති “පච්චෙස්ස”න්ති. එවං ඛො භික්ඛවෙ, ආවාසපළිබොධො හොති. කථඤ්ච භික්ඛවෙ, චීවරපළිබොධො හොති? ඉධ භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො චීවරං අකතං වා හොති විප්පකතං වා චීවරාසා වා අනුපච්ඡින්නා. එවං ඛො භික්ඛවෙ, චීවරපළිබොධො හොති. ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ, ද්වෙ කඨිනස්ස පළිබොධා.
2. කතමෙ ච භික්ඛවෙ ද්වෙ කඨිනස්ස අපළිබොධා? ආවාසඅපළිබොධො ච චීවරඅපළිබොධො ච. කථඤ්ච භික්ඛවෙ, ආවාසඅපළිබොධො හොති? ඉධ භික්ඛවෙ, භික්ඛු පක්කමති තම්හා ආවාසා චත්තෙන වන්තෙන මුත්තෙන අනපෙඛො{1} “න පච්චෙස්ස”න්ති. එවං ඛො භික්ඛවෙ, ආවාසඅපළිබොධො හොති. කථඤ්ච භික්ඛවෙ, චීවරඅපළිබොධො හොති? ඉධ භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො චීවරං කතං වා හොති නට්ඨං වා විනට්ඨං වා දඩ්ඪං වා චීවරාසා වා උපච්ඡින්නා. එවං ඛො භික්ඛවෙ, චීවරඅපළිබොධො හොති. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, ද්වෙ කඨිනස්ස අපළිබොධා”ති.
කඨිනක්ඛන්ධකො නිට්ඨිතො සත්තමො.
ඉමම්හි ඛන්ධකෙ වත්ථු ද්වාදස. පෙය්යාලමුඛානි එකසතං අට්ඨාරස.
තස්ස උද්දානං:
තිංසපාවෙය්යකා භික්ඛූ, සාකෙතුක්කණ්ඨිතා වසුං, වස්සං වුත්ථොකපුණ්ණෙහි අගමුං{1} ජිනදස්සනං.
ඉදං වත්ථු කඨිනස්ස කප්පිස්සන්ති ච පඤ්චකා, අනාමන්තාසමාදානං{2} තථෙව ගණභොජනං.
යාවදත්ථඤ්ච උප්පාදො අත්ථතානං භවිස්සති, ඤත්ති එවත්ථතඤ්චෙව එවඤ්චෙව අනත්ථතං.
උල්ලිඛා{3} ධොවනා චෙව විචාරණඤ්ච ඡෙදනං, බන්ධනොවට්ටිකණ්ඩුසදළ්හීකම්මානුවාතකා{4}.
පරිභණ්ඩං ඔවට්ටෙය්යං{5} මද්දනා නිමිත්තංකථා{6}. කුක්කුසන්නිධි නිස්සග්ගි, න කප්පඤ්ඤත්ර තෙ තයො.
අඤ්ඤත්ර පඤ්චාතිරෙකෙ සඤ්ඡින්නෙන{7} සමණ්ඩලී, නාඤ්ඤත්ර පුග්ගලා සම්මා නිස්සීමට්ඨොනුමොදති; කඨිනං අනත්ථතං හොති එවං බුද්ධෙන දෙසිතං.
අහතාකප්පපිලොති පංසුපාපණිකාය ච, අනිමිත්තා පරිකථා අකුක්කු ච අසන්නිධි.
අනිස්සග්ගි කප්පකතො{8} තථා තිචීවරෙන ච, පඤ්චකෙ වාතිරෙකෙ වා ඡින්නෙ සමණ්ඩලීකතෙ{9}.
පුග්ගලස්සත්ථාරා සම්මා සීමට්ඨො අනුමොදති, එවං කඨිනත්ථරණං උබ්භාරස්සට්ඨමාතිකා:
පක්කමනන්ති නිට්ඨානං සන්නිට්ඨානඤ්ච නාසනං, සවණං ආසාවච්ඡෙදී සීමා සඋබ්භාරට්ඨමී.
කතචීවරමාදාය “න පච්චෙස්ස”න්ති ගච්ඡති, තස්ස තං කඨිනුද්ධාරො හොති පක්කමනන්තිකො.
ආදාය චීවරං යාති නිස්සීමෙ ඉදං චින්තයී: “කාරෙස්සං, න පච්චෙස්ස”න්ති නිට්ඨානෙ කඨිනුද්ධාරො.
ආදාය නිස්සීමං නෙව “න පච්චෙස්ස”න්ති මානසො. තස්ස තං කඨිනුද්ධාරො සන්නිට්ඨානන්තිකො භවෙ.
ආදාය චීවරං යාති නිස්සීමෙ ඉදං{10} චින්තයි: “කාරෙස්සං න පච්චෙස්ස”න්ති කයිරං තස්ස නස්සති, තස්ස තං කඨිනුද්ධාරො, භවති නාසනන්තිකො.
ආදාය යාති පච්චෙස්සං බහි කාරෙති චීවරං, කතචීවරො සුණාති උබ්භතං කඨිනං තහිං; තස්ස තං කඨිනුද්ධාරො භවති සවණන්තිකො.
ආදාය යාති පච්චෙස්සං බහි කාරෙති චීවරං, කතචීවරො බහිද්ධා නාමෙති කඨිනුද්ධරං{1}; තස්ස තං කඨිනුද්ධාරො සීමාතික්කන්තිකො භවෙ.
ආදාය යාති පච්චෙස්සං බහි කාරෙති චීවරං, කතචීවරො පච්චෙස්සං සම්භොති කඨිනුද්ධරං; තස්ස තං කඨිනුද්ධාරො සහ භික්ඛූහි ජායති.
ආදාය ච සමාදාය සත්ත-සත්ත විධා ගති,{2} පක්කමනන්තිකා නත්ථි ඡක්කෙ{3} විප්පකතා{4} ගති.
ආදාය නිස්සීමගතං කාරෙස්සං ඉති ජායති, නිට්ඨානං සන්නිට්ඨානඤ්ච නාසනඤ්ච ඉමෙ තයො.
ආදාය න පච්චෙස්සන්ති බහි සීමෙ කරොමිති, නිට්ඨානං සන්නිට්ඨානම්පි නාසනම්පි ඉමෙ තයො; අනධිට්ඨිතෙන නෙවස්ස හෙට්ඨා තීණි නයා විධි.
ආදාය යාති පච්චෙස්සං බහි සීමෙ කරොමිති, න පච්චෙස්සන්ති කාරෙති නිට්ඨානෙ කඨිනුද්ධරො.
සන්නිට්ඨානං නාසනඤ්ච සවණං සීමාතික්කමො{5}, සහ භික්ඛූහි ජායෙථ එවං පණ්ණරසා ගති{6}.
සමාදාය විප්පකතා සමාදාය පුනා තථා, ඉමෙතෙ චතුරො වාරා සබ්බෙ පණ්ණරසා විධි{7}.
අනාසාය ච ආසාය කරණීයො ච තෙ තයො, නයතො තං විජානෙය්ය තයො ද්වාදස ද්වාදස.
අපචිනා නව චෙත්ථ{8} ඵාසු පඤ්චවිධා තහිං, පළිබොධා අපළිබොධා උද්දානං නයතො කතන්ති.
8.
