Kusalākusalā saṅkhārā oḷārikā, abyākatā saṅkhārā sukhumā.
Dukkhāya vedanāya sampayuttā saṅkhārā oḷārikā, sukhāya ca adukkhamasukhāya ca vedanāhi sampayuttā saṅkhārā sukhumā.
Sukhadukkhāhi vedanāhi sampayuttā saṅkhārā oḷārikā, adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā saṅkhārā sukhumā.
Asamāpannassa saṅkhārā oḷārikā, samāpannassa saṅkhārā sukhumā.
Sāsavā saṅkhārā oḷārikā, anāsavā saṅkhārā sukhumā.
Te te vā pana saṅkhāre upādāyupādāya saṅkhārā oḷārikā sukhumā daṭṭhabbā.
Tattha katame saṅkhārā hīnā paṇītā?
Akusalā saṅkhārā hīnā, kusalābyākatā saṅkhārā paṇītā.
Kusalākusalā saṅkhārā hīnā, abyākatā saṅkhārā paṇītā.
Dukkhāya vedanāya sampayuttā saṅkhārā hīnā, sukhāya ca adukkhamasukhāya ca vedanāhi sampayuttā saṅkhārā paṇītā.
Sukhadukkhāhi vedanāhi sampayuttā saṅkhārā hīnā, adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā saṅkhārā paṇītā.
Asamāpannassa saṅkhārā hīnā, samāpannassa saṅkhārā paṇītā.
Sāsavā saṅkhārā hīnā, anāsavā saṅkhārā paṇītā.
Te te vā pana saṅkhāre upādāyupādāya saṅkhārā hīnā paṇītā daṭṭhabbā.
Tattha katame saṅkhārā dūre?
Akusalā saṅkhārā kusalābyākatehi saṅkhārehi dūre;
kusalābyākatā saṅkhārā akusalehi saṅkhārehi dūre;
kusalā saṅkhārā akusalābyākatehi saṅkhārehi dūre;
akusalābyākatā saṅkhārā kusalehi saṅkhārehi dūre;
abyākatā saṅkhārā kusalākusalehi saṅkhārehi dūre;
kusalākusalā saṅkhārā abyākatehi saṅkhārehi dūre.
Dukkhāya vedanāya sampayuttā saṅkhārā sukhāya ca adukkhamasukhāya ca vedanāhi sampayuttehi saṅkhārehi dūre;
sukhāya ca adukkhamasukhāya ca vedanāhi sampayuttā saṅkhārā dukkhāya vedanāya sampayuttehi saṅkhārehi dūre;
sukhāya vedanāya sampayuttā saṅkhārā dukkhāya ca adukkhamasukhāya ca vedanāhi sampayuttehi saṅkhārehi dūre;
dukkhāya ca adukkhamasukhāya ca vedanāhi sampayuttā saṅkhārā sukhāya vedanāya sampayuttehi saṅkhārehi dūre;
adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā saṅkhārā sukhadukkhāhi vedanāhi sampayuttehi saṅkhārehi dūre;
sukhadukkhāhi vedanāhi sampayuttā saṅkhārā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttehi saṅkhārehi dūre.
Asamāpannassa saṅkhārā samāpannassa saṅkhārehi dūre;
samāpannassa saṅkhārā asamāpannassa saṅkhārehi dūre.
Sāsavā saṅkhārā anāsavehi saṅkhārehi dūre;
anāsavā saṅkhārā sāsavehi saṅkhārehi dūre.
Ime vuccanti saṅkhārā dūre.
Tattha katame saṅkhārā santike?
Akusalā saṅkhārā akusalānaṁ saṅkhārānaṁ santike;
kusalā saṅkhārā kusalānaṁ saṅkhārānaṁ santike;
abyākatā saṅkhārā abyākatānaṁ saṅkhārānaṁ santike.
Dukkhāya vedanāya sampayuttā saṅkhārā dukkhāya vedanāya sampayuttānaṁ saṅkhārānaṁ santike;
sukhāya vedanāya sampayuttā saṅkhārā sukhāya vedanāya sampayuttānaṁ saṅkhārānaṁ santike;
adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā saṅkhārā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttānaṁ saṅkhārānaṁ santike.
