උප්පාදවාරො නිට්ඨිතො.
4. නිරොධවාරො
1. යස්ස දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣති තස්ස සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣතීති: සබ්බෙසං චවන්තානං පවත්තෙ තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣති, නො ච තෙසං සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣති. තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣති, සමුදයසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣති. යස්ස වා පන සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣති තස්ස දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣතීති: ආමන්තා.
යස්ස දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣති තස්ස මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣතීති: සබ්බෙසං චවන්තානං පවත්තෙ මග්ගවිප්පයුත්තචිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣති, නො ච තෙසං මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣති. පඤ්චවොකාරෙ මග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣති, මග්ගසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣති. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣති තස්ස දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣතීති: අරූපෙ මග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣති, නො ච තෙසං දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣති. පඤ්චවොකාරෙ මග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣති, දුක්ඛසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣති.
2. යස්ස සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣති තස්ස මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣතීති: අසඤ්ඤසත්තෙ තත්ථ දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣති -පෙ- (අනුලොමපුග්ගල)
3. යත්ථ දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣති තත්ථ සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣතීති: අසඤ්ඤසත්තෙ තත්ථ දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣති -පෙ- (අනුලොමඔකාස)
(යත්ථකං උප්පාදෙපි නිරොධෙපි උප්පාදනිරොධෙපි සදිසං. නත්ථි නානාකරණං)
4. යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣති -පෙ- (අනුලොම පුග්ගලොකාස)
(යස්ස යත්ථකම්පි සදිසං විත්ථාරෙතබ්බං)
5. යස්ස දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣති තස්ස සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣතීති: ආමන්තා. යස්ස වා පන සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣති තස්ස දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣතීති: සබ්බෙසං චවන්තානං පවත්තෙ තණ්හාවිප්පයුත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣති, නො ච තෙසං දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣති. සබ්බෙසං උපපජ්ජන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං සමුදයසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති, දුක්ඛසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති.
යස්ස දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣති තස්ස මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣතීති: අරූපෙ මග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣති, නො ච තෙසං මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣති. සබ්බෙසං උපපජ්ජන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ අරූපෙ ඵලස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති, මග්ගසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣති තස්ස දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣතීති: සබ්බෙසං චවන්තානං පවත්තෙ මග්ගවිප්පයුත්තචිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣති, සබ්බෙසං උපපජ්ජන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ අරූපෙ ඵලස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති, දුක්ඛසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති.
6. යස්ස සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣති තස්ස මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣතීති: මග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣති, නො ච තෙසං මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣති. සබ්බෙසං චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, තණ්හාවිප්පයුත්තමග්ගවිප්පයුත්තචිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, නිරොධසමාපන්නානං, අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං සමුදයසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති, මග්ගසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣති තස්ස සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣතීති: තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣති, නො ච තෙසං සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣති. සබ්බෙසං චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, මග්ගවිප්පයුත්තතණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, නිරොධසමාපන්නානං අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං මග්ගසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති, සමුදයසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති. (පච්චනීකපුග්ගල)
7. යත්ථ දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣති -පෙ- (පච්චනීකඔකාස)
8. යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣති -පෙ- (පච්චනීකපුග්ගලොකාස)
(යස්සකම්පි යස්සයත්ථකම්පි සදිසං. යස්සයත්ථකම්හි නිරොධසමාපන්නානන්ති චෙතං න කාතබ්බං.)
පච්චුප්පන්නවාරො.
9. යස්ස දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථ තස්ස සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථාති: ආමන්තා. (අනුලොමපුග්ගල)
(යථා උප්පාදවාරෙ අතීතා පුච්ඡා අනුලොමම්පි පච්චනීකම්පි විභත්තං එවං නිරොධෙපි විභජිතබ්බා, නත්ථි නානාකරණං.)
අතීතවාරො.
10. යස්ස දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිස්සතීති: අග්ගමග්ගසමඞ්ගීනං අරහන්තානං, යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති, නො ච තෙසං සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති. ඉතරෙසං තෙසං දුක්ඛසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිස්සති, සමුදයසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිස්සති. යස්ස වා පන සමුදයසච්චං -පෙ- ආමන්තා.
