Vibhaṅga

Analysis

Buddha Jayanthi Tipiṭaka · pathnirvana/tipitaka.lk · CC BY-ND 4.0 · Fetched 2026-04-18 · 4234 segments

පෙන්වන කොටස් 3801-3900 න් 4234

978. තත්ථ කතමො ඡ ඡන්දරාගා ගෙහසිතා ධම්මා: මනාපියෙසු රූපෙසු ගෙහසිතො රාගො සාරාගො චිත්තස්ස සාරාගො. මනාපියෙසු සද්දෙසු -පෙ- මනාපියෙසු ගන්ධෙසු -පෙ- මනාපියෙසු රසෙසු -පෙ- මනාපියෙසු ඵොට්ඨබ්බෙසු -පෙ- මනාපියෙසු ධම්මෙසු ගෙහසිතො රාගො සාරාගො චිත්තස්ස සාරාගො, ඉමෙ ඡ ඡන්දරාගා ගෙහසිතා ධම්මා.
979. තත්ථ කතමානි ඡ විරොධවත්ථූනි: අමනාපියෙසු රූපෙසු චිත්තස්ස ආඝාතො පටිඝාතො චණ්ඩික්කං අසුරොපො අනත්තමනතා චිත්තස්ස. අමනාපියෙසු සද්දෙසු -පෙ- අමනාපියෙසු ගන්ධෙසු -පෙ- අමනාපියෙසු රසෙසු -පෙ- අමනාපියෙසු ඵොට්ඨබ්බෙසු -පෙ- අමනාපියෙසු ධම්මෙසු චිත්තස්ස ආඝාතො පටිඝාතො චණ්ඩික්කං අසුරොපො අනත්තමනතා චිත්තස්ස, ඉමානි ඡ විරොධෙවත්ථුනි.
980. තත්ථ කතමා ඡ තණ්හාකායා: රූපතණ්හා සද්දතණ්හා ගන්ධතණ්හා රසතණ්හා ඵොට්ඨබ්බතණ්හා ධම්මතණ්හා. ඉමෙ ඡ තණ්හාකායා.
981. තත්ථ කතමො ඡ අගාරවා: සත්ථරි අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො, ධම්මෙ අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො, සඞ්ඝෙ අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො, සික්ඛාය අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො. අප්පමාදො අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො. පටිසන්ථාරෙ අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො ඉමෙ ඡ අගාරවා.
982. තත්ථ කතමො ඡ පරිහානියා ධම්මා: කම්මාරාමතා භස්සාරාමතා නිද්දාරාමතා සඞ්ගණිකාරාමතා සංසග්ගාරාමතා පපඤ්චාරාමතා, ඉමෙ ඡ පරිහානියා ධම්මා.
983. තත්ථ කතමෙ අපරෙපි ඡ පරිහානියා ධම්මා: කම්මාරාමතා භස්සාරාමතා නිද්දාරාමතා සඞ්ගණිකාරාමතා දොවචස්සතා පාපමිත්තතා. ඉමෙ ඡ පරිහානියා ධම්මා.
984. තත්ථ කතමෙ ඡ සොමනස්සුපවිචාරා: චක්ඛුනා රූපං දිස්වා සොමනස්සට්ඨානියං රූපං උපවිචරති. සොතෙන සද්දං සුත්වා -පෙ- ඝානෙන ගන්ධං ඝායිත්වා -පෙ- ජිව්හාය රසං සායිත්වා -පෙ- කායෙන ඵොට්ඨබ්බං ඵුසිත්වා -පෙ- මනසා ධම්මං විඤ්ඤාය සොමනස්සට්ඨානීයං ධම්මං උපවිචරති, ඉමෙ ඡ සොමනස්සුපවිචාරා.
985. තත්ථ කතමෙ ඡ දොමනස්සුපවිචාරා: චක්ඛුනා රූපං දිස්වා දොමනස්සට්ඨානියං රූපං උපවිචරති. සොතෙන සද්දං සුත්වා -පෙ- ඝානෙන ගන්ධං ඝායිත්වා -පෙ- ජිව්හාය රසං සායිත්වා -පෙ- කායෙන ඵොට්ඨබ්බං ඵුසිත්වා -පෙ- මනසා ධම්මං විඤ්ඤාය දොමනස්සට්ඨානීයං ධම්මං උපවිචරති, ඉමෙ ඡ දොමනස්සුපවිචාරා.
986. තත්ථ කතමො ඡ උපෙක්ඛූපවිචාරා: චක්ඛුනා රූපං දිස්වා උපෙක්ඛාඨානීයං රූපං උපවිචරති. සොතෙන සද්දං සුත්වා -පෙ- ඝානෙන ගන්ධං ඝායිත්වා -පෙ- ජිව්හාය රසං සායිත්වා -පෙ- කායෙන ඵොට්ඨබ්බං ඵුසිත්වා -පෙ- මනසා ධම්මං විඤ්ඤාය උපෙක්ඛාඨානීයං ධම්මං උපවිචරති, ඉමෙ ඡ උපෙක්ඛූපවිචාරා.
987. තත්ථ කතමානි ඡ ගෙහසිතානි සොමනස්සානි: මනාපියෙසු රූපෙසු ගෙහසිතං චෙතසිකං සාතං චෙතසිකං සුඛං, චෙතො සම්ඵස්සජං සාතං සුඛං වෙදයිතං, චෙතො සම්ඵස්සජා සාතා සුඛා වෙදනා, මනාපියෙසු සද්දෙසු -පෙ- මනාපියෙසු ගන්ධෙසු -පෙ- මනාපියෙසු රසෙසු -පෙ- මනාපියෙසු ඵොට්ඨබ්බෙසු -පෙ- මනාපියෙසු ධම්මෙසු ගෙහසිතං චෙතසිකං සාතං චෙතසිකං සුඛං චෙතො සම්ඵස්සජං සාතං සුඛං වෙදයිතං, චෙතොසම්ඵස්සජා සාතා සුඛා වෙදනා, ඉමානි ඡ ගෙහසිතානි සොමනස්සානි.
988. තත්ථ කතමානි ඡ ගෙහසිතානි දොමනස්සානි: අමනාපියෙසු රූපෙසු ගෙහසිතං චෙතසිකං අසාතං චෙතසිකං දුක්ඛං, චෙතො සම්ඵස්සජං අසාතං දුක්ඛං වෙදයිතං, චෙතොසම්ඵස්සජා අසාතා දුක්ඛා වෙදනා, අමනාපියෙසු සද්දෙසු -පෙ- අමනාපියෙසු ගන්ධෙසු -පෙ- අමනාපියෙසු රසොසු -පෙ- අමනාපියෙසු ඵොට්ඨබ්බෙසු -පෙ- අමනාපියෙසු ධම්මෙසු ගෙහසිතං චෙතසිකං අසාතං චෙතසිකං දුක්ඛං චෙතොසම්ඵස්සජං අසාතං දුක්ඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා අසාතා දුක්ඛා වෙදනා, ඉමානි ඡ ගෙහසිතානි දොමනස්සානි.
989. තත්ථ කතමා ඡ ගෙහසිතා උපෙක්ඛා: උපෙක්ඛාඨානීයෙසු රූපෙසු ගෙහසිතං චෙතසිකං නෙවසාතං නාසාතං චෙතොසම්ඵස්සජං අදුක්ඛමසුඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා උපෙක්ඛාඨානීයෙසු සද්දෙසු -පෙ- උපෙක්ඛාඨානීයෙසු ගන්ධෙසු -පෙ- උපෙක්ඛාඨානීයෙසු රසෙසු -පෙ- උපෙක්ඛාඨානීයෙසු ඵොට්ඨබ්බෙසු -පෙ- උපෙක්ඛාඨානීයෙසු ධම්මෙසු ගෙහසිතං චෙතසිකං නෙවසාතං නාසාතං චෙතොසම්ඵස්සජං අදුක්ඛමසුඛං වෙදයිතං චෙතොසම්ඵස්සජා අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා, ඉමා ඡ ගෙහසිතා උපෙක්ඛා.
