Vibhaṅga

Analysis

Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · suttacentral/sc-data · CC0 · Fetched 2026-04-18 · 12625 segments

පෙන්වන කොටස් 10601-10700 න් 12625

Ime tayo āsavā.
Tattha katamāni tīṇi saṁyojanāni?
Sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso.
Tattha katamā sakkāyadiṭṭhi?
Idha assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto, sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto—
rūpaṁ attato samanupassati rūpavantaṁ vā attānaṁ attani vā rūpaṁ rūpasmiṁ vā attānaṁ.
Vedanaṁ …pe…
saññaṁ …pe…
saṅkhāre …pe…
viññāṇaṁ attato samanupassati viññāṇavantaṁ vā attānaṁ attani vā viññāṇaṁ viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.
Yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ …pe… vipariyāsaggāho—
ayaṁ vuccati “sakkāyadiṭṭhi”.
Tattha katamā vicikicchā?
Satthari kaṅkhati vicikicchati, dhamme kaṅkhati vicikicchati, saṅghe kaṅkhati vicikicchati, sikkhāya kaṅkhati vicikicchati, pubbante kaṅkhati vicikicchati, aparante kaṅkhati vicikicchati, pubbantāparante kaṅkhati vicikicchati, idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu kaṅkhati vicikicchati.
Yā evarūpā kaṅkhā kaṅkhāyanā kaṅkhāyitattaṁ thambhitattaṁ cittassa manovilekho—
ayaṁ vuccati “vicikicchā”.
Tattha katamo sīlabbataparāmāso?
“Ito bahiddhā samaṇabrāhmaṇānaṁ sīlena suddhi vatena suddhi sīlabbatena suddhī”ti—
yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ …pe… vipariyāsaggāho—
ayaṁ vuccati “sīlabbataparāmāso”.
Imāni tīṇi saṁyojanāni.
Tattha katamā tisso taṇhā?
Kāmataṇhā, bhavataṇhā, vibhavataṇhā.
Tattha katamā bhavataṇhā?
Bhavadiṭṭhisahagato rāgo sārāgo cittassa sārāgo—
ayaṁ vuccati “bhavataṇhā”.
Tattha katamā vibhavataṇhā?
Ucchedadiṭṭhisahagato rāgo sārāgo cittassa sārāgo—
ayaṁ vuccati “vibhavataṇhā”.
Avasesā taṇhā kāmataṇhā.
Tattha katamā kāmataṇhā?
Kāmadhātupaṭisaṁyutto rāgo sārāgo cittassa sārāgo—
ayaṁ vuccati “kāmataṇhā”.
(…) Rūpadhātuarūpadhātupaṭisaṁyutto rāgo sārāgo cittassa sārāgo—
ayaṁ vuccati “bhavataṇhā”.
(…) Ucchedadiṭṭhisahagato rāgo sārāgo cittassa sārāgo—
ayaṁ vuccati “vibhavataṇhā”.
Imā tisso taṇhā.
Tattha katamā aparāpi tisso taṇhā?
Kāmataṇhā, rūpataṇhā, arūpataṇhā.
Tattha katamā kāmataṇhā?
Kāmadhātupaṭisaṁyutto rāgo sārāgo cittassa sārāgo—
ayaṁ vuccati “kāmataṇhā”.
Tattha katamā rūpataṇhā?
Rūpadhātupaṭisaṁyutto rāgo sārāgo cittassa sārāgo—
ayaṁ vuccati “rūpataṇhā”.
Tattha katamā arūpataṇhā?
Arūpadhātupaṭisaṁyutto rāgo sārāgo cittassa sārāgo—
ayaṁ vuccati “arūpataṇhā”.
Imā tisso taṇhā.
Tattha katamā aparāpi tisso taṇhā?
Rūpataṇhā, arūpataṇhā, nirodhataṇhā.
Tattha katamā rūpataṇhā?
Rūpadhātupaṭisaṁyutto rāgo sārāgo cittassa sārāgo—
ayaṁ vuccati “rūpataṇhā”.
Tattha katamā arūpataṇhā?
Arūpadhātupaṭisaṁyutto rāgo sārāgo cittassa sārāgo—
ayaṁ vuccati “arūpataṇhā”.
Tattha katamā nirodhataṇhā?
Ucchedadiṭṭhisahagato rāgo sārāgo cittassa sārāgo—
ayaṁ vuccati “nirodhataṇhā”.
Imā tisso taṇhā.
Tattha katamā tisso esanā?
Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā.
Tattha katamā kāmesanā?
Yo kāmesu kāmacchando …pe…
kāmajjhosānaṁ—
ayaṁ vuccati “kāmesanā”.
Tattha katamā bhavesanā?
Yo bhavesu bhavacchando …pe…
bhavajjhosānaṁ—
ayaṁ vuccati “bhavesanā”.
Tattha katamā brahmacariyesanā?
“Sassato loko”ti vā, “asassato loko”ti vā …pe…
“neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti vā yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ …pe… vipariyāsaggāho—
ayaṁ vuccati “brahmacariyesanā”.
Tattha katamā kāmesanā?
Kāmarāgo, tadekaṭṭhaṁ akusalaṁ kāyakammaṁ vacīkammaṁ manokammaṁ—
ayaṁ vuccati “kāmesanā”.
Tattha katamā bhavesanā?
Bhavarāgo tadekaṭṭhaṁ akusalaṁ kāyakammaṁ vacīkammaṁ manokammaṁ—
ayaṁ vuccati “bhavesanā”.
Tattha katamā brahmacariyesanā?
Antaggāhikā diṭṭhi tadekaṭṭhaṁ akusalaṁ kāyakammaṁ vacīkammaṁ manokammaṁ—
ayaṁ vuccati “brahmacariyesanā”.
Imā tisso esanā.
Tattha katamā tisso vidhā?
“Seyyohamasmī”ti vidhā, “sadisohamasmī”ti vidhā, “hīnohamasmī”ti vidhā—
imā tisso vidhā.
Tattha katamāni tīṇi bhayāni?
Jātibhayaṁ, jarābhayaṁ, maraṇabhayaṁ.
Tattha katamaṁ jātibhayaṁ?
Jātiṁ paṭicca bhayaṁ bhayānakaṁ chambhitattaṁ lomahaṁso cetaso utrāso—
idaṁ vuccati “jātibhayaṁ”.
Tattha katamaṁ jarābhayaṁ?
Jaraṁ paṭicca bhayaṁ bhayānakaṁ chambhitattaṁ lomahaṁso cetaso utrāso—
idaṁ vuccati “jarābhayaṁ”.
Tattha katamaṁ maraṇabhayaṁ?
Maraṇaṁ paṭicca bhayaṁ bhayānakaṁ chambhitattaṁ lomahaṁso cetaso utrāso—
idaṁ vuccati “maraṇabhayaṁ”.