තත්ථ කතමා සොතධාතු: යං සොතං චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො -පෙ- සුඤ්ඤො ගාමො’පෙසො. අයං වුච්චති සොතධාතු.
තත්ථ කතමා සද්දධාතු: යො සද්දො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය අනිදස්සනො සප්පටිඝො -පෙ- සද්දධාතුපෙසා, අයං වුච්චති සද්දධාතු.
තත්ථ කතමා සොතවිඤ්ඤාණධාතු: සොතඤ්ච පටිච්ච සද්දෙ ච උප්පජ්ජති චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජා සොතවිඤ්ඤාණධාතු. අයං වුච්චති සොතවිඤ්ඤාණධාතු.
තත්ථ කතමා ඝානධාතු: යං ඝානං චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො -පෙ- සුඤ්ඤො ගාමො’පෙසො, අයං වුච්චති ඝානධාතු.
තත්ථ කතමා ගන්ධධාතු: යො ගන්ධො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය අනිදස්සනො සප්පටිඝො -පෙ- ගන්ධධාතු’පෙසා. අයං වුච්චති ගන්ධධාතු.
තත්ථ කතමා ඝානවිඤ්ඤාණධාතු: ඝානඤ්ච පටිච්ච ගන්ධො ච උප්පජ්ජති චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජා ඝානවිඤ්ඤාණධාතු, අයං වුච්චති ඝානවිඤ්ඤාණධාතු
තත්ථ කතමා ජිව්හාධාතු: යා ජිව්හා චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො -පෙ- සුඤ්ඤො ගාමො’පෙසො, අයං වුච්චති ජිව්හාධාතු.
තත්ථ කතමා රසධාතු: යො රසො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය අනිදස්සනො සප්පටිඝො -පෙ- රසධාතුපෙසා. අයං වුච්චති රසධාතු.
තත්ථ කතමා ජිව්හාවිඤ්ඤාණධාතු: ජිව්හඤ්ච පටිච්ච රසෙ ච උප්පජ්ජති චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජා ජිව්හාවිඤ්ඤාණධාතු, අයං වුච්චති ජිව්හාවිඤ්ඤාණධාතු
තත්ථ කතමා කායධාතු: යො කායො චතුන්නං මහාභූතානං උපාදාය පසාදො -පෙ- සුඤ්ඤො ගාමො’පෙසො, අයං වුච්චති කායධාතු.
තත්ථ කතමා ඵොට්ඨබ්බධාතු: පඨවීධාතු -පෙ- ඵොට්ඨබ්බධාතුපෙසා, අයං වුච්චති ඵොට්ඨබ්බධාතු.
තත්ථ කතමා කායවිඤ්ඤාණධාතු: කායඤ්ච පටිච්ච ඵොට්ඨබ්බෙ ච උප්පජ්ජති චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජා කායවිඤ්ඤාණධාතු, අයං වුච්චති කායවිඤ්ඤාණධාතු
තත්ථ කතමා මනොධාතු: චක්ඛුවිඤ්ඤාණධාතුයා උප්පජ්ජිත්වා නිරුද්ධසමනන්තරා උප්පජ්ජති චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජා මනොධාතු, සොතවිඤ්ඤාණධාතුයා -පෙ- ඝානවිඤ්ඤාණධාතුයා -පෙ- ජිව්හාවිඤ්ඤාණධාතුයා -පෙ- කායවිඤ්ඤාණධාතුයා උප්පජ්ජිත්වා නිරුද්ධසමනන්තරා උප්පජ්ජති චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජා මනොධාතු, සබ්බධම්මෙසු වා පන පඨමසමන්නාහාරො උප්පජ්ජති චිත්තං මානො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජා මනොධාතු, අයං වුච්චති මනොධාතු.
තත්ථ කතමා ධම්මධාතු: වෙදනාක්ඛන්ධො, සඤ්ඤාඛක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො, යං ච රූපං අනිදස්සනං අප්පටිඝං ධම්මායතනපරියාපන්නං අසඞ්ඛතා ච ධාතු.
