80. වික්ඛිත්තචිත්තො නෙකග්ගො සම්මා ධම්මං න පස්සති. අපස්සමානො සද්ධම්මං දුක්ඛා න පරිමුච්චති.
81. යං වත්තං පරිපූරෙන්තො සීලම්පි පරිපූරති විසුද්ධසීලො සප්පඤ්ඤො චිත්තෙකග්ගම්පි වින්දති.
82. අවික්ඛිත්තචිත්තො එකග්ගො සම්මා ධම්මං විපස්සති සම්පස්සමානො සද්ධම්මං දුක්ඛා සො පරිමුච්චති.
83. තස්මා හි වත්තං පූරෙය්ය ජිනපුත්තො විචක්ඛණො ඔවාදං බුද්ධසෙට්ඨස්ස තතො නිබ්බානමෙහීති.
9.
පාතිමොක්ඛට්ඨපනක්ඛන්ධකං.
පඨමභාණවාරං
පාතිමොක්ඛුද්දෙසයාචන
1. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති පුබ්බාරාමෙ මිගාරමාතු පාසාදෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන භගවා තදහුපොසථෙ භික්ඛුසඞ්ඝපරිවුතො නිසින්නො හොති.
අථ ඛො ආයස්මා ආනන්දො අභික්කන්තාය රත්තියා නික්ඛන්තෙ පඨමෙ යාමෙ උට්ඨායාසනා එකංසං උත්තරාසඞ්ගං කරිත්වා යෙන භගවා තෙනඤ්ජලිං පණාමෙත්වා භගවන්තං එතදවොච:: “අභික්කන්තා භන්තෙ රත්ති නික්ඛන්තො පඨමො යාමො චිරනිසින්නො භික්ඛුසඞ්ඝො උද්දිසතු භන්තෙ භගවා භික්ඛූනං පාතිමොක්ඛන්ති. එවං වුත්තෙ භගවා තුණ්හී අහොසි.
දුතියම්පි ඛො ආයස්මා ආනන්දො අභික්කන්තාය රත්තියා නික්ඛන්තෙ මජ්ඣිමෙ යාමෙ උට්ඨායාසනා එකංසං උත්තරාසඞ්ගං කරිත්වා යෙන භගවා තෙනඤ්ජලිං පණාමෙත්වා භගවන්තං එතදවොච:: “අභික්කන්තා භන්තෙ රත්ති නික්ඛන්තො මජ්ඣිමො යාමො චිරනිසින්නො භික්ඛුසඞ්ඝො උද්දිසතු භන්තෙ භගවා භික්ඛූනං පාතිමොක්ඛන්ති”. දුතියම්පි ඛො භගවා තුණ්හී අහොසි.
තතියම්පි ඛො ආයස්මා ආනන්දො අභික්කන්තාය රත්තියා නික්ඛන්තෙ පච්ඡිමෙ යාමෙ උද්ධස්තෙ අරුණෙ නන්දිමුඛියා රත්තියා උට්ඨායාසනා එකංසං උත්තරාසඞ්ගං කරිත්වා යෙන භගවා තෙනඤ්ජලිං පණාමෙත්වා භගවන්තං එතදවොච: “අභික්කන්තා භන්තෙ රත්ති. නික්ඛන්තො පච්ඡිමො යාමො උද්ධස්තං අරුණං, නන්දිමුඛී රත්ති, චිරනිසින්නො භික්ඛුසඞ්ඝො. උද්දිසතු භන්තෙ භගවා භික්ඛූනං පාතිමොක්ඛන්ති”.
“අපරිසුද්ධා ආනන්ද පරිසා”ති.
2. අථ ඛො ආයස්මතො මහාමොග්ගල්ලානස්ස එතදහොසි: “කං නු ඛො භගවා පුග්ගලං සන්ධාය එවමාහ: අපරිසුද්ධා ආනන්ද පරිසා”’ති. අථ ඛො ආයස්මා මහාමොග්ගල්ලානො සබ්බාවන්තං භික්ඛුසඞ්ඝං චෙතසා චෙතො පරිච්ච මනසාකාසි. අද්දසා ඛො ආයස්මා මහාමොග්ගල්ලානො තං පුග්ගලං දුස්සීලං පාපධම්මං අසුචිසංකස්සරසමාචාරං පටිච්ඡන්නකම්මන්තං අස්සමණං සමණපටිඤ්ඤං අබ්රහ්මචාරිං බ්රහ්මචාරීපටිඤ්ඤං අන්තොපූතිං අවස්සුතං කසම්බුජාතං මජ්ඣෙ භික්ඛුසඞ්ඝස්ස නිසින්නං.
දිස්වාන යෙන සො පුග්ගලො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා තං පුග්ගලං එතදවොච: “උට්ඨෙහි ආවුසො දිට්ඨොසි භගවතා. නත්ථි තෙ භික්ඛූහි සද්ධිං සංවාසො”ති. එවං වුත්තෙ සො පුග්ගලො තුණ්හී අහොසි.
දුතියම්පි ඛො ආයස්මා මහාමොග්ගල්ලානො තං පුග්ගලං එතදවොච: “උට්ඨෙහි ආවුසො, දිට්ඨොසි. භගවතා. නත්ථි තෙ භික්ඛූහි සද්ධිං සංවාසො”ති. දුතියම්පි ඛො සො පුග්ගලො තුණ්හී අහොසි.
තතියම්පි ඛො ආයස්මා මහාමොග්ගල්ලානො තං පුග්ගලං එතදවොච: “උට්ඨෙහි ආවුසො, දිට්ඨොසි භගවතා. නත්ථි තෙ භික්ඛූහි සද්ධිං සංවාසො”ති. තතියම්පි ඛො සො පුග්ගලො තුණ්හී අහොසි.
අථ ඛො ආයස්මා මහාමොග්ගල්ලානො තං පුග්ගලං බාහායං ගහෙත්වා බහිද්වාරකොට්ඨකා නික්ඛාමෙත්වා සූචිඝටිකං දත්වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං එතදවොච: “නික්ඛාමිතො සො භන්තෙ පුග්ගලො මයා. පරිසුද්ධා පරිසා. උද්දිසතු භන්තෙ භගවා භික්ඛූනං පාතිමොක්ඛන්ති”.
“අච්ඡරියං මොග්ගල්ලාන, අබ්භුතං මොග්ගල්ලාන, යාව බාහාගහණාපි නාම සො මොඝපුරිසො ආගමෙස්සතී”ති.
මහාසමුද්දෙ අට්ඨ අච්ඡරියා
3. අථ ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි: අට්ඨිමෙ භික්ඛවෙ මහාසමුද්දෙ අච්ඡරියා අබ්භුතා ධම්මා යෙ දිස්වා දිස්වා අසුරා මහාසමුද්දෙ අභිරමන්ති. කතමෙ අට්ඨ?
මහාසමුද්දො භික්ඛවෙ අනුපුබ්බනින්නො අනුපුබ්බපොණො අනුපුබ්බපබ්භාරො න ආයතකෙනෙව පපාතො. යම්පි භික්ඛවෙ මහාසමුද්දො අනුපුබ්බනින්නො අනුපුබ්බපොණො අනුපුබ්බපබ්භාරො න ආයතකෙනෙව පපාතො අයං භික්ඛවෙ මහාසමුද්දෙ පඨමො අච්ඡරියො අබ්භුතො ධම්මො යං දිස්වා දිස්වා අසුරා මහාසමුද්දෙ අභිරමන්ති.
පුන ච පරං භික්ඛවෙ මහාසමුද්දො ඨිතධම්මො වෙලං නාතිවත්තති. යම්පි භික්ඛවෙ මහාසමුද්දො ඨිතධම්මො වෙලං නාතිවත්තති, අයං භික්ඛවෙ මහාසමුද්දෙ දුතියො අච්ඡරියො අබ්භුතො ධම්මො යං දිස්වා දිස්වා අසුරා මහාසමුද්දෙ අභිරමන්ති.
