1. යමකුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වේ නම් ඔහුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වේ ද යත්: ච්යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද ප්රවෘත්තියෙහි තෘෂ්ණාවිප්රයුක්තචිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වේ, ඔවුනට සමුදයසත්යය නො ද නිරුද්ධ වේ. තෘෂ්ණාවගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ඔවුනට දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ වෙයි, සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ වේ. තවද යමකුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වේ නම් ඔහුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වේ ද යත්: එසේ යි.
යමකුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වේ නම් ඔහුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වේ ද යත්: ච්යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද ප්රවෘත්තියෙහි මාර්ගවිප්රයුක්තචිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වේ, ඔවුනට මාර්ගසත්යය නො ද නිරුද්ධ වේ. පඤ්චවෝකාරයෙහි මාර්ගයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ඔවුනට දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ වෙයි. මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ වේ. තවද යමකුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වේ නම් ඔහුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වේ ද යත්: අරූපයෙහි මාර්ගයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ඔවුනට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වෙයි, ඔවුනට දුඃඛසත්යය නො ද නිරුද්ධ වෙයි. පඤ්චවෝකාරයෙහි මාර්ගයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ඔවුනට මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ වෙයි, දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ වේ.
2. යමකුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වේ නම් ඔහුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වේ ද යත්: නැති. තවද යමකුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වේ නම් ඔහුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වේ ද යත්: නැති. (අනුලෝම පුද්ගල යි)
3. යම් තැනෙක දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වේ නම් එහි සමුදය සත්යය නිරුද්ධ වේ ද යත්: එහි අසංඥසත්වයෙහි දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වෙයි ... (අනුලෝමාවකාශ යි)
(යත්ථකය උත්පාදයෙහි ද නිරෝධයෙහි ද උත්පාදනිරෝධයෙහි ද සමාන ය. වෙනසෙක් නැති.)
4. යමකුට යම් තැනෙක දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වේ නම් ... (අනුලෝමපුද්ගලාවකාශ යි)
(යස්සයත්ථකය ද සමාන වැ විස්තර කළයුතු.)
5. යමකුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වේ නම් ඔහුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වේ ද යත්: එසේ යි. තවද යමකුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වේ නම් ඔහුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වේ ද යත්: ච්යුත වන්නා වූ සියල්ලන්ට ද ප්රවෘත්තියෙහි තෘෂ්ණාවිප්රයුක්තචිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වෙයි, ඔවුනට දුඃඛසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වෙයි. උපදනා වූ සියල්ලනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ උත්පාද ක්ෂණයෙහි ද අරූපයෙහි මාර්ගයාගේ භා ඵලයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනව සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ නො වෙයි, දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ නො වේ.
යමකුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වේ නම් ඔහුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වේ ද යත්: අරූපයෙහි මාර්ගයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ඔවුනට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වෙයි. ඔවුනට මාර්ගසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වෙයි. උපදනා වූ සියල්ලනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අරූපයෙහි ඵලයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ නො වෙයි, මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ නො වේ. තවද යමකුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වේ නම් ඔහුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වේ ද යත්: ච්යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද ප්රවෘත්තියෙහි මාර්ගවිප්රයුක්තචිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වෙයි, ඔවුනට දුඃඛසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වෙයි. උපදනා වූ සියල්ලනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අරූපයෙහි ඵලයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ නො වෙයි, දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ නො වේ.
6. යමකුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වේ නම් ඔහුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වේ ද යත්: මාර්ගයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ඔවුනට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වෙයි, ඔවුනට මාර්ගසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වෙයි. චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි සියල්ලනට ද තෘෂ්ණාවිප්රයුක්ත මාර්ගවිප්රයුක්තචිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද නිරෝධයට සමවැදුණවුනට ද අසංඥසත්වයනට දැ යි ඔවුනට සමුදය සත්යය ද නිරුද්ධ නො වෙයි, මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ නො වේ. තවද යමකුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වේ නම් ඔහුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වේ ද යත්: තෘෂ්ණාවගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ඔවුනට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වෙයි, ඔවුනට සමුදයසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වෙයි. චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි සියල්ලනට ද මාර්ගවිප්රයුක්ත තෘෂ්ණාවිප්රයුක්ත චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද නිරෝධයට සමවැදුණවුනට ද අසංඥසත්වයනට දැ යි ඔවුනට මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ නො වෙයි, සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ නො වේ. (ප්රත්යනීකපුද්ගල යි)
7. යම් තැනෙක දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වේ නම් … (ප්රත්යනීකාවකාශ යි)
8.යමකුට යම් තැනෙක දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වේ නම් ... (ප්රත්යනීකපුද්ගලාවකාශ යි)
(යස්සකය ද යස්සයත්ථකය ද සමාන ය. යස්සයත්ථකයෙහි දු නිරෝධසමාපන්නානං” යන මෙය නො යෙදියයුතු.)
ප්රත්යුත්පන්නවාර යි.
9. යමකුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වී නම් සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වී ද යත්: එසේ යි. (අනුලෝමපුද්ගල යි)
(යම්සේ උත්පාදවාරයෙහි අතීතපුච්ඡාව පිළිබඳ අනුලෝමය ද ප්රත්යනීකය ද බෙදනලද ද එසේ ම නිරෝධයෙහි ද බෙදියයුතු ය. වෙනසෙක් නැති.)
අතීතවාර යි.
10. යමකුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ නම් ඔහුට සමුදය සත්යය නිරුද්ධ වන්නේ ද යත්: අග්රමාර්ගසමඞ්ගීනට ද රහත්නට ද යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ඒ චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ ය, ඔවුනට සමුදයසත්යය නො ද නිරුද්ධ වන්නේ ය. සෙසු ඔවුනට දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ වන්නේ ය, සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ වන්නේ යි. තවද යමකුට සමුදයසත්යය ... එසේ යි.
යමකුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ නම් ඔහුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ ද යත්: අග්රමාර්ගයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද රහත්නට ද යම් ද පෘථග්ජන කෙනෙක් මාර්ගය නො පිළිලබන්නාහු නම් ඔවුනට ද දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ ය, ඔවුනට මාර්ගසත්යය නො ද නිරුද්ධ වන්නේ ය. අග්රමාර්ගයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු ද අන්ය වූ ද යම් කෙනෙක් මාර්ගය පිළිලබන්නාහු දැ යි ඔවුනට දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ වන්නේ ය, මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ වන්නේ යි. තවද යමකුට මාර්ගසත්යය ... එසේ යි.
11. යමකුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ නම් ඔහුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ ද යත්: යම් පෘථග්ජන කෙනෙක් මාර්ගය නො පිළිලබන්නාහු නම් ඔවුනට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ ය. ඔවුනට මාර්ගසත්යය නො ද නිරුද්ධ වන්නේ ය. යම් කෙනෙක් මාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ඔවුනට සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ වන්නේ ය, මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ වන්නේ යි. තවද යමකුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ නම් ඔහුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ ද යත්: අග්රමාර්ගයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු දැ යි ඔවුනට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ ය. ඔවුනට සමුදයසත්යය නො ද නිරුද්ධ වන්නේ ය. යම් කෙනෙක් මාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ඔවුනට මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ වන්නේ ය, සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ වන්නේ යි. (අනුලෝමපුද්ගල යි)
12. යම් තැනෙක දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ නම් ... (අනුලෝමාවකාශ යි)
13. යමකුට යම් තැනෙක දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ නම් ඔහුට එහි සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ ද යත්: අග්රමාර්ගසමඞ්ගීනට ද රහත්නට ද යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු ද අසංඥසත්වයනට දැ යි ඔවුනට එහි දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ ය, ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය නො ද නිරුද්ධ වන්නේ ය. සෙසු චතුවෝකාරයනට ද පඤ්චවෝකාරයනට දැ යි ඔවුනට එහි දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ වන්නේ ය. සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ වන්නේ යි ... (අනුලෝමපුද්ගලාවකාශ යි)
(යස්සකය ද යස්සයත්ථකය ද සමාන යි.)
14. යමකුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ නම් ඔහුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ද යත්: එසේ යි. තවද යමකුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ නම් ඔහුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ද යත්: අග්රමාර්ගසමඞ්ගීනට ද රහත්නට ද යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු දැ යි ඔවුනට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ යි. ඔවුනට දුඃඛසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වන්නේ ය. පශ්චිමචිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ඔවුනට සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ නො වන්නේ ය, දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ නො වන්නේ යි.
යමකුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ නම් ඔහුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ද යත්: එසේ යි. තවද යමකුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ නම් ඔහුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ද යත්: අග්රමාර්ගයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද රහත්නට ද යම් ද පෘථග්ජන කෙනෙක් මාර්ගය නො පිළිලබන්නාහු දැ යි ඔවුනට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ය. ඔවුනට දුඃඛසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වන්නේ ය. පශ්චිමචිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ඔවුනට මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ නො වන්නේ ය, දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ නො වන්නේයි.
15. යමකුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ නම් ඔහුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ද යත්: අග්රමාර්ගයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු දැ යි ඔවුනට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ය, ඔවුනට මාර්ගසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වන්නේ ය. අග්රාමාර්ගයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද රහත්නට දැ යි ඔවුනට සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ නො වන්නේ ය, මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ නො වන්නේ යි. තවද යමකුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ නම් ඔහුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ද යත්: යම් පෘථග්ජන කෙනෙක් මාර්ගය නො පිළිලබන්නාහු නම් ඔවුනට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ය, ඔවුනට සමුදයසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වන්නේ ය. අග්රාමාර්ගයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද රහත්නට දැ යි ඔවුනට මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ නො වන්නේ ය, සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ නො වන්නේ ය. (ප්රත්යනීක පුද්ගල යි)
16. යම් තැනෙක දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ නම් ... (ප්රත්යනීකාවකාශ යි)
17. යමකුට යම් තැනෙක දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ නම් ඔහුට එහි සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ද යත්: එසේ යි. තවද යමකුට යම් තැනෙක සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ නම් ඔහුට එහි දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ද යත්: අග්රමාර්ගසමඞ්ගීනට ද රහත්නට ද යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු ද, අසංඥසත්වයනට දැ යි ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ය, ඔවුනට එහි දුඃඛසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වන්නේ ය. පශ්චිමචිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ නො වන්නේ ය, දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ නො වන්නේ යි.
යමකුට යම් තැනෙක දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ නම් ඔහුට එහි මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ද යත්: එසේ යි. තවද යමකුට යම් තැනෙක මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ නම් ඔහුට එහි දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ද යත්: අග්රමාර්ගයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද රහත්නට ද යම් ද පෘථග්ජන කෙනෙක් මාර්ගය නො පිළිලබන්නාහු ද ආපායිකයනට ද අසංඥසත්වයනට දැ යි ඔවුනට එහි මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ය, ඔවුනට එහි දුඃඛසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වන්නේ ය. පශ්චිමචිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ඔවුනට එහි මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ නො වන්නේ ය, දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ නො වන්නේ යි.
18. යමකුට යම් තැනෙක සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ නම් ඔහුට එහි මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ද යත්: අග්රමාර්ගයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු දැ යි ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ය. ඔවුනට එහි මාර්ගසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වන්නේ ය. අග්රමාර්ගයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද රහත්නට ද අසංඥසත්වයනට දැ යි ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ නො වන්නේ ය. මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ නො වන්නේ යි. තවද යමකුට යම් තැනෙක මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ නම් ඔහුට එහි සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ද යත්: ආපායිකයනට ද යම් ද පෘථග්ජන කෙනෙක් මාර්ගය නො පිළිලබන්නාහු දැ යි ඔවුනට එහි මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ය, ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වන්නේ ය. අග්රමාර්ගයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද රහත්නට ද අසංඥසත්වයනට දැ යි ඔවුනට එහි මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ නො වන්නේ ය, සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ නො වන්නේ යි. (ප්රත්යනීකපුද්ගලාවකාශ යි)
අනාගතවාර යි.
19. යමකුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වේ නම් ඔහුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වී ද යත්: එසේ යි. තවද යමකුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වී නම් ඔහුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වේ ද යත්: උපදනා වූ සියල්ලනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අරූපයෙහි මාර්ගයාගේ හා ඵලයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද ඔවුනට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වී, ඔවුනට දුඃඛසත්යය නො ද නිරුද්ධ වෙයි. ච්යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනව සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වී දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ වේ.
යමකුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වේ නම් ඔහුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වී ද යත්: අභිසමයට නො පැමිණියා වූ ච්යුත වන්නවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වෙයි, ඔවුනට මාර්ගසත්යය නො ද නිරුද්ධ වී. අභිසමයට පැමිණියා වූ ච්යුත වන්නවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ වෙයි, මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ විය. තවද යමකුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වී නම් ඔහුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වේ ද යත්: අභිසමයට පැමිණියා වූ උපදනවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අරූපයෙහි මාර්ගයාගේ හා ඵලයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ විය, ඔවුනට දුඃඛසත්යය නො ද නිරුද්ධ වෙයි. අභිසමයට පැමිණියා වූ ච්යුත වන්නවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ විය, දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ වේ.
20. යමකුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වේ නම් ඔහුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වී ද යත්: තෘෂ්ණාවගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි අභිසමයට නො පැමිණි ඔවුනට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වෙයි, ඔවුනට මාර්ගසත්යය නො ද නිරුද්ධ විය. තෘෂ්ණාවගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි අභිසමයට පැමිණි ඔවුනට සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ වෙයි, මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ විය. තවද යමකුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වී නම් ඔහුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වේ ද යත්: අභිසමයට පැමිණියවුනට තෘෂ්ණාවගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද, තෘෂ්ණා විප්රයුක්තවිත්තය පවත්නා කල්හි ද නිරෝධයට සමවැදුණවුනට දැ යි ඔවුනට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ විය, ඔවුනට සමුදයසත්යය නො ද නිරුද්ධ වෙයි. තෘෂ්ණාවගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි අභිසමයට පැමිණි ඔවුනට මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ විය, සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ වේ. (අනුලෝමපුද්ගල යි)
21. යම් තැනෙක දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වේ නම් ... (අනුලෝමාවකාශ යි)
22. යමකුට යම් තැනෙක දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වේ නම් ඔහුට එහි සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වී ද යත්: ශුද්ධාවාසයනට උප්පත්තිචිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද අසංඥසත්වයෙන් ච්යුත වන්නවුනට දැ යි ඔවුනට එහි දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වෙයි, ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය නො ද නිරුද්ධ විය. චතුවෝකාරයෙන් හා පඤ්චවෝකාරයෙන් ච්යුත වන්නා වූ සෙස්සනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ වෙයි, සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ විය. තවද යමකුට යම් තැනෙක සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වී නම් ඔහුට එහි දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වේ ද යත්: චතුවෝකාරයෙහි හා පඤ්චවෝකාරයෙහි උපදනවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අරූපයෙහි මාර්ගයාගේ හා ඵලයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය නිරුද්ධ විය, ඔවුනට එහි දුඃඛසත්යය නො ද නිරුද්ධ වෙයි. චතුවෝකාරයෙන් හා පඤ්චවෝකාරයෙන් ච්යුත වන්නවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි. ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ විය, දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ වේ.
යමකුට යම් තැනෙක දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වේ නම් ඔහුට එහි මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වී ද යත්: ශුද්ධාවාසයනට උප්පත්තිචිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද අභිසමයට නො පැමිණි ච්යුත වන්නවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද අසංඥසත්වයෙන් ච්යුත වන්නවුනට දැ යි ඔවුනට එහි දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වෙයි, ඔවුනට එහි මාර්ගසත්යය නො ද නිරුද්ධ විය. අභිසමයට පැමිණියා වූ ච්යුත වන්නවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ වෙයි, මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ වී ය. තවද යමකුට යම් තැනෙක මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වී නම් ඔහුට එහි දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වේ ද යත්: අභිසමයට පැමිණියා වූ උපදනවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අරූපයෙහි මාර්ගයාගේ හා ඵලයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වී, ඔවුනට එහි දුඃඛසත්යය නො ද නිරුද්ධ වෙයි. අභිසමයට පැමිණි ච්යුත වන්නවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ වී ය, දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ වේ.
23. යමකුට යම් තැනෙක සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වේ නම් ඔහුට එහි මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වී ද යත්: තෘෂ්ණාවගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි අභිසමයට නො පැමිණියා වූ ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වෙයි, ඔවුනට එහි මාර්ගසත්යය නො ද නිරුද්ධ වී. තෘෂ්ණාවගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි අභිසමයට පැමිණියා වූ ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ වෙයි, මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ වී. තවද යමකුට යම් තැනෙක මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වී නම් ඔහුට එහි සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වේ ද යත්: අභිසමයට පැමිණියවුනට තෘෂ්ණාවගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද තෘෂ්ණාවිප්රයුක්තචිත්තය පවත්නා කල්හි දැ යි ඔවුනට එහි මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වී ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය නො ද නිරුද්ධ වෙයි. තෘෂ්ණාවගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි අභිසමයට පැමිණියා වූ ඔවුනට එහි මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ වී සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ වේ. (අනුලෝමපුද්ගලාවකාශ යි)
24. යමකුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වේ නම් ඔහුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වී ද යත්: නිරුද්ධ වී. තවද යමකුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වී නම් ඔහුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වේ ද යත්: නැති.
යමකුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වේ නම් ඔහුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වී ද යත්: අභිසමයට පැමිණියා වූ උපදනවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අරූපයෙහි මාර්ගයාගේ හා ඵලයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වෙයි, ඔවුනට මාර්ගසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වී. අභිසමයට නො පැමිණියා වූ උපදනවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ඔවුනට ද දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ නො වෙයි, මාර්ගසත්යය ද නො ද නිරුද්ධ වී. තවද යමකුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වී නම් ඔහුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වේ ද යත්: අභිසමයට නො පැමිණියා වූ ච්යුත වන්නවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද ඔවුනට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වී. ඔවුනට දුඃඛසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වෙයි. අභිසමයට නො පැමිණියා වූ උපදනවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද ඔවුනට මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ නො වී, දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ නො වෙයි.
25. යමකුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වේ නම් ඔහුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වී ද යත්: අභිසමයට පැමිණියවුනට තෘෂ්ණාවගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද තෘෂ්ණාවිප්රයුක්තචිත්තය පවත්නා කල්හි ද නිරෝධයට සමවැදුණවුනට දැ යි ඔවුනට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වෙයි, ඔවුනට මාර්ගසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වී. අභිසමයට නො පැමිණියවුනට තෘෂ්ණාවගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද තෘෂ්ණාවිප්රයුක්තචිත්තය පවත්නා කල්හි ද අසංඥසත්වයනට දැ යි ඔවුනට සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ නො වෙයි, මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ නො වී. තවද යමකුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වී නම් ඔහුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වේ ද යත්: තෘෂ්ණාවගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි අභිසමයට නො පැමිණියා වූ ඔවුනට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වී, ඔවුනට සමුදයසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වෙයි. අභිසමයට නො පැමිණියවුනට තෘෂ්ණාවගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද තෘෂ්ණාවිප්රයුක්තචිත්තය පවත්නා කල්හි ද අසංඥසත්වයනට දැ යි ඔවුනට මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ නො වී, සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ නො වෙයි. (ප්රත්යනීකපුද්ගල යි)
26. යම් තැනෙක දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වේ නම් ... (ප්රත්යනීකාවකාශ යි)
27. යමකුට යම් තැනෙක දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වේ නම් ඔහුට එහි සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වී ද යත්: චතුවෝකාරයෙහි හා පඤ්චවෝකාරයෙහි උපදනවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අරූපයෙහි මාර්ගයාගේ හා ඵලයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වෙයි, ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වී ය. ශුද්ධාවාසයනට උප්පත්තිචිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද, අසංඥසත්වයෙහි උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ නො වෙයි, සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ නො වී. තවද යමකුට යම් තැනෙක සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වී නම් ඔහුට එහි දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වේ ද යත්: ශුද්ධාවාසයනට උප්පත්තිචිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද අසංඥසත්වයෙන් ච්යුත වන්නවුනට දැ යි ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වී. ඔවුනට එහි දුඃඛසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වෙයි. ශුද්ධාවාසයනට උප්පත්තිචිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අසංඥසත්වයෙහි උපදනවුනට ද ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ නො වී ය, දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ නො වේ.