තත්ථ කතමො වෙදනාක්ඛන්ධො: එකවිධෙන වෙදනාක්ඛන්ධො, ඵස්සසම්පයුත්තො,
දුවිධෙන වෙදනාක්ඛන්ධො: අත්ථි සහෙතුකො, අත්ථි අහෙතුකො,
තිවිධෙන වෙදනාක්ඛන්ධො: අත්ථි කුසලො, අත්ථි අකුසලො, අත්ථි අව්යාකතො -පෙ- එවං දසවිධෙන වෙදනාක්ඛන්ධො -පෙ- එවං බහුවිධෙන වෙදනාක්ඛන්ධො, අයං වුච්චති වෙදනාක්ඛන්ධො.
තත්ථ කතමො සඤ්ඤාක්ඛන්ධො: එකවිධෙන සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, ඵස්සසම්පයුත්තො.
දුවිධෙන සඤ්ඤාක්ඛන්ධො: අත්ථි සහෙතුකො, අත්ථි අහෙතුකො.
තිවිධෙන සඤ්ඤාක්ඛන්ධො: අත්ථි කුසලො, අත්ථි අකුසලො අත්ථි අව්යාකතො -පෙ- එවං දසවිධෙන සඤ්ඤාක්ඛන්ධො -පෙ- එවං බහුවිධෙන සඤ්ඤාක්ඛන්ධො, අයං වුච්චති සඤ්ඤාක්ඛන්ධො.
තත්ථ කතමො සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො: එකවිධෙන සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො, චිත්තසම්පයුත්තො.
දුවිධෙන සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො: අත්ථි හෙතු, අත්ථි න හෙතු.
තිවිධෙන සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො: අත්ථි කුසලො, අත්ථි අකුසලො අත්ථි අව්යාකතො -පෙ- එවං දසවිධෙන සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො -පෙ- එවං බහුවිධෙන සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො. අයං වුච්චති සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො.
තත්ථ කතමං රූපං අනිදස්සනං අප්පටිඝං ධම්මායතනපරියාපන්නං: ඉත්ථින්ද්රියං -පෙ- කබලිංකාරො ආහාරො. ඉදං වුච්චති රූපං අනිදස්සනං අප්පටිඝං ධම්මායතනපරියාපන්නං.
තත්ථ කතමා අසඞ්ඛතාධාතු: රාගක්ඛයො දොසක්ඛයො මොහක්ඛයො අයං වුච්චති අසඞ්ඛතාධාතු. අයං වුච්චති ධම්මධාතු.
තත්ථ කතමා මනොවිඤ්ඤාණධාතු: චක්ඛුවිඤ්ඤාණධාතුයා උප්පජ්ජිත්වා නිරුද්ධසමනන්තරා උප්පජ්ජති මනොධාතු, මනොධාතුයා’පි උප්පජ්ජිත්වා නිරුද්ධසමනන්තරා උප්පජ්ජති චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජා මනොවිඤ්ඤාණධාතු, සොතවිඤ්ඤාණධාතුයා -පෙ- ඝානවිඤ්ඤාණධාතුයා -පෙ- ජිව්හාවිඤ්ඤාණධාතුයා -පෙ- කායවිඤ්ඤාණධාතුයා උප්පජ්ජිත්වා නිරුද්ධසමනන්තරා උප්පජ්ජති මනොධාතු, මනොධාතුයා’පි උප්පජ්ජිත්වා නිරුද්ධසමනන්තරා උප්පජ්ජති චිත්තං මනො මානසං -පෙ- තජ්ජා මනොවිඤ්ඤාණධාතු, මනඤ්ච පටිච්ච ධම්මෙ ච උප්පජ්ජති චිත්තං මානො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජා මනොවිඤ්ඤාණධාතු, අයං වුච්චති මනොවිඤ්ඤාණධාතු.
අභිධම්මභාජනියං.
265. අට්ඨාරස ධාතුයො: චක්ඛුධාතු, රූපාධාතු, චක්ඛුවිඤ්ඤාණධාතු, සොතධාතු, සද්දධාතු, සොතවිඤ්ඤාණධාතු, ඝානධාතු, ගන්ධධාතු, ඝානවිඤ්ඤාණධාතු, ජිව්හාධාතු, රසධාතු, ජිව්හාවිඤ්ඤාණධාතු, කායධාතු, ඵොට්ඨබ්බධාතු, කායවිඤ්ඤාණධාතු, මනොධාතු, ධම්මධාතු, මනොවිඤ්ඤාණධාතු.
266. අට්ඨාරසන්නං ධාතූනං කති කුසලා කති අකුසලා කති අව්යාකතා -පෙ- කති සරණා තකි අරණා:
සොළස ධාතුයො අව්යාකතා, ද්වෙ ධාතුයො සියා කුසලා, සියා අකුසලා, සියා අව්යාකතා.