පුන ච පරං භික්ඛවෙ මහාසමුද්දො න මතෙන කුණපෙන සංවසති. යං හොති මහාසමුද්දෙ මතං කුණපං තං ඛිප්පඤ්ඤෙව තීරං වාහෙති. ථලං වා උස්සාදෙති. යම්පි භික්ඛවෙ මහාසමුද්දො න මතෙන කුණපෙන සංවසති. යං හොති මහාසමුද්දෙ මතං කුණපං තං ඛිප්පඤ්ඤෙව තීරං වාහෙති. ථලං වා උස්සාදෙති. අයං භික්ඛවෙ මහාසමුද්දෙ තතියො අච්ඡරියො අබ්භුතො ධම්මො.
පුන ච පරං භික්ඛවෙ යා කාචි මහානදියො සෙය්යථිදං: ගඞ්ගා යමුනා අචිරවතී සරභූ මහී තා මහාසමුද්දං පත්තා ජහන්ති පුරිමානි නාමගොත්තානි, මහාසමුද්දොත්වෙව සඞ්ඛං ගච්ඡන්ති. යම්පි භික්ඛවෙ යා කාචි මහානදියො ගඞ්ගා -පෙ- මහාසමුද්දොත්වෙව සඞ්ඛං ගච්ඡන්ති අයං භික්ඛවෙ මහාසමුද්දෙ චතුත්ථො අච්ඡරියො අබ්භුතො ධම්මො -පෙ-
පුන ච පරං භික්ඛවෙ යා ච ලොකෙ සවන්තියො මහාසමුද්දං අප්පෙන්ති යා ච අන්තලික්ඛා ධාරා පපතන්ති, න තෙන මහාසමුද්දස්ස ඌනත්තං වා පූරත්තං වා පඤ්ඤායති. යම්පි භික්ඛවෙ යා ච ලොකෙ සවන්තියො මහාසමුද්දං අප්පෙන්ති යා ච අන්තලික්ඛා ධාරා පපතන්ති න තෙන මහාසමුද්දස්ස ඌනත්තං වා පූරත්තං වා පඤ්ඤායති. අයං භික්ඛවෙ මහාසමුද්දෙ පඤ්චමො අච්ඡරියො අබ්භුතො ධම්මො -පෙ-
පුන ච පරං භික්ඛවෙ මහාසමුද්දො එකරසො ලොණරසො. යම්පි භික්ඛවෙ මහාසමුද්දො එකරසො ලොණරසො. අයං භික්ඛවෙ මහාසමුද්දෙ ඡට්ඨො අච්ඡරියො අබ්භුතො ධම්මො -පෙ-
පුන ච පරං භික්ඛවෙ මහාසමුද්දො බහුරතනො අනෙකරතනො. තත්රිමානි රතනානි, සෙය්යථිදං: මුත්තා මණි වෙළුරියො සඞ්ඛො සිලා පවාළං රජතං ජාතරූපං ලොහිතංකො මසාරගල්ලං. යම්පි භික්ඛවෙ මහාසමුද්දො බහුරතනො අනෙකරතනො: තත්රිමානි රතනානි -පෙ- අයං භික්ඛවෙ මහාසමුද්දෙ සත්තමො අච්ඡරියො අබ්භුතො ධම්මො -පෙ-
පුන ච පරං භික්ඛවෙ මහාසමුද්දො මහතං භූතානං ආවාසො. තත්රිමෙ භූතා: තිමි තිමිඞ්ගලො තිමිරපිඞ්ගලො අසුරා නාගා ගන්ධබ්බා. සන්ති මහාසමුද්දෙ යොජනසතිකාපි අත්තභාවා ද්වියොජනසතිකාපි අත්තභාවා තියොජනසතිකාපි අත්තභාවා චතුයොජනසතිකාපි අත්තභාවා පඤ්චයොජනසතිකාපි අත්තභාවා. යම්පි භික්ඛවෙ මහාසමුද්දො මහතං භූතානං ආවාසො, තත්රිමෙ භූතා: තිමි -පෙ- සන්ති මහාසමුද්දෙ යොජනසතිකාපි අත්තභාවා -පෙ- පඤ්චයොජනසතිකාපි අත්තභාවා අයං භික්ඛවෙ මහාසමුද්දෙ අට්ඨමො අච්ඡරියො අබ්භුතො ධම්මො යං දිස්වා දිස්වා අසුරා මහාසමුද්දෙ අභිරමන්ති. ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ මහාසමුද්දෙ අට්ඨ අච්ඡරියා අබ්භුතා ධම්මා යෙ දිස්වා දිස්වා අසුරා මහාසමුද්දෙ අභිරමන්ති.
4. එවමෙව ඛො භික්ඛවෙ ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ අට්ඨ අච්ඡරියා අබ්භුතා ධම්මා යෙ දිස්වා දිස්වා භික්ඛූ ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ අභිරමන්ති. කතමෙ අට්ඨ?
සෙය්යථාපි භික්ඛවෙ මහාසමුද්දො අනුපුබ්බනින්නො අනුපුබ්බපොණො අනුපුබ්බපබ්භාරො න ආයතකෙනෙව පපාතො. එවමෙව ඛො භික්ඛවෙ ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ අනුපුබ්බසික්ඛා අනුපුබ්බකිරියා අනුපුබ්බපටිපදා න ආයතකෙනෙව අඤ්ඤාපටිවෙධො. යම්පි භික්ඛවෙ ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ අනුපුබ්බසික්ඛා අනුපුබ්බකිරියා අනුපුබ්බපටිපදා න ආයතකෙනෙව අඤ්ඤාපටිවෙධො අයං භික්ඛවෙ ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ පඨමො අච්ඡරියො අබ්භුතො ධම්මො යං දිස්වා දිස්වා භික්ඛූ ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ අභිරමන්ති.
සෙය්යථාපි භික්ඛවෙ මහාසමුද්දො ඨිතධම්මො වෙලං නාතිවත්තති, එවමෙව ඛො භික්ඛවෙ යං මයා සාවකානං සික්ඛාපදං පඤ්ඤත්තං තං මම සාවකා ජීවිතහෙතූපි නාතික්කමන්ති. යම්පි භික්ඛවෙ මයා මම සාවකානං සික්ඛාපදං පඤ්ඤත්තං තං මම සාවකා ජීවිතහෙතුපි නාතික්කමන්ති. අයං භික්ඛවෙ ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ දුතියො අච්ඡරියො අබ්භුතො ධම්මො -පෙ-.
සෙය්යථාපි භික්ඛවෙ මහාසමුද්දො න මතෙන කුණපෙන සංවසති, යං හොති මහාසමුද්දෙ මතං කුණපං තං ඛිප්පඤ්ඤෙව තීරං වාහෙති, ථලං උස්සාදෙති. එවමෙව ඛො භික්ඛවෙ යො සො පුග්ගලො දුස්සීලො පාපධම්මො අසුචි සඞ්කස්සරසමාචාරො පටිච්ඡන්නකම්මන්තො අස්සමණො සමණපටිඤ්ඤො අබ්රහ්මචාරී බ්රහ්මචාරිපටිඤ්ඤො අන්තොපූති අවස්සුතො කසම්බුජාතො, න තෙන සඞ්ඝො සංවසති ඛිප්පඤ්ඤෙව තං සන්නිපතිත්වා උක්ඛිපති. කිඤ්චාපි ඛො සො හොති මජ්ඣෙ භික්ඛුසඞ්ඝස්ස නිසින්නො. අථ ඛො සො ආරකාව සඞ්ඝම්හා, සඞ්ඝො ච තෙන. යම්පි භික්ඛවෙ යො සො පුග්ගලො දුස්සීලො පාපධම්මො -පෙ- න තෙන සඞ්ඝො සංවසති ඛිප්පඤ්ඤෙව තං සන්නිපතිත්වා උක්ඛිපති. කිඤ්චාපි ඛො සො හොති මජ්ඣෙ භික්ඛුසඞ්ඝස්ස නිසින්නො. අථ ඛො සො ආරකාව සඞ්ඝම්හා, සඞ්ඝො ච තෙන. අයං භික්ඛවෙ ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ තතියො අච්ඡරියො අබ්භුතො ධම්මො යං -පෙ-.