යමකුට යම් තැනෙක දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වේ නම් ඔහුට එහි මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වී ද යත්: අභිසමයට පැමිණි උපදනවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අරූපයෙහි මාර්ගයාගේ හා ඵලයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වෙයි. ඔවුනට එහි මාර්ගසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වී. ශුද්ධාවාසයනට උප්පත්තිචිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අභිසමයට නො පැමිණි උපදනවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අසංඥසත්වයෙහි උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ නො වෙයි, මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ නො වී. තව ද යමකුට යම් තැනෙක මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වී නම් ඔහුට එහි දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වේ ද යත්: ශුද්ධාවාසයනට උප්පත්තිචිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද අභිසමයට නො පැමිණි ච්යුත වන්නවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද අසංඥසත්වයෙන් ච්යුත වන්නවුනට දැ යි ඔවුනට එහි මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වී, ඔවුනට එහි දුඃඛසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වෙයි. ශුද්ධාවාසයනට උප්පත්තිචිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අභිසමයට නො පැමිණි උපදනවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අසංඥසත්වයෙහි උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ නො වී ය, දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ නො වේ.
28. යමකුට යම් තැනෙක සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වේ නම් ඔහුට එහි මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වී ද යත්: අභිසමයට පැමිණියවුනට තෘෂ්ණාවගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද තෘෂ්ණාවිප්රයුක්තචිත්තය පවත්නා කල්හි දැ යි ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වෙයි, ඔවුනට එහි මාර්ගසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වී. ශුද්ධාවාසයනට දෙවන සිත පවත්නා කල්හි ද අභිසමයට නො පැමිණියවුනට තෘෂ්ණාවගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද තෘෂ්ණාවිප්රයුක්තචිත්තය පවත්නා කල්හි ද අසංඥසත්වයනට දැ යි ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ නො වෙයි, මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ නො වී.
තවද යමකුට යම් තැනෙක මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වී නම් ඔහුට එහි සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වේ ද යත්: තෘෂ්ණාවගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි අභිසමයට නො පැමිණි ඔවුනට එහි මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වී, ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වෙයි. ශුද්ධාවාසයනට දෙවන සිත පවත්නා කල්හි ද අභිසමයට පැමිණියවුනට තෘෂ්ණාවගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද තෘෂ්ණාවිප්රයුක්තචිත්තය පවත්නා කල්හි ද අසංඥසත්වයනට දැ යි ඔවුනට එහි මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ නො වී, සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ නො වෙයි. (ප්රත්යනීකපුද්ගලාවකාශ යි)
ප්රත්යුත්පන්නාතීතවාර යි.
29. යමකුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වේ නම් ඔහුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ ද යත්: අග්රමාර්ගයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද රහත්නට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ඒ චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වෙයි, ඔවුනට සමුදයසත්යය නො ද නිරුද්ධ වන්නේ ය. සෙසු ච්යුත වන්නවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ වෙයි, සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ වන්නේ යි. තවද යමකුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ නම් ඔහුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වේ ද යත්: උපදනා වූ සියල්ලනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අරූපයෙහි මාර්ගයාගේ හා ඵලයන්ගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ ය, ඔවුනට දුඃඛසත්යය නො ද නිරුද්ධ වෙයි. ච්යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ වන්නේ ය, දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ වේ.
යමකුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වේ නම් ඔහුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ ද යත්: අග්රමාර්ගයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද රහත්නට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද යම් ද පෘථග්ජන කෙනෙක් මාර්ගය නො පිළිලබන්නාහු නම් ච්යුත වන්නා වූ ඔවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ඔවුනට ද දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වෙයි, ඔවුනට මාර්ගසත්යය නො ද නිරුද්ධ වන්නේ ය. යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ඒ චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද අන්ය වූ ද යම් කෙනෙක් මාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ච්යුත වන්නා වූ ඔවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ඔවුනට ද දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ වෙයි,
මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ වන්නේ යි. තවද යමකුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ නම් ඔහුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වේ ද යත්: අග්රමාර්ගයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ඒ චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අන්ය වූ ද යම් කෙනෙක් මාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් උපදනා වූ ඔවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අරූපයෙහි මාර්ගයාගේ හා ඵලයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ ය, ඔවුනට දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ වෙයි. යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළි ලබන්නාහු නම් ඒ චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද අන්ය වූ ද යම් කෙනෙක් මාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ච්යුත වන්නා වූ ඔවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ වන්නේ ය, දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ වේ.
30. යමකුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වේ නම් ඔහුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ ද යත්: යම් පෘථග්ජන කෙනෙක් මාර්ගය නො පිළිලබන්නාහු නම් ඔවුනට තෘෂ්ණාවගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වෙයි, ඔවුනට මාර්ගසත්යය නො ද නිරුද්ධ වන්නේ ය. යම් කෙනෙක් මාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ඔවුනට තෘෂ්ණාවගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ වෙයි. මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ වන්නේ යි. තවද යමකුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ නම් ඔහුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වේ ද යත්: අග්රමාර්ගයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ඒ චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ඔවුනට ද අන්ය වූ ද යම් කෙනෙක් මාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ඔවුනට ද තෘෂ්ණාවගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද තෘෂ්ණාවිප්රයුක්තචිත්තය පවත්නා කල්හි ද නිරෝධයට සමවැදුණවුනට අසංඥසත්වයනට දැ යි ඔවුනට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ ය. ඔවුනට සමුදයසත්යය නො ද නිරුද්ධ වෙයි. යම් කෙනෙක් මාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ඔවුනට තෘෂ්ණාවගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ වන්නේ ය, සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ වේ. (අනුලෝම පුද්ගල යි)
31. යම් තැනෙක දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වේ නම් ... (අනුලෝමාවකාශ යි)
32. යමකුට යම් තැනෙක දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වේ නම් ඔහුට එහි සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ ද යත්: අග්රමාර්ගයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද රහත්නට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ඒ චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද අසංඥසත්වයෙන් ච්යුත වන්නවුනට දැ යි ඔවුනට එහි දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වෙයි, ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය නො ද නිරුද්ධ වන්නේ ය. සෙසු චතුවෝකාරයෙන් හා පඤ්චවෝකාරයෙන් ච්යුත වන්නවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ වෙයි, සමුදසත්යය ද නිරුද්ධ වන්නේ යි. තවද යමකුට යම් තැනෙක සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ නම් ඔහුට එහි දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වේ ද යත්:
චතුවෝකාරයෙහි හා පඤ්චවෝකාරයෙහි උපදනවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අරූපයෙහි මාර්ගයාගේ භා ඵලයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ ය, ඔවුනට එහි දුඃඛසත්යය නො ද නිරුද්ධ වෙයි. චතුවෝකාරයෙන් හා පඤ්චවෝකාරයෙන් ච්යුත වන්නවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ වන්නේ ය, දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ වේ.