දස ධාතුයො න වත්තබ්බා සුඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තාති’පි දුක්ඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තාති’පි අදුක්ඛමසුඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තාති’පි පඤ්චධාතුයො අදුක්ඛමසුඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා. කායවිඤ්ඤාණධාතු සියා සුඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා, සියා දුක්ඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා. මනොවිඤ්ඤාණධාතු සියා සුඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා, සියා දුක්ඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා, සියා අදුක්ඛමසුඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා. ධම්මධාතු සියා සුඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා, සියා දුක්ඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා, සියා අදුක්ඛමසුඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා. සියා න වත්තබ්බා සුඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තාති’පි දුක්ඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තාපි’පි අදුක්ඛමසුඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තාති’පි.
දස ධාතුයො නෙවවිපාකනවිපාකධම්මධම්මා, පඤ්ච ධාතුයො විපාකා, මනොධාතු සියා විපාකා සියා නෙවවිපාකනවිපාකධම්මධම්මා. ද්වෙ ධාතුයො සියා විපාකා, සියා විපාකධම්මධම්මා, සියා නෙවවිපාකනවිපාකධම්මධම්මා.
දස ධාතුයො උපාදින්නුපාදානියා, සද්දධාතු අනුපාදින්නුපාදානියා, පඤ්ච ධාතුයො සියා උපාදින්නුපාදානියා, සියා අනුපාදින්නුපාදානියා, ද්වෙ ධාතුයො සියා උපාදින්නුපාදානියා, සියා අනුපාදින්නුපාදානියා, සියා අනුපාදින්නඅනුපාදානියා.
සොළස ධාතුයො අසඞ්කිලිට්ඨසඞ්කිලෙසිකා, ද්වෙ ධාතුයො සියා සංකිලිට්ඨසංකිලෙසිකා, සියා අසංකිලිට්ඨසංකිලෙසිකා, සියා අසංකිලිට්ඨඅසංකිලෙසිකා.
පණ්ණරස ධාතුයො අවිතක්කඅවිචාරා. මනොධාතු සවිතක්කසවිචාරා. මනොවිඤ්ඤාණධාතු සියා සවිතක්කසවිචාරා, සියා අවිතක්කවිචාරමත්තා, සියා අවිතක්කඅවිචාරා. ධම්මධාතු සියා සවිතක්කසවිචාරා, සියා අවිතක්කවිචාරමත්තා, සියා අවිතක්කඅවිචාරා, සියා න වත්තබ්බා, සවිතක්කසවිචාරාති’පි අවිතක්කවිචාරමත්තාති’පි අවිතක්කඅවිචාරාති’පි.
දස ධාතුයො න වත්තබ්බා පීතිසහගතාති’පි සුඛසහගතාති’පි උපෙක්ඛාසහගතාති’පි. පඤ්චධාතුයො උපෙක්ඛාසහගතා. කායවිඤ්ඤාණධාතු න පීතිසහගතා, සියා සුඛසහගතා, න උපෙක්ඛාසහගතා, සියා න වත්තබ්බා සුඛසහගතා’ති. ද්වෙ ධාතුයො සියා පීතිසහගතා, සියා සුඛසහගතා, සියා උපෙක්ඛාසහගතා, සියා න වත්තබ්බා පීතිසහගතාති’පි සුඛහගතාති’පි උපෙක්ඛාසහගතාති’පි.
සොළස ධාතුයො නෙව දස්සනෙන න භාවනාය පහාතබ්බා. ද්වෙධාතුයො සියා දස්සනෙන පහාතබ්බා, සියා භාවනාය පහාතබ්බා සියා නෙව දස්සනෙන න භාවනාය පහාතබ්බා.
සොළස ධාතුයො නෙව දස්සනෙන න භාවනාය පහාතබ්බාහෙතුකා. ද්වෙ ධාතුයො සියා දස්සනෙන පහාතබ්බහෙතුකා, සියා භාවනාය පහාතබ්බහෙතුකා, සියා නෙව දස්සනෙන න භාවනාය පහාතබ්බහෙතුකා.
සොළස ධාතුයො නෙව ආචයගාමි නාපචයගාමිනො. ද්වෙ ධාතුයො සියා ආචයගාමිනො, සියා අපචයගාමිනො, සියා නෙව ආචයගාමි නාපචයගාමිනො.