Asamāpannassa saṅkhārā asamāpannassa saṅkhārānaṁ santike;
samāpannassa saṅkhārā samāpannassa saṅkhārānaṁ santike.
Sāsavā saṅkhārā sāsavānaṁ saṅkhārānaṁ santike;
anāsavā saṅkhārā anāsavānaṁ saṅkhārānaṁ santike.
Ime vuccanti saṅkhārā santike.
Te te vā pana saṅkhāre upādāyupādāya saṅkhārā dūre santike daṭṭhabbā.
1.5. Viññāṇakkhandha
Tattha katamo viññāṇakkhandho?
Yaṁ kiñci viññāṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā, tadekajjhaṁ abhisaññūhitvā abhisaṅkhipitvā—
ayaṁ vuccati viññāṇakkhandho.
Tattha katamaṁ viññāṇaṁ atītaṁ?
Yaṁ viññāṇaṁ atītaṁ niruddhaṁ vigataṁ vipariṇataṁ atthaṅgataṁ abbhatthaṅgataṁ uppajjitvā vigataṁ atītaṁ atītaṁsena saṅgahitaṁ, cakkhuviññāṇaṁ sotaviññāṇaṁ ghānaviññāṇaṁ jivhāviññāṇaṁ kāyaviññāṇaṁ manoviññāṇaṁ—
idaṁ vuccati viññāṇaṁ atītaṁ.
Tattha katamaṁ viññāṇaṁ anāgataṁ?
Yaṁ viññāṇaṁ ajātaṁ abhūtaṁ asañjātaṁ anibbattaṁ anabhinibbattaṁ apātubhūtaṁ anuppannaṁ asamuppannaṁ anuṭṭhitaṁ asamuṭṭhitaṁ anāgataṁ anāgataṁsena saṅgahitaṁ, cakkhuviññāṇaṁ sotaviññāṇaṁ ghānaviññāṇaṁ jivhāviññāṇaṁ kāyaviññāṇaṁ manoviññāṇaṁ—
idaṁ vuccati viññāṇaṁ anāgataṁ.
Tattha katamaṁ viññāṇaṁ paccuppannaṁ?
Yaṁ viññāṇaṁ jātaṁ bhūtaṁ sañjātaṁ nibbattaṁ abhinibbattaṁ pātubhūtaṁ uppannaṁ samuppannaṁ uṭṭhitaṁ samuṭṭhitaṁ paccuppannaṁ paccuppannaṁsena saṅgahitaṁ, cakkhuviññāṇaṁ sotaviññāṇaṁ ghānaviññāṇaṁ jivhāviññāṇaṁ kāyaviññāṇaṁ manoviññāṇaṁ—
idaṁ vuccati viññāṇaṁ paccuppannaṁ.
Tattha katamaṁ viññāṇaṁ ajjhattaṁ?
Yaṁ viññāṇaṁ tesaṁ tesaṁ sattānaṁ ajjhattaṁ paccattaṁ niyakaṁ pāṭipuggalikaṁ upādinnaṁ, cakkhuviññāṇaṁ sotaviññāṇaṁ ghānaviññāṇaṁ jivhāviññāṇaṁ kāyaviññāṇaṁ manoviññāṇaṁ—
idaṁ vuccati viññāṇaṁ ajjhattaṁ.
Tattha katamaṁ viññāṇaṁ bahiddhā?
Yaṁ viññāṇaṁ tesaṁ tesaṁ parasattānaṁ parapuggalānaṁ ajjhattaṁ paccattaṁ niyakaṁ pāṭipuggalikaṁ upādinnaṁ, cakkhuviññāṇaṁ sotaviññāṇaṁ ghānaviññāṇaṁ jivhāviññāṇaṁ kāyaviññāṇaṁ manoviññāṇaṁ—
idaṁ vuccati viññāṇaṁ bahiddhā.
Tattha katamaṁ viññāṇaṁ oḷārikaṁ sukhumaṁ?
Akusalaṁ viññāṇaṁ oḷārikaṁ, kusalābyākatā viññāṇā sukhumā.