990. තත්ථ කතමා ඡ දිට්ඨියො: අත්ථි මෙ අත්තාති වා අස්ස සච්චතො ථෙතතො දිට්ඨි උප්පජ්ජති, නත්ථි මෙ අත්තාති වා අස්ස සච්චතො ථෙතතො දිට්ඨි උප්පජ්ජති. අත්තනා වා අත්තානං සඤ්ජානාමීති වා අස්ස සච්චතො ථෙතතො දිට්ඨි උප්පජ්ජති. අත්තනා වා අනත්තානං සඤ්ජානාමීති වා අස්ස සච්චතො ථෙතතො දිට්ඨි උප්පජ්ජති. අනත්තනා වා අත්තානං සඤ්ජානාමීති වා අස්ස සච්චතො ථෙතතො දිට්ඨි උප්පජ්ජති. අථ වා පනස්ස එවං දිට්ඨි හොති. සො මෙ අයං අත්තා වදො වෙදෙය්යො. තත්ර තත්ර දීඝරත්තං කල්යාණපාපකානං කම්මානං විපාකං පච්චනුභොති න සො ජාතො නාහොසි. න සො ජාතො න භවිස්සති. නිච්චො ධුවො සස්සතො අවිපරිණාමධම්මොති වා පනස්ස සච්චතො ථෙතතො දිට්ඨි උප්පජ්ජති, ඉමා ඡ දිට්ඨියො.
ඡක්කං.
991. තත්ථ කතමෙ සත්තානුසයා: කාමරාගානුසයො පටිඝානුසයො මානානුසයො දිට්ඨානුසයො විචිකිච්ඡානුසයො භවරාගානුසයො අවිජ්ජානුසයො, ඉමෙ සත්ත අනුසයා.
992. තත්ථ කතමානි සත්ත සඤ්ඤොජනානි: කාමරාගසඤ්ඤොජනං පටිඝසඤ්ඤොජනං මානසඤ්ඤොජනං දිට්ඨිසඤ්ඤොජනං විචිකිච්ඡාසඤ්ඤොජනං භවරාගසඤ්ඤොජනං අවිජ්ජාසඤ්ඤොජනං, ඉමානි සත්ත සඤ්ඤොජනානි.
993. තත්ථ කතමානි සත්ත පරියුට්ඨානානි: කාමරාගපරියුට්ඨානං පටිඝපරියුට්ඨානං මානපරියුට්ඨානං දිට්ඨිපරියුට්ඨානං විචිකිච්ඡාපරියුට්ඨානං භවරාගපරියුට්ඨානං අවිජ්ජාපරියුට්ඨානං, ඉමානි සත්ත පරියුට්ඨානානි.
994. තත්ථ කතමෙ සත්ත අසද්ධම්මා: අස්සද්ධො හොති, අහිරිකො හොති, අනොත්තප්පී හොති, අප්පස්සුතො හොති. කුසීතො හොති. මුට්ඨස්සති හොති, දුප්පඤ්ඤො හොති. ඉමො සත්ත අසද්ධම්මා.
995. තත්ථ කතමානි සත්ත දුච්චරිතානි: පාණාතිපාතො අදින්නාදානං කාමෙසු මිච්ඡාචාරො මුසාවාදො පිසුනාවාචා ඵරුසාවාචා සම්ඵප්පලාපො. ඉමානි සත්ත දුච්චරිතානි.
996. තත්ථ කතමො සත්ත මානා: මානො අතිමානො මානාතිමානො ඔමානො අධිමානො අස්මිමානො මිච්ඡාමානො. ඉමෙ සත්ත මානා.
997. තත්ථ කතමා සත්ත දිට්ඨියො: ඉධෙකච්චො සමණො වා බ්රාහ්මණො වා එවංවාදී හොති එවංදිට්ඨි. යතො ඛො භො අයං අත්තා රූපී චාතුම්මහාභූතිකො මාතාපෙත්තිකසම්භවො කායස්ස භෙදා උච්ඡිජ්ජති විනස්සති න හොති පරම්මරණා එත්තාවතා ඛො භො අයං අත්තා සම්මා සමුච්ඡින්නො හොතීති. ඉත්ථෙකෙ සතො සත්තස්ස උච්ඡෙදං විනාසං විභවං පඤ්ඤාපෙන්ති.
තමඤ්ඤො එවමාහ: අත්ථි ඛො භො එසො අත්තා යං ත්වං වදෙසි නෙසො නත්ථීති වදාමි. නො ච ඛො භො අයං අත්තා එත්තාවතා සම්මා සමුච්ඡින්නො හොති. අත්ථි ඛො භො අඤ්ඤො අත්තා දිබ්බො රූපී කාමාවචරො කබළිඞ්කාරභක්ඛො, තං ත්වං න ජානාසි න පස්සසි තමහං ජානාමි පස්සාමි. සො ඛො භො අත්තා යතො කායස්ස භෙදා උච්ඡිජ්ජති විනස්සති න හොති පරම්මරණා, එත්තාවතා ඛො භො අයං අත්තා සම්මා සමුච්ඡින්නො හොතීති, ඉත්ථෙකෙ සතො සත්තස්ස උච්ඡෙදං විනාසං විභවං පඤ්ඤාපෙන්ති.
තමඤ්ඤො එවමාහ: අත්ථි ඛො භො එසො අත්තා යං ත්වං වදෙසි නෙසො නත්ථීති වදාමි. නො ච ඛො භො අයං අත්තා එත්තාවතා සම්මා සමුච්ඡින්නො හොති අත්ථි ඛො භො අඤ්ඤො අත්තා දිබ්බො රූපී මනොමයො සබ්බඞ්ගපච්චඞ්ගී අහීනින්ද්රියො, තං ත්වං න ජානාසි න පස්සසි, තමහං ජානාමි පස්සාමි. සො ඛො භො අත්තා යතො කායස්ස භෙදා උච්ඡිජ්ජති, විනස්සති, න හොති, පරම්මරණා. එත්තාවතා ඛො භො අයං අත්තා සම්මා සමුච්ඡින්නො හොතීති, ඉත්ථෙකෙ සතො සත්තස්ස උච්ඡෙදං විනාසං විභවං පඤ්ඤාපෙන්ති.
තමඤ්ඤො එවමාහ: අත්ථි ඛො භො එසො අත්තා යං ත්වං වදෙසි නෙසො නත්ථීති වදාමි. නො ච ඛො භො අයං අත්තා එත්තාවතා සම්මා සමුච්ඡින්නො හොති. අත්ථි ඛො භො අඤ්ඤො අත්තා සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා පටිඝසඤ්ඤානං අත්ථඞ්ගමා නානත්තසඤ්ඤානං අමනසිකාරා අනන්තො ආකාසොති ආකාසානඤ්චායතනූපගො තං ත්වං න ජානාසි න පස්සසි, තමහං ජානාමි පස්සාමි. සො ඛො භො අත්තා යතො කායස්ස භෙදා උච්ඡිජ්ජති, විනස්සති, න හොති පරම්මරණා. එත්තාවතා ඛො භො අයං අත්තා සම්මා සමුච්ඡින්නො හොතීති, ඉත්ථෙකෙ සතො සත්තස්ස උච්ඡෙදං විනාසං විභවං පඤ්ඤාපෙන්ති.