සොළස ධාතුයො නෙව සෙඛා නාසෙඛා. ද්වෙ ධාතුයො සියා සෙඛා, සියා අසෙඛා, සියා නෙව සෙඛා නාසෙඛා.
සොළස ධාතුයො පරිත්තා. ද්වෙ ධාතුයො සියා පරිත්තා, සියා මහග්ගතා, සියා අප්පමාණා.
දස ධාතුයො අනාරම්මණා. ඡ ධාතුයො පරිත්තාරම්මණා. ද්වෙ ධාතුයො සියා පරිත්තාරම්මණා, සියා මහග්ගතාරම්මණා, සියා අප්පමාණාරම්මණා. සියා න වත්තබ්බා පරිත්තාරම්මණාති’පි මහග්ගතාරම්මණාති’පි අප්පමාණාරම්මණාති’පි.
සොළස ධාතුයො මජ්ඣිමා. ද්වෙ ධාතුයො සියා හීනා, සියා මජ්ඣිමා, සියා පණීතා.
සොළස ධාතුයො අනියතා. ද්වෙ ධාතුයො සියා මිච්ඡත්තනියතා. සියා සම්මත්තනියතා, සියා අනියතා.
දස ධාතුයො අනාරම්මණා. ඡ ධාතුයො න වත්තබ්බා මග්ගාරම්මණාති’පි මග්ගහෙතුකාති’පි මග්ගාධිපතිනොති’පි. ද්වෙ ධාතුයො සියා මග්ගාරම්මණා, සියා මග්ගහෙතුකා, සියා මග්ගාධිපතිනො. සියා න වත්තබ්බා මග්ගාරම්මණාති’පි මග්ගහෙතුකාති’පි මග්ගාධිපතිනොති’පි.
දස ධාතුයො සියා උප්පන්නා, සියා උප්පාදිනො, සියා න වත්තබ්බා අනුප්පන්නාති. සද්දධාතු සියා උප්පන්නා, සියා අනුප්පන්නා න වත්තබ්බා උප්පාදිනීති. ඡ ධාතුයො සියා උප්පන්නා, සියා අනුප්පන්නා, සියා උප්පාදිනො. ධම්මධාතු සියා උප්පන්නා, සියා අනුප්පන්නා, සියා උප්පාදිනී, සියා න වත්තබ්බා උප්පන්නාති’පි අනුප්පන්නාති’පි උප්පාදිනීති’පි.
සත්තරස ධාතුයො සියා අතීතා, සියා අනාගතා, සියා පච්චුප්පන්නා. ධම්මධාතු සියා අතීතා, සියා අනාගතා, සියා පච්චුප්පන්නා, සියා න වත්තබ්බා අතීතාතිපි අනාගතාතිපි පච්චුප්පන්නාතිපි.
දසධාතුයො අනාරම්මණා. ඡ ධාතුයො පච්චුප්පන්නාරම්මණා. ද්වෙ ධාතුයො සියා අතීතාරම්මණා, සියා අනාගතාරම්මණා, සියා පච්චුප්පන්නාරම්මණා, සියා න වත්තබ්බා අතීතාරම්මණාතිපි අනාගතාරම්මණාතිපි, පච්චුප්පන්නාරම්මණාති’පි.
සියා අජ්ඣත්තා, සියා බහිද්ධා, සියා අජ්ඣත්තබහිද්ධා.
දස ධාතුයො අනාරම්මණා. ඡ ධාතුයො සියා අජ්ඣත්තාරම්මණා, සියා බහිද්ධාරම්මණා, සියා අජ්ඣත්තබහිද්ධාරම්මණා. ද්වෙ ධාතුයො සියා අජ්ඣත්තාරම්මණා, සියා බහිද්ධාරම්මණා, සියා අජ්ඣත්තබහිද්ධාරම්මණා, සියා න වත්තබ්බා අජ්ඣත්තාරම්මණාති’පි බහිද්ධාරම්මණාති’පි අජ්ඣත්තබහිද්ධාරම්මණාති’පි.
රූපාධාතු සනිදස්සනසප්පටිඝා. නව ධාතුයො අනිදස්සනසප්පටිඝා. අට්ඨ ධාතුයො අනිදස්සනඅප්පටිඝා.
267. සත්තරස ධාතුයො න හෙතු. ධම්මධාතු සියා හෙතු, සියා න හෙතු.
සොළස ධාතුයො අහෙතුකා. ද්වෙ ධාතුයො සියා සහෙතුකා, සියා අහෙතුකා.
