Paṭṭhāna

Conditional Relations

Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · suttacentral/sc-data · CC0 · Fetched 2026-04-18 · 29169 segments

පෙන්වන කොටස් 9701-9800 න් 29169

Rūpiñca arūpiñca dhammaṁ paccayā arūpī dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā— cakkhuviññāṇasahagataṁ ekaṁ khandhañca cakkhāyatanañca paccayā tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe… kāyaviññāṇasahagataṁ …pe… arūpiṁ ekaṁ khandhañca vatthuñca paccayā tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe… (Saṅkhittaṁ.)
Saṅkhyāvāra
Hetuyā nava, ārammaṇe tīṇi, adhipatiyā nava, anantare tīṇi, samanantare tīṇi, sahajāte nava, aññamaññe cha, nissaye nava, upanissaye tīṇi, purejāte tīṇi, āsevane tīṇi, kamme nava …pe… magge nava, sampayutte tīṇi, vippayutte nava, atthiyā nava, natthiyā tīṇi, vigate tīṇi, avigate nava.
2.2.5.3.2. Paccayapaccanīya
Vibhaṅgavāra
Rūpiṁ dhammaṁ paccayā rūpī dhammo uppajjati nahetupaccayā—ekaṁ mahābhūtaṁ …pe… asaññasattānaṁ ekaṁ mahābhūtaṁ …pe….
Rūpiṁ dhammaṁ paccayā arūpī dhammo uppajjati nahetupaccayā—cakkhāyatanaṁ paccayā cakkhuviññāṇaṁ …pe… kāyāyatanaṁ paccayā kāyaviññāṇaṁ, vatthuṁ paccayā ahetukā arūpino khandhā; ahetukapaṭisandhikkhaṇe …pe… vatthuṁ paccayā vicikicchāsahagato uddhaccasahagato moho.
Rūpiṁ dhammaṁ paccayā rūpī ca arūpī ca dhammā uppajjanti nahetupaccayā. (Pavattipaṭisandhi kātabbā.)
Arūpiṁ dhammaṁ paccayā arūpī dhammo uppajjati nahetupaccayā—ahetukaṁ arūpiṁ ekaṁ khandhaṁ …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe… vicikicchāsahagate uddhaccasahagate khandhe paccayā vicikicchāsahagato uddhaccasahagato moho.
Arūpiṁ dhammaṁ paccayā rūpī dhammo uppajjati nahetupaccayā—ahetuke arūpino khandhe paccayā cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ; paṭisandhikkhaṇe …pe….
Arūpiṁ dhammaṁ paccayā rūpī ca arūpī ca dhammā uppajjanti nahetupaccayā— ahetukaṁ arūpiṁ ekaṁ khandhaṁ paccayā tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe….
Rūpiñca arūpiñca dhammaṁ paccayā rūpī dhammo uppajjati nahetupaccayā—ahetuke arūpino khandhe ca mahābhūte ca paccayā cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ; paṭisandhikkhaṇe …pe….
Rūpiñca arūpiñca dhammaṁ paccayā arūpī dhammo uppajjati nahetupaccayā— cakkhuviññāṇasahagataṁ ekaṁ khandhañca cakkhāyatanañca paccayā tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe… kāyaviññāṇasahagataṁ …pe… arūpiṁ ekaṁ khandhañca vatthuñca paccayā tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe… vicikicchāsahagate uddhaccasahagate khandhe ca vatthuñca paccayā vicikicchāsahagato uddhaccasahagato moho.
Rūpiñca arūpiñca dhammaṁ paccayā rūpī ca arūpī ca dhammā uppajjanti nahetupaccayā—ahetukaṁ arūpiṁ ekaṁ khandhañca vatthuñca paccayā tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe… arūpino khandhe ca mahābhūte ca paccayā cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ; paṭisandhikkhaṇe …pe….
Saṅkhyāvāra
Nahetuyā nava, naārammaṇe tīṇi, naadhipatiyā nava, naanantare tīṇi, nasamanantare tīṇi, naaññamaññe tīṇi, naupanissaye tīṇi, napurejāte nava, napacchājāte nava, naāsevane nava, nakamme cattāri, navipāke nava, naāhāre ekaṁ, naindriye ekaṁ, najhāne cattāri, namagge nava, nasampayutte tīṇi, navippayutte dve, nonatthiyā tīṇi, novigate tīṇi.
Paccanīyaṁ.
