avasesā dhammā vīriyasambojjhaṅgasampayuttā …pe…
avasesā dhammā pītisambojjhaṅgasampayuttā …pe…
avasesā dhammā passaddhisambojjhaṅgasampayuttā …pe…
avasesā dhammā samādhisambojjhaṅgasampayuttā.
Tattha katamo upekkhāsambojjhaṅgo?
Idha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, yā tasmiṁ samaye upekkhā upekkhanā ajjhupekkhanā majjhattatā cittassa upekkhāsambojjhaṅgo—
ayaṁ vuccati “upekkhāsambojjhaṅgo”.
Avasesā dhammā upekkhāsambojjhaṅgasampayuttā.
Satta bojjhaṅgā—
satisambojjhaṅgo …pe… upekkhāsambojjhaṅgo.
Tattha katame satta bojjhaṅgā?
Idha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, yo tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti—
ime dhammā kusalā.
Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṁ vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ suññataṁ, tasmiṁ samaye satta bojjhaṅgā honti—
satisambojjhaṅgo …pe… upekkhāsambojjhaṅgo.
Tattha katamo satisambojjhaṅgo?
Yā sati anussati …pe… sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ—
ayaṁ vuccati “satisambojjhaṅgo” …pe….
Tattha katamo upekkhāsambojjhaṅgo?
Yā upekkhā upekkhanā ajjhupekkhanā majjhattatā cittassa upekkhāsambojjhaṅgo—
ayaṁ vuccati “upekkhāsambojjhaṅgo”.
Ime vuccanti “satta bojjhaṅgā”.
Avasesā dhammā sattahi bojjhaṅgehi sampayuttā.
Satta bojjhaṅgā—
satisambojjhaṅgo …pe… upekkhāsambojjhaṅgo.
Tattha katamo satisambojjhaṅgo?
Idha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti.
Ime dhammā kusalā.
Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṁ vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, yā tasmiṁ samaye sati anussati sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ—
ayaṁ vuccati “satisambojjhaṅgo”.
Avasesā dhammā satisambojjhaṅgasampayuttā …pe…
avasesā dhammā dhammavicayasambojjhaṅgasampayuttā …pe…
avasesā dhammā vīriyasambojjhaṅgasampayuttā …pe…
avasesā dhammā pītisambojjhaṅgasampayuttā …pe…
avasesā dhammā passaddhisambojjhaṅgasampayuttā …pe…
avasesā dhammā samādhisambojjhaṅgasampayuttā.
Tattha katamo upekkhāsambojjhaṅgo?
Idha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti.
Ime dhammā kusalā.
Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṁ vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ suññataṁ, yā tasmiṁ samaye upekkhā upekkhanā ajjhupekkhanā majjhattatā cittassa upekkhāsambojjhaṅgo—
ayaṁ vuccati “upekkhāsambojjhaṅgo”.
Avasesā dhammā upekkhāsambojjhaṅgasampayuttā.
Abhidhammabhājanīyaṁ.
3. Pañhāpucchaka
Satta bojjhaṅgā—
satisambojjhaṅgo, dhammavicayasambojjhaṅgo, vīriyasambojjhaṅgo, pītisambojjhaṅgo, passaddhisambojjhaṅgo, samādhisambojjhaṅgo, upekkhāsambojjhaṅgo.
Sattannaṁ bojjhaṅgānaṁ kati kusalā, kati akusalā, kati abyākatā …pe… kati saraṇā, kati araṇā?
3.1. Tika
Siyā kusalā, siyā abyākatā.
Pītisambojjhaṅgo sukhāya vedanāya sampayutto;
cha bojjhaṅgā siyā sukhāya vedanāya sampayuttā, siyā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā.
Siyā vipākā, siyā vipākadhammadhammā.
Anupādinnaanupādāniyā.
Asaṅkiliṭṭhaasaṅkilesikā.
Siyā savitakkasavicārā, siyā avitakkavicāramattā, siyā avitakkaavicārā.
Pītisambojjhaṅgo na pītisahagato, sukhasahagato, na upekkhāsahagato;
cha bojjhaṅgā siyā pītisahagatā, siyā sukhasahagatā, siyā upekkhāsahagatā.
Neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā.
Neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā.
Siyā apacayagāmino, siyā nevācayagāmināpacayagāmino.
Siyā sekkhā, siyā asekkhā.
Appamāṇā.
Appamāṇārammaṇā.
Paṇītā.
Siyā sammattaniyatā, siyā aniyatā.
Na maggārammaṇā, siyā maggahetukā, siyā maggādhipatino;
siyā na vattabbā “maggahetukā”tipi, “maggādhipatino”tipi.
Siyā uppannā, siyā anuppannā, siyā uppādino.
Siyā atītā, siyā anāgatā, siyā paccuppannā.
Na vattabbā “atītārammaṇā”tipi, “anāgatārammaṇā”tipi, “paccuppannārammaṇā”tipi.
Siyā ajjhattā, siyā bahiddhā, siyā ajjhattabahiddhā.
Bahiddhārammaṇā.
Anidassanaappaṭighā.
3.2. 3.2 Duka
3.2.1. Hetugocchaka
Dhammavicayasambojjhaṅgo hetu, cha bojjhaṅgā hetusampayuttā.
Dhammavicayasambojjhaṅgo hetu ceva sahetuko ca, cha bojjhaṅgā na vattabbā “hetū ceva sahetukā cā”ti, sahetukā ceva na ca hetū.
Dhammavicayasambojjhaṅgo hetu ceva hetusampayutto ca, cha bojjhaṅgā na vattabbā “hetū ceva hetusampayuttā cā”ti, hetusampayuttā ceva na ca hetū.
Cha bojjhaṅgā na hetū sahetukā, dhammavicayasambojjhaṅgo na vattabbo “na hetusahetuko”tipi, “na hetuahetuko”tipi.
3.2.2. Cūḷantaraduka
Sappaccayā.
Saṅkhatā.
Anidassanā.
Appaṭighā.
Arūpā.
Lokuttarā.
Kenaci viññeyyā, kenaci na viññeyyā.
3.2.3. Āsavagocchaka
No āsavā.
Anāsavā.
Āsavavippayuttā.
Na vattabbā “āsavā ceva sāsavā cā”tipi, sāsavā ceva no ca āsavātipi.
Na vattabbā “āsavā ceva āsavasampayuttā cā”tipi, “āsavasampayuttā ceva no ca āsavā”tipi.
Āsavavippayuttā.
Anāsavā.
10.3.2.4. Saṁyojanagocchakādi
No saṁyojanā …pe…
no ganthā …pe…
no oghā …pe…
no yogā …pe…