Tattha katamo byāpādo?
Yo cittassa āghāto …pe…
caṇḍikkaṁ asuropo anattamanatā cittassa—
ayaṁ vuccati “byāpādo”.
Tattha katamo padoso?
Yo byāpādo so padoso, yo padoso so byāpādo.
Tattha katamaṁ cittaṁ?
Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—
idaṁ vuccati “cittaṁ”.
Idaṁ cittaṁ imamhā byāpādapadosā sodheti visodheti parisodheti moceti vimoceti parimoceti.
Tena vuccati “byāpādapadosā cittaṁ parisodhetī”ti.
“Thinamiddhaṁ pahāyā”ti atthi thinaṁ, atthi middhaṁ.
Tattha katamaṁ thinaṁ?
Yā cittassa akalyatā akammaññatā olīyanā sallīyanā līnaṁ līyanā līyitattaṁ thinaṁ thiyanā thiyitattaṁ cittassa—
idaṁ vuccati “thinaṁ”.
Tattha katamaṁ middhaṁ?
Yā kāyassa akalyatā akammaññatā onāho pariyonāho antosamorodho middhaṁ suppaṁ pacalāyikā suppaṁ suppanā suppitattaṁ—
idaṁ vuccati “middhaṁ”.
Iti idañca thinaṁ idañca middhaṁ santā honti samitā vūpasantā atthaṅgatā abbhatthaṅgatā appitā byappitā sositā visositā byantīkatā.
Tena vuccati “thinamiddhaṁ pahāyā”ti.
“Vigatathinamiddho”ti.
Tassa thinamiddhassa cattattā vantattā muttattā pahīnattā paṭinissaṭṭhattā pahīnapaṭinissaṭṭhattā.
Tena vuccati “vigatathinamiddho”ti.
“Viharatī”ti …pe…
tena vuccati “viharatī”ti.
“Ālokasaññī”ti.
Tattha katamā saññā?
Yā saññā sañjānanā sañjānitattaṁ—
ayaṁ vuccati “saññā”.
Ayaṁ saññā ālokā hoti vivaṭā parisuddhā pariyodātā.
Tena vuccati “ālokasaññī”ti.
“Sato sampajāno”ti.
Tattha katamā sati?
Yā sati anussati …pe… sammāsati—
ayaṁ vuccati “sati”.
Tattha katamaṁ sampajaññaṁ?
Yā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi—
idaṁ vuccati “sampajaññaṁ”.
Iti imāya ca satiyā iminā ca sampajaññena upeto hoti …pe… samannāgato.
Tena vuccati “sato sampajāno”ti.
“Thinamiddhā cittaṁ parisodhetī”ti.
Atthi thinaṁ, atthi middhaṁ.
Tattha katamaṁ thinaṁ …pe…
idaṁ vuccati “thinaṁ”.
Tattha katamaṁ middhaṁ …pe…
idaṁ vuccati “middhaṁ”.
Tattha katamaṁ cittaṁ …pe…
idaṁ vuccati “cittaṁ”.
Idaṁ cittaṁ imamhā thinamiddhā sodheti visodheti parisodheti moceti vimoceti parimoceti.
Tena vuccati “thinamiddhā cittaṁ parisodhetī”ti.
“Uddhaccakukkuccaṁ pahāyā”ti atthi uddhaccaṁ, atthi kukkuccaṁ.
Tattha katamaṁ uddhaccaṁ?
Yaṁ cittassa uddhaccaṁ avūpasamo cetaso vikkhepo bhantattaṁ cittassa—
idaṁ vuccati “uddhaccaṁ”.
Tattha katamaṁ kukkuccaṁ?
Akappiye kappiyasaññitā, kappiye akappiyasaññitā, avajje vajjasaññitā, vajje avajjasaññitā, yaṁ evarūpaṁ kukkuccaṁ kukkuccāyanā kukkuccāyitattaṁ cetaso vippaṭisāro manovilekhā—
idaṁ vuccati “kukkuccaṁ”.