යස්ස දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිස්සතීති: අග්ගමග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරහන්තානං, යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති. තෙසං දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති, නො ච තෙසං මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති. අග්ගමග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං දුක්ඛසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිස්සති, මග්ගසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිස්සති. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං -පෙ- ආමන්තා.
11. යස්ස සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිස්සතීති: යෙ පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති, නො ච තෙසං මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති, යෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං සමුදයසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිස්සති, මග්ගසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිස්සති, යස්ස වා පන මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිස්සතීති: අග්ගමග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති, නො ච තෙසං සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති, යෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං මග්ගසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිස්සති, සමුදයසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිස්සති. (අනුලොමපුග්ගල)
12. යත්ථ දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති -පෙ- (අනුලොමඔකාස)
13. යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිස්සතීති: අග්ගමග්ගසමඞ්ගීනං, අරහන්තානං, යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති, අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති, නො ච තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති. ඉතරෙසං චතුවොකාරානං පඤ්චවොකාරානං තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිස්සති, සමුදයසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිස්සති -පෙ- (අනුලොමපුග්ගලොකාස)
(යස්සකම්පි යස්සයත්ථකම්පි සදිසං.)
14. යස්ස දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සතීති: ආමන්තා. යස්ස වා පන සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සතීති: අග්ගමග්ගසමඞ්ගීනං, අරහන්තානං, යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති, නො ච තෙසං දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති. පච්ඡිමචිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං සමුදයසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිස්සති, දුක්ඛසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිස්සති.
යස්ස දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සතීති: ආමන්තා. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සතීති: අග්ගමග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරහන්තානං, යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති, නො ච තෙසං දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති. පච්ඡිමචිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිස්සති, දුක්ඛසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිස්සති.
15. යස්ස සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සතීති: අග්ගමග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති. නො ච තෙසං මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති. අග්ගමග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරහන්තානං තෙසං සමුදයසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිස්සති මග්ගසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිස්සති. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සතීති: යෙ පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති. අග්ගමග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරහන්තානං, තෙසං මග්ගසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිස්සති, සමුදයසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිස්සති. (පච්චනීකපුග්ගල)
16. යත්ථ දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති -පෙ- (පච්චනීකඔකාස)
17. යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සතීති: ආමන්තා. යස්ස වා පන යත්ථ සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස තත්ථ දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සතීති: අග්ගමග්ගසමඞ්ගීනං, අරහන්තානං, යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති, අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති, නො ච තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති. පච්ඡිමචිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිස්සති, දුක්ඛසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිස්සති. යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති, තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සතීති: ආමන්තා.
යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස තත්ථ දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සතීති: අග්ගමග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරහන්තානං, යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති, ආපායිකානං, අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති, නො ච තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති, පච්ඡිමචිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිස්සති, දුක්ඛසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිස්සති.
18. යස්ස යත්ථ සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සතීති: අග්ගමග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති, නො ච තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති. අග්ගමග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරහන්තානං, අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිස්සති, මග්ගසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිස්සති. යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සතීති: ආපායිකානං, යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති, තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති, නො ච තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති. අග්ගමග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරහන්තානං තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිස්සති, සමුදයසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිස්සති. (පච්චනීකපුග්ගලොකාස)
අනාගතවාරො.
19. යස්ස දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣති තස්ස සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථාති: ආමන්තා. යස්ස වා පන සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථ තස්ස දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣතීති: සබ්බෙසං උපපජ්ජන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථ, නො ච තෙසං දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣති. සබ්බෙසං චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං සමුදයසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිත්ථ දුක්ඛසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣති.
යස්ස දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣති තස්ස මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථාති: අනභිසමෙතාවීනං චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣති, නො ච තෙසං මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථ. අභිසමෙතාවීනං චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣති, මග්ගසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිත්ථ. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථ තස්ස දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣතීති: අභිසමෙතාවීනං උපපජ්ජන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථ, නො ච තෙසං දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣති. අභිසමෙතාවීනං චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිත්ථ, දුක්ඛසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣති.
