න මග්ගො න සච්චන්ති: මග්ගං ඨපෙත්වා අවසෙසා සච්චා න මග්ගො, සච්චා. මග්ගඤ්ච සච්චඤ්ච ඨපෙත්වා අවසෙසො න චෙව මග්ගො, න ච සච්චා. න සච්චා න සමුදයසච්චන්ති: ආමන්තා. -පෙ- න සච්චා න නිරොධසච්චන්ති: ආමන්තා. (පච්චනීක)
සුද්ධසච්චමූලචක්කවාරො.
නිද්දෙසවාරො නිට්ඨිතො.
3. උප්පාදවාරො
1. යස්ස දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති තස්ස සමුදයසච්චං උප්පජ්ජතීති: සබ්බෙසං උපපජ්ජන්තානං පවත්තෙ තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං සමුදයසච්චං උප්පජ්ජති. තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති සමුදයසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති. යස්ස වා පන සමුදයසච්චං උප්පජ්ජති තස්ස දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජතීති: ආමන්තා.
යස්ස දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති තස්ස මග්ගසච්චං උප්පජ්ජතීති: සබ්බෙසං උපපජ්ජන්තානං පවත්තෙ මග්ගවිප්පයුත්තචිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං මග්ගසච්චං උප්පජ්ජති. පඤ්චවොකාරෙ මග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති, මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං උප්පජ්ජති තස්ස දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජතීති: අරූපෙ මග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චං උප්පජ්ජති. නො ච තෙසං දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති. පඤ්චවොකාරෙ මග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති, දුක්ඛසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති.
2. යස්ස සමුදයසච්චං උප්පජ්ජති තස්ස මග්ගසච්චං උප්පජ්ජතීති: නො. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං උප්පජ්ජති තස්ස සමුදයසච්චං උප්පජ්ජතීති: නො. (අනුලොමපුග්ගල)
3. යත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති තත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජතීති: අසඤ්ඤසත්තෙ තත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති, නො ච තත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජති. චතුවොකාරෙ පඤ්චවොකාරෙ තත්ථ දුක්ඛසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති, සමුදයසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති. යත්ථ වා පන සමුදයසච්චං -පෙ- ආමන්තා.
යත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති තත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජතීති: අපායෙ අසඤ්ඤසත්තෙ තත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති. නො ච තත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජති. අවසෙසෙ චතුවොකාරෙ පඤ්චවොකාරෙ තත්ථ දුක්ඛසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති, මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති. යත්ථ වා පන මග්ගසච්චං උප්පජ්ජති තත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජතීති: ආමන්තා.
4. යත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජති තත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජතීති: අපායෙ තත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජති, නො ච තත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජති. අවසෙසෙ චතුවොකාරෙ පඤ්චවොකාරෙ තත්ථ සමුදයසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති, මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති. යත්ථ වා පන මග්ගසච්චං -පෙ- ආමන්තා. (අනුලොමඔකාස)
5. යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජතීති: -පෙ- (අනුලොමපුග්ගලොකාස)
(යස්සකම්පි යස්සයත්ථකම්පි සදිසං විත්ථාරෙතබ්බං.)
6. යස්ස දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති තස්ස සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජතීති: ආමන්තා. යස්ස වා පන සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජති තස්ස දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජතීති: සබ්බෙසං උපපජ්ජන්තානං පවත්තෙ තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජති, නො ච තෙසං දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති. සබ්බෙසං චවන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං සමුදයසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති, දුක්ඛසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති.
යස්ස දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති තස්ස මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජතීති: අරූපෙ මග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති, නො ච තෙසං මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජති. සබ්බෙසං චවන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ අරූපෙ ඵලස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජති තස්ස දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජතීති: සබ්බෙසං උපපජ්ජන්තානං පවත්තෙ මග්ගවිප්පයුත්තචිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජති, නො ච තෙසං දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති. සබ්බෙසං චවන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ අරූපෙ ඵලස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති, දුක්ඛසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති.