තමඤ්ඤො එවමාහ: අත්ථි ඛො භො එසො අත්තා යං ත්වං වදෙසි නෙසො නත්ථීති වදාමි. නො ච ඛො භො අයං අත්තා එත්තාවතා සම්මා සමුච්ඡින්නො හොති. අත්ථි ඛො භො අඤ්ඤො අත්තා සබ්බසො, ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම අනන්තං විඤ්ඤාණන්ති විඤ්ඤාණඤ්චායතනූපගො, තං ත්වං න ජානාසි න පස්සසි තමහං ජානාමි පස්සාමි. සො ඛො භො අත්තා යතො කායස්ස භෙදා උච්ඡිජ්ජති විනස්සති න හොති පරම්මරණා, එත්තාවතා ඛො භො අයං අත්තා සම්මා සමුච්ඡින්නො හොතීති, ඉත්ථෙකෙ සතො සත්තස්ස උච්ඡෙදං විනාසං විභවං පඤ්ඤාපෙන්ති.
තමඤ්ඤො එවමාහ: අත්ථි ඛො භො එසො අත්තා යං ත්වං වදෙසි නෙසො නත්ථීති වදාමි. නො ච ඛො භො අයං අත්තා එත්තාවතා සම්මා සමුච්ඡින්නො හොති. අත්ථි ඛො භො අඤ්ඤො අත්තා සබ්බසො, විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම නත්ථි කිඤ්චීති ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම නත්ථි කිඤ්චීති ආකිඤ්චඤ්ඤායතනූපගො, තං ත්වං න ජානාසි න පස්සසි, තමහං ජානාමි පස්සාමි. සො ඛො භො අත්තා යතො කායස්ස භෙදා උච්ඡිජ්ජති විනස්සති න හොති පරම්මරණා, එත්තාවතා ඛො භො අයං අත්තා සම්මා සමුච්ඡින්නො හොතීති, ඉත්ථෙකෙ සතො සත්තස්ස උච්ඡෙදං විනාසං විභවං පඤ්ඤාපෙන්ති.
තමඤ්ඤො එවමාහ: අත්ථි ඛො භො එසො අත්තා යං ත්වං වදෙසි නෙසො නත්ථීති වදාමි. නො ච ඛො භො අයං අත්තා එත්තාවතා සම්මා සමුච්ඡින්නො හොති. අත්ථි ඛො භො අඤ්ඤො අත්තා සබ්බසො, ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනූපගො. තං ත්වං න ජානාසි න පස්සසි, තමහං ජානාමි පස්සාමි. සො ඛො භො අත්තා යතො කායස්ස භෙදා උච්ඡිජ්ජති විනස්සති න හොති පරම්මරණා, එත්තාවතා ඛො භො අයං අත්තා සම්මා සමුච්ඡින්නො හොතීති, ඉත්ථෙකෙ සතො සත්තස්ස උච්ඡෙදං විනාසං විභවං පඤ්ඤාපෙන්ති. ඉමෙ සත්ත දිට්ඨියො.
සත්තකං.
998. තත්ථ කතමානි අට්ඨ කිලෙසවත්ථූනි: ලොභො දොසො මොහො මානො දිට්ඨි විචිකිච්ඡා ථිනං උද්ධච්චං. ඉමානි අට්ඨ කිලෙසවත්ථූනි.
999. තත්ථ කතමානි අට්ඨ කුසීතවත්ථූනි: ඉධ භික්ඛුනා කම්මං කාතබ්බං හොති, තස්ස එවං හොති: කම්මං ඛො මෙ කාතබ්බං භවිස්සති. කම්මං ඛො පන මෙ කරොන්තස්ස කායො කිලමිස්සති. හන්දාහං නිපජ්ජාමීති සො නිපජ්ජති න විරියං ආරභති අප්පත්තස්ස පත්තියා අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියාය. ඉදං පඨමං කුසීතවත්ථු.
පුන චපරං භික්ඛුනා කම්මං කතං හොති. තස්ස එවං හොති: අහං ඛො කම්මං අකාසිං, කම්මං ඛො පන මෙ කරොන්තස්ස කායො කිලන්තො හන්දාහං නිපජ්ජාමීති සො නිපජ්ජති. න විරියං ආරභති අප්පත්තස්ස පත්තියා, අනධිගතස්ස අධිගමාය, අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියාය. ඉදං දුතියං කුසීතවත්ථු.
පුන චපරං භික්ඛුනා මග්ගො ගන්තබ්බො හොති, තස්ස එවං හොති: මග්ගො ඛො පන මෙ ගන්තබ්බො භවිස්සති. මග්ගං ඛො පන මෙ ගච්ඡන්තස්ස කායො කිලමිස්සති, හන්දාහං නිපජ්ජාමීති, සො නිපජ්ජති. න විරියං ආරභති අප්පත්තස්ස පත්තියා අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියාය. ඉදං තතියං කුසීතවත්ථු.
පුන චපරං භික්ඛුනා මග්ගො ගතො හොති. තස්ස එවං හොති: අහං ඛො මග්ගං අගමාසිං. මග්ගං ඛො පන මෙ ගච්ඡන්තස්ස කායො කිලන්තො හන්දාහං නිපජ්ජාමීති. සො නිපජ්ජති. න විරියං ආරභති. අප්පත්තස්ස පත්තියා අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියාය. ඉදං චතුත්ථං කුසීතවත්ථු.
පුන චපරං භික්ඛු ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො න ලභති ලූඛස්ස වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං. තස්ස එවං හොති: අහං ඛො ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො නාලත්ථං ලූඛස්ස වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං. තස්ස මෙ කායො කිලන්තො අකම්මඤ්ඤො හන්දාහං නිපජ්ජාමීති. සො නිපජ්ජති, න විරියං ආරභති අප්පත්තස්ස පත්තියා අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියාය. ඉදං පඤ්චමං කුසීතවත්ථු.
පුන චපරං භික්ඛු ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො ලභති ලූඛස්ස වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං. තස්ස එවං හොති: අහං ඛො ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො අලත්ථං ලූඛස්ස වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරි. තස්ස මෙ කායො කිලන්තො අකම්මඤ්ඤො මාසාචිතං මඤ්ඤෙ. හන්දාහං නිපජ්ජාමීති සො නිපජ්ජති න විරියං ආරභති අප්පත්තස්ස පත්තියා අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියාය. ඉදං ඡට්ඨං කුසීතවත්ථු.
පුන චපරං භික්ඛුනො උප්පන්නො හොති අප්පමත්තකො ආබාධො. තස්ස එවං හොති: උප්පන්නො ඛො මෙ අයං අප්පමත්තකො ආබාධො අත්ථි කප්පො නිපජ්ජිතුං. හන්දාහං නිපජ්ජාමීති සො නිපජ්ජති න විරියං ආරභති අප්පත්තස්ස පත්තියා අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියාය. ඉදං සත්තමං කුසීතවත්ථු.
පුන චපරං භික්ඛු ගිලානා වුට්ඨිතො හොති අචිරවුට්ඨිතො ගෙලඤ්ඤා, තස්ස එවං හොති: අහං ඛො ගිලානා වුට්ඨිතො අචිරවුට්ඨිතො ගෙලඤ්ඤා. තස්ස මෙ කායො දුබ්බලො අකම්මඤ්ඤො හන්දාහං නිපජ්ජාමීති. සො නිපජ්ජති. න විරියං ආරභති, අප්පත්තස්ස පත්තියා අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියාය. ඉදං අට්ඨමං කුසීතවත්ථු. ඉමානි අට්ඨ කුසීතවත්ථූනි.