සෙය්යථාපි භික්ඛවෙ යා කාචි මහානදියො, සෙය්යථිදං: ගඞ්ගා යමුනා අචිරවතී සරභූ මහී, තා මහාසමුද්දං පත්තා ජහන්ති පුරිමානි නාමගොත්තානි මහාසමුද්දොත්වෙව සඞ්ඛං ගච්ඡන්ති. එවමෙව ඛො භික්ඛවෙ චත්තාරොමෙ වණ්ණා ඛත්තියා බ්රාහ්මණා වෙස්සා සුද්දා, තෙ තථාගතප්පවෙදිතෙ ධම්මවිනයෙ අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිත්වා ජහන්ති පුරිමානි නාමගොත්තානි, සමණා සක්යපුත්තියාත්වෙව සඞ්ඛං ගච්ඡන්ති. යම්පි භික්ඛවෙ චත්තාරොමෙ වණ්ණා ඛත්තියා -පෙ- සමණා සක්යපුත්තියාත්වෙව සඞ්ඛං ගච්ඡන්ති. අයං භික්ඛවෙ ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ චතුත්ථො අච්ඡරියො අබ්භුතො ධම්මො යං -පෙ-.
සෙය්යථාපි භික්ඛවෙ යා ච ලොකෙ සවන්තියො මහාසමුද්දං අප්පෙන්ති, යා ච අන්තලික්ඛා ධාරා පපතන්ති, න තෙන මහාසමුද්දස්ස ඌනත්තං වා පූරත්තං වා පඤ්ඤායති. එවමෙව ඛො භික්ඛවෙ බහූ චෙපි භික්ඛූ අනුපාදිසෙසාය නිබ්බානධාතුයා පරිනිබ්බායන්ති, න තෙන නිබ්බානධාතුයා ඌනත්තං වා පූරත්තං වා පඤ්ඤායති. යම්පි භික්ඛවෙ බහූ චෙපි භික්ඛූ අනුපාදිසෙසාය නිබ්බානධාතුයා පරිනිබ්බායන්ති න තෙන නිබ්බානධාතුයා ඌනත්තං වා පූරත්තං වා පඤ්ඤායති. අයං භික්ඛවෙ ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ පඤ්චමො අච්ඡරියො අබ්භුතො ධම්මො යං -පෙ-.
සෙය්යථාපි භික්ඛවෙ මහාසමුද්දො එකරසො ලොණරසො, එවමෙව ඛො භික්ඛවෙ අයං ධම්මවිනයො එකරසො විමුත්තිරසො. යම්පි භික්ඛවෙ අයං ධම්මවිනයො එකරසො විමුත්තිරසො. අයං භික්ඛවෙ ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ ඡට්ඨො අච්ඡරියො අබ්භුතො ධම්මො යං -පෙ-.
සෙය්යථාපි භික්ඛවෙ මහාසමුද්දො බහුරතනො අනෙකරතනො, තත්රිමානි රතනානි, සෙය්යථිදං: මුත්තා මණි වෙළුරියො සඞ්ඛො සිලා පවාළං රජතං ජාතරූපං ලොහිතකො මසාරගල්ලං, එවමෙවඛො භික්ඛවෙ අයං ධම්මවිනයො බහුරතනො අනෙකරතනො. තත්රිමානි රතනානි, සෙය්යථිදං: චත්තාරො සතිපට්ඨානා චත්තාරො සම්මප්පධානා චත්තාරො ඉද්ධිපාදා පඤ්චින්ද්රියානි පඤ්ච බලානි සත්ත බොජ්ඣඞ්ගා අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො. යම්පි භික්ඛවෙ අයං ධම්මවිනයො බහුරතනො අනෙකරතනො තත්රිමානි රතනානි සෙය්යථිදං: චත්තාරො සතිපට්ඨානා -පෙ- අයං භික්ඛවෙ ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ සත්තමො අච්ඡරියො අබ්භුතො ධම්මො යං -පෙ-.
සෙය්යථාපි භික්ඛවෙ මහාසමුද්දො මහතං භූතානං ආවාසො. තත්රිමෙ භූතා: තිමි තිමිඞ්ගලො තිමිරපිඞ්ගලො අසුරා නාගා ගන්ධබ්බා. සන්ති මහාසමුද්දෙ යොජනසතිකාපි අත්තභාවා ද්වියොජනසතිකාපි අත්තභාවා තියොජනසතිකාපි අත්තභාවා චතුයොජනසතිකාපි අත්තභාවා පඤ්චයොජනසතිකාපි අත්තභාවා. එවමෙව ඛො භික්ඛවෙ අයං ධම්මවිනයො මහතං භූතානං ආවාසො. තත්රිමෙ භූතා: සොතාපන්නො සොතාපත්තිඵලසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නො සකදාගාමී සකදාගාමිඵලසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නො, අනාගාමී අනාගාමිඵලසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නො අරහා අරහත්තඵලසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නො. යම්පි භික්ඛවෙ අයං ධම්මවිනයො මහතං භූතානං ආවාසො. තත්රිමෙ භූතා: සොතාපන්නො -පෙ- අයං භික්ඛවෙ ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ අට්ඨමො අච්ඡරියො අබ්භුතො ධම්මො යං දිස්වා දිස්වා භික්ඛූ ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ අභිරමන්ති. ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ අට්ඨ අච්ඡරියා අබ්භුතා ධම්මා යෙ දිස්වා දිස්වා භික්ඛූ ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ අභිරමන්තීති.
අථ ඛො භගවා එතමත්ථං විදිත්වා තායං වෙලායං ඉමං උදානං උදානෙසි:
සුඡන්නමතිවස්සති විවටං නාතිවස්සති; තස්මා ඡන්නං විවරෙථ එවං තං නාතිවස්සතී’ති.
5. අථ ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි: න දානාහං භික්ඛවෙ ඉතො පරං උපොසථං කරිස්සාමි පාතිමොක්ඛං උද්දිසිස්සාමි. තුම්හෙ’ව දානි භික්ඛවෙ ඉතො පරං උපොසථං කරෙය්යාථ පාතිමොක්ඛං උද්දිසෙය්යාථ. අට්ඨානමෙතං භික්ඛවෙ අනවකාසො යං තථාගතො අපරිසුද්ධාය පරිසාය උපොසථං කරෙය්ය පාතිමොක්ඛං උද්දිසෙය්ය. න ච භික්ඛවෙ සාපත්තිකෙන පාතිමොක්ඛං සොතබ්බං. යො සුණෙය්ය ආපත්ති දුක්කටස්ස. අනුජානාමි භික්ඛවෙ යො සාපත්තිකො පාතිමොක්ඛං සුණාති තස්ස පාතිමොක්ඛං ඨපෙතුං.
එවඤ්ච පන භික්ඛවෙ ඨපෙතබ්බං තදහුපොසථෙ චාතුද්දසෙ වා පණ්ණරසෙ වා තස්මිං පුග්ගලෙ සම්මුඛීභූතෙ සඞ්ඝමජ්ඣෙ උදාහරිතබ්බං: සුණාතු මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො. ඉත්ථන්නාමො පුග්ගලො සාපත්තිකො තස්ස පාතිමොක්ඛං ඨපෙමි. න තස්මිං සම්මුඛීභූතෙ පාතිමොක්ඛං උද්දිසිතබ්බන්ති ඨපිතං හොති පාතිමොක්ඛන්ති.
තෙන ඛො පන සමයෙන ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ ‘නාම්හෙ කොචි ජානාතී’ති සාපත්තිකාව පාතිමොක්ඛං සුණන්ති, ථෙරා භික්ඛූ පරචිත්තවිදුනො භික්ඛූනං ආරොචෙන්ති: “ඉත්ථන්නාමො ච ඉත්ථන්නාමො ච ආවුසො ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ නාම්හෙ කොචි ජානාතීති සාපත්තිකාව පාතිමොක්ඛං සුණන්තී”ති. අස්සොසුං ඛො ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ ‘ථෙරා කිර භික්ඛූ පරචිත්තවිදුනො අම්හෙ භික්ඛූනං ආරොචෙන්ති ඉත්ථන්නාමො ච ඉත්ථන්නාමො ච ආවුසො ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ නාම්හෙ කොචි ජානාතීති සාපත්තිකාව පාතිමොක්ඛං සුණන්තී’ති. තෙ ‘පුරම්හාකං පෙසලා භික්ඛූ පාතිමොක්ඛං ඨපෙන්තී’ති පටිගච්චෙව සුද්ධානං භික්ඛූනං අනාපත්තිකානං අවත්ථුස්මිං අකාරණෙ පාතිමොක්ඛං ඨපෙන්ති.