7. යස්ස සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජති තස්ස මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජතීති: මග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජති, නො ච තෙසං මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජති. සබ්බෙසං චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තණ්හාවිප්පයුත්ත මග්ගවිප්පයුත්තචිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ නිරොධසමාපන්නානං අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං සමුදයසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති. මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජති තස්ස සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජතීති: තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජති, නො ච තෙසං සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජති. සබ්බෙසං චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ මග්ගවිප්පයුත්තතණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තස්ස{1} උපපාදක්ඛණෙ නිරොධසමාපන්නානං අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති. සමුදයසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති. (පච්චනීකපුග්ගල)
8. යත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති තත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජතීති: නත්ථි. යත්ථ වා පන සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජති තත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජතීති: උප්පජ්ජති.
යත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති තත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජතීති: නත්ථි. යත්ථ වා පන මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජති තත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජතීති: උප්පජ්ජති.
9. යත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජති තත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජතීති: ආමන්තා. යත්ථ වා පන මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජති තත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජතීති: අපායෙ තත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජති, නො ච තත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජති. අසඤ්ඤසත්තෙ තත්ථ මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති, සමුදයසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති. (පච්චනීකඔකාස)
10. යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජතීති: ආමන්තා. යස්ස වා පන යත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජති තස්ස තත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජතීති: සබ්බෙසං උපපජ්ජන්තානං, පවත්තෙ තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජති, නො ච තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති. සබ්බෙසං චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති, දුක්ඛසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති.
යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජතීති, අරූපෙ මග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති, නො ච තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජති සබ්බෙසං චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරූපෙ ඵලස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති. මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති, යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජති. තස්ස තත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජතීති: සබ්බෙසං උපපජ්ජන්තානං පවත්තෙ මග්ගවිප්පයුත්තචිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ මග්ගං සච්චං නූප්පජ්ජති, නො ච තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති. සබ්බෙසං චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරූපෙ ඵලස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති, දුක්ඛසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති.
11. යස්ස යත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජති තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජතීති: මග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජති, නො ච තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජති. සබ්බෙසං චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තණ්හාවිප්පයුත්තමග්ගවිප්පයුත්තචිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, නිරොධසමාපන්නානං, අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති, මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති. යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජති, තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජතීති: තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජති, නො ච තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජති. සබ්බෙසං චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ මග්ගවිප්පයුත්තතණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, නිරොධසමාපන්නානං, අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති, සමුදයසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති. (පච්චනීක පුග්ගලොකාස)
පච්චුප්පන්නවාරො.
12. යස්ස දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ තස්ස සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිත්ථාති: ආමන්තා. යස්ස වා පන සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ තස්ස දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජිත්ථාති: ආමන්තා.
යස්ස දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ තස්ස මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිත්ථාති: අනභිසමෙතාවීනං තෙසං දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ. අභිසමෙතාවීනං තෙසං දුක්ඛසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිත්ථ, මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිත්ථ. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං -පෙ- උප්පජ්ජිත්ථාති: ආමන්තා.
13. යස්ස සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ තස්ස මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිත්ථාති: අනභිසමෙතාවීනං තෙසං සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ. අභිසමෙතාවීනං තෙසං සමුදයසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිත්ථ, මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිත්ථ. යස්ස වා පන -පෙ- උප්පජ්ජිත්ථාති: ආමන්තා. (අනුලොමපුග්ගල)
14. යත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ -පෙ- (අනුලොමඔකාස) (යත්ථකම්පි සබ්බත්ථ සදිසං. තන්ති නානාකරණං හෙට්ඨා යත්ථකසදිසං)
15. යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිත්ථාති: සුද්ධාවාසානං දුතියෙ චිත්තෙ වත්තමානෙ අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ. ඉතරෙසං චතුවොකාරානං පඤ්චවොකාරානං තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිත්ථ, සමුදයසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිත්ථ. යස්ස වා පන යත්ථ සමුදයසච්චං -පෙ- උප්පජ්ජිත්ථාති: ආමන්තා.
යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිත්ථාති: සුද්ධාවාසානං දුතියෙ චිත්තෙ වත්තමානෙ අනභිසමෙතාවීනං, අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ. අභිසමෙතාවීනං තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිත්ථ, මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිත්ථ. යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං -පෙ- උප්පජ්ජිත්ථාති: ආමන්තා.
