Paṇītā.
Siyā sammattaniyatā, siyā aniyatā.
Na maggārammaṇā, siyā maggahetukā, siyā maggādhipatino, siyā na vattabbā “maggahetukā”tipi, “maggādhipatino”tipi.
Siyā uppannā, siyā anuppannā, siyā uppādino.
Siyā atītā, siyā anāgatā, siyā paccuppannā.
Na vattabbā “atītārammaṇā”tipi, “anāgatārammaṇā”tipi, “paccuppannārammaṇā”tipi.
Siyā ajjhattā, siyā bahiddhā, siyā ajjhattabahiddhā.
Bahiddhārammaṇā.
Anidassanaappaṭighā.
3.2. Duka
Na hetū.
Sahetukā.
Hetusampayuttā.
Na vattabbā hetū ceva sahetukā cāti, sahetukā ceva na ca hetū.
Na vattabbā hetū ceva hetusampayuttā cāti, hetusampayuttā ceva na ca hetū.
Na hetū sahetukā.
Sappaccayā.
Saṅkhatā.
Anidassanā.
Appaṭighā.
Arūpā.
Lokuttarā.
Kenaci viññeyyā, kenaci na viññeyyā.
No āsavā.
Anāsavā.
Āsavavippayuttā.
Na vattabbā “āsavā ceva sāsavā cā”tipi, “sāsavā ceva no ca āsavā”tipi.
Na vattabbā “āsavā ceva āsavasampayuttā cā”tipi, “āsavasampayuttā ceva no ca āsavā”tipi.
Āsavavippayuttā.
Anāsavā.
No saṁyojanā …pe…
no ganthā …pe…
no oghā …pe…
no yogā …pe…
no nīvaraṇā …pe…
no parāmāsā …pe…
sārammaṇā.
No cittā.
Cetasikā.
Cittasampayuttā.
Cittasaṁsaṭṭhā.
Cittasamuṭṭhānā.
Cittasahabhuno.
Cittānuparivattino.
Cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānā.
Cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno.
Cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino.
Bāhirā.
No upādā.
Anupādinnā.
No upādānā …pe…
no kilesā …pe…
na dassanena pahātabbā, na bhāvanāya pahātabbā.
Na dassanena pahātabbahetukā.
Na bhāvanāya pahātabbahetukā.
Siyā savitakkā, siyā avitakkā.
Siyā savicārā, siyā avicārā.
Siyā sappītikā, siyā appītikā.
Siyā pītisahagatā, siyā na pītisahagatā.
Siyā sukhasahagatā, siyā na sukhasahagatā.
Siyā upekkhāsahagatā, siyā na upekkhāsahagatā.
Na kāmāvacarā.
Na rūpāvacarā.
Na arūpāvacarā.
Apariyāpannā.
Siyā niyyānikā, siyā aniyyānikā.
Siyā niyatā, siyā aniyatā.
Anuttarā.
Araṇāti.
Pañhāpucchakaṁ.
Satipaṭṭhānavibhaṅgo niṭṭhito.
Vibhaṅga
Sammappadhānavibhaṅga
1. Suttantabhājanīya
Cattāro sammappadhānā—
idha bhikkhu anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati, uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati, anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati, uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.
Kathañca bhikkhu anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati?
Tattha katame anuppannā pāpakā akusalā dhammā?
Tīṇi akusalamūlāni—
lobho, doso, moho.
Tadekaṭṭhā ca kilesā.
Taṁsampayutto vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho;
taṁsamuṭṭhānaṁ kāyakammaṁ vacīkammaṁ manokammaṁ—
ime vuccanti “anuppannā pāpakā akusalā dhammā”.
Iti imesaṁ anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.
“Chandaṁ janetī”ti.
Tattha katamo chando?
Yo chando chandikatā kattukamyatā kusalo dhammacchando—
ayaṁ vuccati “chando”.
Imaṁ chandaṁ janeti sañjaneti uṭṭhapeti samuṭṭhapeti nibbatteti abhinibbatteti.
Tena vuccati “chandaṁ janetī”ti.
“Vāyamatī”ti.
Tattha katamo vāyāmo?
Yo cetasiko vīriyārambho …pe… sammāvāyāmo—
ayaṁ vuccati “vāyāmo”.
Iminā vāyāmena upeto hoti samupeto upāgato samupāgato upapanno sampanno samannāgato.
Tena vuccati “vāyamatī”ti.
“Vīriyaṁ ārabhatī”ti.
Tattha katamaṁ vīriyaṁ?
Yo cetasiko vīriyārambho …pe… sammāvāyāmo—