1000. තත්ථ කතමෙසු අට්ඨසු ලොකධම්මෙසු චිත්තස්ස පටිඝාතො: ලාභෙ සාරාගො අලාභෙ පටිවිරොධො යසො සාරාගො අයසෙ පටිවිරොධො පසංසාය සාරාගො නින්දාය පටිවිරොධො සුඛො සාරාගො දුක්ඛෙ පටිවිරොධො, ඉමෙසු අට්ඨසු ලොකධම්මෙසු චිත්තස්ස පටිඝාතො.
1001. තත්ථ කතමෙ අට්ඨ අනරියවොහාරා: අදිට්ඨෙ දිට්ඨවාදිතා අස්සුතෙ සුතවාදිතා අමුතෙ මුතවාදිතා අවිඤ්ඤාතෙ විඤ්ඤාතවාදිතා දිට්ඨෙ අදිට්ඨවාදිතා සුතෙ අස්සුතවාදිතා, මුතෙ අමුතවාදිතා, විඤ්ඤාතෙ අවිඤ්ඤාතවාදිතා. ඉමෙ අට්ඨ අනරියවොහාරා.
1002. තත්ථ කතමෙ අට්ඨ මිච්ඡත්තා: මිච්ඡාදිට්ඨි මිච්ඡාසඞ්කප්පො මිච්ඡාවාචා මිච්ඡාකම්මන්තො මිච්ඡාආජීවො මිච්ඡාවායාමො මිච්ඡාසති මිච්ඡාසමාධි. ඉමෙ අට්ඨමිච්ඡත්තා.
1003. තත්ථ කතමෙ අට්ඨ පුරිසදොසා: ඉධ භික්ඛු භික්ඛුං ආපත්තියා චොදෙන්ති සො භික්ඛු භික්ඛූහි ආපත්තියා චොදියමානො න සරාමි න සරාමී’ති අසතියාව නිබ්බෙඨෙති. අයං පඨමො පුරිස දොසො.
පුන චපරං භික්ඛූ භික්ඛුං ආපත්තියා චොදෙන්ති, සො භික්ඛු භික්ඛූහි ආපත්තියා චොදියමානො චොදකං යෙව පටිප්ඵරති. කිං නු ඛො තුය්හං බාලස්ස අව්යත්තස්ස භණිතෙන, තුවම්පි නාම මං භණිතබ්බං මඤ්ඤසීති. අයං දුතියො පුරිසදොසො.
පුන චපරං භික්ඛූ භික්ඛුං ආපත්තියා චොදෙන්ති, සො භික්ඛු භික්ඛූහි ආපත්තියා චොදියමානො වොදකංයෙව පච්චාරොපෙති. ත්වම්පි ඛොසි ඉත්ථන්නාමං ආපත්තිං ආපන්නො, ත්වං තාව පඨමං පටිකරොහීති අයං තතියො පුරිසදොසො.
පුන චපරං භික්ඛූ භික්ඛුං ආපත්තියා චොදෙන්ති. සො භික්ඛු භික්ඛූහි ආපත්තියා චොදියමානො අඤ්ඤෙනඤ්ඤං පටිචරති. බහිද්ධා කථං අපනාමෙති. කොපඤ්ච දොසඤ්ච අප්පච්චයඤ්ච පාතුකරොති. අයං චතුත්ථො පුරිසදොසො.
පුන චපරං භික්ඛූ භික්ඛුං ආපත්තියා චොදෙන්ති. සො භික්ඛු භික්ඛූහි ආපත්තියා චොදියමානො සඞ්ඝමජ්ඣෙ බාහා වික්ඛෙපකං භණති. අයං පඤ්චමො පුරිසදොසො.
පුන චපරං භික්ඛූ භික්ඛුං ආපත්තියා චොදෙන්ති. සො භික්ඛු භික්ඛූහි ආපත්තියා චොදියමානො නෙවාහං ආපන්නොස්මි න පනාහං අනාපන්නොස්මීති තුණ්හීභූතො සඞ්ඝං විහෙසෙති. අයං ඡට්ඨො පුරිසදොසො.
පුන චපරං භික්ඛූ භික්ඛුං ආපත්තියා චොදෙන්ති. සො භික්ඛු භික්ඛූහි ආපත්තියා චොදියමානො අනාදියිත්වා සඞ්ඝං, අනාදියිත්වා චොදකං, සාපත්තිකොව යෙන කාමං පක්කමති. අයං සත්තමො පුරිසදොසො.
පුන චපරං භික්ඛූ භික්ඛුං ආපත්තියා චොදෙන්ති. සො භික්ඛු භික්ඛූහි ආපත්තියා චොදියමානො එවමාහ: කිං නු ඛො තුම්හෙ ආයස්මන්තො අතිබාළ්හං මයි බ්යාවටා. ඉදානාහං සික්ඛං පච්චක්ඛාය හීනායාවත්තිස්සාමීති. සො සික්ඛං පච්චක්ඛාය හීනායාවත්තිත්වා එවමාහ: ‘ඉදානි ඛො තුම්හෙ ආයස්මන්තො අත්තමනා හොථා’ති. අයං අට්ඨමො පුරිසදොසො. ඉමෙ අට්ඨ පුරිසදොසා.
1004. තත්ථ කතමෙ අට්ඨ අසඤ්ඤීවාදා: රූපී අත්තා හොති අරොගො පරම්මරණාති අසඤ්ඤීති නං පඤ්ඤාපෙන්ති. අරූපී අත්තා -පෙ- රූපී ච අරූපී ච -පෙ- නෙවරූපී නාරූපී -පෙ- අන්තවා අත්තා හොති අරොගො පරම්මරණාති අසඤ්ඤීති නං පඤ්ඤාපෙන්ති. අනන්තවා අත්තා හොති අරොගො පරම්මරණාති. අසඤ්ඤීති නං පඤ්ඤාපෙන්ති. අන්තවා ච අනන්තවා ච අත්තා හොති අරොගො පරම්මරණාති අසඤ්ඤීති නං පඤ්ඤපෙන්ති. නෙවන්තවා නානන්තවා අත්තා හොති අරොගො පරම්මරණාති අසඤ්ඤීති නං පඤ්ඤාපෙන්ති. ඉමෙ අට්ඨ අසඤ්ඤීවාදා.
1005. තත්ථ කතමෙ අට්ඨ නෙවසඤ්ඤී නාසඤ්ඤීවාදා: රූපී අත්තා හොති අරොගො පරම්මරණාති නෙවසඤ්ඤී නාසඤ්ඤීති නං පඤ්ඤාපෙන්ති. අරූපී අත්තා හොති අරොගො පරම්මරණාති නෙවසඤ්ඤී නාසඤ්ඤීති නං පඤ්ඤාපෙන්ති. රූපී ච අරූපී ච අත්තා හොති අරොගො පරම්මරණාති නෙවසඤ්ඤී නාසඤ්ඤීති නං පඤ්ඤාපෙන්ති. නෙව රූපී නා රූපී අත්තා හොති අරොගො පරම්මරණාති නෙවසඤ්ඤී නාසඤ්ඤීති නං පඤ්ඤාපෙන්ති. අන්තවා අත්තා හොති අරොගො පරම්මරණාති නෙවසඤ්ඤී නාසඤ්ඤීති න පඤ්ඤාපෙන්ති. අනන්තවා අත්තා හොති අරොගො පරම්මරණාති නෙවසඤ්ඤී නාසඤ්ඤීති නං පඤ්ඤාපෙන්ති. අන්තවා ච අනන්තවා ච අත්තා හොති අරොගො පරම්මරණාති නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤීති නං පඤ්ඤාපෙන්ති. නෙවන්තවා නානන්තවා අත්තා හොති අරොගො පරම්මරණාති නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤීති නං පඤ්ඤාපෙන්ති. ඉමෙ අට්ඨ නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤීවාදා.