16. යස්ස යත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිත්ථාති: සුද්ධාවාසානාං දුතියෙ අකුසලෙ චිත්තෙ වත්තමානෙ අනභිසමෙතාවීනං තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ. අභිසමෙතාවීනං තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිත්ථ, මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිත්ථ, යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං -පෙ- උප්පජ්ජිත්ථාති: ආමන්තා. (අනුලොමපුග්ගලොකාස)
17. යස්ස දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ තස්ස සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථාති: නත්ථි. යස්ස වා පන සමුදයසච්චං -පෙ- නූප්පජ්ජිත්ථාති: නත්ථි.
යස්ස දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ තස්ස මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථාති: නත්ථි. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ තස්ස දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථාති: උප්පජ්ජිත්ථ.
18. යස්ස සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ තස්ස මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථාති: නත්ථි. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං -පෙ- නූප්පජ්ජිත්ථාති: උප්පජ්ජිත්ථ. (පච්චනීකපුග්ගල)
19. යත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ -පෙ- (පච්චනීකඔකාස)
20. යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථාති: ආමන්තා. යස්ස වා පන යත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ තස්ස තත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථාති: සුද්ධාවාසානං දුතියෙ චිත්තෙ වත්තමානෙ අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ. සුද්ධාවාසං උපපජ්ජන්තානං තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිත්ථ, දුක්ඛසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිත්ථ.
යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථාති: ආමන්තා. යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ තස්ස තත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථාති: සුද්ධාවාසානං දුතියෙ චිත්තෙ වත්තමානෙ අනභිසමෙතාවීනං, අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ. සුද්ධාවාසං උපපජ්ජන්තානං තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිත්ථ, දුක්ඛසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිත්ථ.
21. යස්ස යත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථාති: ආමන්තා. යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථාති: සුද්ධාවාසානං දුතියෙ අකුසලෙ චිත්තෙ වත්තමානෙ, අනභිසමෙතාවීනං තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ. සුද්ධාවාසානං දුතියෙ චිත්තෙ වත්තමානෙ, අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිත්ථ, සමුදයසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිත්ථ. (පච්චනීකපුග්ගලොකාස)
අතීතවාරො.
22. යස්ස දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජිස්සති තස්ස සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිස්සතීති: අග්ගමග්ගසමඞ්ගීනං, අරහන්තානං යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගා පටිලභිස්සන්ති තෙසං දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජිස්සති. නො ච තෙසං සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිස්සති. ඉතරෙසං තෙසං දුක්ඛසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති, සමුදයසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති. යස්ස වා පන සමුදයසච්චං -පෙ- ආමන්තා.
යස්ස දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජිස්සති තස්ස මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සතීති: අග්ගමග්ගසමඞ්ගීනං, අරහන්තානං යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජිස්සති, නො ච තෙසං මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සති. යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං දුක්ඛසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති, මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං -පෙ- උප්පජ්ජිස්සතීති: ආමන්තා.
23. යස්ස සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිස්සති තස්ස මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සතීති: යෙ පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිස්සති, නො ච තෙසං මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සති. යෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං සමුදයසච්චං ච උප්පජ්ජිස්සති, මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සති තස්ස සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිස්සතීති: යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සති, නො ච තෙසං සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිස්සති. යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති, සමුදයසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති. (අනුලොම පුග්ගල)
24. යත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජිස්සති -පෙ- (අනුලොමඔකාස)
25. යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජිස්සති තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිස්සතීති: අග්ගමග්ගසමඞ්ගීනං අරහන්තානං යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජිස්සති, නො ච තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිස්සති. ඉතරෙසං චතුවොකාරානං පඤ්චවොකාරානං තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති, සමුදයසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති. යස්ස වා පන යත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිස්සති -පෙ- උප්පජ්ජිස්සතීති: ආමන්තා.
යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජිස්සති තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සතීති: අග්ගමග්ගසමඞ්ගීනං අරහන්තානං යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති, ආපායිකානං අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජිස්සති, නො ච තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සති. යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති, මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති. යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සති තස්ස තත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජිස්සතීති: ආමන්තා.