2.2.5.3.3. Paccayānulomapaccanīya
Hetupaccayā naārammaṇe tīṇi (saṅkhittaṁ, sabbe kātabbā), nakamme tīṇi, navipāke nava, nasampayutte tīṇi, navippayutte ekaṁ, nonatthiyā tīṇi, novigate tīṇi.
Anulomapaccanīyaṁ.
2.2.5.3.4. Paccayapaccanīyānuloma
Nahetupaccayā ārammaṇe tīṇi (sabbe kātabbā) …pe… jhāne nava, magge tīṇi …pe… avigate nava.
Paccanīyānulomaṁ.
2.2.5.4. Nissayavāra
Nissayavāropi paccayavārasadiso.
2.2.5.5. Saṁsaṭṭhavāra
2.2.5.5.1–4 Paccayānulomādi
Arūpiṁ dhammaṁ saṁsaṭṭho arūpī dhammo uppajjati hetupaccayā—arūpiṁ ekaṁ khandhaṁ saṁsaṭṭhā tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe….
2.2.5.6. Sampayuttavāra
Hetuyā ekaṁ …pe… avigate ekaṁ. (Evaṁ paccanīyādīni gaṇanāpi sampayuttavārepi sabbe kātabbā. Ekoyeva pañho.)
2.2.5.7. Pañhāvāra
2.2.5.7.1. Paccayānuloma
Vibhaṅgavāra
Arūpī dhammo arūpissa dhammassa hetupaccayena paccayo—arūpī hetū sampayuttakānaṁ khandhānaṁ hetupaccayena paccayo; paṭisandhikkhaṇe …pe….
Arūpī dhammo rūpissa dhammassa hetupaccayena paccayo—arūpī hetū cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ hetupaccayena paccayo; paṭisandhikkhaṇe …pe….
Arūpī dhammo rūpissa ca arūpissa ca dhammassa hetupaccayena paccayo—arūpī hetū sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ hetupaccayena paccayo; paṭisandhikkhaṇe …pe….
Rūpī dhammo arūpissa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—cakkhuṁ …pe… vatthuṁ … itthindriyaṁ … purisindriyaṁ … jīvitindriyaṁ … āpodhātuṁ … kabaḷīkāraṁ āhāraṁ aniccato …pe… domanassaṁ uppajjati, dibbena cakkhunā rūpaṁ passati, dibbāya sotadhātuyā saddaṁ suṇāti. Rūpāyatanaṁ cakkhuviññāṇassa ārammaṇapaccayena paccayo …pe… phoṭṭhabbāyatanaṁ kāyaviññāṇassa ārammaṇapaccayena paccayo; rūpino khandhā iddhividhañāṇassa, pubbenivāsānussatiñāṇassa, anāgataṁsañāṇassa, āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo.
Arūpī dhammo arūpissa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—dānaṁ …pe… sīlaṁ …pe… uposathakammaṁ katvā taṁ paccavekkhati, pubbe suciṇṇāni paccavekkhati, jhānā …pe… ariyā maggā vuṭṭhahitvā maggaṁ paccavekkhanti, phalaṁ paccavekkhanti, nibbānaṁ paccavekkhanti; nibbānaṁ gotrabhussa, vodānassa, maggassa, phalassa, āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo; ariyā pahīne kilese …pe… vikkhambhite kilese …pe… pubbe …pe… arūpino khandhe aniccato …pe… domanassaṁ uppajjati, cetopariyañāṇena arūpicittasamaṅgissa cittaṁ jānāti, ākāsānañcāyatanaṁ …pe… nevasaññānāsaññāyatanassa …pe… arūpino khandhā iddhividhañāṇassa, cetopariyañāṇassa, pubbenivāsānussatiñāṇassa, yathākammūpagañāṇassa, anāgataṁsañāṇassa, āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo.
Rūpī dhammo arūpissa dhammassa adhipatipaccayena paccayo. <b>Ārammaṇādhipati</b>—cakkhuṁ …pe… kabaḷīkāraṁ āhāraṁ garuṁ katvā assādeti abhinandati, taṁ garuṁ katvā rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati.
Arūpī dhammo arūpissa dhammassa adhipatipaccayena paccayo—ārammaṇādhipati, sahajātādhipati. <b>Ārammaṇādhipati</b>—dānaṁ …pe… (saṅkhittaṁ) nibbānaṁ maggassa, phalassa adhipatipaccayena paccayo; arūpino khandhe garuṁ katvā assādeti …pe… rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati. <b>Sahajātādhipati</b>—arūpī adhipati sampayuttakānaṁ khandhānaṁ adhipatipaccayena paccayo.