යෙ තෙ භික්ඛූ අප්පිච්ඡා සන්තුට්ඨා ලජ්ජිනො කුක්කුච්චකා සික්ඛාකාමා තෙ උජ්ඣායන්ති ඛීයන්ති විපාචෙන්ති: ‘කථං හි නාම ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ සුද්ධානං භික්ඛූනං අනාපත්තිකානං අවත්ථුස්මිං අකාරණෙ පාතිමොක්ඛං ඨපෙස්සන්තී’ති. අථ ඛො තෙ භික්ඛූ භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං:
‘සච්චං කිර භික්ඛවෙ ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ සුද්ධානං භික්ඛූනං අනාපත්තිකානං අවත්ථුස්මිං අකාරණෙ පාතිමොක්ඛං ඨපෙන්තී’ති. ‘සච්චං භගවා’. -පෙ-
විගරහිත්වා ධම්මිං කථං කත්වා භික්ඛූ ආමන්තෙසි: “න භික්ඛවෙ සුද්ධානං භික්ඛූනං අනාපත්තිකානං අවත්ථුස්මිං අකාරණෙ පාතිමොක්ඛං ඨපෙතබ්බං. යො ඨපෙය්ය, ආපත්ති දුක්කටස්ස”.
6. එකං භික්ඛවෙ අධම්මිකං පාතිමොක්ඛට්ඨපනං එකං ධම්මිකං.
ද්වෙ අධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි ද්වෙ ධම්මිකානි.
තීණි අධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි තීණි ධම්මිකානි.
චත්තාරි අධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි චත්තාරි ධම්මිකානි.
පඤ්ච අධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි පඤ්ච ධම්මිකානි.
ඡ අධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි ඡ ධම්මිකානි.
සත්ත අධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි සත්ත ධම්මිකානි.
අට්ඨ අධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි අට්ඨ ධම්මිකානි.
නව අධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි නව ධම්මිකානි.
දස අධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි දස ධම්මිකානි.
7. කතමං එකං අධම්මිකං පාතිමොක්ඛට්ඨපනං: අමූලිකාය සීලවිපත්තියා පාතිමොක්ඛං ඨපෙති. ඉදං එකං අධම්මිකං පාතිමොක්ඛට්ඨපනං. කතමං එකං ධම්මිකං පාතිමොක්ඛට්ඨපනං: සමූලිකාය සීලවිපත්තියා පාතිමොක්ඛං ඨපෙති, ඉදං එකං ධම්මිකං පාතිමොක්ඛට්ඨපනං.
කතමානි ද්වෙ අධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි: අමූලිකාය සීලවිපත්තියා පාතිමොක්ඛං ඨපෙති. අමූලිකාය ආචාරවිපත්තියා පාතිමොක්ඛං ඨපෙති. ඉමානි ද්වෙ අධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි. කතමානි ද්වෙ ධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි: සමූලිකාය සීලවිපත්තියා පාතිමොක්ඛං ඨපෙති සමූලිකාය ආචාරවිපත්තියා පාතිමොක්ඛං ඨපෙති. ඉමානි ද්වෙ ධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි.
කතමානි තීණි අධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි: අමූලිකාය සීලවිපත්තියා පාතිමොක්ඛං ඨපෙති. අමූලිකාය ආචාරවිපත්තියා -පෙ- අමූලිකාය දිට්ඨිවිපත්තියා පාතිමොක්ඛං ඨපෙති, ඉමානි තීණි අධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි. කතමානි තීණි ධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි: සමූලිකාය සීලවිපත්තියා පාතිමොක්ඛං ඨපෙති. සමූලිකාය ආචාරවිපත්තියා -පෙ- සමූලිකාය දිට්ඨිවිපත්තියා පාතිමොක්ඛං ඨපෙති. ඉමානි තීණි ධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි.
කතමානි චත්තාරි අධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි: අමූලිකාය සීලවිපත්තියා පාතිමොක්ඛං ඨපෙති. අමූලිකාය ආචාරවිපත්තියා -පෙ- අමූලිකාය දිට්ඨිවිපත්තියා පාතිමොක්ඛං ඨපෙති. අමූලිකාය ආජීවවිපත්තියා පාතිමොක්ඛං ඨපෙති. ඉමානි චත්තාරි අධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි. කතමානි චත්තාරි ධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි: සමූලිකාය සීලවිපත්තියා -පෙ- සමූලිකාය ආචාරවිපත්තියා -පෙ- සමූලිකාය දිට්ඨිවිපත්තියා -පෙ- සමූලිකාය ආජීවවිපත්තියා පාතිමොක්ඛං ඨපෙති. ඉමානි චත්තාරි ධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි.
කතමානි පඤ්ච අධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි: අමූලිකෙන පාරාජිකෙන පාතිමොක්ඛං ඨපෙති, අමූලිකෙන සඞ්ඝාදිසෙසෙන -පෙ- අමූලිකෙන පාචිත්තියෙන -පෙ- අමූලිකෙන පාටිදෙසනීයෙන -පෙ- අමූලිකෙන දුක්කටෙන පාතිමොක්ඛං ඨපෙති. ඉමානි පඤ්ච අධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි. කතමානි පඤ්ච ධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි: සමූලිකෙන පාරාජිකෙන -පෙ- සමූලිකෙන සඞ්ඝාදිසෙසෙන -පෙ-සමූලිකෙන පාචිත්තියෙන -පෙ- සමූලිකෙන පාටිදෙසනීයෙන -පෙ- සමූලිකෙන දුක්කටෙන පාතිමොක්ඛං ඨපෙති, ඉමානි පඤ්ච ධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි.
කතමානි ඡ අධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි: අමූලිකාය සීලවිපත්තියා පාතිමොක්ඛං ඨපෙති අකතාය, අමූලිකාය සීලවිපත්තියා -පෙ- කතාය, අමූලිකාය ආචාරවිපත්තියා -පෙ- අකතාය, අමූලිකාය ආචාරවිපත්තියා -පෙ- කතාය, අමූලිකාය දිට්ඨිවිපත්තියා -පෙ- අකතාය, අමූලිකාය දිට්ඨිවිපත්තියා පාතිමොක්ඛං ඨපෙති කතාය, ඉමානි ඡ අධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි. කතමානි ඡ ධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි: සමූලිකාය සීලවිපත්තියා -පෙ- කතාය, සමූලිකාය ආචාරවිපත්තියා -පෙ- අකතාය, සමූලිකාය ආචාරවිපත්තියා -පෙ- කතාය, සමූලිකාය දිට්ඨිවිපත්තියා -පෙ- අකතාය, සමූලිකාය දිට්ඨිවිපත්තියා පාතිමොක්ඛං ඨපෙති කතාය, ඉමානි ඡ ධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි.
කතමානි සත්ත අධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි: අමූලිකෙන පාරාජිකෙන පාතිමොක්ඛං ඨපෙති, අමූලිකෙන සඞ්ඝාදිසෙසෙන -පෙ- අමූලිකෙන ථුල්ලච්චයෙන -පෙ- අමූලිකෙන පාචිත්තියෙන -පෙ- අමූලිකෙන පාටිදෙසනීයෙන -පෙ- අමූලිකෙන දුක්කටෙන -පෙ- අමූලිකෙන දුබ්භාසිතෙන පාතිමොක්ඛං ඨපෙති, ඉමානි සත්ත අධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි. කතමානි සත්ත ධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි: සමූලිකෙන පාරාජිකෙන පාතිමොක්ඛං ඨපෙති, සමූලිකෙන සඞ්ඝාදිසෙසෙන -පෙ- සමූලිකෙන ථුල්ලච්චයෙන -පෙ- සමූලිකෙන පාචිත්තියෙන -පෙ- සමූලිකෙන පාටිදෙසනීයෙන -පෙ- සමූලිකෙන දුක්කටෙන -පෙ- සමූලිකෙන දුබ්භාසිතෙන පාතිමොක්ඛං ඨපෙති, ඉමානි සත්ත ධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි.