Iti idañca uddhaccaṁ idañca kukkuccaṁ santā honti samitā vūpasantā atthaṅgatā abbhatthaṅgatā appitā byappitā sositā visositā byantīkatā.
Tena vuccati “uddhaccakukkuccaṁ pahāyā”ti.
“Anuddhato”ti tassa uddhaccakukkuccassa cattattā vantattā muttattā pahīnattā paṭinissaṭṭhattā pahīnapaṭinissaṭṭhattā.
Tena vuccati “anuddhato”ti.
“Viharatī”ti …pe…
tena vuccati “viharatī”ti.
(…)
“Vūpasantacitto”ti.
Tattha katamaṁ cittaṁ?
Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—
idaṁ vuccati “cittaṁ”.
Idaṁ cittaṁ ajjhattaṁ santaṁ hoti samitaṁ vūpasantaṁ.
Tena vuccati “ajjhattaṁ vūpasantacitto”ti.
“Uddhaccakukkuccā cittaṁ parisodhetī”ti atthi uddhaccaṁ, atthi kukkuccaṁ.
Tattha katamaṁ uddhaccaṁ?
Yaṁ cittassa uddhaccaṁ avūpasamo cetaso vikkhepo bhantattaṁ cittassa—
idaṁ vuccati “uddhaccaṁ”.
Tattha katamaṁ kukkuccaṁ …pe…
idaṁ vuccati “kukkuccaṁ”.
Tattha katamaṁ cittaṁ …pe…
idaṁ vuccati “cittaṁ”.
Idaṁ cittaṁ imamhā uddhaccakukkuccā sodheti visodheti parisodheti moceti vimoceti parimoceti.
Tena vuccati “uddhaccakukkuccā cittaṁ parisodhetī”ti.
“Vicikicchaṁ pahāyā”ti, tattha katamā vicikicchā?
Yā kaṅkhā kaṅkhāyanā kaṅkhāyitattaṁ vimati vicikicchā dveḷhakaṁ dvidhāpatho saṁsayo anekaṁsaggāho āsappanā parisappanā apariyogāhaṇā chambhitattaṁ cittassa manovilekho—
ayaṁ vuccati “vicikicchā”.
Ayaṁ vicikicchā santā hoti samitā vūpasantā atthaṅgatā abbhatthaṅgatā appitā byappitā sositā visositā byantīkatā.
Tena vuccati “vicikicchaṁ pahāyā”ti.
“Tiṇṇavicikiccho”ti, imaṁ vicikicchaṁ tiṇṇo hoti uttiṇṇo nittiṇṇo pāraṅgato pāramanuppatto.
Tena vuccati “tiṇṇavicikiccho”ti.
“Akathaṅkathī kusalesu dhammesū”ti imāya vicikicchāya kusalesu dhammesu na kaṅkhati na vicikicchati akathaṅkathī hoti nikkathaṅkathī vikathaṅkatho.
Tena vuccati “akathaṅkathī kusalesu dhammesū”ti.
“Vicikicchāya cittaṁ parisodhetī”ti, tattha katamā vicikicchā?
Yā kaṅkhā kaṅkhāyanā kaṅkhāyitattaṁ chambhitattaṁ cittassa manovilekho—
ayaṁ vuccati “vicikicchā”.
Tattha katamaṁ cittaṁ?
Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—
idaṁ vuccati “cittaṁ”.
Idaṁ cittaṁ imāya vicikicchāya sodheti visodheti parisodheti moceti vimoceti parimoceti.
Tena vuccati “vicikicchāya cittaṁ parisodhetī”ti.
“Ime pañca nīvaraṇe pahāyā”ti ime pañca nīvaraṇā santā honti samitā vūpasantā atthaṅgatā abbhatthaṅgatā appitā byappitā sositā visositā byantīkatā.
Tena vuccati “ime pañca nīvaraṇe pahāyā”ti.
“Cetaso upakkilese”ti ime pañca nīvaraṇā cittassa upakkilesā.