Arūpī dhammo rūpissa dhammassa adhipatipaccayena paccayo. <b>Sahajātādhipati</b>—arūpī adhipati cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ adhipatipaccayena paccayo.
Arūpī dhammo rūpissa ca arūpissa ca dhammassa adhipatipaccayena paccayo. <b>Sahajātādhipati</b>—arūpī adhipati sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ adhipatipaccayena paccayo.
Arūpī dhammo arūpissa dhammassa anantarapaccayena paccayo—purimā purimā arūpino khandhā pacchimānaṁ pacchimānaṁ arūpīnaṁ khandhānaṁ …pe… phalasamāpattiyā anantarapaccayena paccayo, samanantarapaccayena paccayo.
(Sahajātapaccaye satta, iha ghaṭanā natthi. Aññamaññapaccaye cha, nissayapaccaye satta pañhā, iha ghaṭanā natthi.)
Rūpī dhammo arūpissa dhammassa upanissayapaccayena paccayo—ārammaṇūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. <b>Pakatūpanissayo</b>—utuṁ … bhojanaṁ … senāsanaṁ upanissāya dānaṁ deti …pe… saṅghaṁ bhindati, utu … bhojanaṁ … senāsanaṁ saddhāya …pe… phalasamāpattiyā upanissayapaccayena paccayo.
Arūpī dhammo arūpissa dhammassa upanissayapaccayena paccayo— ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. <b>Pakatūpanissayo</b>—saddhaṁ upanissāya dānaṁ deti, sīlaṁ …pe… kāyikaṁ dukkhaṁ upanissāya dānaṁ deti …pe… saṅghaṁ bhindati, saddhā …pe… kāyikaṁ dukkhaṁ … saddhāya …pe… phalasamāpattiyā upanissayapaccayena paccayo.
Rūpī dhammo arūpissa dhammassa purejātapaccayena paccayo—ārammaṇapurejātaṁ, vatthupurejātaṁ. <b>Ārammaṇapurejātaṁ</b>—cakkhuṁ …pe… vatthuṁ …pe… kabaḷīkāraṁ āhāraṁ aniccato …pe… domanassaṁ uppajjati. Dibbena cakkhunā rūpaṁ passati, dibbāya sotadhātuyā saddaṁ suṇāti. Rūpāyatanaṁ cakkhuviññāṇassa …pe… phoṭṭhabbāyatanaṁ kāyaviññāṇassa …pe…. <b>Vatthupurejātaṁ</b>—cakkhāyatanaṁ cakkhuviññāṇassa …pe… kāyāyatanaṁ kāyaviññāṇassa …pe… vatthu arūpīnaṁ khandhānaṁ purejātapaccayena paccayo.
Pacchājāta
Arūpī dhammo rūpissa dhammassa pacchājātapaccayena paccayo—pacchājātā arūpino khandhā purejātassa imassa kāyassa pacchājātapaccayena paccayo.
Arūpī dhammo arūpissa dhammassa āsevanapaccayena paccayo—purimā purimā arūpino khandhā pacchimānaṁ pacchimānaṁ arūpīnaṁ khandhānaṁ āsevanapaccayena paccayo.
Arūpī dhammo arūpissa dhammassa kammapaccayena paccayo—sahajātā, nānākkhaṇikā. <b>Sahajātā</b>—arūpī cetanā sampayuttakānaṁ khandhānaṁ kammapaccayena paccayo; paṭisandhikkhaṇe …pe…. <b>Nānākkhaṇikā</b>—arūpī cetanā vipākānaṁ khandhānaṁ kammapaccayena paccayo.
Arūpī dhammo rūpissa dhammassa kammapaccayena paccayo—sahajātā, nānākkhaṇikā. <b>Sahajātā</b>—arūpī cetanā cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ kammapaccayena paccayo; paṭisandhikkhaṇe …pe…. <b>Nānākkhaṇikā</b>—arūpī cetanā kaṭattārūpānaṁ kammapaccayena paccayo.
Arūpī dhammo rūpissa ca arūpissa ca dhammassa kammapaccayena paccayo— sahajātā, nānākkhaṇikā. <b>Sahajātā</b>—arūpī cetanā sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ kammapaccayena paccayo; paṭisandhikkhaṇe …pe…. <b>Nānākkhaṇikā</b>—arūpī cetanā vipākānaṁ khandhānaṁ kaṭattā ca rūpānaṁ kammapaccayena paccayo.
Vipākāhāra
Arūpī dhammo arūpissa dhammassa vipākapaccayena paccayo … tīṇi.
Rūpī dhammo rūpissa dhammassa āhārapaccayena paccayo—kabaḷīkāro āhāro imassa kāyassa āhārapaccayena paccayo.