චීවරක්ඛන්ධකං
1. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා රාජගහෙ විහරති වෙළුවනෙ කලන්දකනිවාපෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන වෙසාලී ඉද්ධා චෙව හොති ඵිතා ච{1}. බහුජනා{2} ආකිණ්ණමනුස්සා. සුභික්ඛා ච. සත්ත ච පාසාදසහස්සානි සත්ත ච පාසාදසතානි සත්ත ච පාසාදා. සත්ත ච කූටාගාරසහස්සානි සත්ත ච කූටාගාරසතානි සත්ත ච කූටාගාරානි. සත්ත ච ආරාමසහස්සානි සත්ත ච ආරාමසතානි සත්ත ච ආරාමා. සත්ත ච පොක්ඛරණීසහස්සානි සත්ත ච පොක්ඛරණීසතානි සත්ත ච පොක්ඛරණියො. අම්බපාලී ච{3} ගණිකා අභිරූපා හොති දස්සනීයා පාසාදිකා පරමාය වණ්ණපොක්ඛරතාය සමන්නාගතා. පදක්ඛිණා{4} නච්චෙ ච ගීතෙ ච වාදිතෙ ච. අභිසටා{5} අට්ඨිකානං අට්ඨිකානං{6} මනුස්සානං. පඤ්ඤාසාය ච රත්තිං ගච්ඡති. තාය ච වෙසාලී භිය්යොසොමත්තාය උපසොභති.
2. අථ ඛො රාජගහිකො{7} නෙගමො වෙසාලිං අගමාසි කෙනචිදෙව කරණීයෙන. අද්දසා ඛො රාජගහිකො නෙගමො වෙසාලිං ඉද්ධඤ්චෙව ඵීතඤ්ච බහුජනං ආකිණ්ණමනුස්සඤ්ච සුභික්ඛඤ්ච, සත්ත ච පාසාදසහස්සානි සත්ත ච පාසාදසතානි සත්ත ච පාසාදෙ, සත්ත ච කූටාගාරසහස්සානි සත්ත ච කූටාගාරසතානි සත්ත ච කූටාගාරානි, සත්ත ච ආරාමසහස්සානි සත්ත ච ආරාමසතානි සත්ත ච ආරාමෙ, සත්ත ච පොක්ඛරණී සහස්සානි සත්ත ච පොක්ඛරණීසතානි සත්ත ච පොක්ඛරණියො, අම්බපාලිං ච ගණිකං අභිරූපං දස්සනීයං පාසාදිකං පරමාය වණ්ණපොක්ඛරතාය සමන්නාගතං, පදක්ඛිණං නච්චෙ ච ගීතෙ ච වාදිතෙ ච, අභිසටං අට්ඨිකානං අට්ඨිකානං මනුස්සානං, පඤ්ඤාසාය ච රත්තිං ගච්ඡන්තිං, තාය ච වෙසාලිං භිය්යොසොමත්තාය උපසොභිතං{8}.
3. අථ ඛො රාජගහිකො නෙගමො වෙසාලියං තං කරණීයං තීරෙත්වා පුනදෙව රාජගහං පච්චාගඤ්ඡි. යෙන රාජා මාගධො සෙනියො බිම්බිසාරො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා රාජානං මාගධං සෙනියං බිම්බිසාරං එතදවොච: “වෙසාලී දෙව, ඉද්ධා චෙව ඵිතා ච. බහුජනා ආකිණ්ණමනුස්සා. සුභික්ඛා ච. සත්ත ච පාසාදසහස්සානි සත්ත ච පාසාදසතානි සත්ත ච පාසාදා. සත්ත ච කූටාගාරසහස්සානි සත්ත ච කූටාගාරසතානි සත්ත ච කූටාගාරානි. සත්ත ච ආරාමසහස්සානි සත්ත ච ආරාමසතානි සත්ත ච ආරාමා. සත්ත ච පොක්ඛරණීසහස්සානි සත්ත ච පොක්ඛරණීසතානි සත්ත ච පොක්ඛරණියො. අම්බපාලි ච ගණිකා අභිරූපා දස්සනීයා පාසාදිකා පරමාය වණ්ණපොක්ඛරතාය සමන්නාගතා. පදක්ඛිණා නච්චෙ ච ගීතෙ ච වාදිතෙ ච. අභිසටා අට්ඨිකානං අට්ඨිකානං මනුස්සානං. පඤ්ඤාසාය ච රත්තිං ගච්ඡති. තාය ච වෙසාලී භිය්යොසොමත්තාය උපසොභති. සාධු දෙව, මයම්පි ගණිකං වුත්ථාපෙය්යාම”ති.{9} “තෙන හි, භණෙ, තාදිසං{10} කුමාරිං ජානාථ{11}, යං තුම්හෙ තාදිසං ගණිකං වුත්ථාපෙය්යාථා”ති.
4. තෙන ඛො පන සමයෙන රාජගහෙ සාලවතී නාම කුමාරිකා{1} අභිරූපා හොති දස්සනීයා පාසාදිකා පරමාය වණ්ණපොක්ඛරතාය සමන්නාගතා. අථ ඛො රාජගහිකො නෙගමො සාලවතිං කුමාරිං ගණිකං වුත්ථාපෙසි. අථ ඛො සාලවතී ගණිකා න චිරස්සෙව පදක්ඛිණා අහොසි නච්චෙ ච ගීතෙ ච වාදිතෙ ච. අභිසටා අට්ඨිකානං අට්ඨිකානං මනුස්සානං. පටිසතෙන ච රත්තිං ගච්ඡති.
5. අථ ඛො සාලවතී ගණිකා න චිරස්සෙව ගබ්භිනී අහොසි. අථ ඛො සාලවතියා ගණිකාය එතදහොසි: “ඉත්ථී ඛො ගබ්භිනී පුරිසානං අමනාපා හොති{2}. සචෙ මං කො චි ජානිස්සති: ‘සාලවතී ගණිකා ගබ්භිනී’ති සබ්බො මෙ සක්කාරො පරිහායිස්සති{3}. යන්නූනාහං ගිලානං පටිවෙදෙය්ය”න්ති. අථ ඛො සාලවතී ගණිකා දොවාරිකං ආණාපෙසි: “මා භණෙ දොවාරික, කො චි පුරිසො පාවිසි. යො ච මං පුච්ඡති, ගිලානාති පටිවෙදෙහී”ති. “එවං අය්යෙ”ති ඛො සො දොවාරිකො සාලවතියා ගණිකාය පච්චස්සොසි. අථ ඛො සාලවතී ගණිකා තස්ස ගබ්භස්ස පරිපාකමන්වාය පුත්තං විජායි. අථ ඛො සාලවතී ගණිකා දාසිං ආණාපෙසි: “හන්ද ජෙ, ඉමං දාරකං කත්තරසුප්පෙ පක්ඛිපිත්වා නීහරිත්වා සඞ්කාරකූටෙ ඡඩ්ඩෙහී”ති. “එවං අය්යෙ”ති ඛො සා දාසී සාලවතියා ගණිකාය පටිස්සුත්වා තං දාරකං කත්තරසුප්පෙ පක්ඛිපිත්වා නීහරිත්වා සඞ්කාරකූටෙ ඡඩ්ඩෙසි.
6. තෙන ඛො පන සමයෙන අභයො{4} නාම රාජකුමාරො කාලස්සෙව රාජුපට්ඨානං ගච්ඡන්තො අද්දස තං දාරකං කාකෙහි සම්පරිකිණ්ණං. දිස්වාන මනුස්සෙ පුච්ඡි: “කිං එතං භණෙ, කාකෙහි සම්පරිකිණ්ණ”න්ති. “දාරකො දෙවා”ති. “ජීවති භණෙ”ති. “ජීවති දෙවා”ති. “තෙන හි භණෙ, තං දාරකං අම්හාකං අන්තෙපුරං නෙත්වා ධාතීනං දෙථ පොසෙතු”න්ති. “එවං දෙවා”ති ඛො තෙ මනුස්සා අභයස්ස රාජකුමාරස්ස පටිස්සුත්වා තං දාරකං අභයස්ස රාජකුමාරස්ස අන්තෙපුරං නෙත්වා ධාතීනං අදංසු “පොසෙථා”ති. තස්ස ජීවතී ති ‘ජීවකො’ති නාමං අකංසු. කුමාරෙන පොසාපිතොති “කොමාරභච්චො”ති නාමං අකංසු.