අට්ඨකං
1006. තත්ථ කතමානි නව ආඝාතවත්ථූනි: අනත්ථං මෙ අචරීති ආඝාතො ජායති. අනත්ථං මෙ චරතීති ආඝාතො ජායති. අනත්ථං මෙ චරිස්සතීති ආඝාතො ජායති. පියස්ස මෙ මනාපස්ස අනත්ථං අචරි, අනත්ථං චරති, අනත්ථං චරිස්සතීති. ආඝාතො ජායති. අප්පියස්ස මෙ අමනාපස්ස අත්ථං අචරි, අත්ථං චරති, අත්ථං චරිස්සතීති ආඝාතො ජායති. ඉමානි නව ආඝාතවත්ථූනි.
1007. තත්ථ කතමානි නව පුරිසමලානි: කොධො මක්ඛො ඉස්සා මච්ඡරියං මායා සාඨෙය්යං මුසාවාදො පාපිච්ඡතා මිච්ඡාදිට්ඨි ඉමානි නව පුරිසමලානි.
1008. තත්ථ කතමෙ නවවිධා මානා: සෙය්යස්ස සෙය්යොහමස්මීති මානො, සෙය්යස්ස සදිසො හමස්මීති මානො, සෙය්යස්ස හීනො හමස්මීති මානො, සදිසස්ස සෙය්යො හමස්මීති මානො, සදිසස්ස සදිසො හමස්මීති මානො, සදිසස්ස හීනො හමස්මීති මානො, හීනස්ස සෙය්යො හමස්මීති මානො, හීනස්ස සදිසො හමස්මීති මානො, හීනස්ස හීනො හමස්මීති මානො. ඉමෙ නවවිධා මානා.
1009. තත්ථ කතමෙ නව තණ්හාමූලකා ධම්මා: තණ්හා පටිච්ච පරියෙසනා, පරියෙසනං පටිච්ච ලාභො, ලාභං පටිච්ච විනිච්ඡයො, විනිච්ඡයං පටිච්ච ඡන්දරාගො, ඡන්දරාගං පටිච්ච අජ්ඣොසානං, අජ්ඣොසානං පටිච්ච පරිග්ගහො, පරිග්ගහං පටිච්ච මච්ඡරියං, මච්ඡරියං පටිච්ච ආරක්ඛො, ආරක්ඛාධිකරණං දණ්ඩාදානසත්ථාදානකලහවිග්ගහ විවාදතුවංතුවංපෙසුඤ්ඤමුසාවාදා, අනෙකෙ පාපකා අකුසලා ධම්මා සම්භවන්ති. ඉමෙ නව තණ්හාමූලකා ධම්මා.
1010. තත්ථ කතමානි නව ඉඤ්ජිතානි: ‘අස්මී’ති ඉඤ්ජිතමෙතං ‘අහමස්මී’ති ඉඤ්ජිතමෙතං, ‘අයමහමස්මී’ති ඉඤ්ජිතමෙතං, ‘භවිස්ස’න්ති ඉඤ්ජිතමෙතං, ‘රූපී භවිස්ස’න්ති ඉඤ්ජිතමෙතං, ‘අරූපී භවිස්ස’න්තී ඉඤ්ජිතමෙතං, ‘සඤ්ඤී භවිස්ස’න්ති ඉඤ්ජිතමෙතං, ‘අසඤ්ඤී භවිස්ස’න්ති ඉඤ්ජිතමෙතං, ‘නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤී භවිස්ස’න්ති ඉඤ්ජිතමෙතං. ඉමානි නව ඉඤ්ජිතානි.
1011. තත්ථ කතමානි නව මඤ්ඤිතානි -පෙ- නව ඵන්දිතානි -පෙ- නව පපඤ්චිතානි -පෙ- නව සඞ්ඛතානි: ‘අස්මී’ති සඞ්ඛතමෙතං, ‘අහමස්මි’ති සඞ්ඛතමෙතං, ‘අයමහමස්මී’ති සඞ්ඛතමෙතං, ‘භවිස්ස’න්ති සඞ්ඛතමෙතං, ‘රූපී භවිස්ස’න්ති සඞ්ඛතමෙතං, ‘අරූපී භවිස්ස’න්ති සඞ්ඝතමෙතං, ‘සඤ්ඤී භවිස්ස’න්ති සඞ්ඛතමෙතං, ‘අසඤ්ඤී භවිස්ස’න්ති සඞ්ඛතමෙතං, ‘නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤී භවිස්ස’න්ති සඞ්ඝතමෙතං, ඉමානි නව සඞ්ඛතානි.
නවකං.
1012. තත්ථ කතමානි දස කිලෙසවත්ථූනි: ලොභො දොසො මොහො මානො දිට්ඨි විචිකිච්ඡා ථීනං උද්ධච්චං අහිරිකං අනොත්තප්පං, ඉමානි දස කිලෙසවත්ථූනි.
1013. තත්ථ කතමානි දස ආඝාතවත්ථූනි: අනත්ථං මෙ අචරීති ආඝාතො ජායති, අනත්ථං මෙ චරතීති ආඝාතො ජායති, අනත්ථං මෙ චරිස්සතීති ආඝාතො ජායති, පියස්ස මෙ මනාපස්ස අනත්ථං අචරි අනත්ථං චරති අනත්ථං චරිස්සතීති ආඝාතො ජායති, අප්පියස්ස මෙ අමනාපස්ස අත්ථං අචරි අත්ථං චරති අත්ථං චරිස්සතීති ආඝාතො ජායති, අට්ඨානෙ වා පන ආඝාතො ජායති, ඉමානි දස ආඝාතවත්ථූනි.
1014. තත්ථ කතමෙ දස අකුසලකම්මපථා: පාණාතිපාතො අදින්නාදානං කාමෙසු මිච්ඡාචාරො මුසාවාදො පිසුනාවාචා ඵරුසාවාචා සම්ඵප්පලාපො අභිජ්ඣා ව්යාපාදො මිච්ඡාදිට්ඨි, ඉමෙ දස අකුසල කම්මපථා.
1015. තත්ථ කතමානි දස සඤ්ඤොජනානි: කාමරාගසඤ්ඤොජනං, පටිඝසඤ්ඤොජනං, මානසඤ්ඤොජනං, දිට්ඨිසඤ්ඤොජනං, විචිකිච්ඡාසඤ්ඤොජනං, සීලබ්බතපරාමාසසඤ්ඤොජනං, භවරාගසඤ්ඤොජනං, ඉස්සාසඤ්ඤොජනං, මච්ඡරියසඤ්ඤොජනං, අවිජ්ජාසඤ්ඤොජනං, ඉමානි දස සඤ්ඤොජනානි.
1016. තත්ථ කතමෙ දස මිච්ඡත්තා: මිච්ඡාදිට්ඨි මිච්ඡාසඞ්කප්පො මිච්ඡාවාචා මිච්ඡාකම්මන්තො මිච්ඡාආජීවො මිච්ඡාවායාමො මිච්ඡාසති මිච්ඡාසමාධි මිච්ඡාඤාණං මිච්ඡාවිමුත්ති, ඉමෙ දස මිච්ඡත්තා.
1017. තත්ථ කතමා දසවත්ථුකා මිච්ඡාදිට්ඨි: නත්ථි දින්නං, නත්ථි යිට්ඨං, නත්ථි හුතං, නත්ථි සුකටදුක්කටානං කම්මානං ඵලං විපාකො, නත්ථි අයං ලොකො, නත්ථි පරො ලොකො, නත්ථි මාතා, නත්ථි පිතා, නත්ථි සත්තා ඔපපාතිකා, නත්ථි ලොකෙ සමණබ්රාහ්මණා සම්මග්ගතා සම්මා පටිපන්නා යෙ ඉමඤ්ච ලොකං පරඤ්ච ලොකං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවෙදෙන්තීති, අයං දසවත්ථුකා මිච්ඡාදිට්ඨි.