26. යස්ස යත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිස්සති තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සතීති: ආපායිකානං යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිස්සති, නො ච තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සති. යෙ ච මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති, මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති. යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සති තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිස්සතීති: යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සති, නො ච තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිස්සති, යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති, සමුදයසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති. (අනුලොමපුග්ගලොකාස)
27. යස්ස දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති තස්ස සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිස්සතීති: ආමන්තා. යස්ස වා පන සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති තස්ස දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජිස්සතීති: අග්ගමග්ගසමඞ්ගීනං අරහන්තානං යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති, නො ච තෙසං දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති. පච්ඡිමචිත්තසමඞ්ගීනං තෙසං සමුදයසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිස්සති, දුක්ඛසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිස්සති.
යස්ස දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති තස්ස මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සතීති: ආමන්තා. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති තස්ස දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජිස්සතීති: අග්ගමග්ගසමඞ්ගීනං අරහන්තානං යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති. නො ච තෙසං දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති. පච්ඡිමචිත්තසමඞ්ගීනං තෙසං මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිස්සති, දුක්ඛසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිස්සති.
28. යස්ස සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති තස්ස මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සතීති: යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති, නො ච තෙසං මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති. අග්ගමග්ගසමඞ්ගීනං, අරහන්තානං තෙසං සමුදයසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිස්සති, මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිස්සති. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති. තස්ස සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිස්සතීති: යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති, නො ච තෙසං සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති. අග්ගමග්ගසමඞ්ගීනං අරහන්තානං තෙසං මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිස්සති, සමුදයසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිස්සති. (පච්චනීකපුග්ගල)
29. යත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති -පෙ- (පච්චනීකඔකාස)
30. යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිස්සතීති: ආමන්තා. යස්ස වා පන යත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති තස්ස තත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජිස්සතීති: අග්ගමග්ගසමඞ්ගීනං අරහන්තානං, යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති, අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති, නො ච තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති. පච්ඡිමචිත්තසමඞ්ගීනං තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිස්සති, දුක්ඛසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිස්සති,
යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සතීති: ආමන්තා. යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති තස්ස තත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජිස්සතීති: අග්ගමග්ගසමඞ්ගීනං අරහන්තානං යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති ආපායිකානං අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති, නො ච තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති. පච්ඡිමචිත්තසමඞ්ගීනං තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිස්සති, දුක්ඛසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිස්සති.
31. යස්ස යත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සතීති: යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති, නො ච තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති, අග්ගමග්ගසමඞ්ගීනං, අරහන්තානං, අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිස්සති, මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිස්සති. යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිස්සතීති: ආපායිකානං, යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති, නො ච තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති. අග්ගමග්ගසමඞ්ගීනං, අරහන්තානං, අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිස්සති, සමුදයසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිස්සති. (පච්චනීකපුග්ගලොකාස)
අනාගතවාරො.
32. යස්ස දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති තස්ස සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිත්ථාති: ආමන්තා. යස්ස වා පන සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ තස්ස දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජතීති: සබ්බෙසං චවන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති. සබ්බෙසං උපපජ්ජන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං සමුදයසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිත්ථ, දුක්ඛසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති.
යස්ස දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති තස්ස මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිත්ථාති: අනභිසමෙතාවීනං උපපජ්ජන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ. අභිසමෙතාවීනං උපපජ්ජන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති, මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිත්ථ. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ තස්ස දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජතීති: අභිසමෙතාවීනං චවන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති. අභිසමෙතාවීනං උපපජ්ජන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිත්ථ, දුක්ඛසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති.
33. යස්ස සමුදයසච්චං උප්පජ්ජති තස්ස මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිත්ථාති: අනභිසමෙතාවීනං තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං සමුදයසච්චං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ. අභිසමෙතාවීනං තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං සමුදයසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති, මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිත්ථ. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ තස්ස සමුදයසච්චං උප්පජ්ජතීති: අභිසමෙතාවීනං තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තෙ වත්තමානෙ, නිරොධසමාපන්නානං තෙසං මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං සමුදයසච්චං උප්පජ්ජති. අභිසමෙතාවීනං තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිත්ථ, සමුදයසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති. (අනුලොමපුග්ගල)
34. යත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති -පෙ- (අනුලොමඔකාස)
(යත්ථකා සදිසා සබ්බෙ)
35. යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිත්ථාති: සුද්ධාවාසානං උපපත්තිචිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ අසඤ්ඤසත්තං උපපජ්ජන්තානං තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ. ඉතරෙසං චතුවොකාරං පඤ්චවොකාරං උපපජ්ජන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති, සමුදයසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිත්ථ. යස්ස වා පන යත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ තස්ස තත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජතීති: චතුවොකාරා පඤ්චවොකාරා චවන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති. චතුවොකාරං පඤ්චවොකාරං උපපජ්ජන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිත්ථ, දුක්ඛසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති.
යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිත්ථාති: සුද්ධාවාසානං උපපත්තිචිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ අනභිසමෙතාවීනං උපපජ්ජන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ අසඤ්ඤසත්තං උපපජ්ජන්තානං තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ. අභිසමෙතාවීනං උපපජ්ජන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති, මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිත්ථ. යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ තස්ස තත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජතීති: අභිසමෙතාවීනං චවන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති. අභිසමෙතාවීනං උපපජ්ජන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිත්ථ, දුක්ඛසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති.
36. යස්ස යත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජති තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිත්ථාති: අනභිසමෙතාවීනං තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ. අභිසමෙතාවීනං තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති, මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිත්ථ. යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජතීති: අභිසමෙතාවීනං තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තෙ වත්තමානෙ තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජති. අභිසමෙතාවීනං තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිත්ථ, සමුදයසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති. (අනුලොම පුග්ගලොකාස)
37. යස්ස දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති තස්ස සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථාති: උප්පජ්ජිත්ථ. යස්ස වා පන සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ තස්ස දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජිතීති: නත්ථි.
යස්ස දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති තස්ස මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථාති: අභිසමෙතාවීනං චවන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති, නො ච තෙසං මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ. අනභිසමෙතාවීනං චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති, මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිත්ථ. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ, තස්ස දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජතීති: අනභිසමෙතාවීනං උපපජ්ජන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ. නො ච තෙසං දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති. අනභිසමෙතාවීනං චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිත්ථ, දුක්ඛසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති.
38. යස්ස සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජති තස්ස මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථාති: අභිසමෙතාවීනං තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ, තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තෙ වත්තමානෙ නිරොධසමාපන්නානං තෙසං සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජති, නො ච තෙසං මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ. අනභිසමෙතාවීනං තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තෙ වත්තමානෙ අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං සමුදයසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිත්ථ. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ තස්ස සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජතීති: අනභිසමෙතාවීනං තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජති. අනභිසමෙතාවීනං තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ, තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තෙ වත්තමානෙ අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිත්ථ, සමුදයසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති. (පච්චනීකපුග්ගල)
39. යත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති -පෙ- (පච්චනීකඔකාස)
40. යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථාති: චතුවොකාරා පඤ්චවොකාරා චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති, නො ච තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ. සුද්ධාවාසානං උපපත්තිචිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අසඤ්ඤසත්තා චවන්තානං තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති, සමුදයසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිත්ථ. යස්ස වා පන යත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ තස්ස තත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජතීති: සුද්ධාවාසානං උපපත්තිචිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අසඤ්ඤසත්තං උපපජ්ජන්තානං තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති. සුද්ධාවාසානං උපපත්තිචිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ අසඤ්ඤසත්තා චවන්තානං තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිත්ථ, දුක්ඛසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති.
යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථාති: අභිසමෙතාවීනං චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති, නො ච තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ. සුද්ධාවාසානං උපපත්තිචිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අනභිසමෙතාවීනං චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අසඤ්ඤසත්තා චවන්තානං තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති, මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිත්ථ. යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ තස්ස තත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජතීති: සුද්ධාවාසානං උපපත්තිචිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ අනභිසමෙතාවීනං උපපජ්ජන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අසඤ්ඤසත්තං උපපජ්ජන්තානං තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති. සුද්ධාවාසානං උපපත්තිචිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ අනභිසමෙතාවීනං චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අසඤ්ඤසත්තා චවන්තානං තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිත්ථ, දුක්ඛසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති.