යමකුට යම් තැනෙක දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වේ නම් ඔහුට එහි මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ ද යත්: අග්රමාර්ගයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද රහත්නට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද ආපායිකයනට ද යම් ද පෘථග්ජන කෙනෙක් මාර්ගය නො පිළිලබන්නාහු නම් ච්යුත වන්නා වූ ඔවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද අසංඥසත්වයෙන් ච්යුත වන්නවුනට දැ යි ඔවුනට එහි දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වෙයි, ඔවුනට එහි මාර්ගසත්යය නො ද නිරුද්ධ වන්නේ ය. යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ඔවුනට ඒ චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද අන්ය වූ ද යම් කෙනෙක් මාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ච්යුත වන්නා වූ ඔවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැයි ඔවුනට එහි දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ වෙයි, මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ වන්නේ යි. තවද යමකුට යම් තැනෙක මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ නම් ඔහුට එහි දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වේ ද යත්: අග්රමාර්ගයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ඒ චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අන්ය වූ ද යම් කෙනෙක් මාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් උපදනා වූ ඔවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අරූපයෙහි මාර්ගයාගේ භා ඵලයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි මාර්ගසත්ය නිරුද්ධ වන්නේ ය. ඔවුනට එහි දුඃඛසත්යය නො ද නිරුද්ධ වෙයි. යම් සිතකට අනතුරු ව අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ඒ චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද අන්යවූ ද යම් කෙනෙක් මාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ච්යුත වන්නා වූ ඔවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ වන්නේ ය, දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ වේ.
33. යමකුට යම් තැනෙක සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වේ නම් ඔහුට එහි මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ ද යත්: ආපායිකයනට ද යම් ද පෘථග්ජන කෙනෙක් මාර්ගය නො පිළිලබන්නාහු නම් ඔවුනට ද තෘෂ්ණාවගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වෙයි, ඔවුනට එහි මාර්ගසත්යය නො ද නිරුද්ධ වන්නේ ය.
යම් කෙනෙක් මාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ඔවුනට ද තෘෂ්ණාවගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ඔවුනට ද එහි සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ වෙයි, මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ වන්නේ යි. තවද යමකුට යම් තැනෙක මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ වන්නේ නම් ඔහුට එහි සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වේ ද යත්: අග්රමාර්ගයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ඒ චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අන්ය වූ ද යම් කෙනෙක් මාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ඔවුනට ද තෘෂ්ණාවගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද තෘෂ්ණාවිප්රයුක්තචිත්තය පවත්නා කල්හි දැ යි ඔවුනට එහි මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ ය, ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය නො ද නිරුද්ධ වෙයි. යම් කෙනෙක් මාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ඔවුනට ද තෘෂ්ණාවගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ඔවුනට ද එහි මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ වන්නේ ය, සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ වේ. (අනුලෝමපුද්ගලාවකාශ යි)
34. යමකුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වේ නම් ඔහුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ද යත්: උපදනා වූ සියල්ලනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අරූපයෙහි මාර්ගයාගේ හා ඵලයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වෙයි, ඔවුනට සමුදයසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වන්නේ ය. අග්රමාර්ගයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද රහත්නට චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ඒ චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අරූපයෙහි මාර්ගයාගේ හා ඵලයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ නො වෙයි, සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ නො වන්නේ යි. තව ද යමකුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ නම් ඔහුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වේ ද යත්: අග්රමාර්ගයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද රහත්නට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ඒ චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ය, ඔවුනට දුඃඛසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වෙයි. අග්රමාර්ගයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද රහත්නට චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ඒ චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අරූපයෙහි මාර්ගයාගේ හා ඵලයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ නො වන්නේ ය, දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ නො වේ.
යමකුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වේ නම් ඔහුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ද යත්: අග්රමාර්ගයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ඒ චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අන්ය වූ ද යම් කෙනෙක් මාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් උපදනා වූ ඔවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අරූපයෙහි මාර්ගයාගේ හා ඵලයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වෙයි,
ඔවුනට මාර්ගසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වන්නේ ය. රහත්නට චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද යම් ද පෘථග්ජන කෙනෙක් මාර්ගය නො පිළිලබන්නාහු නම් උපදනා වූ ඔවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අරූපයෙහි මාර්ගයාගේ හා ඵලයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි. ඔවුනට දුබසත්යය ද නිරුද්ධ නො වෙයි, මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ නො වන්නේ යි. තවද යමකුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ නම් ඔහුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වේ ද යත්: අග්රමාර්ගයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද රහත්නට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද යම් ද පෘථග්ජන කෙනෙක් මාර්ගය නො පිළිලබන්නාහු නම් ච්යුත වන්නා වූ ඔවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ඔවුනට ද මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ය, ඔවුනට දුඃඛසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වෙයි. රහත්නට චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද යම් ද පෘථග්ජන කෙනෙක් මාර්ගය නො පිළිලබන්නාහු නම් උපදනා වූ ඔවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අරූපයෙහි මාර්ගයාගේ හා ඵලයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ නො වන්නේ ය, දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ නො වේ.
35. යමකුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වේ නම් ඔහුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ද යත්: අග්රමාර්ගයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ඒ චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අන්ය වූ ද යම් කෙනෙක් මාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ඔවුනට ද තෘෂ්ණාවගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද තෘෂ්ණාවිප්රයුක්තචිත්තය පවත්නා කල්හි ද නිරෝධයට සමවැදුණවුන්හට ද අසංඥසත්වයනට දැ යි ඔවුනට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වෙයි, ඔවුනට මාර්ගසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වන්නේ ය. අග්රමාර්ගයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද රහත්නට ද යම් ද පෘථග්ජන කෙනෙක් මාර්ගය නො පිළිලබන්නාහු නම් ඔවුනට ද තෘෂ්ණාවගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද, තෘෂ්ණාවිප්රයුක්තචිත්තය පවත්නා කල්හි ද නිරෝධයට සමවැදුණවුනට ද අසංඥසත්වයනට දැ යි ඔවුනට සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ නො වෙයි, මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ නො වන්නේ යි. තව ද යමකුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ නම් ඔහුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වේ ද යත්: යම් පෘථග්ජන කෙනෙක් මාර්ගය නො පිළිලබන්නාහු නම් ඔවුනට ද තෘෂ්ණාවගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ඔවුනට ද මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ය, ඔවුනට සමුදයසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වෙයි. අග්රමාර්ගයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද රහත්නට ද යම් ද පෘථග්ජන කෙනෙක් මාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ඔවුනට ද තෘෂ්ණාවගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද තෘෂ්ණාවිප්රයුක්තචිත්තය පවත්නා කල්හි ද නිරෝධයට සමවැදුණවුනට ද අසංඥසත්වයනට දැ යි ඔවුනට මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ නො වන්නේ ය, සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ නො වේ. (ප්රත්යනීකපුද්ගල යි)
36. යම් තැනෙක දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වේ නම් ... (ප්රත්යනීකාවකාශ යි)
37. යමකුට යම් තැනෙක දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වේ නම් ඔහුට එහි සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ද යත්: චතුවෝකාරයෙහි හා පඤ්චවෝකාරයෙහි උපදනවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අරූපයෙහි මාර්ගයාගේ හා ඵලයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වෙයි, ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වන්නේ ය. අග්රමාර්ගයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද රහත්නට චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ඒ චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අරූපයෙහි මාර්ගයාගේ හා ඵලයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද අසංඥසත්වයෙහි උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ නො වෙයි, සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ නො වන්නේ යි. තව ද යමකුට යම් තැනෙක සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ නම් ඔහුට එහි දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වේ ද යත්: අග්රමාර්ගයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද රහත්නට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ඒ චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද අසංඥසත්වයෙන් ච්යුත වන්නවුනට දැ යි ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ය, ඔවුනට එහි දුඃඛසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වෙයි. අග්රමාර්ගයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද රහත්නට චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ඒ චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අරූපයෙහි මාර්ගයාගේ හා ඵලයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද අසංඥසත්වයෙහි උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ නො වන්නේ ය, දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ නො වේ.
යමකුට යම් තැනෙක දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වේ නම් ඔහුට එහි මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ද යත්: පඤ්චවෝකාරයෙහි අග්රමාර්ගයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ඒ චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අන්ය වූ ද යම් කෙනෙක් මාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් උපදනා වූ ඔවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අරූපයෙහි මාර්ගයාගේ හා ඵලයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වෙයි, ඔවුනට එහි මාර්ගසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වන්නේ ය. රහත්නට චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද ආපායිකයනට ද යම් ද පෘථග්ජන කෙනෙක් මාර්ගය නො පිළිලබන්නාහු නම් උපදනා වූ ඔවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අරූපයෙහි මාර්ගයාගේ හා ඵලයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද අසංඥසත්වයෙහි උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ නො වෙයි, මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ නො වන්නේ යි.
තව ද යමකුට යම් තැනෙක මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ නම් ඔහුට එහි දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වේ ද යත්: අග්රමාර්ගයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද රහත්නට චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද ආපායිකයනට ද යම් ද පෘථග්ජන කෙනෙක් මාර්ගය නො පිළිලබන්නාහු නම් ච්යුත වන්නා වූ ඔවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද අසංඥසත්වයෙන් ච්යුත වන්නවුනට දැ යි ඔවුනට එහි මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ය, ඔවුනට එහි දුඃඛසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වෙයි. රහත්නට චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද ආපායිකයනට ද යම් ද පෘථග්ජන කෙනෙක් මාර්ගය නො පිළිලබන්නාහු නම් උපදනා වූ ඔවුනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අරූපයෙහි මාර්ගයාගේ හා ඵලයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද අසංඥසත්වයෙහි උපදනවුනට දැ යි ඔවුනට එහි මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ නො වන්නේ ය. දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ නො වෙයි.
38. යමකුට යම් තැනෙක සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වේ නම් ඔහුට එහි මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ද යත්: අග්රමාර්ගයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ඒ චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද අන්ය වූ ද යම් කෙනෙක් මාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ඔවුනට ද තෘෂ්ණාවගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද තෘෂ්ණාවිප්රයුක්තචිත්තය පවත්නා කල්හි දැ යි ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වෙයි, ඔවුනට එහි මාර්ගසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වන්නේ ය. අග්රමාර්ගයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද රහත්නට ද ආපායිකයනට ද යම් ද පෘථග්ජන කෙනෙක් මාර්ගය නො පිළිලබන්නාහු නම් ඔවුනට ද තෘෂ්ණාවගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද තෘෂ්ණාවිප්රයුක්තචිත්තය පවත්නා කල්හි ද අසංඥසත්වයනට දැ යි ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ නො වෙයි, මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ නො වන්නේ යි. තවද යමකුට යම් තැනෙක මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ නම් ඔහුට එහි සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ද යත්: ආපායිකයනට ද යම් ද පෘථග්ජන කෙනෙක් මාර්ගය නො පිළිලබන්නාහු නම් ඔවුනට ද තෘෂ්ණාවගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට එහි මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ය, ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වෙයි. අග්රමාර්ගයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද රහත්නට ද ආපායිකයනට ද යම් ද පෘථග්ජන කෙනෙක් මාර්ගය නො පිළිලබන්නාහු නම් ඔවුනට ද තෘෂ්ණාවගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද තෘෂ්ණාවිප්රයුක්තචිත්තය පවත්නා කල්හි ද අසංඥසත්වයනට දැ යි ඔවුනට එහි මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ නො වන්නේ ය, සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ නො වෙයි. (ප්රත්යනීකපුද්ගලාවකාශ යි.)
ප්රත්යුත්පන්නානාගතවාර යි.
39. යමකුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වී නම් ඔහුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ ද යත්: අග්රමාර්ගසමඞ්ගීනට ද රහත්නට ද යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ඔවුනට ද දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වී, ඔවුනට සමුදයසත්යය නො ද නිරුද්ධ වන්නේ ය. සෙසු ඔවුනට දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ වී, සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ වන්නේ යි. තවද යමකුට සමුදයසත්යය ... එසේ යි.
යමකුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වී නම් ඔහුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ ද යත්: අග්රමාර්ගයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද රහත්නට ද යම් ද පෘථග්ජන කෙනෙක් මාර්ගය නො පිළිලබන්නාහු නම් ඔවුනට ද දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වී, ඔවුනට මාර්ගසත්යය නො ද නිරුද්ධ වන්නේ ය. අග්රමාර්ගයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ඔවුනට ද අන්ය වූ ද යම් කෙනෙක් මාර්ගය පිළිලබන්නාහු නම් ඔවුනට ද දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ වී, මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ වන්නේ යි. තවද යමකුට මාර්ගසත්යය ... එසේ යි.
40. යමකුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වී නම් ඔහුට මාර්ග සත්යය නිරුද්ධ වන්නේ ද යත්: අග්රමාර්ගයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද, රහත්නට ද යම් ද පෘථග්ජන කෙනෙක් මාර්ගය නො පිළිලබන්නාහු නම් ඔවුනට ද සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වී, ඔවුනට මාර්ගසත්යය නො ද නිරුද්ධ වන්නේ ය. අග්රමාර්ගයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු ද අන්ය වූ ද යම් කෙනෙක් මාර්ගය පිළිලබන්නාහු දැ යි ඔවුනට සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ වී, මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ වන්නේ යි. තවද යමකුට මාර්ගසත්යය ... එසේ යි. (අනුලෝමපුද්ගල යි.)
41. යම් තැනෙක දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වී නම් ... (අනුලෝමාවකාශ යි.)
42. යමකුට යම් තැනෙක දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වී නම් ඔහුට එහි සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ ද යත්: අග්රමාර්ගසමඞ්ගීනට ද රහත්නට ද යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු ද, අසංඥසත්වයනට දැ යි ඔවුනට එහි දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වී, ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය නො ද නිරුද්ධ වන්නේ ය. සෙසු චතුවෝකාරයනට ද පඤ්චවෝකාරයනට දැ යි ඔවුනට එහි දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ වී, සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ වන්නේ යි. තවද යමකුට යම් තැනෙක සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ නම් ඔහුට එහි දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වී ද යත්: ශුද්ධාවාසයෙහි උපදනා වූ ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ ය, ඔවුනට එහි දුඃඛසත්යය නො ද නිරුද්ධ වී, සෙසු චතුවෝකාරයනට ද පඤ්චවෝකාරයනට දැයි ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ වන්නේ ය, දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ වී.
යමකුට යම් තැනෙක දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වී නම් ඔහුට එහි මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ ද යත්: අග්රමාර්ගයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද රහත්නට ද යම් ද පෘථග්ජන කෙනෙක් මාර්ගය නො පිළිලබන්නාහු ද ආපායිකයනට ද අසංඥසත්වයනට දැ යි ඔවුනට එහි දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වී, ඔවුනට එහි මාර්ගසත්යය නො ද නිරුද්ධ වන්නේ ය. අග්රමාර්ගයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු ද අන්ය වූ ද යම් කෙනෙක් මාර්ගය පිළිලබන්නාහු දැ යි ඔවුනට එහි දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ වී, මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ වන්නේ යි. තවද යමකුට යම් තැනෙක මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ නම් ඔහුට එහි දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ වී ද යත්: ශුද්ධාවාසයෙහි උපදනා වූ ඔවුනට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ ය, ඔවුනට එහි දුඃඛසත්යය නො ද නිරුද්ධ වී. අග්රමාර්ගයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු ද අන්ය වූ ද යම් කෙනෙක් මාර්ගය පිළිලබන්නාහු දැ යි ඔවුනට එහි මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ වන්නේ ය, දුඃඛසත්යය ද නිරුද්ධ වී.
43. යමකුට යම් තැනෙක සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වි නම් ඔහුට එහි මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ ද යත්: අග්රමාර්ගයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද රහත්නට ද යම් ද පෘථග්ජන කෙනෙක් මාර්ගය නො පිළිලබන්නාහු ද ආපායිකයනට දැ යි ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වී, ඔවුනට එහි මාර්ගසත්යය නො ද නිරුද්ධ වන්නේ ය. අග්රමාර්ගයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද, යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු ද, අන්ය වූ ද යම් කෙනෙක් මාර්ගය පිළිලබන්නාහු දැ යි ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ වී, මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ වන්නේ යි. තවද යමකුට යම් තැනෙක මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ නම් ඔහුට එහි සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වී ද යත්: ශුද්ධාවාස වූ ඔවුනට දෙවන සිත පවත්නා කල්හි එහි මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වන්නේ ය, ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය නො ද නිරුද්ධ වී. අග්රමාර්ගයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද යම් සිතකට අනතුරු වැ අග්රමාර්ගය පිළිලබන්නාහු ද අන්ය වූ ද යම් කෙනෙක් මාර්ගය පිළිලබන්නාහු දැ යි ඔවුනට එහි මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ වන්නේ ය. සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ වී. (අනුලෝමපුද්ගලාවකාශ යි.)
44. යමකුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වී නම් ඔහුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ද යත්: නැති. තවද යමකුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ නම් ඔහුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වී ද යත්: නිරුද්ධ වී.
යමකුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වී නම් ඔහුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ද යත්: නැති. තවද යමකුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ නම් ඔහුට දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වී ද යත්: නිරුද්ධ වී.
45. යමකුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වී නම් ඔහුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ද යත්: නැති. තවද යමකුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ නම් ඔහුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වී ද යත්: නිරුද්ධ වී. (ප්රත්යනීකපුද්ගල යි.)
46. යම් තැනෙක දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වී නම් ... (ප්රත්යනීකාවකාශ යි.)
47. යමකුට යම් තැනෙක දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වී නම් ඔහුට එහි සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ද යත්: නිරුද්ධ වන්නේ යි. තවද යමකුට යම් තැනෙක සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ නම් ඔහුට එහි දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වී ද යත්: නිරුද්ධ වී.
යමකුට යම් තැනෙක දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නොවී නම් ඔහුට එහි මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ද යත්: නිරුද්ධ වන්නේ යි. තවද යමකුට යම් තැනෙක මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ නම් ඔහුට එහි දුඃඛසත්යය නිරුද්ධ නො වී ද යත්: නිරුද්ධ වී.
48. යමකුට යම් තැනෙක සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වී නම් ඔහුට එහි මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ද යත්: දෙවන සිත පවත්නා කල්හි ශුද්ධාවාස වූ ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වී, ඔවුනට එහි මාර්ගසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වන්නේ ය. අසංඥසත්ව වූ ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ නො වී, මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ නො වන්නේ යි. තවද යමකුට යම් තැනෙක මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ නම් ඔහුට එහි සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වී ද යත්: අග්රමාර්ගයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද රහත්නට ද යම් ද පෘථග්ජන කෙනෙක් මාර්ගය නො පිළිලබන්නාහු ද ආපායිකයනට දැ යි ඔවුනට එහි මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වන්නේ ය, ඔවුනට එහි සමුදයසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වී. අසංඥසත්ව වු ඔවුනට එහි මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ නො වන්නේ ය. සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ නො වී. (ප්රත්යනීකපුද්ගලාවකාශ යි.)