7. අථ ඛො ජීවකො කොමාරභච්චො න චිරස්සෙව විඤ්ඤුතං පාපුණි. අථ ඛො ජීවකො කොමාරභච්චො යෙන අභයො රාජකුමාරො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා අභයං රාජකුමාරං එතදවොච: “කා මෙ දෙව, මාතා. කො පිතා”ති. “අහම්පි ඛො තෙ භණෙ ජීවක, මාතරං න ජානාමි. අපිචාහං තෙ පිතා. මයාසි{5} පොසාපිතො”ති. අථ ඛො ජීවකස්ස කොමාරභච්චස්ස එතදහොසි: “ඉමානි ඛො රාජකුලානි න සුකරානි අසිප්පෙන උපජීවිතුං. යන්නූනාහං සිප්පං සික්ඛෙය්ය”න්ති.
8. තෙන ඛො පන සමයෙන තක්කසිලායං{1} දිසාපාමොක්ඛො වෙජ්ජො පටිවසති. අථ ඛො ජීවකො කොමාරභච්චො අභයං රාජකුමාරං අනාපුච්ඡා යෙන තක්කසිලා{2} යෙන සො වෙජ්ජො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා තං වෙජ්ජං එතදවොච: “ඉච්ඡාමහං ආචරිය, සිප්පං සික්ඛිතු”න්ති. “තෙන හි භණෙ ජීවක, සික්ඛස්සූ”ති.
9. අථ ඛො ජීවකො කොමාරභච්චො බහුඤ්ච ගණ්හාති ලහුඤ්ච ගණ්හාති සුට්ඨු ච උපධාරෙති. ගහිතඤ්චස්ස න පම්මුස්සති{3}. අථ ඛො ජීවකස්ස කොමාරභච්චස්ස සත්තන්නං වස්සානං අච්චයෙන එතදහොසි: “අහං ඛො බහුඤ්ච ගණ්හාමි. ලහුඤ්ච ගණ්හාමි. සුට්ඨු ච උපධාරෙමි. ගහිතඤ්ච මෙ න පම්මුස්සති. සත්ත ච මෙ වස්සානි අධීයන්තස්ස නයිමස්ස සිප්පස්ස අන්තො පඤ්ඤායති. කදා ඉමස්ස සිප්පස්ස අන්තො පඤ්ඤායිස්සතී”ති.
10. අථ ඛො ජීවකො කොමාරභච්චො යෙන සො වෙජ්ජො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා තං වෙජ්ජං එතදවොච: “අහං ඛො ආචරිය, බහුඤ්ච ගණ්හාමි. ලහුඤ්ච ගණ්හාමි. සුට්ඨු ච උපධාරෙමි. ගහිතඤ්ච මෙ න පම්මුස්සති. සත්ත ච මෙ වස්සානි අධීයන්තස්ස නයිමස්ස සිප්පස්ස අන්තො පඤ්ඤායති. කදා ඉමස්ස සිප්පස්ස අන්තො පඤ්ඤායිස්සතී”ති. “තෙන හි භණෙ, ජීවක, ඛණිත්තිං ආදාය තක්කසිලාය සමන්තා යොජනං ආහිණ්ඩිත්වා{4} යං කිඤ්චි අභෙසජ්ජං පස්සෙය්යාසි තං ආහරා”ති. “එවං ආචරියා”ති ඛො ජීවකො කොමාරභච්චො තස්ස වෙජ්ජස්ස පටිස්සුත්වා ඛණිත්තිං ආදාය තක්කසිලාය සමන්තා යොජනං ආහිණ්ඩන්තො න කිඤ්චි අභෙසජ්ජං අද්දස.
11. අථ ඛො ජීවකො කොමාරභච්චො යෙන සො වෙජ්ජො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා තං වෙජ්ජං එතදවොච: “ආහිණ්ඩන්තොම්හි ආචරිය, තක්කසිලාය සමන්තා යොජනං. න කිඤ්චි අභෙසජ්ජං අද්දස”න්ති. “සික්ඛිතොසි{5} භණෙ ජීවක, අලං තෙ එත්තකං ජීවිකායා”ති ජීවකස්ස කොමාරභච්චස්ස පරිත්තං පාථෙය්යං පාදාසි.
12. අථ ඛො ජීවකො කොමාරභච්චො තං පරිත්තං පාථෙය්යං ආදාය යෙන රාජගහං තෙන පක්කාමි. අථ ඛො ජීවකස්ස කොමාරභච්චස්ස තං පරිත්තං පාථෙය්යං අන්තරාමග්ගෙ සාකෙතෙ පරික්ඛයං අගමාසි. අථ ඛො ජීවකස්ස කොමාරභච්චස්ස එතදහොසි: “ඉමෙ ඛො මග්ගා කන්තාරා අප්පොදකා අප්පභක්ඛා න සුකරා අපාථෙය්යෙන ගන්තුං. යන්නූනාහං පාථෙය්යං පරියෙසෙය්ය”න්ති.
13. තෙන ඛො පන සමයෙන සාකෙතෙ සෙට්ඨිභරියාය සත්තවස්සිකො සීසාබාධො හොති. බහූ මහන්තා මහන්තා දිසාපාමොක්ඛා වෙජ්ජා ආගන්ත්වා නාසක්ඛිංසු අරොගං{6} කාතුං. බහුං හිරඤ්ඤං ආදාය අගමංසු. අථ ඛො ජීවකො කොමාරභච්චො සාකෙතං පවිසිත්වා මනුස්සෙ පුච්ඡි: “කො භණෙ, ගිලානො. කං තිකිච්ඡාමී”ති. “එතිස්සා ආචරිය, සෙට්ඨිභරියාය සත්තවස්සිකො සීසාබාධො. ගච්ඡ ආචරිය, සෙට්ඨිභරියං තිකිච්ඡාහී”ති.
14. අථ ඛො ජීවකො කොමාරභච්චො යෙන සෙට්ඨිස්ස ගහපතිස්ස නිවෙසනං තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා දොවාරිකං ආණාපෙසි: “ගච්ඡ භණෙ දොවාරික, සෙට්ඨිභරියාය පාවද” “වෙජ්ජො අය්යෙ, ආගතො. සො තං දට්ඨුකාමො”ති. “එවං ආචරියා”ති ඛො සො දොවාරිකො ජීවකස්ස කොමාරභච්චස්ස පටිස්සුත්වා යෙන සෙට්ඨිභරියා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා සෙට්ඨිභරියං එතදවොච: “වෙජ්ජො අය්යෙ, ආගතො. සො තං දට්ඨුකාමො”ති. “කීදිසො භණෙ දොවාරික, වෙජ්ජො”ති. “දහරකො අය්යෙ”ති. “අලං භණෙ දොවාරික, කිං මෙ දහරකො වෙජ්ජො කරිස්සති. බහූ මහන්තා මහන්තා දිසාපාමොක්ඛා වෙජ්ජාපි{1} ආගන්ත්වා නාසක්ඛිංසු අරොගං කාතුං. බහුං හිරඤ්ඤං ආදාය අගමංසූ”ති.
15. අථ ඛො සො දොවාරිකො යෙන ජීවකො කොමාරභච්චො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා ජීවකං කොමාරභච්චං එතදවොච: “සෙට්ඨිභරියා ආචරිය, එවමාහ: ‘අලං භණෙ දොවාරික, කිං මෙ දහරකො වෙජ්ජො කරිස්සති. බහූ මහන්තා මහන්තා දිසාපාමොක්ඛා වෙජ්ජා ආගන්ත්වා නාසක්ඛිංසු අරොගං කාතුං. බහුං හිරඤ්ඤං ආදාය අගමංසූ”ති.