සොළස ධාතුයො හෙතුවිප්පයුත්තා. ද්වෙ ධාතුයො සියා හෙතුසම්පයුත්තා, සියා හෙතුවිප්පයුත්තා.
සොළස ධාතුයො න වත්තබ්බා හෙතු චෙව සහෙතුකාතිපි, සහෙතුකා චෙව න ච හෙතූතිපි. මනොවිඤ්ඤාණධාතු න වත්තබ්බා හෙතු චෙව සහෙතුකාති, සියා සහෙතුකා චෙව න ච හෙතු, සියා න වත්තබ්බා සහෙතුකා චෙව න ච හෙතූති. ධම්මධාතු සියා හෙතු චෙව සහෙතුකා ච, සියා සහෙතුකා චෙව න ච හෙතු, සියා න වත්තබ්බා හෙතු චෙව සහෙතුකාතිපි, සහෙතුකා චෙව න ච හෙතූතිපි.
සොළස ධාතුයො න වත්තබ්බා හෙතු චෙව හෙතුසම්පයුත්තාතිපි, හෙතුසම්පයුත්තා චෙව න ච හෙතූතිපි. මනොවිඤ්ඤාණධාතු න වත්තබ්බා හෙතු චෙව හෙතු සම්පයුත්තා ති, සියා හෙතුසම්පයුත්තා චෙව න ච හෙතු, සියා න වත්තබ්බා හෙතුසම්පයුත්තා චෙව න ච හෙතූති. ධම්මධාතු සියා හෙතු චෙව හෙතුසම්පයුත්තා ච, සියා හෙතුසම්පයුත්තා චෙව න ච හෙතු, සියා න වත්තබ්බා හෙතු චෙව හෙතුසම්පයුත්තාතිපි හෙතුසම්පුයත්තා චෙව න ච හෙතූතිපි.
සොළස ධාතුයො න හෙතු අහෙතුකා. මනොවිඤ්ඤාණධාතු සියා න හෙතු සහෙතුකා, සියා න හෙතු අහෙතුකා. ධම්මධාතු සියා න හෙතු සහෙතුකා, සියා න හෙතු අහෙතුකා, සියා න වත්තබ්බා න හෙතු සහෙතුකාතිපි න හෙතු අහෙතුකාතිපි.
268. සත්තරස ධාතුයො සප්පච්චයා. ධම්මධාතු සියා සප්පච්චයා, සියා අප්පච්චයා.
සත්තරස ධාතුයො සඞ්ඛතා. ධම්මධාතු සියා සඞ්ඛතා, සියා අසඞ්ඛතා.
රූපධාතු සනිදස්සනා. සත්තරස ධාතුයො අනිදස්සනා.
දස ධාතුයො සප්පටිඝා. අට්ඨ ධාතුයො අප්පටිඝා.
දස ධාතුයො රූපා. සත්තධාතුයො අරූපා. ධම්මධාතු සියා රූපා සියා අරූපා.
සොළස ධාතුයො ලොකියා. ද්වෙ ධාතුයො සියා ලොකියා, සියා ලොකුත්තරා.
කෙනචි විඤ්ඤෙය්යා, කෙනචි න විඤ්ඤෙය්යා.
269. සත්තරස ධාතුයො නො ආසවා. ධම්මධාතු සියා ආසවා, සියා නො ආසවා.
සොළස ධාතුයො සාසවා. ද්වෙ ධාතුයො සියා සාසවා. සියා අනාසවා,
සොළස ධාතුයො ආසවවිප්පයුත්තා. ද්වෙ ධාතුයො සියා ආසවසම්පයුත්තා, සියා ආසවවිප්පයුත්තා.
සොළසධාතුයො න වත්තබ්බා ආසවා චෙව සාසවාති, සාසවා චෙව නො ච ආසවා. මනොවිඤ්ඤාණධාතු න වත්තබ්බා ආසවො චෙව සාසවාති, සියා සාසවා චෙව නො ච ආසවො සියා න වත්තබ්බා සාසවා චෙව නො ච ආසවොති. ධම්මධාතු සියා ආසවො චෙව සාසවා ච, සියා සාසවා චෙව නො ච ආසවො, සියා න වත්තබ්බා ආසවො චෙව සාසවා තිපි, සාසවා චෙව නො ච ආසවො’තිපි.