20. යස්ස සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣති තස්ස මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථාති: අනභිසමෙතාවීනං තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣති, නො ච තෙසං මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථ. අනභිසමෙතාවීනං තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං සමුදයසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣති, මග්ගසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිත්ථ. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථ තස්ස සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣතීති: අභිසමෙතාවීනං තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ තණ්හා විප්පයුත්තචිත්තෙ වත්තමානෙ, නිරොධසමාපන්නානං තෙසං මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථ, නො ච තෙසං සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣති. අභිසමෙතාවීනං තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිත්ථ, සමුදයසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣති. (අනුලොමපුග්ගල)
21. යත්ථ දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣති -පෙ- (අනුලොමඔකාස)
22. යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣති තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථාති: සුද්ධාවාසානං උපපත්තිචිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ අසඤ්ඤසත්තා චවන්තානං තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣති, නො ච තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථ. ඉතරෙසං චතුවොකාරා පඤ්චවොකාරා චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣති, සමුදයසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිත්ථ. යස්ස වා පන යත්ථ සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථ තස්ස තත්ථ දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣතීති: චතුවොකාරං පඤ්චවොකාරං උපපජ්ජන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථ, නො ච තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣති. චතුවොකාරා පඤ්චවොකාරා චවන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිත්ථ, දුක්ඛසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣති.
යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣති තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථාති: සුද්ධාවාසානං උපපත්තිචිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ අනභිසමෙතාවීනං චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ අසඤ්ඤසත්තා චවන්තානං තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣති, නො ච තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣති. අභිසමෙතාවීනං චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣති, මග්ගසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිත්ථ. යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථ තස්ස තත්ථ දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣතීති: අභිසමෙතාවීනං, උපපජ්ජන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථ, නො ච තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣති. අභිසමෙතාවීනං චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිත්ථ, දුක්ඛසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣති.
23. යස්ස යත්ථ සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣති තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථාති: අනභිසමෙතාවීනං තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣති, නො ච තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථ. අභිසමෙතාවීනං තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣති මග්ගසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිත්ථ. යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථ තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣතීති: අභිසමෙතාවීනං තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තෙ වත්තමානෙ තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථ. නො ච තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣති. අභිසමෙතාවීනං තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිත්ථ, සමුදයසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣති. (අනුලොමපුග්ගලාවකාස)
24. යස්ස දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣති තස්ස සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථාති: නිරුජ්ඣිත්ථ. යස්ස වා පන සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථ තස්ස දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣතීති: නත්ථි.
යස්ස දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣති තස්ස මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථාති: අභිසමෙතාවීනං උපපජ්ජන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣති, නො ච තෙසං මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථ. අනභිසමෙතාවීනං උපපජ්ජන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති, මග්ගසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිත්ථ. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථ තස්ස දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣතීති: අනභිසමෙතාවීනං චවන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථ, නො ච තෙසං දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣති. අනභිසමෙතාවීනං උපපජ්ජන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිත්ථ, දුක්ඛසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣති.
25. යස්ස සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣති තස්ස මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථාති: අභිසමෙතාවීනං තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ, තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තෙ වත්තමානෙ, නිරොධසමාපන්නානං තෙසං සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣති, නො ච තෙසං මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථ. අනභිසමෙතාවීනං තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ, තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තෙ වත්තමානෙ, අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං සමුදයසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති, මග්ගසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිත්ථ. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථ තස්ස සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣතීති: අනභිසමෙතාවීනං තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථ, නො ච තෙසං සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣති. අනභිසමෙතාවීනං තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තෙ වත්තමානෙ, අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං මග්ගසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිත්ථ, සමුදයසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති. (පච්චනීකපුග්ගල)
26. යත්ථ දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣති -පෙ- (පච්චනීකඔකාස)
27. යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣති තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථාති: චතුවොකාරං පඤ්චවොකාරං උපපජ්ජන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣති, නො ච තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථ. සුද්ධාවාසානං උපපත්තිචිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අසඤ්ඤසත්තං උපපජ්ජන්තානං, තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති, සමුදයසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිත්ථ. යස්ස වා පන යත්ථ සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථ තස්ස තත්ථ දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣතීති: සුද්ධාවාසානං උපපත්තිචිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අසඤ්ඤසත්තා චවන්තානං තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථ, නො ච තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣති. සුද්ධාවාසානං උපපත්තිචිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ අසඤ්ඤසත්තං උපපජ්ජන්තානං තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිත්ථ, දුක්ඛසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති.
යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣති තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථාති: අභිසමෙතාවීනං උපපජ්ජන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣති, නො ච තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථ. සුද්ධාවාසානං උපපත්තිචිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ අනභිසමෙතාවීනං උපපජ්ජන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අසඤ්ඤසත්තං උපපජ්ජන්තානං තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චඤ්ච න කිරුජ්ඣති, මග්ගසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිත්ථ. යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථ තස්ස තත්ථ දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣතීති: සුද්ධාවාසානං උපපත්තිචිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අනභිසමෙතාවීනං චවන්තානං තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථ, නො ච තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣති. සුද්ධාවාසානං උපපත්තිචිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අනභිසමෙතාවීනං උපපජ්ජන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අසඤ්ඤසත්තං උපපජ්ජන්තානං තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිත්ථ, දුක්ඛසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති.
28. යස්ස යත්ථ සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣති තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථාති: අභිසමෙතාවීනං තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තෙ වත්තමානෙ තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣති, නො ච තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථ. සුද්ධාවාසානං දුතියෙ චිත්තෙ වත්තමානෙ, අනභිසමෙතාවීනං තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ, තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තෙ වත්තමානෙ අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති. මග්ගසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිත්ථ.
යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථ තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣතීති: අනභිසමෙතාවීනං තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථ, නො ච තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣති. සුද්ධාවාසානං දුතියෙ චිත්තෙ වත්තමානෙ, අභිසමෙතාවීනං තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ, තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තෙ වත්තමානෙ, අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිත්ථ, සමුදයසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති. (පච්චනීකපුග්ගලොකාස)
පච්චුප්පන්නාතීතවාරො.
29. යස්ස දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣති තස්ස සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිස්සතීති: අග්ගමග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරහන්තානං චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣති. නො ච තෙසං සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති. ඉතරෙසං චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣති, සමුදයසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිස්සති. යස්ස වා පන සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣතීති: සබ්බෙසං උපපජ්ජන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති, නො ච තෙසං දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣති. සබ්බෙසං චවන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං සමුදයසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිස්සති, දුක්ඛසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣති.
යස්ස දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣති තස්ස මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිස්සතීති: අග්ගමග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරහන්තානං චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣති, නො ච තෙසං මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති. යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං චවන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣති,
මග්ගසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිස්සති. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣතීති: අග්ගමග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං උපපජ්ජන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති, නො ච තෙසං දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣති. යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිස්සති, දුක්ඛසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣති.
30. යස්ස සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣති තස්ස මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිස්සතීති: යෙ පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ, තෙසං සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣති, නො ච තෙසං මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති. යෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ, තෙසං සමුදයසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣති, මග්ගසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිස්සති. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣතීති: අග්ගමග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ, තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තෙ වත්තමානෙ, නිරොධසමාපන්නානං, අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති, නො ච තෙසං සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣති. යෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිස්සති, සමුදයසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣති. (අනුලොමපුග්ගල)
31. යත්ථ දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣති -පෙ- (අනුලොමඔකාස)
32. යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣති තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිස්සතීති: අග්ගමග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරහන්තානං චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අසඤ්ඤසත්තා චවන්තානං තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣති, නො ච තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති. ඉතරෙසං චතුවොකාරා පඤ්චවොකාරා චවන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣති, සමුදයසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිස්සති. යස්ස වා පන යත්ථ සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස තත්ථ දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣතීති:
චතුවොකාරං පඤ්චවොකාරං උපපජ්ජන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති, නො ච තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣති. චතුවොකාරා පඤ්චවොකාරා චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිස්සති, දුක්ඛසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣති.
යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣති තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිස්සතීති: අග්ගමග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරහන්තානං චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, ආපායිකානං, යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අසඤ්ඤසත්තා චවන්තානං තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣති, නො ච තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති. යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣති, මග්ගසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිස්සති. යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස තත්ථ දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣතීති: අග්ගමග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං උපපජ්ජන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති, නො ච තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣති. යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිස්සති, දුක්ඛසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣති.
33. යස්ස යත්ථ සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣති තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිස්සතීති: ආපායිකානං, යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣති, නො ච තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති.
යෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣති, මග්ගසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිස්සති. යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣතීති: අග්ගමග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ, තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තෙ වත්තමානෙ තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති. නො ච තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣති. යෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිස්සති, සමුදයසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣති. (අනුලොම පුග්ගලොකාස)
34. යස්ස දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣති තස්ස සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සතීති: සබ්බෙසං උපපජ්ජන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣති, නො ච තෙසං සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති. අග්ගමග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අරහන්තානං චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති, සමුදයසච්චඤ්ච, න නිරුජ්ඣිස්සති. යස්ස වා පන සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣතීති: අග්ගමග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ අරහන්තානං චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති, නො ච තෙසං දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣති. අග්ගමග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ අරහන්තානං චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං සමුදයසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිස්සති, දුක්ඛසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති.
යස්ස දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣති තස්ස මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සතීති: අග්ගමග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං උපපජ්ජන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣති,
නො ච තෙසං මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති. අරහන්තානං චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං උපපජ්ජන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති, මග්ගසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිස්සති. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣතීති: අග්ගමග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරහන්තානං චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති, නො ච තෙසං දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣති. අරහන්තානං චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං උපපජ්ජන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිස්සති, දුක්ඛසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති.
35. යස්ස සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣති තස්ස මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සතීති: අග්ගමග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ, තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තෙ වත්තමානෙ නිරොධසමාපන්නානං, අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣති, නො ච තෙසං මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති, අග්ගමග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරහන්තානං, යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ, තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තෙ වත්තමානෙ, නිරොධසමාපන්නානං අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං සමුදයසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති මග්ගසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිස්සති. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣතීති: යෙ පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ, තෙසං මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති. නො ච තෙසං සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣති. අග්ගමග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරහන්තානං යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ, තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තෙ වත්තමානෙ, නිරොධසමාපන්නානං, අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං මග්ගසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිස්සති, සමුදයසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති. (පච්චනීකපුග්ගල)
36. යත්ථ දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣති -පෙ- (පච්චනීකඔකාස)
37. යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣති තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සතීති: චතුවොකාරං පඤ්චවොකාරං උපපජ්ජන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣති, නො ච තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති. අග්ගමග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අරහන්තානං චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච භඞ්ගක්ඛණෙ, අසඤ්ඤසත්තං උපපජ්ජන්තානං තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති, සමුදයසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිස්සති. යස්ස වා පන යත්ථ සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස තත්ථ දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣතීති: අග්ගමග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ අරහන්තානං චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අසඤ්ඤසත්තා චවන්තානං තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති, නො ච තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣති. අග්ගමග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අරහන්තානං චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අසඤ්ඤසත්තං උපපජ්ජන්තානං තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිස්සති, දුක්ඛසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති.
යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣති තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සතීති: පඤ්චවොකාරෙ අග්ගමග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං උපපජ්ජන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣති, නො ච තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති. අරහන්තානං චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, ආපායිකානං, යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං උපපජ්ජන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච භඞ්ගක්ඛණෙ, අසඤ්ඤසත්තං උපපජ්ජන්තානං තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති, මග්ගසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිස්සති.
යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස තත්ථ දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣතීති: අග්ගමග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ අරහන්තානං චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ ආපායිකානං යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති, තෙසං චවන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ අසඤ්ඤසත්තා චවන්තානං තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති, නො ච තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣති. අරහන්තානං චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, ආපායිකානං, යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං උපපජ්ජන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච භඞ්ගක්ඛණෙ, අසඤ්ඤසත්තං උපපජ්ජන්තානං තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිස්සති, දුක්ඛසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති.
