nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṁ, chaṭṭhāyatanapaccayāpi nāmarūpaṁ;
chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayāpi chaṭṭhāyatanaṁ;
phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayāpi phasso;
vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayāpi vedanā;
taṇhāpaccayā upādānaṁ, upādānapaccayāpi taṇhā;
upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṁ.
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
Aññamaññacatukkaṁ.
2.4.1. Mātikā
Saṅkhārapaccayā avijjā …pe…
viññāṇapaccayā avijjā …pe…
nāmapaccayā avijjā …pe…
chaṭṭhāyatanapaccayā avijjā …pe…
phassapaccayā avijjā …pe…
vedanāpaccayā avijjā …pe…
taṇhāpaccayā avijjā …pe…
upādānapaccayā avijjā …pe…
avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ, viññāṇapaccayā nāmaṁ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṁ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānaṁ, upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṁ.
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
Mātikā.
2.5.1. Akusalacitta
Katame dhammā akusalā?
Yasmiṁ samaye akusalaṁ cittaṁ uppannaṁ hoti somanassasahagataṁ diṭṭhigatasampayuttaṁ rūpārammaṇaṁ vā saddārammaṇaṁ vā gandhārammaṇaṁ vā rasārammaṇaṁ vā phoṭṭhabbārammaṇaṁ vā dhammārammaṇaṁ vā yaṁ yaṁ vā panārabbha, tasmiṁ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ, viññāṇapaccayā nāmaṁ, nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṁ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānaṁ, upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṁ.
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
Tattha katamā avijjā?
Yaṁ aññāṇaṁ adassanaṁ …pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ—
ayaṁ vuccati “avijjā”.
Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro?
Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṁ—
ayaṁ vuccati “avijjāpaccayā saṅkhāro”.
Tattha katamaṁ saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ?
Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu—
idaṁ vuccati “saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ”.
Tattha katamaṁ viññāṇapaccayā nāmaṁ?
Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho—
idaṁ vuccati “viññāṇapaccayā nāmaṁ”.
Tattha katamaṁ nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṁ?
Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu—
idaṁ vuccati “nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṁ”.
Tattha katamo chaṭṭhāyatanapaccayā phasso?
Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṁ—
ayaṁ vuccati “chaṭṭhāyatanapaccayā phasso”.
Tattha katamā phassapaccayā vedanā?
Yaṁ cetasikaṁ sātaṁ cetasikaṁ sukhaṁ cetosamphassajaṁ sātaṁ sukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā—
ayaṁ vuccati “phassapaccayā vedanā”.
Tattha katamā vedanāpaccayā taṇhā?
Yo rāgo sārāgo anunayo anurodho nandī nandirāgo cittassa sārāgo—
ayaṁ vuccati “vedanāpaccayā taṇhā”.
Tattha katamaṁ taṇhāpaccayā upādānaṁ?
Yā diṭṭhi diṭṭhigataṁ diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṁ diṭṭhivipphanditaṁ diṭṭhisaṁyojanaṁ gāho patiṭṭhāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṁ titthāyatanaṁ vipariyāsaggāho—
idaṁ vuccati “taṇhāpaccayā upādānaṁ”.
Tattha katamo upādānapaccayā bhavo?
Ṭhapetvā upādānaṁ, vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho—
ayaṁ vuccati “upādānapaccayā bhavo”.
Tattha katamā bhavapaccayā jāti?
Yā tesaṁ tesaṁ dhammānaṁ jāti sañjāti nibbatti abhinibbatti pātubhāvo—
ayaṁ vuccati “bhavapaccayā jāti”.
Tattha katamaṁ jātipaccayā jarāmaraṇaṁ?
Atthi jarā, atthi maraṇaṁ.
Tattha katamā jarā?
Yā tesaṁ tesaṁ dhammānaṁ jarā jīraṇatā āyuno saṁhāni—
ayaṁ vuccati “jarā”.
Tattha katamaṁ maraṇaṁ?
Yo tesaṁ tesaṁ dhammānaṁ khayo vayo bhedo paribhedo aniccatā antaradhānaṁ—
idaṁ vuccati “maraṇaṁ”.
Iti ayañca jarā, idañca maraṇaṁ.
Idaṁ vuccati “jātipaccayā jarāmaraṇaṁ”.
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotīti.
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa saṅgati hoti, samāgamo hoti, samodhānaṁ hoti, pātubhāvo hoti.
Tena vuccati “evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī”ti.
Tasmiṁ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ, viññāṇapaccayā nāmaṁ, nāmapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānaṁ, upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṁ.
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
Tattha katamā avijjā?
Yaṁ aññāṇaṁ adassanaṁ …pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ—
ayaṁ vuccati “avijjā”.
Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro?
Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṁ—
ayaṁ vuccati “avijjāpaccayā saṅkhāro”.
Tattha katamaṁ saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ?
Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—
idaṁ vuccati “saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ”.
Tattha katamaṁ viññāṇapaccayā nāmaṁ?
Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho—
idaṁ vuccati “viññāṇapaccayā nāmaṁ”.
Nāmapaccayā phassoti.
Tattha katamaṁ nāmaṁ?
Ṭhapetvā phassaṁ, vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho—
idaṁ vuccati “nāmaṁ”.
Tattha katamo nāmapaccayā phasso?
Yo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṁ—
ayaṁ vuccati “nāmapaccayā phasso” …pe…
tena vuccati “evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī”ti.
Tasmiṁ samaye avijjāpaccayā saṅkhāro, saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ, viññāṇapaccayā nāmarūpaṁ, nāmarūpapaccayā chaṭṭhāyatanaṁ, chaṭṭhāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānaṁ, upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṁ.
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
Tattha katamā avijjā?
Yaṁ aññāṇaṁ adassanaṁ …pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ—
ayaṁ vuccati “avijjā”.
Tattha katamo avijjāpaccayā saṅkhāro?
Yā cetanā sañcetanā sañcetayitattaṁ—
ayaṁ vuccati “avijjāpaccayā saṅkhāro”.