සොළස ධාතුයො න වත්තබ්බා ආසවා චෙව ආසවසම්පයුත්තාතිපි, ආසවසම්පයුත්තා චෙව නො ච ආසවාතිපි. මනොවිඤ්ඤාණධාතු න වත්තබ්බා ආසවො චෙව ආසවසම්පයුත්තා ති, සියා ආසවසම්පයුත්තා චෙව නො ච ආසවො, සියා න වත්තබ්බා ආසවසම්පයුත්තා චෙව නො ච ආසවොති. ධම්මධාතු සියා ආසවො චෙව ආසවසම්පයුත්තා ච, සියා ආසවසම්පයුත්තා චෙව නො ච ආසවො, සියා න වත්තබ්බා ආසවො චෙව ආසවසම්පයුත්තාතිපි, ආසවසම්පුයත්තා චෙව නො ච ආසවොතිපි.
සොළස ධාතුයො ආසවවිප්පයුත්තසාසවා. ද්වෙ ධාතුයො සියා ආසවවිප්පයුත්තසාසවා, සියා ආසවවිප්පයුත්තඅනාසවා, සියා න වත්තබ්බා ආසවවිප්පයුත්තසාසවාතිපි ආසවවිප්පයුත්තඅනාසවාතිපි.
270. සත්තරස ධාතුයො නො සඤ්ඤොජනා. ධම්මධාතු සියා සඤ්ඤොජනං, සියා නො සඤ්ඤොජනං
සොළස ධාතුයො සඤ්ඤොජනියා. ද්වෙ ධාතුයො සියා සඤ්ඤොජනියා, සියා අසඤ්ඤොජනියා.
සොළස ධාතුයො සඤ්ඤොජනවිප්පයුත්තා. ද්වෙ ධාතුයො සියා සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තා, සියා සඤ්ඤොජනවිප්පයුත්තා.
සොළස ධාතුයො න වත්තබ්බා සඤ්ඤොජනා චෙව සඤ්ඤොජනියා ති, සඤ්ඤොජනියා චෙව නො ච සඤ්ඤොජනා. මනොවිඤ්ඤාණධාතු න වත්තබ්බා සඤ්ඤොජනං චෙව සඤ්ඤොජනියා ති, සියා සඤ්ඤොජනියා චෙව නො ච සඤ්ඤොජනං, සියා න වත්තබ්බා, සඤ්ඤොජනියා චෙව නො ච සඤ්ඤොජනන්ති, ධම්මධාතු සියා සඤ්ඤොජනං චෙව සඤ්ඤොජනියා ච, සියා සඤ්ඤොජනියා චෙව නො ච සඤ්ඤොජනං, සියා න වත්තබ්බා සඤ්ඤොජනං චෙව සඤ්ඤොජනියාතිපි සඤ්ඤොජනියා චෙව නො ච සඤ්ඤොජනන්තිපි.
සොළස ධාතුයො න වත්තබ්බා සඤ්ඤොජනා චෙව සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තාතිපි, සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තා චෙව නො ච සඤ්ඤොජනාතිපි. මනොවිඤ්ඤාණධාතු න වත්තබ්බා සඤ්ඤොජනං චෙව සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තාති, සියා සඤ්ඤොජන සම්පයුත්තා චෙව නො ච සඤ්ඤොජනං, සියා න වත්තබ්බා සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තා චෙව නො ච සඤ්ඤොජනන්ති. ධම්මධාතු සියා සඤ්ඤොජනං චෙව සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තා ච, සියා සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තා චෙව නො ච සඤ්ඤොජනං, සියා න වත්තබ්බා සඤ්ඤොජනං චෙව සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තාතිපි, සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තා චෙව නො ච සඤ්ඤොජනන්තිපි.
සොළස ධාතුයො සඤ්ඤොජනවිප්පයුත්තසඤ්ඤොජනියා. ද්වෙ ධාතුයො සියා සඤ්ඤොජනවිප්පයුත්තසඤ්ඤොජනියා සියා සඤ්ඤොජනවිප්පයුත්තඅසඤ්ඤොජනියා, සියා න වත්තබ්බා සඤ්ඤොජනවිප්පයුත්තසඤ්ඤොජනියා’තිපි, සඤ්ඤොජනවිප්පයුත්තඅසඤ්ඤොජනියාතිපි.
271. සත්තරස ධාතුයො - නො ගන්ථා. ධම්මධාතු සියා ගන්ථො, සියා නො ගන්ථො.