16. “ගච්ඡ භණෙ දොවාරික, සෙට්ඨිභරියාය පාවද:- ‘වෙජ්ජො අය්යෙ, එවමාහ: මා කිරය්යෙ, පුරෙ කිඤ්චි අදාසි. යදා අරොගා හොසි, තදා යං ඉච්ඡෙය්යාසි, තං දජ්ජෙය්යාසී”ති. “එවං ආචරියා”ති ඛො සො දොවාරිකො ජීවකස්ස කොමාරභච්චස්ස පටිස්සුත්වා යෙන සෙට්ඨිභරියා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා සෙට්ඨිභරියං එතදවොච: “වෙජ්ජො අය්යෙ, එවමාහ: මා කිරය්යෙ, පුරෙ කිඤ්චි අදාසි. යදා අරොගා හොසි, තදා යං ඉච්ඡෙය්යාසි, තං දජ්ජෙය්යාසී”ති. “තෙන හි භණෙ දොවාරික, වෙජ්ජො ආගච්ඡතූ”ති. “එවං අය්යෙ”ති ඛො සො දොවාරිකො සෙට්ඨිභරියාය පටිස්සුත්වා යෙන ජීවකො කොමාරභච්චො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා ජීවකං කොමාරභච්චං එතදවොච: “සෙට්ඨිභරියා තං ආචරිය, පක්කොසතී”ති .
17. අථ ඛො ජීවකො කොමාරභච්චො යෙන සෙට්ඨිභරියා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා සෙට්ඨිභරියාය විකාරං සල්ලක්ඛෙත්වා සෙට්ඨිභරියං එතදවොච: “පසතෙන මෙ{2} අය්යෙ, සප්පිනා අත්ථො”ති . අථ ඛො සෙට්ඨිභරියා ජීවකස්ස කොමාරභච්චස්ස පසතං සප්පිං දාපෙසි. අථ ඛො ජීවකො කොමාරභච්චො තං පසතං සප්පිං නානාභෙසජ්ජෙහි නිප්පචිත්වා සෙට්ඨිභරියං මඤ්චකෙ උත්තානං නිපජ්ජාපෙත්වා{3} නත්ථුතො අදාසි. අථ ඛො තං සප්පිං නත්ථුතො දින්නං මුඛතො උග්ගඤ්ඡි. අථ ඛො සෙට්ඨිභරියා පටිග්ගහෙ නිට්ඨුභිත්වා{4} දාසිං ආණාපෙසි: “හන්ද ජෙ, ඉමං සප්පිං පිචුනා ගණ්හාහී”ති.
18. අථ ඛො ජීවකස්ස - කොමාරභච්චස්ස එතදහොසි: “අච්ඡරියං{5}, යාව ලූඛායං ඝරණී, යත්ර හි නාම ඉමං ඡඩ්ඩනීයධම්මං සප්පිං පිචුනා ගාහාපෙස්සති. බහුකානි ච මෙ මහග්ඝානි මහග්ඝානි{6} භෙසජ්ජානි උපගතානි. කිම්පිමායඞ්කිඤ්චි{7} දෙය්යධම්මං දස්සතී”ති.
19. අථ ඛො සෙට්ඨිභරියා ජීවකස්ස කොමාරභච්චස්ස විකාරං සල්ලක්ඛෙත්වා ජීවකං කොමාරභච්චං එතදවොච: “කිස්ස ත්වං ආචරිය, විමනොසී”ති. ඉධ මෙ එතදහොසි: අච්ඡරියං යාව ලූඛායං ඝරණී, යත්ර හි නාම ඉමං ඡඩ්ඩනීයධම්මං සප්පිං පිචුනා ගාහාපෙස්සති. බහුකානි ච මෙ මහග්ඝානි මහග්ඝානි භෙසජ්ජානි උපගතානි. කිම්පිමායඞ්කිඤ්චි දෙය්යධම්මං දස්සතී”ති. “මයං ඛො ආචරිය, අගාරිකා{1} නාම උපජානාමෙතස්ස සඤ්ඤමස්ස. වරමෙතං සප්පි දාසානං වා කම්මකරානං වා පාදබ්භඤ්ජනං වා පදීපකරණෙ වා ආසිත්තං. මා ත්වං ආචරිය, විමනො අහොසි. න තෙ දෙය්යධම්මො හායිස්සතී”ති.
20. අථ ඛො ජීවකො කොමාරභච්චො සෙට්ඨිභරියාය සත්තවස්සිකං සීසාබාධං එකෙනෙව නත්ථුකම්මෙන අපකඩ්ඪි. අථ ඛො සෙට්ඨිභරියා අරොගා සමානා ජීවකස්ස කොමාරභච්චස්ස චත්තාරි සහස්සානි පාදාසි. පුත්තො “මාතා මෙ අරොගාපිතා”ති{2} චත්තාරි සහස්සානි පාදාසි. සුණිසා “සස්සු මෙ අරොගාපිතා”ති චත්තාරි සහස්සානි පාදාසි. සෙට්ඨිගහපති “භරියා මෙ අරොගාතා”ති චත්තාරි සහස්සානි පාදාසි දාසඤ්ච දාසිඤ්ච අස්සරථඤ්ච.
21. අථ ඛො ජීවකො කොමාරභච්චො තානි සොළසසහස්සානි ආදාය දාසඤ්ච දාසිඤ්ච අස්සරථඤ්ච යෙන රාජගහං තෙන පක්කාමි. අනුපුබ්බෙන යෙන රාජගහං යෙන අභයො රාජකුමාරො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා අභයං රාජකුමාරං එතදවොච: “ඉදං මෙ දෙව, පඨමකම්මං සොළසසහස්සානි දාසො ච දාසී ච අස්සරථො ච. පතිගණ්හාතු මෙ දෙවො පොසාවනික”න්ති. “අලං භණෙ ජීවක, තුය්හෙව හොතු. අම්හාකඤ්ඤෙව අන්තෙපුරෙ නිවෙසනං මාපෙහී”ති. “එවං දෙවා”ති ඛො ජීවකො කොමාරභච්චො අභයස්ස රාජකුමාරස්ස පටිස්සුත්වා අන්තෙපුරෙ නිවෙසනං{3} මාපෙසි.
22. තෙන ඛො පන සමයෙන රඤ්ඤො මාගධස්ස සෙනියස්ස බිම්බිසාරස්ස භගන්දලාබාධො හොති. සාටකා ලොහිතෙන මක්ඛියන්ති. දෙවියො දිස්වා උප්පණ්ඩෙන්ති: “උතුනී’දානි දෙවො. පුප්ඵං දෙවස්ස උප්පන්නං. න චිරං{4} දෙවො විජායිස්සතී”ති. තෙන රාජා මඞ්කු හොති.
23. අථ ඛො රාජා මාගධො සෙනියො බිම්බිසාරො අභයං රාජකුමාරං එතදවොච: “මය්හං ඛො භණෙ අභය, තාදිසො ආබාධො. සාටකා ලොහිතෙන මක්ඛියන්ති. දෙවියො දිස්වා{5} උප්පණ්ඩෙන්ති: “උතුනී’දානි දෙවො. පුප්ඵං දෙවස්ස උප්පන්නං. න චිරං දෙවො විජායිස්සතී”ති. “ඉඞ්ඝ භණෙ අභය, තාදිසං වෙජ්ජං ජානාහි යො මං තිකිච්ඡෙය්යා”ති. “අයං දෙව, අම්හාකං ජීවකො වෙජ්ජො තරුණො භද්රකො. සො දෙවං තිකිච්ඡිස්සතී”ති. “තෙන හි භණෙ අභය, ජීවකං වෙජ්ජං ආණාපෙහි. සො මං තිකිච්ඡිස්සතී”ති.