41. යස්ස යත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජති තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථාති: අභිසමෙතාවීනං තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ, තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තෙ වත්තමානෙ තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජති, නො ච තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ. සුද්ධාවාසානං දුතියෙ චිත්තෙ වත්තමානෙ, අනභිසමෙතාවීනං තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ, තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තෙ වත්තමානෙ, අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති, මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිත්ථ.
යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජතීති: අනභිසමෙතාවීනං තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජති. සුද්ධාවාසානං දුතියෙ චිත්තෙ වත්තමානෙ අනභිසමෙතාවීනං තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ, තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තෙ වත්තමානෙ අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිත්ථ, සමුදයසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති. (පච්චනීක පුග්ගලොකාස)
පච්චුප්පන්නාතීතවාරො.
42. යස්ස දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති තස්ස සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිස්සතීති: අග්ගමග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ අරහන්තානං චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිස්සති. ඉතරෙසං උප්පජ්ජන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති, සමුදයසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති. යස්ස වා පන සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිස්සති තස්ස දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජතීති: සබ්බෙසං චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිස්සති, නො ච තෙසං දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති. සබ්බෙසං උප්පජ්ජන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං සමුදයසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති, දුක්ඛසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති.
යස්ස දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති තස්ස මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සතීති: අග්ගමග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ අරහන්තානං චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං උපපජ්ජන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සති. යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යෙචඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං උපපජ්ජන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති, මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සති තස්ස දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජතීති යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති, තස්ස චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, යෙචඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සති, නො ච තෙසං දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති.
යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං උපපජ්ජන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති, දුක්ඛසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති.
43. යස්ස සමුදයසච්චං උප්පජ්ජති තස්ස මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සතීති: යෙ පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං සමුදයසච්චං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සති. යෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං සමුදයසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති, මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සති තස්ස සමුදයසච්චං උප්පජ්ජතීති: යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ යෙචඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ, තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තෙ වත්තමානෙ නිරොධසමාපන්නානං, අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සති, නො ච තෙසං සමුදයසච්චං උප්පජ්ජති. යෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති, සමුදයසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති. (අනුලොමපුග්ගල)
44. යත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති -පෙ- (අනුලොමඔකාස) (යත්ථකම්පි යස්ස යත්ථකසදිසං කාතබ්බං)
45. යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිස්සතීති: අග්ගමග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අරහන්තානං චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අසඤ්ඤසත්තං උපපජ්ජන්තානං තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිස්සති. ඉතරෙසං චතුවොකාරං පඤ්චවොකාරං උපපජ්ජන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති, සමුදයසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති. යස්ස වා පන යත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිස්සති. තස්ස තත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජතීති: චතුවොකාරා පඤ්චවොකාරා චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිස්සති, නො ච තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති. චතුවොකාරං පඤ්චවොකාරං උපපජ්ජන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති, දුක්ඛසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති.
යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සතීති: අග්ගමග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අරහන්තානං චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, ආපායිකානං, යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං උපපජ්ජන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අසඤ්ඤසත්තං උපපජ්ජන්තානං තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සති. යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං උපපජ්ජන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති, මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති. යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සති තස්ස තත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජතීති: යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං චවන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සති, නො ච තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජති. යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං ලභිස්සන්ති තෙසං උපපජ්ජන්තානං පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති, දුක්ඛසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති.
46. යස්ස යත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජති තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සතීති: ආපායිකානං, යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජති, නො ච තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සති. යෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති, මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති. යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සති තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජතීති: යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තෙ වත්තමානෙ තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සති, නො ච තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජති. යෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති, සමුදයසච්චඤ්ච උප්පජ්ජති. (අනුලොම පුග්ගලොකාස)
47. යස්ස දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති තස්ස සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිස්සතීති: සබ්බෙසං චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති, නො ච තෙසං සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති. අග්ගමග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරහන්තානං චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරූපෙ අග්ගමග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති, සමුදයසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිස්සති. යස්ස වා පන සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති තස්ස දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජතීති: අග්ගමග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අරහන්තානං චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති, නො ච තෙසං දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති. අග්ගමග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරහන්තානං චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරූපෙ අග්ගමග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං සමුදයසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිස්සති. දුක්ඛසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති.