1018. තත්ථ කතමා දසවත්ථුකා අන්තග්ගාහිකා දිට්ඨි: සස්සතො ලොකොති වා, අසස්සතො ලොකොති වා අන්තවා ලොකොති වා අනන්තවා ලොකොති වා, තං ජීවං තං සරීරන්ති වා, අඤ්ඤං ජීවං අඤ්ඤං සරීරන්ති වා, හොති තථාගතො පරම්මරණාති වා, න හොති තථාගතො පරම්මරණාති වා, හොති ච න හොති ච තථාගතො පරම්මරණාති වා, නෙව හොති න න හොති තථාගතො පරම්මරණාති වා, අයං දසවත්ථුකා අන්තග්ගාහිකා දිට්ඨි.
දසකං.
1019. තත්ථ කතමානි අට්ඨාරස තණ්හාවිචරිතානි අජ්ඣත්තිකස්ස උපාදාය: අස්මීති හොති, ඉත්ථස්මීති හොති, එවස්මීති හොති, අඤ්ඤථාස්මීති හොති, භවිස්සන්ති හොති, ඉත්ථං භවිස්සන්ති හොති. එවං භවිස්සන්ති හොති. අඤ්ඤථා භවිස්සන්ති හොති, අසස්මීති{1} හොති, සතස්මීති{2} හොති, සියන්ති හොති, ඉත්ථං සියන්ති හොති, එවං සියන්ති හොති, අඤ්ඤථා සියන්ති හොති, අපාහං සියන්ති හොති, අපාහං ඉත්ථං සියන්ති හොති, අපාහං එවං සියන්ති හොති, අපාහං අඤ්ඤථා සියන්ති හොති.
කථඤ්ච අස්මීති හොති: කඤ්චි ධම්මං අනවකාරිං කරිත්වා රූපං වෙදනං සඤ්ඤං සඞ්ඛාරෙ විඤ්ඤාණං අස්මීති ඡන්දං පටිලභති. අස්මීති මානං පටිලභති අස්මීති දිට්ඨිං පටිලභති. තස්මිං සති ඉමානි පපඤ්චිතානි හොන්ති: ඉත්ථස්මීති වා එවස්මීති වා අඤ්ඤථාස්මීති වා.
කථඤ්ච ඉත්ථස්මීති හොති: ඛත්තියොස්මීති වා බ්රාහ්මණොස්මීති වා වෙස්සොස්මීති වා සුද්දොස්මීති වා ගහට්ඨොස්මීති වා පබ්බජිතොස්මීති වා දෙවොස්මීති වා මනුස්සොස්මීති වා රූපීස්මීති වා අරූපීස්මීති වා සඤ්ඤීස්මීති වා අසඤ්ඤීස්මීති වා නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤීස්මිති වා, එවං ඉත්ථස්මීති හොති.
කථඤ්ච එවස්මීති හොති: පරපුග්ගලං උපනිධාය යථා සො ඛත්තියො තථාහං ඛත්තියොස්මීති වා, යථා සො බ්රාහ්මණො තථාහං බ්රාහ්මණොස්මීති වා, යථා සො වෙස්සො තථාහං වෙස්සොස්මීති වා, යථා සො සුද්දො, තථාහං සුද්දොස්මීති වා, යථා සො ගහට්ඨො තථාහං ගහට්ඨොස්මීති වා, යථා සො පබ්බජිතො තථාහං පබ්බජිතොස්මීති වා, යථා සො දෙවො තථාහං දෙවොස්මීති වා යථා සො මනුස්සො තථාහං මනුස්සොස්මීති වා, යථා සො රූපී තථාහං රූපීස්මීති වා, යථා සො අරූපී තථාහං අරූපීස්මීති වා, යථා සො සඤ්ඤී තථාහං සඤ්ඤීස්මීති වා, යථා සො අසඤ්ඤී තථාහං අසඤ්ඤීස්මීති වා, යථා සො නෙවසඤ්ඤී නාසඤ්ඤී තථාහං නෙවසඤ්ඤී නාසඤ්ඤීස්මීති වා, එවං එවස්මීති හොති.
කථඤ්ච අඤ්ඤථාස්මීති හොති: පරපුග්ගලං උපනිධාය යථා සො ඛත්තියො නාහං තථා ඛත්තියොස්මීති වා, යථා සො බ්රාහ්මණො නාහං තථා බ්රාහ්මණොස්මීති වා, යථා සො වෙස්සො නාහං තථා වෙස්සොස්මීති වා, යථා සො සුද්දො නාහං තථා සුද්දොස්මීති වා, යථා සො ගහට්ඨො නාහං තථා ගහට්ඨොස්මීති වා, යථා සො පබ්බජිතො නාහං තථා පබ්බජිතොස්මීති වා, යථා සො දෙවො නාහං තථා දෙවොස්මීති වා, යථා සො මනුස්සො නාහං තථා මනුස්සොස්මීති වා, යථා සො රූපී නාහං තථා රූපීස්මීති වා, යථා සො අරූපී නාහං තථා අරූපීස්මීති වා, යථා සො සඤ්ඤී නාහං තථා සඤ්ඤීස්මීති වා, යථා සො අසඤ්ඤී නාහං තථා අසඤ්ඤීස්මීති වා, යථා සො නෙවසඤ්ඤී නාසඤ්ඤී නාහං තථා නෙවසඤ්ඤී නාසඤ්ඤීස්මීති වා, එවං අඤ්ඤථාස්මීති හොති.
කථඤ්ච භවිස්සන්ති හොති: කඤ්චි ධම්මං අනවකාරිං කරිත්වා රූපං වෙදනං සඤ්ඤං සඞ්ඛාරෙ විඤ්ඤාණං භවිස්සන්ති ඡන්දං පටිලභති, භවිස්සන්ති මානං පටිලභති. භවිස්සන්ති දිට්ඨිං පටිලභති. තස්මිං සති ඉමානි පපඤ්චිතානි හොන්ති: ඉත්ථං භවිස්සන්ති වා එවං භවිස්සන්ති වා අඤ්ඤථා භවිස්සන්ති වා.
කථඤ්ච ඉත්ථං භවිස්සන්ති හොති: ඛත්තියො භවිස්සන්ති වා, බ්රාහ්මණො භවිස්සන්ති වා, වෙස්සො භවිස්සන්ති වා, සුද්දො භවිස්සන්ති වා, ගහට්ඨො භවිස්සන්ති වා, පබ්බජිතො භවිස්සන්ති වා, දෙවො භවිස්සන්ති වා, මනුස්සො භවිස්නන්ති වා, රූපී භවිස්සන්ති වා, අරූපී භවිස්සන්ති වා, සඤ්ඤී භවිස්සන්ති වා, අසඤ්ඤී භවිස්සන්ති වා, නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤී භවිස්සන්ති වා, එවං ඉත්ථං භවිස්සන්ති හොති.
කථඤ්ච එවං භවිස්සන්ති හොති: පරපුග්ගලං උපනිධාය යථා සො ඛත්තියො තථාහං ඛත්තියො භවිස්සන්ති වා, යථා සො බ්රාහ්මණො තථාහං බ්රාහ්මණො භවිස්සන්ති වා -පෙ- යථා සො නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤී තථාහං නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤී භවිස්සන්ති වා, එවං භවිස්සන්ති හොති.
කථඤ්ච අඤ්ඤථා භවිස්සන්ති හොති: පරපුග්ගලං උපනිධාය යථා සො ඛත්තියො නාහං තථා ඛත්තියො භවිස්සන්ති වා, යථා සො බ්රාහ්මණො නාහං තථා බ්රාහ්මණො භවිස්සන්ති වා -පෙ- යථා සො නෙවසඤ්ඤී නාසඤ්ඤී නාහං තථා නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤී භවිස්සන්ති වා, එවං අඤ්ඤථා භවිස්සන්ති හොති.