24. අථ ඛො අභයො රාජකුමාරො ජීවකං කොමාරභච්චං ආණාපෙසි: “ගච්ඡ භණෙ ජීවක, රාජානං තිකිච්ඡාහී”ති. “එවං දෙවා”ති ඛො ජීවකො කොමාරභච්චො අභයස්ස රාජකුමාරස්ස පටිස්සුත්වා නඛෙන භෙසජ්ජං ආදාය යෙන රාජා මාගධො සෙනියො බිම්බිසාරො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා රාජානං මාගධං සෙනියං බිම්බිසාරං එතදවොච: “ආබාධං{1} දෙව, පස්සාමා”ති.
25. අථ ඛො ජීවකො කොමාරභච්චො රඤ්ඤො මාගධස්ස සෙනියස්ස බිම්බිසාරස්ස භගන්දලාබාධං එකෙනෙව ආලෙපෙන අපකඩ්ඪි. අථ ඛො රාජා මාගධො සෙනියො බිම්බිසාරො අරොගො සමානො පඤ්ච ඉත්ථිසතානි සබ්බාලඞ්කාරං භූසාපෙත්වා{2} ඔමුඤ්චාපෙත්වා පුඤ්ජං කාරාපෙත්වා ජීවකං කොමාරභච්චං එතදවොච: “එතං භණෙ ජීවක, පඤ්චන්නං ඉත්ථිසතානං සබ්බාලඞ්කාරං තුය්හං හොතු”ති. “අලං දෙව, අධිකාරං මෙ දෙවො සරතු”ති. “තෙන හි භණෙ ජීවක, මං උපට්ඨහ. ඉත්ථාගාරඤ්ච බුද්ධපමුඛඤ්ච සඞ්ඝ”න්ති.{3} “එවං දෙවා”ති ඛො ජීවකො කොමාරභච්චො රඤ්ඤො මාගධස්ස සෙනියස්ස බිම්බිසාරස්ස පච්චස්සොසි.
26. තෙන ඛො පන සමයෙන රාජගහිකස්ස සෙට්ඨිස්ස සත්තවස්සිකො සීසාබාධො හොති. බහූ මහන්තා මහන්තා දිසාපාමොක්ඛා වෙජ්ජා ආගන්ත්වා නාසක්ඛිංසු අරොගං කාතුං. බහුං හිරඤ්ඤං ආදාය අගමංසු. අපි ච වෙජ්ජෙහි පච්චක්ඛාතො හොති. එකච්චෙ වෙජ්ජා එවමාහංසු: “පඤ්චමං දිවසං සෙට්ඨිගහපති කාලං කරිස්සති”ති. එකච්චෙ වෙජ්ජා එවමාහංසු: “සත්තමං දිවසං සෙට්ඨිගහපති කාලං කරිස්සතී”ති.
27. අථ ඛො රාජගහිකස්ස නෙගමස්ස එතදහොසි: “අයං ඛො සෙට්ඨිගහපති බහුකාරො{4} රඤ්ඤො චෙව නෙගමස්ස ච. අපි ච වෙජ්ජෙහි පච්චක්ඛාතො. එකච්චෙ වෙජ්ජා එවමාහංසු: ‘පඤ්චමං දිවසං සෙට්ඨිගහපති කාලං කරිස්සතී’ති. එකච්චෙ වෙජ්ජා එවමාහංසු: ‘සත්තමං දිවසං සෙට්ඨිගහපති කාලං කරිස්සතී’ති. අයඤ්ච රඤ්ඤො ජීවකො වෙජ්ජො තරුණො භද්රකො. යන්නූන මයං රාජානං ජීවකං වෙජ්ජං යාචෙය්යාම සෙට්ඨිං ගහපතිං තිකිච්ඡිතු”න්ති.
28. අථ ඛො රාජගහිකො නෙගමො යෙන රාජා මාගධො සෙනියො බිම්බිසාරො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා රාජානං මාගධං සෙනියං බිම්බිසාරං එතදවොච: “අයං දෙව, සෙට්ඨිගහපති බහූපකාරො දෙවස්ස චෙව නෙගමස්ස ච. අපි ච වෙජ්ජෙහි පච්චක්ඛාතො. එකච්චෙ වෙජ්ජා එවමාහංසු: ‘පඤ්චමං දිවසං සෙට්ඨිගහපති කාලං කරිස්සතී’ති. එකච්චෙ වෙජ්ජා එවමාහංසු: ‘සත්තමං දිවසං සෙට්ඨිගහපති කාලං කරිස්සති’ති. සාධු දෙවො ජීවකං වෙජ්ජං ආණාපෙතු සෙට්ඨිං ගහපතිං තිකිච්ඡිතු”න්ති. අථ ඛො රාජා මාගධො සෙනියො බිම්බිසාරො ජීවකං කොමාරභච්චං ආණාපෙසි: “ගච්ඡ භණෙ ජීවක, සෙට්ඨිං ගහපතිං තිකිච්ඡාහී”ති.
29. “එවං දෙවා”ති ඛො ජීවකො කොමාරභච්චො රඤ්ඤො මාගධස්ස සෙනියස්ස බිම්බිසාරස්ස පටිස්සුත්වා යෙන සෙට්ඨි ගහපති තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා සෙට්ඨිස්ස ගහපතිස්ස විකාරං සල්ලක්ඛෙත්වා සෙට්ඨිං ගහපතිං එතදවොච: “සචාහං තං ගහපති, අරොගාපෙය්යං{1}, කිං මෙ අස්ස දෙය්යධම්මො”ති. “සබ්බං සාපතෙය්යඤ්ච තෙ ආචරිය, හොතු. අහඤ්ච තෙ දාසො”ති. “සක්ඛිස්සසි පන ත්වං ගහපති, එකෙන පස්සෙන සත්තමාසෙ නිපජ්ජිතු”න්ති. “සක්කොමහං ආචරිය, එකෙන පස්සෙන සත්තමාසෙ නිපජ්ජිතු”න්ති. “සක්ඛිස්සසි පන ත්වං ගහපති, දුතියෙන පස්සෙන සත්තමාසෙ නිපජ්ජිතු”න්ති. “සක්කොමහං, ආචරිය, දුතියෙන පස්සෙන සත්තමාසෙ නිපජ්ජිතු”න්ති. “සක්ඛිස්සසි පන ත්වං ගහපති, උත්තානො සත්තමාසෙ නිපජ්ජිතු”න්ති. “සක්කොමහං ආචරිය, උත්තානො සත්තමාසෙ නිපජ්ජිතු”න්ති.
30. අථ ඛො ජීවකො කොමාරභච්චො සෙට්ඨිං ගහපතිං මඤ්චකෙ නිපප්ජාපෙත්වා මඤ්චකෙන{2} සම්බන්ධිත්වා සීසච්ඡවිං ඵාලෙත්වා{3} සිබ්බනිං{4} විනාමෙත්වා ද්වෙ පාණකෙ නීහරිත්වා ජනස්ස{5} දස්සෙසි: “පස්සෙය්යාථ{6} ඉමෙ ද්වෙ පාණකෙ එකං ඛුද්දකං එකං මහල්ලකං. යෙ තෙ ආචරියා එවමාහංසු: ‘පඤ්චමං දිවසං සෙට්ඨි ගහපති කාලං කරිස්සති’ති, තෙහායං මහල්ලකො පාණකො දිට්ඨො. පඤ්චමං දිවසං සෙට්ඨිස්ස ගහපතිස්ස මත්ථලුඞ්ගං පරියාදියිස්සති. මත්ථලුඞ්ගස්ස පරියාදානා සෙට්ඨි ගහපති කාලං කරිස්සති. සුදිට්ඨො තෙහි ආචරියෙහි. යෙපි තෙ ආචරියා එවමාහංසු: ‘සත්තමං දිවසං සෙට්ඨි ගහපති කාලං කරිස්සති’ති, තෙහායං ඛුද්දකො පාණකො දිට්ඨො. සත්තමං දිවසං සෙට්ඨිස්ස ගහපතිස්ස මත්ථලුඞ්ගං පරියාදියිස්සති. මත්ථලුඞ්ගස්ස පරියාදානා සෙට්ඨි ගහපති කාලං කරිස්සති. සුදිට්ඨො තෙහි ආචරියෙහී”ති. සිබ්බනිං සම්පටිපාදෙත්වා{7} සීසච්ඡවිං සිබ්බෙත්වා{8} ආලෙපං අදාසි.