යස්ස දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති තස්ස මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සතීති: යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති, නො ච තෙසං මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති. අග්ගමග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරහන්තානං චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරූපෙ අග්ගමග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං දුක්ඛසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති, මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිස්සති. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති. තස්ස දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජතීති: අග්ගමග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ අරහන්තානං චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං උපපජ්ජන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති, නො ච තෙසං දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති. අග්ගමග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරහන්තානං චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරූපෙ අග්ගමග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිස්සති, දුක්ඛසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති.
48. යස්ස සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජති තස්ස මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සතීති: යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ, තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තෙ වත්තමානෙ, නිරොධසමාපන්නානං, අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජති, නො ච තෙසං මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති. අග්ගමග්ගසමඞ්ගීනං, අරහන්තානං, යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ, තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තෙ වත්තමානෙ නිරොධසමාපන්නානං, අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං සමුදයසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති, මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිස්සති. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති තස්ස සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජතීති: යෙ පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ, තෙසං මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති, නො ච තෙසං සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජති. අග්ගමග්ගසමඞ්ගීනං, අරහන්තානං, යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ, තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තෙ වත්තමානෙ නිරොධසමාපන්නානං, අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිස්සති, සමුදයසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති. (පච්චනීකපුග්ගල)
49. යත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති -පෙ- (පච්චනීකඔකාස)
50. යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිස්සතීති: චතුවොකාරා පඤ්චවොකාරා චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති, නො ච තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති. අග්ගමග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරහන්තානං චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති, තස්ස චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරූපෙ අග්ගමග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච උප්පාදක්ඛණෙ, අසඤ්ඤසත්තා චවන්තානං තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති, සමුදයසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිස්සති. යස්ස වා පන යත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති තස්ස තත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජතීති: අග්ගමග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අරහන්තානං චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ අසඤ්ඤසත්තං උපපජ්ජන්තානං තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති, නො ච තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති. අග්ගමග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ අරහන්තානාං චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරූපෙ අග්ගමග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච උප්පාදක්ඛණෙ, අසඤ්ඤසත්තා චවන්තානං තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිස්සති, දුක්ඛසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති.
යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සතීති: යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරූපෙ මග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති, නො ච තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති. අග්ගමග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරහන්තානං චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, ආපායිකානං, යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, අරූපෙ අග්ගමග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච උප්පාදක්ඛණෙ, අසඤ්ඤසත්තා චවන්තානං තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති, මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිස්සති. යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති තස්ස තත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජිස්සතීති: අග්ගමග්ගස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අරහන්තානං චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, ආපායිකානං, යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං උපපජ්ජන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, අසඤ්ඤසත්තං උපපජ්ජන්තානං, තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති, නො ච තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජති. අග්ගමග්ගස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ අරහන්තානං චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ, ආපායිකානං, යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං චවන්තානං, පවත්තෙ චිත්තස්ස භඞ්ගක්ඛණෙ අරූපෙ අග්ගමග්ගස්ස ච ඵලස්ස ච උප්පාදක්ඛණෙ අසඤ්ඤසත්තං චවන්තානං තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිස්සති, දුක්ඛසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති.
51. යස්ස යත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජති තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සතීති: යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තෙ වත්තමානෙ තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජති, නො ච තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති. අග්ගමග්ගසමඞ්ගීනං, අරහන්තානං, යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ, තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තෙ වත්තමානෙ, අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති, මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිස්සති. යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජතීති: ආපායිකානං, යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං තණ්හාය උප්පාදක්ඛණෙ තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති, නො ච තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජති. අග්ගමග්ගසමඞ්ගීනං, අරහන්තානං, යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සස්ති තෙසං තණ්හාය භඞ්ගක්ඛණෙ, තණ්හාවිප්පයුත්තචිත්තෙ වත්තමානෙ, අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිස්සති, සමුදයසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජති. (පච්චනීක පුග්ගලොකාස)
පච්චුප්පන්නානාගතවාරො.
52. යස්ස දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ තස්ස සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිස්සතීති: අග්ගමග්ගසමඞ්ගීනං අරහන්තානං යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිස්සති. ඉතරෙසං තෙසං දුක්ඛසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිත්ථ, සමුදයසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති. යස්ස වා පන සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිස්සති තස්ස දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජිත්ථාති: ආමන්තා.