38. යස්ස යත්ථ සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣති තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සතීති: අග්ගමග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ, තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තෙ වත්තමානෙ තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣති, නො ච තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති. අග්ගමග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරහන්තානං ආපායිකානං, යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ, තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තෙ වත්තමානෙ, අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති, මග්ගසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිස්සති. යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣතීති: ආපායිකානං, යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ, තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති. නො ච තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣති. අග්ගමග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ අරහන්තානං, ආපායිකානං, යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ, තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තෙ වත්තමානෙ අසඤ්ඤසත්තානා තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිස්සති, සමුදයසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති. (පච්චනීකපුග්ගලොකාස)
පච්චුප්පන්නානාගතවාරො.
39. යස්ස දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථ තස්ස සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිස්සතීති: අග්ගමග්ගසමඞ්ගීනං අරහන්තානං, යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථ, නො ච තෙසං සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති. ඉතරෙසං තෙසං දුක්ඛසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිත්ථ, සමුදයසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිස්සති. යස්ස වා පන සමුදයසච්චං -පෙ- ආමන්තා.
යස්ස දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථ තස්ස මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිස්සතීති: අග්ගමග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරහන්තානං, යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථ, නො ච තෙසං මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති. අග්ගමග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති, යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං දුක්ඛසච්චඤ්ච කිරුජ්ඣිත්ථ, මග්ගසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිස්සති. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං -පෙ- ආමන්තා.
40. යස්ස සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථ තස්ස මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිස්සතීති: අග්ගමග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරහන්තානං, යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථ, නො ච තෙසං මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති. අග්ගමග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති, යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං සමුදයසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිත්ථ, මග්ගසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිස්සති. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං -පෙ- ආමන්තා. (අනුලොම පුග්ගල)
41. යත්ථ දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථ -පෙ- (අනුලොමඔකාස)
42. යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථ තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිස්සතීති: අග්ගමග්ගසමඞ්ගීනං, අරහන්තානං, යස්සචිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති, අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති, ඉතරෙසං චතුවොකාරානං පඤ්චවොකාරානං තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිත්ථ, සමුදයසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිස්සති. යස්ස වා පන යත්ථ සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස තත්ථ දුක්ඛසච්ච නිරුජ්ඣිත්ථාති: සුද්ධාවාසං උපපජ්ජන්තානං තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති, නො ච තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථ. ඉතරෙසං චතුවොකාරානං පඤ්චවොකාරානං තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිස්සති, දුක්ඛසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිත්ථ.
යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථ තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිස්සතීති: අග්ගමග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරහන්තානං, යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති, ආපායිකානං, අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථ, නො ච තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති. අග්ගමග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සති, යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිත්ථ, මග්ගසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිස්සති. යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස තත්ථ දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථාති: සුද්ධාවාසං උපපජ්ජන්තානං තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති, නො ච තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථ. අග්ගමග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සති. යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිස්සති, දුක්ඛසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිත්ථ.
43. යස්ස යත්ථ සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථ තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිස්සතීති: අග්ගමග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරහන්තානං, යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති. ආපායිකානං තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථ, නො ච තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති. අග්ගමග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති, යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිත්ථ, මග්ගසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිස්සති. යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථාති: සුද්ධාවාසානං දුතියෙ චිත්තෙ වත්තමානෙ තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣිස්සති, නො ච තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣිත්ථ. අග්ගමග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති, යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිස්සති, සමුදයසච්චඤ්ච නිරුජ්ඣිත්ථ. (අනුලොමපුග්ගලොකාස)
44. යස්ස දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථ තස්ස සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සතීති: නත්ථි. යස්ස වා පන සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථාති: නිරුජ්ඣිත්ථ.
යස්ස දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථ තස්ස මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සතීති: නත්ථි. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථාති: නිරුජ්ඣිත්ථ.
45. යස්ස සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථ තස්ස මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සතීති: නත්ථි. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථාති: නිරුජ්ඣිත්ථ. (පච්චනීකපුග්ගල)
46. යත්ථ දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථ -පෙ- (පච්චනීකඔකාස)
47. යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථ තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සතීති: නිරුජ්ඣිස්සති. යස්ස වා පන යත්ථ සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස තත්ථ දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථාති: නිරුජ්ඣිත්ථ.
යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථ තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සතීති: නිරුජ්ඣිස්සති. යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස තත්ථ දුක්ඛසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථාති: නිරුජ්ඣිත්ථ.
48. යස්ස යත්ථ සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථ තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සතීති: සුද්ධාවාසානං දුතියෙ චිත්තෙ වත්තමානෙ තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථ, නො ච තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති. අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිත්ථ, මග්ගසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිස්සති. යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසචං න නිරුජ්ඣිස්සති තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථාති: අග්ගමග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරහන්තානං, යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති, ආපායිකානං තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣිස්සති, නො ච තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣිත්ථ, අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිස්සති, සමුදයසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣිත්ථ. (පච්චනීකපුග්ගලොකාස)
අතීතානාගතවාරො.
නිරොධවාරො නිට්ඨිතො.
5. උප්පාද නිරොධවාරො
1. යස්ස දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති තස්ස සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣතීති: නො. යස්ස වා පන සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣති තස්ස දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජතීති: නො.
යස්ස දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති තස්ස මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣතීති: නො. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣති තස්ස දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජතීති: නො.
2. යස්ස සමුදයසච්චං උප්පජ්ජති තස්ස මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣතීති: නො. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං නිරුජ්ඣති තස්ස සමුදයසච්චං උප්පජ්ජතීති: නො. (අනුලොමපුග්ගල)
3. යත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති තත්ථ සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣතීති: අසඤ්ඤසත්තෙ තත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති, නො ච තත්ථ සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣති -පෙ- (අනුලොමඔකාස)
(යත්ථකං උප්පාදවාරෙපි නිරොධවාරොපි උප්පාදනිරොධවාරෙපි සදිසං, නත්ථි නානාකරණං.)
4. යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං නිරුජ්ඣතීති: නො. (අනුලොමපුග්ගලොකාස)
(යස්සකම්පි යස්සයත්ථකම්පි සදිසං.)
5. යස්ස දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති තස්ස සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣතීති: තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති, නො ච තෙසං සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣති. සබ්බෙසං චවන්තානං, පවත්තෙ තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරූපෙ, මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති, සමුදයසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති. යස්ස වා පන සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣති, තස්ස දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජතීති: සබ්බෙසං උපපජ්ජන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං සමුදයසච්චං න නිරුජ්ඣති, නො ච තෙසං දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති. සබ්බෙසං චවන්තානං, පවත්තෙ තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරූපෙ, මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං සමුදයසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති, දුක්ඛසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති.
යස්ස දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති තස්ස මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣතීති: මග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චං නුප්පජ්ජති, නො ච තෙසං මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣති. සබ්බෙසං චවන්තානං, පවත්තෙ මග්ගවිප්පයුත්තචිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරූපෙ, මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති, මග්ගසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣති තස්ස දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජතීති: සබ්බෙසං උපපජ්ජන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣති, නො ච තෙසං දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති. සබ්බෙසං චවන්තානං, පවත්තෙ මග්ගවිප්පයුත්තචිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරූපෙ, මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති, දුක්ඛසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති.
6. යස්ස සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජති තස්ස මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣතීති: මග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජති, නො ච තෙසං මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣති. තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, මග්ගවිප්පයුත්තචිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, නිරොධසමාපන්නානං, අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං සමුදයසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති, මග්ගසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣති තස්ස සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජතීති: තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චං න නිරුජ්ඣති, නො ච තෙසං සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජති. මග්ගවිප්පයුත්තචිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, නිරොධසමාපන්නානං, අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං මග්ගසච්චඤ්ච න නිරුජ්ඣති සමුදයසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති. (පච්චනීකපුග්ගල)
7. යත්ථ දුක්ඛසච්චං නුප්පජ්ජති -පෙ- (පච්චනීකඔකාස)
8. යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං නුප්පජ්ජති -පෙ- (පච්චනීකපුග්ගලොකාස)
(යස්සකම්පි යස්ස යත්ථකම්පි සදිසං. යස්ස යත්ථකෙ{1} නිරොධසමාපන්නානන්ති න කාතබ්බං.)
පච්චුප්පන්නවාරො.