31. අථ ඛො සෙට්ඨිගහපති සත්තාහස්ස අච්චයෙන ජීවකං කොමාරභච්චං එතදවොච: “නාහං ආචරිය, සක්කොමි එකෙන පස්සෙන සත්තමාසෙ නිපජ්ජිතු”න්ති. නනු මෙ ත්වං ගහපති, පටිස්සුණි: සක්කොමහං ආචරිය, එකෙන පස්සෙන සත්තමාසෙ නිපජ්ජිතු”න්ති. “සච්චාහං ආචරිය, පටිස්සුණිං. අපාහං මරිස්සාමි, නාහං සක්කොමි එකෙන පස්සෙන සත්තමාසෙ නිපජ්ජිතු”න්ති. “තෙන හි ත්වං ගහපති, දුතියෙන පස්සෙන සත්තමාසෙ නිපජ්ජාහී”ති.
32. අථ ඛො සෙට්ඨි ගහපති සත්තාහස්ස අච්චයෙන ජීවකං කොමාරභච්චං එතදවොච: “නාහං ආචරිය, සක්කොමි දුතියෙන පස්සෙන සත්තමාසෙ නිපජ්ජිතු”න්ති. “නනු මෙ ත්වං ගහපති, පටිස්සුණි: සක්කොමහං ආචරිය, දුතියෙන පස්සෙන සත්තමාසෙ නිපජ්ජිතු”න්ති. “සච්චාහං ආචරිය, පටිස්සුණිං, අපාහං මරිස්සාමි, නාහං{9} සක්කොමි දුතියෙන පස්සෙන සත්තමාසෙ නිපජ්ජිතු”න්ති. “තෙන හි ත්වං ගහපති, උත්තානො සත්තමාසෙ නිපජ්ජාහී”ති.
33. අථ ඛො සෙට්ඨි ගහපති සත්තාහස්ස අච්චයෙන ජීවකං කොමාරභච්චං එතදවොච: “නාහං ආචරිය, සක්කොමි උත්තානො සත්තමාසෙ නිපජ්ජිතු”න්ති. “නනු මෙ ත්වං ගහපති පටිස්සුණි: සක්කොමහං ආචරිය, උත්තානො සත්තමාසෙ නිපජ්ජිතු”න්ති. “සච්චාහං, ආචරිය පටිස්සුණිං. අපාහං මරිස්සාමි නාහං, සක්කොමි උත්තානො සත්තමාසෙ නිපජ්ජිතු”න්ති. “අහඤ්චෙතං ගහපති, න වදෙය්යං, එත්තකම්පි ත්වං න නිපජ්ජෙය්යාසි. අපි ච පටිගච්චොසි මයා ඤාතො: තීහි සත්තාහෙහි සෙට්ඨි ගහපති අරොගො භවිස්සතී’ති. උට්ඨෙහි ගහපති, අරොගො’සි. ජානාහි{1} කිං මෙ දෙය්යධම්මො”ති. “සබ්බං සාපතෙය්යඤ්ච තෙ ආචරිය, හොතු. අහං ච තෙ දාසො”ති. “අලං ගහපති, මා මෙ ත්වං සබ්බං සාපතෙය්යං අදාසි. මා ච මෙ දාසො. රඤ්ඤො සතසහස්සං දෙහි මය්හං සතසහස්ස”න්ති. අථ ඛො සෙට්ඨි ගහපති අරොගො සමානො රඤ්ඤො සතසහස්සං අදාසි ජීවකස්ස කොමාරභච්චස්ස සතසහස්සං.
34. තෙන ඛො පන සමයෙන බාරාණසෙය්යකස්ස සෙට්ඨිපුත්තස්ස මොක්ඛචිකාය කීළන්තස්ස අන්තගණ්ඩාබාධො හොති, යෙන යාගු’පි පීතා න සම්මා පරිණාමං ගච්ඡති, භත්තම්පි භුත්තං න සම්මා පරිණාමං ගච්ඡති, උච්චාරොපි පස්සාවොපි න පගුණො. සො තෙන කිසො හොති ලූඛො දුබ්බණ්ණො උප්පණ්ඩුප්පණ්ඩුකජාතො ධමනිසන්ථතගත්තො.
35. අථ ඛො බාරාණසෙය්යකස්ස සෙට්ඨිස්ස එතදහොසි: “මය්හං ඛො පුත්තස්ස තාදිසො{2} ආබාධො, යෙන යාගු’පි පීතා න සම්මා පරිණාමං ගච්ඡති. භත්තම්පි භුත්තං න සම්මා පරිණාමං ගච්ඡති. උච්චාරො’පි පස්සාවො’පි න පගුණො. සො තෙන කිසො ලූඛො දුබ්බණ්ණො උප්පණ්ඩුප්පණ්ඩුකජාතො ධමනිසන්ථතගත්තො. යන්නූනාහං රාජගහං ගන්ත්වා රාජානං ජීවකං වෙජ්ජං යාචෙය්යං පුත්තං මෙ තිකිච්ඡිතු”න්ති.
36. අථ ඛො බාරාණසෙය්යකො සෙට්ඨි රාජගහං ගන්ත්වා යෙන රාජා මාගධො සෙනියො බිම්බිසාරො තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා රාජානං මාගධං සෙනියං බිම්බිසාරං එතදවොච: “මය්හං ඛො දෙව, පුත්තස්ස තාදිසො ආබාධො, යෙන යාගු’පි{3} පීතා න සම්මා පරිණාමං ගච්ඡති, භත්ත’ම්පි භුත්තං න සම්මා පරිණාමං ගච්ඡති. උච්චාරො’පි පස්සාවො’පි න පගුණො. සො තෙන කිසො ලූඛො දුබ්බණ්ණො උප්පණ්ඩුප්පණ්ඩුකජාතො ධමනිසන්ථතගත්තො. සාධු දෙවො ජීවකං වෙජ්ජං ආණාපෙතු පුත්තං මෙ තිකිච්ඡිතු”න්ති.
37. අථ ඛො රාජා මාගධො සෙනියො බිම්බිසාරො ජීවකං කොමාරභච්චං ආණාපෙසි: “ගච්ඡ, භණෙ ජීවක, බාරාණසිං ගන්ත්වා බාරාණසෙය්යකං සෙට්ඨිපුත්තං තිකිච්ඡාහී”ති. “එවං දෙවා”ති ඛො ජීවකො කොමාරභච්චො රඤ්ඤො මාගධස්ස සෙනියස්ස බිම්බිසාරස්ස පටිස්සුත්වා බාරාණසිං ගන්ත්වා යෙන බාරාණසෙය්යකො සෙට්ඨිපුත්තො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා බාරාණසෙය්යකස්ස සෙට්ඨිපුත්තස්ස විකාරං සල්ලක්ඛෙත්වා ජනං උස්සාරෙත්වා තිරොකරණිං{4} පරික්ඛිපිත්වා ථම්භෙ උබ්බන්ධිත්වා{5} භරියං පුරතො ඨපෙත්වා උදරච්ඡවිං උප්පාටෙත්වා අන්තගණ්ඨිං නීහරිත්වා භරියාය දස්සෙසි: “පස්ස තෙ සාමිකස්ස ආබාධං. ඉමිනා යාගු’පි පීතා න සම්මා පරිණාමං ගච්ඡති. භත්තම්පි භුත්තං න සම්මා පරිණාමං ගච්ඡති. උච්චාරො’පි පස්සාවො’පි න පගුණො. ඉමිනා’යං කිසො ලූඛො දුබ්බණ්ණො උප්පණ්ඩුප්පණ්ඩුකජාතො ධමනිසන්ථතගත්තො”ති. අන්තගණ්ඨිං විනිවෙඨෙත්වා අන්තානි පටිපවෙසෙත්වා උදරච්ඡවිං සිබ්බිත්වා ආලෙපං අදාසි.