කථඤ්ච අසස්මීති හොති: කඤ්චි ධම්මං අනවකාරිං{1} කරිත්වා රූපං වෙදනං සඤ්ඤං සඞ්ඛාරෙ විඤ්ඤාණං නිච්චොස්මි ධුවොස්මි සස්සතොස්මි අවිපරීණාමධම්මොස්මීති එවං අසස්මීති හොති.
කථඤ්ච සතස්මීති හොති: කඤ්චි ධම්මං අනවකාරිං කරිත්වා රූපං වෙදනං සඤ්ඤං සඞ්ඛාරෙ විඤ්ඤාණං උච්ඡිජ්ජිස්සාමි විනස්සිස්සාමි න භවිස්සාමීති, එවං සතස්මීති හොති.
කථඤ්ච සියන්ති හොති: කඤ්චි ධම්මං අනවකාරිං කරිත්වා රූපං වෙදනං සඤ්ඤං සඞ්ඛාරෙ විඤ්ඤාණං සියන්ති ඡන්දං පටිලභති, සියන්ති මානං පටිලභතා, සියන්ති දිට්ඨිං පටිලභති, තස්මිං සති ඉමානි පපඤ්චිතානි හොන්ති: ඉත්ථං සියන්ති වා, එවං සියන්ති වා, අඤ්ඤථා සියන්ති වා.
කථඤ්ච ඉත්ථං සියන්ති හොති: ඛත්තියො සියන්ති වා, බ්රාහ්මණො සියන්ති වා, වෙස්සො සියන්ති වා, සුද්දො සියන්ති වා, ගහට්ඨො සියන්ති වා, පබ්බජිතො සියන්ති වා, දෙවො සියන්ති වා, මනුස්සො සියන්ති වා, රූපී සියන්ති වා, අරූපී සියන්ති වා, සඤ්ඤී සියන්ති වා, අසඤ්ඤී සියන්ති වා, නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤී සියන්ති වා, එවං ඉත්ථං සියන්ති හොති.
කථඤ්ච එවං සියන්ති හොති: පරපුග්ගලං උපනිධාය යථා සො ඛත්තියො තථාහං ඛත්තියො සියන්ති වා, යථා සො බ්රාහ්මණො තථාහං බ්රාහ්මණො සියන්ති වා -පෙ- යථා සො නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤී, තථාහං නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤී සියන්ති වා, එවං එවං සියන්ති හොති.
කථඤ්ච අඤ්ඤථා සියන්ති හොති: පරපුග්ගලං උපනිධාය යථා සො ඛත්තියො නාහං තථා ඛත්තියො සියන්ති වා, යථා සො බ්රාහ්මණො නාහං තථා බ්රාහ්මණො සියන්ති වා -පෙ- යථා සො නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤී නාහං තථා නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤී සියන්ති වා, එවං අඤ්ඤථා සියන්ති හොති.
කථඤ්ච අපාහං සියන්ති හොති: කඤ්චි ධම්මං අනවකාරිං කරිත්වා රූපං වෙදනං සඤ්ඤං සඞ්ඛාරෙ විඤ්ඤාණං අපාහං සියන්ති ඡන්දං පටිලභති. අපාහං සියන්ති මානං පටිලභති. අපාහං සියන්ති දිට්ඨිං පටිලභති. තස්මිං සති ඉමානි පපඤ්චිතානි හොන්ති: අපාහං ඉත්ථං සියන්ති වා, අපාහං එවං සියන්ති වා, අපාහං අඤ්ඤථා සියන්ති වා.
කථඤ්ච අපාහං ඉත්ථං සියන්ති හොති: අපාහං ඛත්තියො සියන්ති වා, අපාහං බ්රාහ්මණො සියන්ති වා, අපාහං වෙස්සො සියන්ති වා, අපාහං සුද්දො සියන්ති වා, අපාහං ගහට්ඨො සියන්ති වා, අපාහං පබ්බජිතො සියන්ති වා, අපාහං දෙවො සියන්ති වා, අපාහං මනුස්සො සියන්ති වා, අපාහං රූපී සියන්ති වා, අපාහං අරූපී සියන්ති වා, අපාහං සඤ්ඤී සියන්ති වා, අපාහං අසඤ්ඤී සියන්ති වා, අපාහං නෙවසඤ්ඤී නාසඤ්ඤී සියන්ති වා. එවං අපාහං ඉත්ථි සියන්ති හොති.
කථඤ්ච අපාහං එවං සියන්ති හොති: පරපුග්ගලං උපනිධාය යථා සො ඛත්තියො අපාහං තථා ඛත්තියො සියන්ති වා, යථා සො බ්රාහ්මණො අපාහං තථා බ්රාහ්මණො සියන්ති වා -පෙ- යථා සො නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤී අපාහං තථා නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤී සියන්ති වා. එවං අපාහං එවං සියන්ති හොති.
කථඤ්ච අපාහං අඤ්ඤථා සියන්ති හොති: පරපුග්ගලං උපනිධාය යථා සො ඛත්තියො අපාහං න තථා ඛත්තියො සියන්ති වා, යථා සො බ්රාහ්මණො අපාහං න තථා බ්රාහ්මණො සියන්ති වා -පෙ- යථා සො නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤී අපාහං න තථා නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤී සියන්ති වා. එවං අපාහං අඤ්ඤථා සියන්ති හොති. ඉමානි අට්ඨාරස තණ්හා විචරිතානි අජ්ඣත්තිකස්ස උපාදාය.
තත්ථ කතමානි අට්ඨාරස තණ්හාවිචරිතානි බාහිරස්ස උපාදාය: ඉමිනා අස්මීති හොති ඉමිනා ඉත්ථස්මීති හොති. ඉමිනා එවස්මීති හොති. ඉමිනා අඤ්ඤථාස්මීති හොති ඉමිනා භවිස්සන්ති හොති ඉමිනා ඉත්ථං භවිස්සන්ති හොති. ඉමිනා එවං භවිස්සන්ති හොති ඉමිනා අඤ්ඤථා භවිස්සන්ති හොති. ඉමිනා අසස්මීති හොති. ඉමිනා සතස්මීති හොති. ඉමිනා සියන්ති හොති. ඉමිනා ඉත්ථං සියන්ති හොති ඉමිනා එවං සියන්ති හොති. ඉමිනා අඤ්ඤථා සියන්ති හොති. ඉමිනා අපාහං සියන්ති හොති. ඉමිනා අපාහං ඉත්ථං සියන්ති හොති, ඉමිනා අපාහං එවං සියන්ති හොති ඉමිනා අපාහං අඤ්ඤථා සියන්ති හොති.
කථඤ්ච ඉමිනා අස්මීති හොති: කඤ්චි ධම්මං අවකාරිං{1} කරිත්වා රූපං වෙදනං සඤ්ඤං සඞ්ඛාරෙ විඤ්ඤාණං. ඉමිනා අස්මීති ඡන්දං පටිලභති. ඉමානා අස්මීති මානං පටිලභති. ඉමිනා අස්මීති දිට්ඨිං පටිලභති. තස්මිං සති ඉමානි පපඤ්චිතානි හොන්ති: ඉමිනා ඉත්ථස්මීති වා ඉමිනා එවස්මීති වා ඉමිනා අඤ්ඤථාස්මීති වා.