යස්ස දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ තස්ස මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සතීති: අග්ගමග්ගසමඞ්ගීනං අරහන්තානං යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සති. යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං දුක්ඛසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිත්ථ, මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං -පෙ- ආමන්තා.
53. යස්ස සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ තස්ස මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සතීති: අග්ගමග්ගසමඞ්ගීනං අරහන්තානං යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති තෙසං සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සති. යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං සමුදයසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිත්ථ, මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං -පෙ- ආමන්තා. (අනුලොමපුග්ගල)
54. යත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ -පෙ- (අනුලොමඔකාස)
55. යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිස්සතීති: අග්ගමග්ගසමඞ්ගීනං අරහන්තානං යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිස්සති. ඉතරෙසං චතුවොකාරානං පඤ්චවොකාරානං තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිත්ථ, සමුදයසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති. යස්ස වා පන යත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිස්සති තස්ස තත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජිත්ථාති: සුද්ධාවාසං උපපජ්ජන්තානං තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිස්සති, නො ච තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ. ඉතරෙසං චතුවොකාරානං පඤ්චවොකාරානං තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති, දුක්ඛසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිත්ථ.
යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සතීති: අග්ගමග්ගසමඞ්ගීනං අරහන්තානං යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති ආපායිකානං අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සති. යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිත්ථ, මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති. යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සති තස්ස තත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජිත්ථාති: සුද්ධාවාසං උපපජ්ජන්තානං තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සති, නො ච තෙසං තත්ථ දුක්ඛසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ. යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති, දුක්ඛසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිත්ථ.
56. යස්ස යත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සතීති: අග්ගමග්ගසමඞ්ගීනං අරහන්තානං යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති, ආපායිකානං තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සති. යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිත්ථ, මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති. යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සති තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිත්ථාති: සුද්ධාවාසං උපපජ්ජන්තානං තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං උප්පජ්ජිස්සති, නො ච තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං උප්පජ්ජිත්ථ. යස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අග්ගමග්ගං පටිලභිස්සන්ති තස්ස චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ, යෙ චඤ්ඤෙ මග්ගං පටිලභිස්සන්ති තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිස්සති, සමුදයසච්චඤ්ච උප්පජ්ජිත්ථ. (අනුලොම පුග්ගලොකාස)
57. යස්ස දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ තස්ස සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිස්සතීති: නත්ථි. යස්ස වා පන සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති තස්ස දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථාති: උප්පජ්ජිත්ථ.
යස්ස දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ තස්ස මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සතීති: නත්ථි. යස්ස වා පන මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති තස්ස දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථාති: උප්පජ්ජිත්ථ.
58. යස්ස සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ තස්ස මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සතීති: නත්ථි, යස්ස වා පන මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති තස්ස සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථාති: උප්පජ්ජිත්ථ. (පච්චනීකපුග්ගල)
59. යත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ -පෙ- (පච්චනීකඔකාස)
60. යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිස්සතීති: උප්පජ්ජිස්සති. යස්ස වා පන යත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති තස්ස දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථාති: උප්පජ්ජිත්ථ.
යස්ස යත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සතීති: උප්පජ්ජිස්සති. යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති තස්ස තත්ථ දුක්ඛසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථාති: උප්පජ්ජිත්ථ.
61. යස්ස යත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ තස්ස තත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සතීති: සුද්ධාවාසං උපපජ්ජන්තානං තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ, නො ච තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති. අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිත්ථ, මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිස්සති. යස්ස වා පන යත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති තස්ස තත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථාති: අග්ගමග්ගසමඞ්ගීනං අරහන්තානං යෙ ච පුථුජ්ජනා මග්ගං න පටිලභිස්සන්ති ආපායිකානං තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චං නූප්පජ්ජිස්සති, නො ච තෙසං තත්ථ සමුදයසච්චං නූප්පජ්ජිත්ථ. අසඤ්ඤසත්තානං තෙසං තත්ථ මග්ගසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිස්සති, සමුදයසච්චඤ්ච නූප්පජ්ජිත්ථ. (පච්චනීක පුග්ගලොකාස)
අතීතානාගතවාරො.