38. අථ ඛො බාරාණසෙය්යකො සෙට්ඨිපුත්තො න චිරස්සෙව අරොගො අහොසි. අථ ඛො බාරාණසෙය්යකො සෙට්ඨි “පුත්තො මෙ අරොගො ඨිතො”ති. ජීවකස්ස කොමාරභච්චස්ස සොළසසහස්සානි පාදාසි. අථ ඛො ජීවකො කොමාරභච්චො තානි සොළසසහස්සානි ආදාය පුනදෙව රාජගහං පච්චාගඤ්ඡි.
39. තෙන ඛො පන සමයෙන රඤ්ඤො{1} පජ්ජොතස්ස පණ්ඩුරොගාබාධො හොති. බහූ මහන්තා මහන්තා දිසාපාමොක්ඛා වෙජ්ජා ආගන්ත්වා නාසක්ඛිංසු අරොගං කාතුං. බහුං හිරඤ්ඤං ආදාය අගමංසු. අථ ඛො රාජා පජ්ජොතො රඤ්ඤො මාගධස්ස සෙනියස්ස බිම්බිසාරස්ස සන්තිකෙ දූතං පාහෙසි: “මය්හං ඛො තාදිසො ආබාධො. සාධු දෙවො ජීවකං වෙජ්ජං ආණාපෙතු. සො මං තිකිච්ඡිස්සතී”ති.
40. අථ ඛො රාජා මාගධො සෙනියො බිම්බිසාරො ජීවකං කොමාරභච්චං ආණාපෙසි: “ගච්ඡ භණෙ ජීවක, උජ්ජෙනිං ගන්ත්වා රාජානං පජ්ජොතං තිකිච්ඡාහී”ති. “එවං දෙවා”ති ජීවකො කොමාරභච්චො රඤ්ඤො මාගධස්ස සෙනියස්ස බිම්බිසාරස්ස පටිස්සුත්වා උජ්ජෙනිං ගන්ත්වා යෙන රාජා පජ්ජොතො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා රඤ්ඤො පජ්ජොතස්ස විකාරං සල්ලක්ඛෙත්වා රාජානං පජ්ජොතං එතදවොච: “සප්පිං දෙව, නිප්පචිස්සාමි{2}. තං දෙවො පිවිස්සතී”ති. “අලං භණෙ ජීවක, යං තෙ සක්කා විනා සප්පිනා අරොගං කාතුං, තං කරොහි. ජෙගුච්ඡං මෙ සප්පි, පටික්කූල”න්ති.
41. අථ ඛො ජීවකස්ස කොමාරභච්චස්ස එතදහොසි: “ඉමස්ස ඛො රඤ්ඤො තාදිසො ආබාධො න සක්කා විනා සප්පිනා අරොගං කාතුං. යන්නූනාහං සප්පිං නිප්පචෙය්යං කසාවවණ්ණං කසාවගන්ධං කසාවරස”න්ති. අථ ඛො ජීවකො කොමාරභච්චො නානාභෙසජ්ජෙහි සප්පිං නිප්පචි කසාවවණ්ණං කසාවගන්ධං කසාවරසං.
42. අථ ඛො ජීවකස්ස කොමාරභච්චස්ස එතදහොසි: “ඉමස්ස ඛො රඤ්ඤො සප්පි පීතං පරිණාමෙන්තං උද්දෙකං දස්සති. චණ්ඩො’යං රාජා ඝාතාපෙය්යාපි{3} මං. යන්නූනාහං පටිකගච්චෙව ආපුච්ඡෙය්ය”න්ති.
43. අථ ඛො ජීවකො කොමාරභච්චො යෙන රාජා පජ්ජොතො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා රාජානං පජ්ජොතං එතදවොච: “මයං ඛො දෙව, වෙජ්ජා නාම තාදිසෙන මුහුත්තෙන මූලානි උද්ධරාම. භෙසජ්ජානි සංහරාම. සාධු දෙවො{4} වාහනාගාරෙසු ච ද්වාරෙසු ච ආණාපෙතු: ‘යෙන වාහනෙන ජීවකො ඉච්ඡති, තෙන වාහනෙන ගච්ඡතු. යෙන ද්වාරෙන ඉච්ඡති, තෙන ද්වාරෙන ගච්ඡතු. යං කාලං ඉච්ඡති, තං කාලං ගච්ඡතු. යං කාලං ඉච්ඡති තං කාලං පවිසතූ”ති.
44. අථ ඛො රාජා පජ්ජොතො වාහනාගාරෙසු ච ද්වාරෙසු ච ආණාපෙසි: “යෙන වාහනෙන ජීවකො ඉච්ඡති, තෙන වාහනෙන ගච්ඡතු. යෙන ද්වාරෙන ඉච්ඡති, තෙන ද්වාරෙන ගච්ඡතු. යං කාලං ඉච්ඡති, තං කාලං ගච්ඡතු. යං කාලං ඉච්ඡති, තං කාලං පවිසතූ”ති.
45. තෙන ඛො පන සමයෙන රඤ්ඤො පජ්ජොතස්ස භද්දවතිකා නාම හත්ථිනිකා පඤ්ඤාසයොජනිකා හොති. අථ ඛො ජීවකො කොමාරභච්චො රඤ්ඤො පජ්ජොතස්ස සප්පිං{1} උපනාමෙසි: “කසාවං දෙවො පිවතූ”ති. අථ ඛො ජීවකො කොමාරභච්චො රාජානං පජ්ජොතං සප්පිං පායෙත්වා හත්ථිසාලං ගන්ත්වා භද්දවතිකාය හත්ථිනිකාය නගරම්හා නිප්පති.
46. අථ ඛො රඤ්ඤො පජ්ජොතස්ස තං සප්පි පීතං පරිණාමෙන්තං උද්රෙකං අදාසි. අථ ඛො රාජා පජ්ජොතො මනුස්සෙ එතදවොච: “දුට්ඨෙන භණෙ, ජීවකෙන සප්පිං පායිතො’ම්හි. තෙන හි භණෙ, ජීවකං වෙජ්ජං විචිනථා”ති. “භද්දවතිකාය දෙව, හත්ථිනිකාය නගරම්හා නිප්පතිතො”ති.
47. තෙන ඛො පන සමයෙන රඤ්ඤො පජ්ජොතස්ස කාකො නාම දාසො සට්ඨියොජනිකො හොති අමනුස්සෙන ජාතො{2}. අථ ඛො රාජා පජ්ජොතො කාකං දාසං ආණාපෙසි. “ගච්ඡ භණෙ කාක, ජීවකං වෙජ්ජං නිවත්තෙහි: “රාජා තං ආචරිය නිවත්තාපෙතී’ති. එතෙ ඛො භණෙ කාක, වෙජ්ජා නාම බහුමායා. මා චස්ස කිඤ්චි පටිග්ගහෙසී”ති.
48. අථ ඛො කාකො දාසො ජීවකං කොමාරභච්චං අන්තරාමග්ගෙ කොසම්බියං සම්භාවෙසි පාතරාසං කරොන්තං. අථ ඛො කාකො දාසො ජීවකං කොමාරභච්චං එතදවොච: “රාජා තං ආචරිය, නිවත්තාපෙතී”ති. “ආගමෙහි භණෙ කාක, යාව භුඤ්ජාමි{3}. හන්ද භණෙ කාක, භුඤ්ජස්සූ”ති. “අලං ආචරිය, රඤ්ඤාම්හි ආණත්තො, ‘එතෙ ඛො භණෙ කාක, වෙජ්ජා නාම බහුමායා. මා චස්ස කිඤ්චි පටිග්ගහෙසී”ති.