කතමානි අට්ඨ අධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි: අමූලිකාය සීලවිපත්තියා පාතිමොක්ඛං ඨපෙති අකතාය, අමූලිකාය සීලවිපත්තියා -පෙ- කතාය, අමූලිකාය ආචාරවිපත්තියා -පෙ- අකතාය, අමූලිකාය ආචාරවිපත්තියා -පෙ- කතාය, අමූලිකාය දිට්ඨිවිපත්තියා -පෙ- අකතාය, අමූලිකාය දිට්ඨිවිපත්තියා -පෙ- කතාය, අමූලිකාය ආජීවවිපත්තියා -පෙ- අකතාය, අමූලිකාය ආජීවවිපත්තියා -පෙ- කතාය. ඉමානි අට්ඨ අධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි. කතමානි අට්ඨ ධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි: සමූලිකාය සීලවිපත්තියා පාතිමොක්ඛං ඨපෙති අකතාය, සමූලිකාය සීලවිපත්තියා -පෙ- කතාය, සමූලිකාය ආචාරවිපත්තියා -පෙ- අකතාය, සමූලිකාය ආචාරවිපත්තියා -පෙ- කතාය, සමූලිකාය දිට්ඨිවිපත්තියා -පෙ- අකතාය, සමූලිකාය දිට්ඨිවිපත්තියා -පෙ- කතාය, සමූලිකාය ආජීවවිපත්තියා -පෙ- අකතාය, සමූලිකාය ආජීවවිපත්තියා පාතිමොක්ඛං ඨපෙති කතාය, ඉමානි අට්ඨ ධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි.
කතමානි නව අධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි: අමූලිකාය සීලවිපත්තියා පාතිමොක්ඛං ඨපෙති අකතාය, අමූලිකාය සීලවිපත්තියා -පෙ- කතාය, අමූලිකාය සීලවිපත්තියා -පෙ- කතාකතාය, අමූලිකාය ආචාරවිපත්තියා -පෙ- අකතාය, අමූලිකාය ආචාරවිපත්තියා -පෙ- කතාය, අමූලිකාය ආචාරවිපත්තියා -පෙ- කතාකතාය. අමූලිකාය දිට්ඨිවිපත්තියා -පෙ- අකතාය, අමූලිකාය දිට්ඨිවිපත්තියා -පෙ- කතාය, අමූලිකාය දිට්ඨිවිපත්තියා පාතිමොක්ඛං ඨපෙති කතාකතාය, ඉමානි නව අධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි. කතමානි නව ධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි: සමූලිකාය සීලවිපත්තියා පාතිමොක්ඛං ඨපෙති අකතාය, සමූලිකාය සීලවිපත්තියා -පෙ- කතාය, සමූලිකාය සීලවිපත්තියා -පෙ- කතාකතාය, සමූලිකාය ආචාරවිපත්තියා -පෙ- අකතාය, සමූලිකාය ආචාරවිපත්තියා -පෙ- කතාය, සමූලිකාය ආචාරවිපත්තියා -පෙ- කතාකතාය, සමූලිකාය දිට්ඨිවිපත්තියා -පෙ- අකතාය, සමූලිකාය දිට්ඨිවිපත්තියා -පෙ- කතාය, සමූලිකාය දිට්ඨිවිපත්තියා -පෙ-– කතාකතාය. ඉමානි නව ධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි.
කතමානි දස අධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි: න පාරාජිකො තස්සං පරිසායං නිසින්නො හොති, න පාරාජිකකථා විප්පකතා හොති; න සික්ඛං පච්චක්ඛාතකො තස්සං පරිසායං නිසින්නො හොති, න සික්ඛං පච්චක්ඛාතකථා විප්පකතා හොති, ධම්මිකං සාමග්ගිං උපෙති, න ධම්මිකං සාමග්ගිං පච්චාදියති, න ධම්මිකාය සාමග්ගියා පච්චාදානකථා විප්පකතා හොති, න සීලවිපත්තියා දිට්ඨසුතපරිසඞ්කිතො හොති, න ආචාරවිපත්තියා දිට්ඨසුතපරිසඞ්කිතො හොති, න දිට්ඨිවිපත්තියා දිට්ඨසුතපරිසඞ්කිතො හොති. ඉමානි දස අධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි. කතමානි දස ධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි? පාරාජිකො තස්සං පරිසායං නිසින්නො හොති, පාරාජිකකථා විප්පකතා හොති, සික්ඛං පච්චක්ඛාතකො තස්සං පරිසායං නිසින්නො හොති, සික්ඛං පච්චක්ඛාතකථා විප්පකතා හොති, ධම්මිකං සාමග්ගිං න උපෙති, ධම්මිකං සාමග්ගිං පච්චාදියති, ධම්මිකාය සාමග්ගියා පච්චාදානකථා විප්පකතා හොති, සීලවිපත්තියා දිට්ඨසුතපරිසඞ්කිතො හොති, ආචාරවිපත්තියා දිට්ඨසුතපරිසඞ්කිතො හොති, දිට්ඨිවිපත්තියා දිට්ඨසුතපරිසඞ්කිතො හොති. ඉමානි දස ධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි.
8. කථං පාරාජිකො තස්සං පරිසායං නිසින්නො හොති: ඉධ භික්ඛවෙ යෙහි ආකාරෙහි යෙහි ලිඞ්ගෙහි යෙහි නිමිත්තෙහි පාරාජිකස්ස ධම්මස්ස අජ්ඣාපත්ති හොති, තෙහි ආකාරෙහි තෙහි ලිඞ්ගෙහි තෙහි නිමිත්තෙහි භික්ඛු භික්ඛුං පස්සති පාරාජිකං ධම්මං අජ්ඣාපජ්ජන්තං. න හෙව ඛො භික්ඛු භික්ඛුං පස්සති පාරාජිකං ධම්මං අජ්ඣාපජ්ජන්තං. අපි ච අඤ්ඤො භික්ඛු භික්ඛුස්ස ආරොචෙති ‘ඉත්ථන්නාමො ආවුසො භික්ඛු පාරාජිකං ධම්මං අජ්ඣාපන්නො’ති.
නහෙව ඛො භික්ඛු භික්ඛුං පස්සති පාරාජිකං ධම්මං අජ්ඣාපජ්ජන්තං. නාපි අඤ්ඤො භික්ඛු භික්ඛුස්ස ආරොචෙති ‘ඉත්ථන්නාමො ආවුසො භික්ඛු පාරාජිකං ධම්මං අජ්ඣාපන්නො’ති. අපි ච සො’ව භික්ඛු භික්ඛුස්ස ආරොචෙති ‘අහං ආවුසො පාරාජිකං ධම්මං අජ්ඣාපන්නො’ති.
ආකඞ්ඛමානො භික්ඛවෙ භික්ඛු තෙන දිට්ඨෙන තෙන සුතෙන තාය පරිසඞ්කාය තදහුපොසථෙ චාතුද්දසෙ වා පණ්ණරසෙ වා තස්මිං පුග්ගලෙ සම්මුඛීභූතෙ සඞ්ඝමජ්ඣෙ උදාහරෙය්ය:
“සුණාතු මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො. ඉත්ථන්නාමො පුග්ගලො පාරාජිකං ධම්මං අජ්ඣාපන්නො තස්ස පාතිමොක්ඛං ඨපෙමි. න තස්මිං සම්මුඛීභූතෙ පාතිමොක්ඛං උද්දිසිතබ්බන්ති”. ධම්මිකං පාතිමොක්ඛට්ඨපනං.
“භික්ඛුස්ස පාතිමොක්ඛෙ ඨපිතෙ පරිසා වුට්ඨාති දසන්නං අන්තරායානං අඤ්ඤතරෙන: රාජන්තරායෙන වා චොරන්තරායෙන වා අග්ග්යන්තරායෙන වා උදකන්තරායෙන වා මනුස්සන්තරායෙන වා අමනුස්සන්තරායෙන වා වාළන්තරායෙන වා සිරිංසපන්තරායෙන{1} වා ජීවිතන්තරායෙන වා බ්රහ්මචරියන්තරායෙන වා, ආකඞ්ඛමානො භික්ඛවෙ, භික්ඛු තස්මිං වා ආවාසෙ අඤ්ඤස්මිං වා ආවාසෙ තස්මිං පුග්ගලෙ සම්මුඛීභූතෙ සඞ්ඝමජ්ඣෙ උදාහරෙය්ය: –
“සුණාතු මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො. ඉත්ථන්නාමස්ස පුග්ගලස්ස පාරාජිකකථා විප්පකතා. තං වත්ථුං අවිනිච්ඡිතං. යදි සඞ්ඝස්ස පත්තකල්ලං සඞ්ඝො තං වත්ථුං විනිච්ඡිනෙය්යාති”.