කථඤ්ච ඉමිනා ඉත්ථස්මීති හොති: ඉමිනා ඛත්තියොස්මීති වා, ඉමිනා බ්රාහ්මණොස්මීති වා, ඉමිනා වෙස්සොස්මීති වා, ඉමිනා සුද්දොස්මීති වා, ඉමිනා ගහට්ඨොස්මීති වා, ඉමිනා පබ්බජිතොස්මීති වා, ඉමිනා දෙවොස්මීති වා. ඉමිනා මනුස්සොස්මීති වා, ඉමිනා රූපීස්මීති වා, ඉමිනා අරූපීස්මීති වා, ඉමිනා සඤ්ඤීස්මීති වා, ඉමිනා අසඤ්ඤීස්මීති වා, ඉමිනා නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤීස්මිති වා, එවං ඉමිනා ඉත්ථස්මීති හොති.
කථඤ්ච ඉමිනා එවස්මීති හොති: පර පුග්ගලං උපනිධාය යථා සො ඛත්තියො ඉමිනා තථාහං ඛත්තියොස්මීති වා, යථා සො බ්රාහ්මණො ඉමිනා තථාහං බ්රාහ්මණොස්මීති වා -පෙ- යථා සො නෙවසඤ්ඤී නාසඤ්ඤී ඉමිනා තථාහං නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤීස්මීති වා, එවං ඉමිනා එවස්මීති හොති.
කථඤ්ච ඉමිනා අඤ්ඤථාස්මීති හොති: පරපුග්ගලං උපනිධාය යථා සො ඛත්තියො ඉමිනා නාහං තථා ඛත්තියොස්මීති වා, යථා සො බ්රාහ්මණො ඉමිනා නාහං තථා බ්රාහ්මණොස්මීති වා -පෙ- යථා සො නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤී ඉමිනා නාහං තථා නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤීස්මීති වා. එවං ඉමිනා අඤ්ඤථාස්මීති හොති.
කථඤ්ච ඉමිනා භවිස්සන්ති හොති: කඤ්චිධම්මං අවකාරිං{1} කරිත්වා රූපං වෙදනං සඤ්ඤං සඞ්ඛාරෙ විඤ්ඤාණං ඉමිනා භවිස්සන්ති ඡන්දං පටිලභති. ඉමිනා භවිස්සන්ති මනං පටිලභති: ඉමිනා භවිස්සන්ති දිට්ඨිං පටිලභති. තස්මිං සති ඉමානි පපඤ්චිතානි හොන්ති: ඉමිනා ඉත්ථං භවිස්සන්ති වා, ඉමිනා එවං භවිස්සන්ති වා, ඉමිනා අඤ්ඤථා භවිස්සන්ති වා.
කථඤ්ච ඉමිනා ඉත්ථං භවිස්සන්ති හොති: ඉමිනා ඛත්තියො භවිස්සන්ති වා -පෙ- ඉමිනා අරූපී භවිස්සන්ති වා, ඉමිනා සඤ්ඤී භවිස්සන්ති වා, ඉමිනා අසඤ්ඤී භවිස්සන්ති වා, ඉමිනා නෙවසඤ්ඤී නාසඤ්ඤී භවිස්සන්ති වා, එවං ඉමිනා ඉත්ථං භවිස්සන්ති හොති.
කථඤ්ච ඉමිනා එවං භවිස්සන්ති හොති: පරපුග්ගලං උපනිධාය යථා සො ඛත්තියො ඉමිනා තථාහං ඛත්තියො භවිස්සන්ති වා, යථා සො බ්රාහ්මණො ඉමිනා තථාහං බ්රාහ්මණො භවිස්සන්ති වා -පෙ- යථා සො නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤී ඉමිනා තථාහං නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤී භවිස්සන්ති වා, එවං ඉමිනා එවං භවිස්සන්ති හොති.
කථඤ්ච ඉමිනා අඤ්ඤථා භවිස්සන්ති හොති: පරපුග්ගලං උපනිධාය යථා සො ඛත්තියො ඉමිනා නාහං තථා ඛත්තියො භවිස්සන්ති වා, යථා සො බ්රාහ්මණො ඉමිනා නාහං තථා බ්රාහ්මණො භවිස්සන්ති වා -පෙ- යථා සො නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤී ඉමිනා නාහං තථං නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤී භවිස්සන්ති වා, එවං ඉමිනා අඤ්ඤථා භවිස්සන්ති හොති.
කථඤ්ච ඉමිනා අසස්මීති හොති: කඤ්චි ධම්මං අවකාරිං{1} කරිත්වා රූපං වෙදනං සඤ්ඤං සඞ්ඛාරෙ විඤ්ඤාණං ඉමිනා නිච්චොස්මි ධුවොස්මි සස්සතොස්මි අවිපරිණාමධම්මොස්මීති, එවං ඉමිනා අසස්මීති හොති.
කථඤ්ච ඉමිනා සතස්මීති හොති: කඤ්චි ධම්මං අවකාරිං කරිත්වා රූපං වෙදනං සඤ්ඤං සඞ්ඛාරෙ විඤ්ඤාණං ඉමිනා උච්ඡිජ්ජිස්සාමි විනස්සිස්සාමි න භවිස්සාමීති, එවං ඉමිනා සතස්මීති හොති.
කථඤ්ච ඉමිනා සියන්ති හොති: කිඤ්චි ධම්මං අවකාරිං කරිත්වා රූපං වෙදනං සඤ්ඤං සඞ්ඛාරෙ විඤ්ඤාණං, ඉමිනා සියන්ති ඡන්දං පටිලභති, ඉමිනා සියන්ති මානං පටිලභති, ඉමිනා සියන්ති දිට්ඨිං පටිලභති. තස්මිං සති ඉමානි පපඤ්චිතානි හොන්ති: ඉමිනා ඉත්ථං සියන්ති වා, ඉමිනා එවං සියන්ති වා, ඉමිනා අඤ්ඤථා සියන්ති වා.
කථඤ්ච ඉමිනා ඉත්ථං සියන්ති හොති: ඉමිනා ඛත්තියො සියන්ති වා, ඉමිනා බ්රාහ්මණො සියන්ති වා, ඉමිනා වෙස්සො සියන්ති වා, ඉමිනා සුද්දො සියන්ති වා, ඉමිනා ගහට්ඨො සියන්ති වා, ඉමිනා පබ්බජිතො සියන්ති වා, ඉමිනා දෙවො සියන්ති වා, ඉමිනා මනුස්සො සියන්ති වා, ඉමිනා රූපී සියන්ති වා, ඉමිනා අරූපී සියන්ති වා, ඉමිනා සඤ්ඤී සියන්ති වා, ඉමිනා අසඤ්ඤී සියන්ති වා, ඉමිනා නෙවසඤ්ඤී නාසඤ්ඤී සියන්ති වා, එවං ඉමිනා ඉත්ථං සියන්ති හොති.
කථඤ්ච ඉමිනා එවං සියන්ති හොති: පරපුග්ගලං උපනිධාය යථා සො ඛත්තියො ඉමිනා තථාහං ඛත්තියො සියන්ති වා, යථා සො බ්රාහ්මණො ඉමිනා තථාහං බ්රාහ්මණො සියන්ති වා -පෙ- යථා සො නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤී ඉමිනා තථාහං නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤී සියන්ති වා, එවං ඉමිනා එවං සියන්ති හොති.
කථඤ්ච ඉමිනා අඤ්ඤථා සියන්ති හොති: පරපුග්ගලං උපනිධාය යථා සො ඛත්තියො ඉමිනා නාහං තථා ඛත්තියො සියන්ති වා, යථා සො බ්රාහ්මණො ඉමිනා නාහං තථා බ්රාහ්මණො සියන්ති වා -පෙ- යථා සො නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤී ඉමිනා නාහං තථා නෙවසඤ්ඤී නාසඤ්ඤී සියන්ති වා, එවං ඉමිනා අඤ්ඤථා සියන්ති හොති.