සොළසධාතු ගන්ථනියා. ද්වෙ ධාතුයො සියා ගන්ථනියා, සියා අගන්ථනියා.
සොළස ධාතුයො ගන්ථවිප්පයුත්තා. ද්වෙ ධාතුයො සියා ගන්ථසම්පයුත්තා, සියා ගන්ථවිප්පයුත්තා.
සොළස ධාතුයො න වත්තබ්බා ගන්ථා චෙව ගන්ථනීයාති, ගන්ථනීයා චෙව නො ච ගන්ථා. මනොවිඤ්ඤාණධාතු න වත්තබ්බා ගන්ථො චෙව ගන්ථනියාති, සියා ගන්ථනීයා චෙව නො ච ගන්ථො, සියා න වත්තබ්බා ගන්ථනියා චෙව නො ච ගන්ථොති. ධම්මධාතු සියා ගන්ථො චෙව ගන්ථනීයා ච, සියා ගන්ථනීයා චෙව නො ච ගන්ථො, සියා න වත්තබ්බා ගන්ථො චෙව ගන්ථනීයාතිපි. ගන්ථනීයා චෙව නො ච ගන්ථොතිපි.
සොළස ධාතුයො න වත්තබ්බා ගන්ථා චෙව ගන්ථසම්පයුත්තාතිපි, ගන්ථසම්පයුත්තා චෙව නො ච ගන්ථාති’පි. මනොවිඤ්ඤාණධාතු න වත්තබ්බා ගන්ථො චෙව ගන්ථසම්පයුත්තාති, සියා ගන්ථසම්පයුත්තා චෙව නො ච ගන්ථො, සියා න වත්තබ්බා ගන්ථසම්පයුත්තා චෙව නො ච ගන්ථොති. ධම්මධාතු සියා ගන්ථො චෙව ගන්ථසම්පයුත්තා ච, සියා ගන්ථසම්පයුත්තා චෙව නො ච ගන්ථො, සියා න වත්තබ්බා ගන්ථො චෙව ගන්ථසම්පයුත්තාති’පි ගන්ථසම්පයුත්තා චෙව නො ච ගන්ථොති’පි.
සොළස ධාතුයො ගන්ථවිප්පයුත්තගන්ථනියා. ද්වෙ ධාතුයො සියා ගන්ථවිප්පයුත්තගන්ථනීයා, සියා ගන්ථවිප්පයුත්තඅගන්ථනීයා, සියා න වත්තබ්බා ගන්ථවිප්පයුත්තගන්ථනීයාතිපි, ගන්ථවිප්පයුත්තඅගන්ථනීයාති’පි.
272-274. සත්තරස ධාතුයො නො ඔඝා -පෙ- නො යොගා -පෙ- නො නීවරණා. ධම්මධාතු සියා නීවරණං, සියා නො නීවරණං.
සොළස ධාතුයො නීවරණියා. ද්වෙ ධාතුයො සියා නීවරණියා සියා අනීවරණියා.
සොළස ධාතුයො නීවරණවිප්පයුත්තා. ද්වෙ ධාතුයො සියා නීවරණසම්පයුත්තා, සියා නීවරණවිප්පයුත්තා.
සොළස ධාතුයො න වත්තබ්බා නීවරණා චෙව නීවරණියාති, නීවරණියා චෙව නො ච නීවරණා. මනොවිඤ්ඤාණධාතු න වත්තබ්බා නීවරණඤ්චෙව නීවරණියාති, සියා නීවරණියා චෙව නො ච නීවරණං, සියා න වත්තබ්බා නීවරණියා චෙව නො ච නීවරණන්ති. ධම්මධාතු සියා නීවරණං චෙව නීවරණියා ච, සියා නීවරණියා චෙව නො ච නීවරණං, සියා න වත්තබ්බා නීවරණඤ්චෙ ව නීවරණියාතිපි, නීවරණියා චෙව නො ච නීවරණන්තිපි.
සොළස ධාතුයො න වත්තබ්බා නීවරණා චෙව නීවරණසම්පයුත්තාතිපි, නීවරණසම්පයුත්තා චෙව නො ච නීවරණාතිපි. මනොවිඤ්ඤාණධාතු න වත්තබ්බා නීවරණඤ්චෙව නීවරණසම්පයුත්තාති, සියා නීවරණසම්පයුත්තා චෙව නො ච නීවරණං, සියා න වත්තබ්බා නීවරණසම්පයුත්තා චෙව නො ච නීවරණන්ති. ධම්මධාතු සියා නීවරණඤ්චෙව නීවරණසම්පයුත්තා ච, නීවරණසම්පයුත්තා චෙව නො ච නීවරණං, සියා න වත්තබ්බා නීවරණඤ්චෙව නීවරණසම්පයුත්තාතිපි, නීවරණසම්පයුත්තා චෙව නො ච නීවරණන්තිපි.