එවඤ්චෙතං ලභෙථ ඉච්චෙතං කුසලං. නො චෙ ලභෙථ තදහුපොසථෙ චාතුද්දසෙ වා පණ්ණරසෙ වා තස්මිං පුග්ගලෙ සම්මුඛීභූතෙ සඞ්ඝමජ්ඣෙ උදාහරිතබ්බං:
“සුණාතු මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො. ඉත්ථන්නාමස්ස පුග්ගලස්ස පාරාජිකකථා විප්පකතා. තං වත්ථු අවිනිච්ඡිතං. තස්ස පාතිමොක්ඛං ඨපෙමි, න තස්මිං සම්මුඛීභූතෙ පාතිමොක්ඛං උද්දිසිතබ්බන්ති”.
ධම්මිකං පාතිමොක්ඛට්ඨපනං.
9. කථං සික්ඛං පච්චක්ඛාතකො තස්සං පරිසායං නිසින්නො හොති: ඉධ පන භික්ඛවෙ භික්ඛු යෙහි ආකාරෙහි යෙහි ලිඞ්ගෙහි යෙහි නිමිත්තෙහි සික්ඛා පච්චක්ඛාතා හොති, තෙහි ආකාරෙහි තෙහි ලිඞ්ගෙහි තෙහි නිමිත්තෙහි භික්ඛු භික්ඛුං පස්සති සික්ඛං පච්චක්ඛන්තං, නහෙව ඛො භික්ඛු භික්ඛුං පස්සති සික්ඛං පච්චක්ඛන්තං, අපි ච අඤ්ඤො භික්ඛු භික්ඛුස්ස ආරොචෙති ‘ඉත්ථන්නාමෙන ආවුසො භික්ඛුනා සික්ඛා පච්චක්ඛාතා’ති. නහෙව ඛො භික්ඛු භික්ඛුං පස්සති සික්ඛං පච්චක්ඛන්තං, නාපි අඤ්ඤො භික්ඛු භික්ඛුස්ස ආරොචෙති ‘ඉත්ථන්නාමෙන ආවුසො භික්ඛුනා සික්ඛා පච්චක්ඛාතා’ති, අපි ච සොව භික්ඛු භික්ඛුස්ස ආරොචෙති මයා ආවුසො සික්ඛා පච්චක්ඛාතා’ති. ආකඞ්ඛමානො භික්ඛවෙ භික්ඛු තෙන දිට්ඨෙන තෙන සුතෙන තාය පරිසඞ්කාය තදහුපොසථෙ චාතුද්දසෙ වා පණ්ණරසෙ වා තස්මිං පුග්ගලෙ සම්මුඛීභූතෙ සඞ්ඝමජ්ඣෙ උදාහරෙය්ය:
“සුණාතු මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො, ඉත්ථන්නාමෙන පුග්ගලෙන සික්ඛා පච්චක්ඛාතා තස්ස පාතිමොක්ඛං ඨපෙමි. න තස්මිං සම්මුඛීභූතෙ පාතිමොක්ඛං උද්දිසිතබ්බන්ති” ධම්මිකං පාතිමොක්ඛට්ඨපනං.
“භික්ඛුස්ස පාතිමොක්ඛං ඨපිතෙ පරිසා වුට්ඨාති දසන්නං අන්තරායානං අඤ්ඤතරෙන රාජන්තරායෙන වා -පෙ- බ්රහ්මචරියන්තරායෙන වා, ආකඞ්ඛමානො භික්ඛවෙ, භික්ඛු තස්මිං වා ආවාසෙ අඤ්ඤස්මිං වා ආවාසෙ තස්මිං පුග්ගලෙ සම්මුඛීභූතෙ සඞ්ඝමජ්ඣෙ උදාහරෙය්ය:
“සුණාතු මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො. ඉත්ථන්නාමස්ස පුග්ගලස්ස සික්ඛං පච්චක්ඛාතකථා විප්පකතා තං වත්ථු අවිනිච්ඡිතං. යදි සඞ්ඝස්ස පත්තකල්ලං සඞ්ඝො තං වත්ථුං විනිච්ඡිනෙය්යා”ති. එවඤ්චෙතං ලභෙථ ඉච්චෙතං කුසලං, නො චෙ ලභෙථ තදහුපොසථෙ චාතුද්දසෙ වා පණ්ණරසෙ වා තස්මිං පුග්ගලෙ සම්මුඛීභූතෙ සඞ්ඝමජ්ඣෙ උදාහරිතබ්බං. සුණාතු මෙ භන්තෙ, සඞ්ඝො. ඉත්ථන්නාමස්ස පුග්ගලස්ස සික්ඛං පච්චක්ඛාතකථා විප්පකතා තං වත්ථු අවිනිච්ඡිතං. තස්ස පාතිමොක්ඛං ඨපෙමි. න තස්මිං සම්මුඛීභූතෙ පාතිමොක්ඛං උද්දිසිතබ්බන්ති”. ධම්මිකං පාතිමොක්ඛට්ඨපනං.
10. කථං ධම්මිකං සාමග්ගිං න උපෙති: ඉධ පන භික්ඛවෙ භික්ඛු යෙහි ආකාරෙහි යෙහි ලිඞ්ගෙහි යෙහි නිමිත්තෙහි ධම්මිකාය සාමග්ගියා අනුපගමනං හොති, තෙහි ආකාරෙහි තෙහි ලිඞ්ගෙහි තෙහි නිමිත්තෙහි භික්ඛු භික්ඛුං පස්සති ධම්මිකං සාමග්ගිං න උපෙන්තං. නහෙව ඛො භික්ඛු භික්ඛුං පස්සති ධම්මිකං සාමග්ගිං න උපෙන්තං. අපි ච අඤ්ඤො භික්ඛු භික්ඛුස්ස ආරොචෙති ඉත්ථන්නාමො ආවුසො භික්ඛු ධම්මිකං සාමග්ගිං න උපෙතීති.
නහෙව ඛො භික්ඛු භික්ඛුං පස්සති ධම්මිකං සාමග්ගිං න උපෙන්තං, නාපි අඤ්ඤො භික්ඛු භික්ඛුස්ස ආරොචෙති ඉත්ථන්නාමො ආවුසො භික්ඛු ධම්මිකං සාමග්ගිං න උපෙතී’ති. අපි ච සො’ව භික්ඛුස්ස ආරොචෙති ‘අහං ආවුසො ධම්මිකං සාමග්ගිං න උපෙමී’ති. ආකඞ්ඛමානො භික්ඛවෙ භික්ඛු තෙන දිට්ඨෙන තෙන සුතෙන තාය පරිසඞ්කාය තදහුපොසථෙ චාතුද්දසෙ වා පණ්ණරසෙ වා තස්මිං පුග්ගලෙ සම්මුඛීභූතෙ සඞ්ඝමජ්ඣෙ උදාහරෙය්ය:
“සුණාතු මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො. ඉත්ථන්නාමො පුග්ගලො ධම්මිකං සාමග්ගිං න උපෙති. තස්ස පාතිමොක්ඛං ඨපෙමි. න තස්මිං සම්මුඛීභූතෙ පාතිමොක්ඛං උද්දිසිතබ්බන්ති”. ධම්මිකං පාතිමොක්ඛට්ඨපනං.
