Vibhaṅga

Analysis

Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · suttacentral/sc-data · CC0 · Fetched 2026-04-18 · 12625 segments

පෙන්වන කොටස් 4901-5000 න් 12625

Tattha katamaṁ nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatanaṁ nāmasampayuttaṁ?
Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—
idaṁ vuccati “nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatanaṁ nāmasampayuttaṁ”.
Tattha katamo chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanasampayutto?
Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṁ—
ayaṁ vuccati “chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanasampayutto” …pe…
tena vuccati “evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī”ti.
Tasmiṁ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāsampayutto, saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ saṅkhārasampayuttaṁ, viññāṇapaccayā nāmarūpaṁ viññāṇasampayuttaṁ nāmaṁ, nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṁ nāmasampayuttaṁ chaṭṭhāyatanaṁ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanasampayutto, phassapaccayā vedanā phassasampayuttā, vedanāpaccayā taṇhā vedanāsampayuttā, taṇhāpaccayā upādānaṁ taṇhāsampayuttaṁ;
upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṁ.
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
Tattha katamā avijjā?
Yaṁ aññāṇaṁ adassanaṁ …pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ—
ayaṁ vuccati “avijjā”.
Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāsampayutto?
Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṁ—
ayaṁ vuccati “avijjāpaccayā saṅkhāro avijjāsampayutto”.
Tattha katamaṁ saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ saṅkhārasampayuttaṁ?
Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—
idaṁ vuccati “saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ saṅkhārasampayuttaṁ”.
Tattha katamaṁ viññāṇapaccayā nāmarūpaṁ viññāṇasampayuttaṁ nāmaṁ?
Atthi nāmaṁ, atthi rūpaṁ.
Tattha katamaṁ nāmaṁ?
Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho—
idaṁ vuccati “nāmaṁ”.
Tattha katamaṁ rūpaṁ?
Cakkhāyatanassa upacayo, sotāyatanassa upacayo, ghānāyatanassa upacayo, jivhāyatanassa upacayo, kāyāyatanassa upacayo, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ cittajaṁ cittahetukaṁ cittasamuṭṭhānaṁ—
idaṁ vuccati “rūpaṁ”.
Iti idañca nāmaṁ, idañca rūpaṁ.
Idaṁ vuccati “viññāṇapaccayā nāmarūpaṁ viññāṇasampayuttaṁ nāmaṁ”.
Nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṁ nāmasampayuttaṁ chaṭṭhāyatananti.
Atthi nāmaṁ, atthi rūpaṁ.
Tattha katamaṁ nāmaṁ?
Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho—
idaṁ vuccati “nāmaṁ”.
Tattha katamaṁ rūpaṁ?
Cattāro ca mahābhūtā, yañca rūpaṁ nissāya manoviññāṇadhātu vattati—
idaṁ vuccati “rūpaṁ”.
Iti idañca nāmaṁ, idañca rūpaṁ.
Idaṁ vuccati “nāmarūpaṁ”.
Tattha katamaṁ nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṁ nāmasampayuttaṁ chaṭṭhāyatanaṁ?
Cakkhāyatanaṁ, sotāyatanaṁ, ghānāyatanaṁ, jivhāyatanaṁ, kāyāyatanaṁ, manāyatanaṁ—
idaṁ vuccati “nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṁ nāmasampayuttaṁ chaṭṭhāyatanaṁ”.
Tattha katamo chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanasampayutto?
Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṁ—
ayaṁ vuccati “chaṭṭhāyatanapaccayā phasso chaṭṭhāyatanasampayutto” …pe…
tena vuccati “evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī”ti.
Sampayuttacatukkaṁ.
2.8. Aññamaññacatukka
Tasmiṁ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayāpi avijjā;
saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ, viññāṇapaccayāpi saṅkhāro;
viññāṇapaccayā nāmaṁ, nāmapaccayāpi viññāṇaṁ;
nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṁ, chaṭṭhāyatanapaccayāpi nāmaṁ;
chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayāpi chaṭṭhāyatanaṁ;
phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayāpi phasso;
vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayāpi vedanā;
taṇhāpaccayā upādānaṁ, upādānapaccayāpi taṇhā;
upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṁ.
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
Tattha katamā avijjā?
Yaṁ aññāṇaṁ adassanaṁ …pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ—
ayaṁ vuccati “avijjā”.
Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro?
Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṁ—
ayaṁ vuccati “avijjāpaccayā saṅkhāro”.
Tattha katamā saṅkhārapaccayāpi avijjā?
Yaṁ aññāṇaṁ adassanaṁ …pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ—
ayaṁ vuccati “saṅkhārapaccayāpi avijjā”.
Tattha katamaṁ saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ?
Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—
idaṁ vuccati “saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ”.
Tattha katamo viññāṇapaccayāpi saṅkhāro?
Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṁ—
ayaṁ vuccati “viññāṇapaccayāpi saṅkhāro”.
Tattha katamaṁ viññāṇapaccayā nāmaṁ?
Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho—
idaṁ vuccati “viññāṇapaccayā nāmaṁ”.
Tattha katamaṁ nāmapaccayāpi viññāṇaṁ?
Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—
idaṁ vuccati “nāmapaccayāpi viññāṇaṁ”.
Tattha katamaṁ nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṁ?
Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—
idaṁ vuccati “nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṁ”.
Tattha katamaṁ chaṭṭhāyatanapaccayāpi nāmaṁ?
Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho—
idaṁ vuccati “chaṭṭhāyatanapaccayāpi nāmaṁ”.
Tattha katamo chaṭṭhāyatanapaccayā phasso?
Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṁ—
ayaṁ vuccati “chaṭṭhāyatanapaccayā phasso”.
Tattha katamaṁ phassapaccayāpi chaṭṭhāyatanaṁ?
Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—
idaṁ vuccati “phassapaccayāpi chaṭṭhāyatanaṁ”.
Tattha katamā phassapaccayā vedanā?
Yaṁ cetasikaṁ sātaṁ cetasikaṁ sukhaṁ cetosamphassajaṁ sātaṁ sukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā—
ayaṁ vuccati “phassapaccayā vedanā”.
Tattha katamo vedanāpaccayāpi phasso?
Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṁ—
ayaṁ vuccati “vedanāpaccayāpi phasso”.
Tattha katamā vedanāpaccayā taṇhā?
Yo rāgo sārāgo …pe… cittassa sārāgo—
ayaṁ vuccati “vedanāpaccayā taṇhā”.