අතීතානාගතවාර යි.
නිරෝධවාර නිමි.
5. උත්පාද නිරෝධවාරය
1. යමකුට දුඃඛසත්යය උපදී නම් ඔහුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වේ ද යත්: නැති. තවද යමකුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වේ නම් ඔහුට දුඃඛසත්යය උපදී ද යත්: නැති,
යමකුට දුඃඛසත්යය උපදී නම් ඔහුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වේ ද යත්: නැති. තවද යමකුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වේ නම් ඔහුට දුඃඛසත්යය උපදී ද යත්: නැති.
2. යමකුට සමුදයසත්යය උපදී නම් ඔහුට මාර්ගසත්ය නිරුද්ධ වේ ද යත්: නැති. තවද යමකුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ වේ නම් ඔහුට සමුදයසත්යය උපදී ද යත්: නැති. (අනුලෝම පුද්ගල යි)
3. යම් තැනෙක දුඃඛසත්යය උපදී නම් එහි සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වේ ද යත්: අසංඥසත්ව වූ එහි දුඃඛසත්යය උපදී, එහි සමුදයසත්යය නො ද නිරුද්ධ වේ ... (අනුලෝමාවකාශ යි)
(යත්ථකය උත්පාදවාරයෙහි ද නිරෝධවාරයෙහි ද උත්පාද නිරෝධවාරයෙහි ද සමාන යැ. වෙනසෙක් නැති.)
4. යමකුට යම් තැනෙක දුඃඛසත්යය උපදී නම් ඔහුට එහි සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වේ ද යත්: නැති, (අනුලෝම පුද්ගලාවකාශ යි)
(යස්සකය ද යස්සයත්ථකය ද සමාන යැ.)
5. යමකුට දුඃඛසත්යය නූපදී නම් ඔහුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වේ ද යත්: තෘෂ්ණාවගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ඔවුනට දුඃඛසත්යය නූපදී, ඔවුනට සමුදයසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වෙයි. ච්යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද ප්රවෘත්තියෙහි තෘෂ්ණාවිප්රයුක්තචිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද අරූපයෙහි මාර්ගයාගේ හා ඵලයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට දුඃඛසත්යය ද නූපදී, සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ නො වේ. තවද යමකුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වේ නම් ඔහුට දුඃඛසත්යය නූපදී ද යත්: උපදනා වූ සියල්ලනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ නො වෙයි, ඔවුනට දුඃඛසත්යය නො ද නූපදී. ච්යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද ප්රවෘත්තියෙහි තෘෂ්ණාවිප්රයුක්තචිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද අරූපයෙහි මාර්ගයාගේ හා ඵලයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට සමුදයසත්යය ද නිරුද්ධ නො වෙයි, දුඃඛසත්යය ද නූපදී.
යමකුට දුඃඛසත්යය නූපදී නම් ඔහුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වේ ද යත්: මාර්ගයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ඔවුනට දුඃඛසත්යය නූපදී, ඔවුනට මාර්ගසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වෙයි. ච්යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද ප්රවෘත්තියෙහි මාර්ගවිප්රයුක්තචිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද අරූපයෙහි මාර්ගයාගේ භා ඵලයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට දුඃඛසත්යය ද නූපදී, මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ නො වේ. තවද යමකුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වේ නම් ඔහුට දුඃඛසත්යය නූපදී ද යත්: උපදනා වූ සියල්ලනට ද ප්රවෘත්තියෙහි චිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වෙයි, ඔවුනට දුඃඛසත්යය නො ද නූපදී. ච්යුත වන්නා වූ සියල්ලනට ද ප්රවෘත්තියෙහි මාර්ගවිප්රයුක්තචිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද අරූපයෙහි මාර්ගයාගේ හා ඵලයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි දැ යි ඔවුනට මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ නො වෙයි, දුඃඛසත්යය ද නූපදී.
6. යමකුට සමුදයසත්යය නූපදී නම් ඔහුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වේ ද යත්: මාර්ගයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ඔවුනට සමුදයසත්ය නූපදී, ඔවුනට මාර්ගසත්යය නො ද නිරුද්ධ නො වෙයි. තෘෂ්ණාවිප්රයුක්තචිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද මාර්ගවිප්රයුත්තචිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද නිරෝධයට සමවැදුණවුනට ද අසංඥසත්වයනට දැ යි ඔවුනට සමුදයසත්යය ද නූපදී, මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ නො වේ. තවද යමකුට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වේ නම් ඔහුට සමුදයසත්යය නූපදී ද යත්: තෘෂ්ණාවගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ඔවුනට මාර්ගසත්යය නිරුද්ධ නො වෙයි, ඔවුනට සමුදයසත්යය නො ද නූපදී. මාර්ගවිප්රයුක්තචිත්තයාගේ භඞ්ගක්ෂණයෙහි ද තෘෂ්ණාවිප්රයුක්තචිත්තයාගේ උත්පාදක්ෂණයෙහි ද නිරෝධයට සමවන්නවුනට ද අසංඥසත්වයනට දැ යි ඔවුනට මාර්ගසත්යය ද නිරුද්ධ නො වෙයි. සමුදයසත්යය ද නූපදී. (ප්රත්යනීකපුද්ගල යි)
7. යම් තැනෙක දුඃඛසත්යය නූපදී නම් ... (ප්රත්යනීකාවකාශ යි)
8. යමකුට යම් තැනෙක දුඃඛසත්යය නූපදී නම් ... (ප්රත්යනීකපුද්ගලාවකාශ යි)
(යස්සකය ද යස්සයත්ථකය ද සමාන ය. යස්සයත්වකයෙහි “නිරෝධසමාපන්න” යි නො යෙදියයුතු ය.)
ප්රත්යුත්පන්නවාර යි.
9. යමකුට දුඃඛසත්යය උපන්නේ නම් ඔහුට සමුදයසත්යය නිරුද්ධ වී ද යත්: එසේ යි. තවද යමකුට සමුදයසත්යය ... එසේ යි. (අනුලෝමපුද්ගල යි)
(යම්සේ උත්පාදවාරයෙහි අතීතපෘච්ඡාව බෙදන ලද්දී ද එසේ ම උත්පාදනිරෝධවාරයෙහි දු අනුලෝම ද ප්රත්යනීකය ද බෙදිය යුතු යි.)