“කථං ධම්මිකං සාමග්ගිං පච්චාදියති: ඉධ භික්ඛවෙ භික්ඛු යෙහි ආකාරෙහි යෙහි ලිඞ්ගෙහි යෙහි නිමිත්තෙහි ධම්මිකාය සාමග්ගියා පච්චාදානං හොති, තෙහි ආකාරෙහි තෙහි ලිඞ්ගෙහි තෙහි නිමිත්තෙහි භික්ඛු භික්ඛුං පස්සති ධම්මිකං සාමග්ගිං පච්චාදියන්තං. නහෙව ඛො භික්ඛු භික්ඛුං පස්සති ධම්මිකං සාමග්ගිං පච්චාදියන්තං. අපි ච අඤ්ඤො භික්ඛු භික්ඛුස්ස ආරොචෙති: ඉත්ථන්නාමො ආවුසො භික්ඛු ධම්මිකං සාමග්ගිං පච්චාදියතීති. නහෙව ඛො භික්ඛු භික්ඛුං පස්සති ධම්මිකං සාමග්ගිං පච්චාදියන්තං. නාපි අඤ්ඤො භික්ඛු භික්ඛුස්ස ආරොචෙති ‘ඉත්ථන්නාමො ආවුසො භික්ඛු ධම්මිකං සාමග්ගිං පච්චාදියතීති. අපි ච සො’ව භික්ඛු භික්ඛුස්ස ආරොචෙති “අහං ආවුසො ධම්මිකං සාමග්ගිං පච්චාදියාමී”ති. ආකඞ්ඛමානො භික්ඛවෙ භික්ඛු තෙන දිට්ඨෙන තෙන සුතෙන තාය පරිසඞ්කාය තදහුපොසථෙ චාතුද්දසෙ වා පණ්ණරසෙ වා තස්මිං පුග්ගලෙ සම්මුඛීභූතෙ සඞ්ඝමජ්ඣෙ උදාහරෙය්ය: සුණාතු මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො ඉත්ථන්නාමො පුග්ගලො ධම්මිකං සාමග්ගිං පච්චාදියති, තස්ස පාතිමොක්ඛං ඨපෙමි. න තස්මිං සම්මුඛීභූතෙ පාතිමොක්ඛං උද්දිසිතබ්බන්ති. ධම්මිකං පාතිමොක්ඛට්ඨපනං.
“භික්ඛුස්ස පාතිමොක්ඛෙ ඨපිතෙ පරිසා වුට්ඨාති දසන්නං අන්තරායානං අඤ්ඤතරෙන රාජන්තරායෙන වා -පෙ- බ්රහ්මචරියන්තරායෙන වා. ආකඞ්ඛමානො භික්ඛවෙ භික්ඛු තස්මිං වා ආවාසෙ අඤ්ඤස්මිං වා ආවාසෙ තස්මිං පුග්ගලෙ සම්මුඛීභූතෙ සඞ්ඝමජ්ඣෙ උදාහරෙය්ය:
“සුණාතු මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො. ඉත්ථන්නාමස්ස පුග්ගලස්ස ධම්මිකාය සාමග්ගියා පච්චාදානකථා විප්පකතා තං වත්ථු අවිනිච්ඡිතං. යදි සඞ්ඝස්ස පත්තකල්ලං සඞ්ඝො තං වත්ථුං විනිච්ඡිනෙය්යා”ති.
එවඤ්චෙතං ලභෙථ ඉච්චෙතං කුසලං. නො චෙ ලභෙථ තදහුපොසථෙ චාතුද්දසෙ වා පණ්ණරසෙ වා තස්මිං පුග්ගලෙ සම්මුඛීභූතෙ සඞ්ඝමජ්ඣෙ උදාහරිතබ්බං: සුණාතු මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො ඉත්ථන්නාමස්ස පුග්ගලස්ස ධම්මිකාය සාමග්ගියා පච්චාදානකථා විප්පකතා, තං වත්ථු අවිනිච්ඡිතං. තස්ස පාතිමොක්ඛං ඨපෙමි. න තස්මිං සම්මුඛීභූතෙ පාතිමොක්ඛං උද්දිසිතබ්බන්ති”. ධම්මිකං පාතිමොක්ඛට්ඨපනං.
11. කථං සීලවිපත්තියා දිට්ඨසුතපරිසඞ්කිතො හොති: ඉධ පන භික්ඛවෙ භික්ඛු යෙහි ආකාරෙහි යෙහි ලිඞ්ගෙහි යෙහි නිමිත්තෙහි සීලවිපත්තියා දිට්ඨසුතපරිසඞ්කිතො හොති, තෙහි ආකාරෙහි තෙහි ලිඞ්ගෙහි තෙහි නිමිත්තෙහි භික්ඛු භික්ඛුං පස්සති සීලවිපත්තියා දිට්ඨසුතපරිසඞ්කිතං. නහෙව ඛො භික්ඛු භික්ඛුං පස්සති සීලවිපත්තියා දිට්ඨසුතපරිසඞ්කිතං, අපි ච අඤ්ඤො භික්ඛු භික්ඛුස්ස ආරොචෙති ඉත්ථන්නාමො ආවුසො භික්ඛු සීලවිපත්තියා දිට්ඨසුතපරිසඞ්කිතො”ති. නහෙව ඛො භික්ඛු භික්ඛුං පස්සති සීලවිපත්තියා දිට්ඨසුතපරිසඞ්කිතං නාපි අඤ්ඤො භික්ඛු භික්ඛුස්ස ආරොචෙති “ඉත්ථන්නාමො ආවුසො භික්ඛු සීලවිපත්තියා දිට්ඨසුතපරිසඞ්කිතො”ති, අපි ච සොව භික්ඛු භික්ඛුස්ස ආරොචෙති “අහං ආවුසො සීලවිපත්තියා දිට්ඨසුතපරිසඞ්කිතොම්හී”ති.
ආකඞ්ඛමානො භික්ඛවෙ භික්ඛු තෙන දිට්ඨෙන තෙන සුතෙන තාය පරිසඞ්කාය තදහුපොසථෙ චාතුද්දසෙ වා පණ්ණරසෙ වා තස්මිං පුග්ගලෙ සම්මුඛීභූතෙ සඞ්ඝමජ්ඣෙ උදාහරෙය්ය: සුණාතු මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො. ඉත්ථන්නාමො පුග්ගලො සීලවිපත්තියා දිට්ඨසුතපරිසඞ්කිතො තස්ස පාතිමොක්ඛං ඨපෙමි. න තස්මිං සම්මුඛීභූතෙ පාතිමොක්ඛං උද්දිසිතබ්බන්ති. ධම්මිකං පාතිමොක්ඛට්ඨපනං.
12. කථං ආචාරවිපත්තියා දිට්ඨසුතපරිසඞ්කිතො හොති, ඉධ පන භික්ඛවෙ භික්ඛු යෙහි ආකාරෙහි යෙහි ලිඞ්ගෙහි යෙහි නිමිත්තෙහි ආචාරවිපත්තියා දිට්ඨසුතපරිසඞ්කිතො හොති. තෙහි ආකාරෙහි තෙහි ලිඞ්ගෙහි තෙහි නිමිත්තෙහි භික්ඛු භික්ඛුං පස්සති ආචාරවිපත්තියා දිට්ඨසුතපරිසඞ්කිතං. නහෙව ඛො භික්ඛු භික්ඛුං පස්සති ආචාරවිපත්තියා දිට්ඨසුතපරිසඞ්කිතං. අපි ච අඤ්ඤො භික්ඛු භික්ඛුස්ස ආරොචෙති ඉත්ථන්නාමො ආවුසො භික්ඛු ආචාරවිපත්තියා දිට්ඨසුතපරිසඞ්කිතොති. නහෙව ඛො භික්ඛු භික්ඛුං පස්සති ආචාරවිපත්තියා දිට්ඨසුතපරිසඞ්කිතං. නාපි අඤ්ඤො භික්ඛු භික්ඛුස්ස ආරොචෙති ඉත්ථන්නාමො ආවුසො භික්ඛු ආචාරවිපත්තියා දිට්ඨසුතපරිසඞ්කිතොති. අපි ච සොව භික්ඛු භික්ඛුස්ස ආරොචෙති. අහං ආවුසො ආචාරවිපත්තියා දිට්ඨසුතපරිසඞ්කිතොම්හීති.
ආකඞ්ඛමානො භික්ඛවෙ භික්ඛු තෙන දිට්ඨෙන තෙන සුතෙන තාය පරිසඞ්කාය තදහුපොසථෙ චාතුද්දසෙ වා පණ්ණරසෙ වා තස්මිං පුග්ගලෙ සම්මුඛීභූතෙ සඞ්ඝමජ්ඣෙ උදාහරෙය්ය: සුණාතු මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො. ඉත්ථන්නාමො පුග්ගලො ආචාරවිපත්තියා දිට්ඨසුතපරිසඞ්කිතො. තස්ස පාතිමොක්ඛං ඨපෙමි. න තස්මිං සම්මුඛීභූතෙ පාතිමොක්ඛං උද්දිසිතබ්බන්ති. ධම්මිකං පාතිමොක්ඛට්ඨපනං.