49. තෙන ඛො පන සමයෙන ජීවකො කොමාරභච්චො නඛෙන භෙසජ්ජං ඔලුම්පෙත්වා ආමලකඤ්ච ඛාදති පානීයඤ්ච පිවති. අථ ඛො ජීවකො කොමාරභච්චො කාකං දාසං එතදවොච: “හන්ද භණෙ කාක, ආමලකඤ්ච ඛාද. පානීයඤ්ච පිවස්සූ”ති. අථ ඛො කාකො දාසො “අයඤ්ච ඛො වෙජ්ජො ආමලකඤ්ච ඛාදති. පානීයඤ්ච පිවති. න අරහති කිඤ්චි පාපකං හොතු”න්ති උපඩ්ඪාමලකඤ්ච ඛාදි. පානීයඤ්ච අපායි. තස්ස තං උපඩ්ඪාමලකං ඛාදිතං තත්ථෙව නිච්ඡාරෙසි.
50. අථ ඛො කාකො දාසො ජීවකං කොමාරභච්චං එතදවොච: “අත්ථි මෙ ආචරිය, ජීවිත”න්ති. “මා භණෙ කාක, භායි. ත්වඤ්චෙව අරොගො භවිස්සසි. රාජා ච. චණ්ඩො සො රාජා ඝාතාපෙය්යාපි මං. තෙනාහං න නිවත්තාමී”ති භද්දවතිකං හත්ථිනිකං කාකස්ස නිය්යාදෙත්වා යෙන රාජගහං තෙන පක්කාමි. අනුපුබ්බෙන යෙන රාජගහං{4} යෙන රාජා මාගධො සෙනියො බිම්බිසාරො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා රඤ්ඤො මාගධස්ස සෙනියස්ස බිම්බිසාරස්ස එතමත්ථං ආරොචෙසී. “සුට්ඨු භණෙ ජීවක, අකාසි යං සි{5} න නිවත්තො’. චණ්ඩො සො රාජා ඝාතාපෙය්යාපි ත”න්ති.
51. අථ ඛො රාජා පජ්ජොතො අරොගො සමානො ජීවකස්ස කොමාරභච්චස්ස සන්තිකෙ දූතං පාහෙසි: “ආගච්ඡතු ජීවකො. වරං දස්සාමී”ති. “අලං අය්යො{6}. අධිකාරං මෙ දෙවො සරතූ”ති.
52. තෙන ඛො පන සමයෙන රඤ්ඤො පජ්ජොතස්ස සීවෙය්යකං දුස්සයුගං උප්පන්නං හොති බහුන්නං{1} දුස්සානං බහුන්නං දුස්සයුගානං බහුන්නං දුස්සයුගසතානං බහුන්නං දුස්සයුගසහස්සානං බහුන්නං දුස්සයුගසතසහස්සානං අග්ගඤ්ච සෙට්ඨඤ්ච මොක්ඛඤ්ච උත්තමඤ්ච පවරඤ්ච. අථ ඛො රාජා පජ්ජොතො තං සීවෙය්යකං දුස්සයුගං ජීවකස්ස කොමාරභච්චස්ස පාහෙසි.
53. අථ ඛො ජීවකස්ස කොමාරභච්චස්ස එතදහොසි: “ඉදං ඛො මෙ සීවෙය්යකං දුස්සයුගං රඤ්ඤා පජ්ජොතෙන පහිතං බහුන්නං දුස්සානං බහුන්නං දුස්සයුගානං බහුන්නං දුස්සයුගසතානං බහුන්නං දුස්සයුගසහස්සානං බහුන්නං දුස්සයුගසතසහස්සානං අග්ගඤ්ච සෙට්ඨඤ්ච මොක්ඛඤ්ච උත්තමඤ්ච පවරඤ්ච. නයිමං{2} අඤ්ඤො කොචි පච්චාරහති අඤ්ඤත්ර තෙන භගවතා අරහතා සම්මා සම්බුද්ධෙන, රඤ්ඤා වා මාගධෙන සෙනියෙන බිම්බිසාරෙනා”ති.
54. තෙන ඛො පන සමයෙන භගවතො කායො දොසාභිසන්නො හොති. අථ ඛො භගවා ආයස්මන්තං ආනන්දං ආමන්තෙසි: “දොසාභිසන්නො ඛො ආනන්ද තථාගතස්ස කායො. ඉච්ඡති තථාගතො විරෙචනං පාතු”න්ති.
55. අථ ඛො ආයස්මා ආනන්දො යෙන ජීවකො කොමාරභච්චො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා ජීවකං කොමාරභච්චං එතදවොච: “දොසාභිසන්නො ඛො ආවුසො ජීවක, තථාගතස්ස කායො. ඉච්ඡති තථාගතො විරෙචනං පාතු”න්ති. “තෙන හි භන්තෙ ආනන්ද, භගවතො කායං කතිපාහං සිනෙහෙථා”ති.
56. අථ ඛො ආයස්මා ආනන්දො භගවතො කායං කතිපාහං සිනෙහෙත්වා යෙන ජීවකො කොමාරභච්චො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා ජීවකං කොමාරභච්චං එතදවොච “සිනිද්ධො ඛො ආවුසො ජීවක, තථාගතස්ස කායො. යස්ස’දානි කාලං මඤ්ඤසී”ති.
57. අථ ඛො ජීවකස්ස කොමාරභච්චස්ස එතදහොසි: “න ඛො මෙ තං පතිරූපං යො’හං භගවතො ඔළාරිකං විරෙචනං දදෙය්ය”න්ති. තීණි උප්පලහත්ථානි නානාභෙසජ්ජෙහි පරිභාවෙත්වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා එකං උප්පලහත්ථං භගවතො උපනාමෙසි: “ඉමං භන්තෙ භගවා පඨමං උප්පලහත්ථං උපසිඞ්ඝතු. ඉදං භගවන්තං දසක්ඛත්තුං විරෙචෙස්සතී”ති. දුතියං උප්පලහත්ථං භගවතො උපනාමෙසි: “ඉමං භන්තෙ භගවා දුතියං උප්පලහත්ථං උපසිඞ්ඝතු. ඉදං භගවන්තං දසක්ඛත්තුං විරෙචෙස්සතී”ති. තතියං උප්පලහත්ථං භගවතො උපනාමෙසි: “ඉමං භන්තෙ භගවා තතියං උප්පලහත්ථං උපසිඞ්ඝතු. ඉදං භගවන්තං දසක්ඛත්තුං විරෙචෙස්සතී”ති. එවං භගවතො සමතිංසාය විරෙචනං භවිස්සතී”ති. අථ ඛො ජීවකො කොමාරභච්චො භගවතො සමතිංසාය විරෙචනං දත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා පක්කාමි.
58. අථ ඛො ජීවකස්ස කොමාරභච්චස්ස බහි ද්වාරකොට්ඨකා නික්ඛන්තස්ස එතදහොසි: “මයා ඛො භගවතො සමතිංසාය විරෙචනං දින්නං. දොසාභිසන්නො තථාගතස්ස කායො. න භගවන්තං සමතිංසක්ඛත්තුං විරෙචෙස්සති. එකූනත්තිංසක්ඛත්තූං භගවන්තං විරෙචෙස්සති. අපි ච භගවා විරිත්තො නහායිස්සති. නහාතං භගවන්තං සකිං විරෙචෙස්සති. එවං භගවතො සමතිංසාය විරෙචනං භවිස්සතී”ති.