සොළස ධාතුයො නීවරණවිප්පයුත්තනීවරණියා. ද්වෙ ධාතුයො සියා නීවරණවිප්පයුත්තනීවරණියා. සියා නීවරණවිප්පයුත්තඅනීවරණියා. සියා න වත්තබ්බා නීවරණවිප්පයුත්තනීවරණියාතිපි නීවරණවිප්පයුත්තඅනීවරණියාතිපි.
275. සත්තරස ධාතුයො නො පරාමාසා. ධම්මධාතු සියා පරාමාසා, සියා නො පරාමාසා.
සොළස ධාතුයො පරාමට්ඨා. ද්වෙ ධාතුයො සියා පරාමට්ඨා, සියා අපරාමට්ඨා.
සොළස ධාතුයො පරාමාසවිප්පයුත්තා. මනොවිඤ්ඤාණධාතු සියා පරාමාසසම්පයුත්තා, සියා පරාමාසවිප්පයුත්තා. ධම්මධාතු සියා පරාමාසසම්පයුත්තා. සියා පරාමාසවිප්පයුත්තා, සියා න වත්තබ්බා පරාමාසසම්පයුත්තාතිපි පරමාසවිප්පයුත්තාතිපි.
සොළස ධාතුයො න වත්තබ්බා පරාමාසා චෙව පරාමට්ඨාති, පරාමට්ඨා චෙව නො ච පරාමාසා. මනොවිඤ්ඤාණධාතු න වත්තබ්බා පරාමාසො චෙව පරාමට්ඨාති, සියා පරාමට්ඨා චෙව නො ච පරාමාසො, සියා න වත්තබ්බා පරාමට්ඨා චෙව නො ච පරාමාසොති. ධම්මධාතු සියා පරාමාසො චෙව පරාමට්ඨා ච, සියා පරාමට්ඨා චෙව නො ච පරාමාසො, සියා න වත්තබ්බා පරාමාසො චෙව පරාමට්ඨාතිපි පරාමට්ඨා චෙව නො ච පරාමාසොතිපි.
සොළස ධාතුයො පරාමාසවිප්පයුත්තපරාමට්ඨා. ද්වෙ ධාතුයො සියා පරාමාසවිප්පයුත්තපරාමට්ඨා, සියා පරාමාසවිප්පයුත්තඅපරාමට්ඨා, සියා න වත්තබ්බා පරාමාසවිප්පයුත්තපරාමට්ඨාතිපි පරාමාසවිප්පයුත්තඅපරාමට්ඨාතිපි.
276. දස ධාතුයො අනාරම්මණා. සත්ත ධාතුයො සාරම්මණා ධම්මධාතු සියා සාරම්මණා, සියා අනාරම්මණා.
සත්ත ධාතුයො චිත්තා. එකාදස ධාතුයො නො චිත්තා.
සත්තරස ධාතුයො අචෙතසිකා ධම්මධාතු සියා චෙතසිකා, සියා අචෙතසිකා.
දස ධාතුයො චිත්තවිප්පයුත්තා. ධම්මධාතු සියා චිත්තසම්පයුත්තා, සියා චිත්තවිප්පයුත්තා. සත්ත ධාතුයො න වත්තබ්බා චිත්තෙන සම්පයුත්තාති’පි චිත්තෙන විප්පයුත්තාති’පි.
දස ධාතුයො චිත්තවිසංසට්ඨා. ධම්මධාතු සියා චිත්තසංසට්ඨා සියා චිත්තවිසංසට්ඨා. සත්ත ධාතුයො න වත්තබ්බා චිත්තෙන සංසට්ඨාති’පි චිත්තෙන විසංසට්ඨාතිපි.
ද්වාදස ධාතුයො නො චිත්තසමුට්ඨානා. ඡ ධාතුයො සියා චිත්තසමුට්ඨානා, සියා නො චිත්තසමුට්ඨානා.
සත්තරස ධාතුයො නො චිත්තසහභුනො. ධම්මධාතු සියා චිත්තසහභූ, සියා නො චිත්තසහභූ.