13. කථං දිට්ඨිවිපත්තියා දිට්ඨසුතපරිසඞ්කිතො හොති: ඉධ පන භික්ඛවෙ භික්ඛු යෙහි ආකාරෙහි යෙහි ලිඞ්ගෙහි යෙහි නිමිත්තෙහි දිට්ඨිවිපත්තියා දිට්ඨසුතපරිසඞ්කිතො හොති. තෙහි ආකාරෙහි තෙහි ලිඞ්ගෙහි තෙහි නිමිත්තෙහි භික්ඛු භික්ඛුං පස්සති දිට්ඨිවිපත්තියා දිට්ඨසුතපරිසඞ්කිතං. න හෙව ඛො භික්ඛු භික්ඛුං පස්සති දිට්ඨිවිපත්තියා දිට්ඨසුතපරිසඞ්කිතං. අපි ච අඤ්ඤො භික්ඛු භික්ඛුස්ස ආරොචෙති ඉත්ථන්නාමො ආවුසො භික්ඛු දිට්ඨිවිපත්තියා දිට්ඨසුතපරිසඞ්කිතොති. නහෙව ඛො භික්ඛු භික්ඛුං පස්සති දිට්ඨිවිපත්තියා දිට්ඨසුතපරිසඞ්කිතං. නාපි අඤ්ඤො භික්ඛු භික්ඛුස්ස ආරොචෙති ඉත්ථන්නාමො ආවුසො භික්ඛු දිට්ඨිවිපත්තියා දිට්ඨසුතපරිසඞ්කිතොති. අපි ච සොව භික්ඛු භික්ඛුස්ස ආරොචෙති: අහං ආවුසො දිට්ඨිවිපත්තියා දිට්ඨසුතපරිසඞ්කිතොම්හීති.
ආකඞ්ඛමානො භික්ඛවෙ භික්ඛු තෙන දිට්ඨෙන තෙන සුතෙන තාය පරිසඞ්කාය තදහුපොසථෙ චාතුද්දසෙ වා පණ්ණරසෙ වා තස්මිං පුග්ගලෙ සම්මුඛීභූතෙ සඞ්ඝමජ්ඣෙ උදාහරෙය්ය: සුණාතු මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො ඉත්ථන්නාමො පුග්ගලො දිට්ඨිවිපත්තියා දිට්ඨසුතපරිසඞ්කිතො: තස්ස පාතිමොක්ඛං ඨපෙමි. න තස්මිං සම්මුඛීභූතෙ පාතිමොක්ඛං උද්දිසිතබ්බන්ති. ධම්මිකංපාතිමොක්ඛට්ඨපනං. ඉමානි දස ධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානීති.
පඨමං භාණවාරං
14. අථ ඛො ආයස්මා උපාලි යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා උපාලි භගවන්තං එතදවොච: අත්තාදානං ආදාතුකාමෙන භන්තෙ භික්ඛුනා කතමඞ්ගසමන්නාගතං{1} අත්තාදානං ආදාතබ්බන්ති.
අත්තාදානං ආදාතුකාමෙන උපාලි භික්ඛුනා පඤ්චඞ්ගසමන්නාගතං අත්තාදානං ආදාතබ්බං. අත්තාදානං ආදාතුකාමෙන උපාලි භික්ඛුනා එවං පච්චවෙක්ඛිතබ්බං: යං ඛො අහං ඉමං අත්තාදානං ආදාතුකාමො කාලො නු ඛො ඉමං අත්තාදානං ආදාතුං උදාහු නොති. සචෙ උපාලි භික්ඛු පච්චවෙක්ඛමානො එවං ජානාති: අකාලො ඉමං අත්තාදානං ආදාතුං නො කාලොති. න තං උපාලි අත්තාදානං ආදාතබ්බං.
සචෙ පන උපාලි භික්ඛු පච්චවෙක්ඛමානො එවං ජානාති: කාලො ඉමං අත්තාදානං ආදාතුං නො අකාලොති. තෙන උපාලි භික්ඛුනා උත්තරිං පච්චවෙක්ඛිතබ්බං. යං ඛො අහං ඉමං අත්තාදානං ආදාතුකාමො භූතං නු ඛො ඉදං අත්තාදානං උදාහු නොති. සචෙ උපාලි භික්ඛු පච්චවෙක්ඛමානො එවං ජානාති: අභූතං ඉදං අත්තාදානං නො භූතන්ති. න තං උපාලි, අත්තාදානං ආදාතබ්බං.
සචෙ පන උපාලි, භික්ඛු පච්චවෙක්ඛමානො එවං ජානාති භූතං ඉදං අත්තාදානං නො අභූතන්ති. තෙනුපාලි භික්ඛුනා උත්තරිං පච්චවෙක්ඛිතබ්බං යං ඛො අහං ඉමං අත්තාදානං ආදාතුකාමො අත්ථසංහිතං නු ඛො ඉදං අත්තාදානං උදාහු නොති. සචෙ උපාලි භික්ඛු පච්චවෙක්ඛමානො එවං ජානාති: අනත්ථසංහිතං ඉදං අත්තාදානං නො අත්ථසංහිතන්ති. න තං උපාලි අත්තාදානං ආදාතබ්බං.
සචෙ පන උපාලි භික්ඛු පච්චවෙක්ඛමානො එවං ජානාති: අත්ථසංහිතං ඉදං අත්තාදානං නො අනත්ථසංහිතන්ති, තෙනුපාලි භික්ඛුනා උත්තරි පච්චවෙක්ඛිතබ්බං: ඉමං ඛො අහං අත්තාදානං ආදියමානො ලභිස්සාමි සන්දිට්ඨෙ සම්භත්තෙ භික්ඛූ ධම්මතො විනයතො පක්ඛෙ උදාහු නොති, සචෙ පන උපාලි භික්ඛු පච්චවෙක්ඛමානො එවං ජානාති: ඉමං ඛො අහං අත්තාදානං ආදියමානො න ලභිස්සාමි සන්දිට්ඨෙ සම්භත්තෙ භික්ඛූ ධම්මතො විනයතො පක්ඛෙති න තං උපාලි අත්තාදානං ආදාතබ්බං.
සචෙ පන උපාලි භික්ඛු පච්චවෙක්ඛමානො එවං ජානාති ඉමං ඛො අහං අත්තාදානං ආදියමානො ලභිස්සාමි සන්දිට්ඨෙ සම්භත්තෙ භික්ඛූ ධම්මතො විනයතො පක්ඛෙති, තෙනුපාලි භික්ඛුනා උත්තරිං පච්චවෙක්ඛිතබ්බං. ඉමං ඛො මෙ අත්තාදානං ආදියතො භවිස්සති සඞ්ඝස්ස තතො නිදානං භණ්ඩනං කලහො විග්ගහො විවාදො සඞ්ඝභෙදො සඞ්ඝරාජි සඞ්ඝවවත්ථානං සඞ්ඝනානාකරණං උදාහු නොති. සචෙ උපාලි භික්ඛු පච්චවෙක්ඛමානො එවං ජානාති ඉමං ඛො මෙ අත්තාදානං ආදියතො භවිස්සති සඞ්ඝස්ස තතො නිදානං භණ්ඩනං -පෙ- සඞ්ඝනානාකරණන්ති. න තං උපාලි අත්තාදානං ආදාතබ්බං.
සචෙ පන උපාලි, භික්ඛු පච්චවෙක්ඛමානො එවං ජානාති: ඉමං ඛො මෙ අත්තාදානං ආදියතො න භවිස්සති සඞ්ඝස්ස තතො නිදානං භණ්ඩනං -පෙ- සඞ්ඝනානාකරණන්ති. ආදාතබ්බං තං උපාලි අත්තාදානං. එවං පඤ්චඞ්ගසමන්නාගතං ඛො උපාලි අත්තාදානං ආදින්නං පච්ඡාපි අවිප්පටිසාරකරං{1} භවිස්සතීති.