Kusalākusalā viññāṇā oḷārikā, abyākataṁ viññāṇaṁ sukhumaṁ.
Dukkhāya vedanāya sampayuttaṁ viññāṇaṁ oḷārikaṁ, sukhāya ca adukkhamasukhāya ca vedanāhi sampayuttā viññāṇā sukhumā.
Sukhadukkhāhi vedanāhi sampayuttā viññāṇā oḷārikā, adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttaṁ viññāṇaṁ sukhumaṁ.
Asamāpannassa viññāṇaṁ oḷārikaṁ, samāpannassa viññāṇaṁ sukhumaṁ.
Sāsavaṁ viññāṇaṁ oḷārikaṁ, anāsavaṁ viññāṇaṁ sukhumaṁ.
Taṁ taṁ vā pana viññāṇaṁ upādāyupādāya viññāṇaṁ oḷārikaṁ sukhumaṁ daṭṭhabbaṁ.
Tattha katamaṁ viññāṇaṁ hīnaṁ paṇītaṁ?
Akusalaṁ viññāṇaṁ hīnaṁ, kusalābyākatā viññāṇā paṇītā.
Kusalākusalā viññāṇā hīnā, abyākataṁ viññāṇaṁ paṇītaṁ.
Dukkhāya vedanāya sampayuttaṁ viññāṇaṁ hīnaṁ, sukhāya ca adukkhamasukhāya ca vedanāhi sampayuttā viññāṇā paṇītā.
Sukhadukkhāhi vedanāhi sampayuttā viññāṇā hīnā, adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttaṁ viññāṇaṁ paṇītaṁ.
Asamāpannassa viññāṇaṁ hīnaṁ, samāpannassa viññāṇaṁ paṇītaṁ.
Sāsavaṁ viññāṇaṁ hīnaṁ, anāsavaṁ viññāṇaṁ paṇītaṁ.
Taṁ taṁ vā pana viññāṇaṁ upādāyupādāya viññāṇaṁ hīnaṁ paṇītaṁ daṭṭhabbaṁ.
Tattha katamaṁ viññāṇaṁ dūre?
Akusalaṁ viññāṇaṁ kusalābyākatehi viññāṇehi dūre;
kusalābyākatā viññāṇā akusalā viññāṇā dūre;
kusalaṁ viññāṇaṁ akusalābyākatehi viññāṇehi dūre;
akusalābyākatā viññāṇā kusalā viññāṇā dūre;
abyākataṁ viññāṇaṁ kusalākusalehi viññāṇehi dūre;
kusalākusalā viññāṇā abyākatā viññāṇā dūre.
Dukkhāya vedanāya sampayuttaṁ viññāṇaṁ sukhāya ca adukkhamasukhāya ca vedanāhi sampayuttehi viññāṇehi dūre;
sukhāya ca adukkhamasukhāya ca vedanāhi sampayuttā viññāṇā dukkhāya vedanāya sampayuttā viññāṇā dūre;
sukhāya vedanāya sampayuttaṁ viññāṇaṁ dukkhāya ca adukkhamasukhāya ca vedanāhi sampayuttehi viññāṇehi dūre;
dukkhāya ca adukkhamasukhāya ca vedanāhi sampayuttā viññāṇā sukhāya vedanāya sampayuttā viññāṇā dūre;
adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttaṁ viññāṇaṁ sukhadukkhāhi vedanāhi sampayuttehi viññāṇehi dūre;
sukhadukkhāhi vedanāhi sampayuttā viññāṇā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā viññāṇā dūre.
Asamāpannassa viññāṇaṁ samāpannassa viññāṇā dūre;
samāpannassa viññāṇaṁ asamāpannassa viññāṇā dūre.
Sāsavaṁ viññāṇaṁ anāsavā viññāṇā dūre;
anāsavaṁ viññāṇaṁ sāsavā viññāṇā dūre—
idaṁ vuccati viññāṇaṁ dūre.
Tattha katamaṁ viññāṇaṁ santike?
Akusalaṁ viññāṇaṁ akusalassa viññāṇassa santike;