Arūpī dhammo arūpissa dhammassa āhārapaccayena paccayo … tīṇi.
Rūpī dhammo rūpissa dhammassa indriyapaccayena paccayo—rūpajīvitindriyaṁ kaṭattārūpānaṁ indriyapaccayena paccayo.
Rūpī dhammo arūpissa dhammassa indriyapaccayena paccayo—cakkhundriyaṁ …pe… kāyindriyaṁ kāyaviññāṇassa indriyapaccayena paccayo.
Arūpī dhammo arūpissa dhammassa indriyapaccayena paccayo … tīṇi.
Rūpī ca arūpī ca dhammā arūpissa dhammassa indriyapaccayena paccayo— cakkhundriyañca cakkhuviññāṇañca cakkhuviññāṇasahagatānaṁ khandhānaṁ indriyapaccayena paccayo …pe… kāyindriyañca …pe….
Arūpī dhammo arūpissa dhammassa jhānapaccayena paccayo … tīṇi … maggapaccayena paccayo … tīṇi … sampayuttapaccayena paccayo … ekaṁ.
Rūpī dhammo arūpissa dhammassa vippayuttapaccayena paccayo—sahajātaṁ, purejātaṁ. <b>Sahajātaṁ</b>—paṭisandhikkhaṇe vatthu arūpīnaṁ khandhānaṁ vippayuttapaccayena paccayo. <b>Purejātaṁ</b>—cakkhāyatanaṁ cakkhuviññāṇassa …pe… kāyāyatanaṁ kāyaviññāṇassa …pe… vatthu arūpīnaṁ khandhānaṁ vippayuttapaccayena paccayo.
Arūpī dhammo rūpissa dhammassa vippayuttapaccayena paccayo—sahajātaṁ, pacchājātaṁ. <b>Sahajātā</b>—arūpino khandhā cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ vippayuttapaccayena paccayo; paṭisandhikkhaṇe arūpino khandhā kaṭattārūpānaṁ vippayuttapaccayena paccayo; arūpino khandhā vatthussa vippayuttapaccayena paccayo. <b>Pacchājātā</b>—arūpino khandhā purejātassa imassa kāyassa vippayuttapaccayena paccayo.
Rūpī dhammo rūpissa dhammassa atthipaccayena paccayo—sahajātaṁ, āhāraṁ, indriyaṁ. <b>Sahajātaṁ</b>—ekaṁ mahābhūtaṁ …pe… (yāva asaññasattā). <b>Kabaḷīkāro āhāro</b>—imassa kāyassa atthipaccayena paccayo. <b>Rūpajīvitindriyaṁ</b>—kaṭattārūpānaṁ atthipaccayena paccayo.
Rūpī dhammo arūpissa dhammassa atthipaccayena paccayo—sahajātaṁ, purejātaṁ. <b>Sahajātaṁ</b>—paṭisandhikkhaṇe vatthu arūpīnaṁ khandhānaṁ atthipaccayena paccayo. <b>Purejātaṁ</b>—cakkhuṁ …pe… kabaḷīkāraṁ āhāraṁ aniccato …pe… domanassaṁ uppajjati; dibbena cakkhunā rūpaṁ passati, dibbāya sotadhātuyā saddaṁ suṇāti. Rūpāyatanaṁ cakkhuviññāṇassa …pe… phoṭṭhabbāyatanaṁ kāyaviññāṇassa …pe… cakkhāyatanaṁ cakkhuviññāṇassa …pe… kāyāyatanaṁ kāyaviññāṇassa …pe… vatthu arūpīnaṁ khandhānaṁ atthipaccayena paccayo.
Arūpī dhammo arūpissa dhammassa atthipaccayena paccayo—arūpī eko khandho tiṇṇannaṁ khandhānaṁ …pe… dve khandhā …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe….
Arūpī dhammo rūpissa dhammassa atthipaccayena paccayo—sahajātaṁ, pacchājātaṁ. <b>Sahajātā</b>—arūpino khandhā cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ atthipaccayena paccayo; paṭisandhikkhaṇe …pe…. <b>Pacchājātā</b>—arūpino khandhā purejātassa imassa kāyassa atthipaccayena paccayo.
Arūpī dhammo rūpissa ca arūpissa ca dhammassa atthipaccayena paccayo—arūpī eko khandho tiṇṇannaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ atthipaccayena paccayo …pe… dve khandhā …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe….
Rūpī ca arūpī ca dhammā rūpissa dhammassa atthipaccayena paccayo—sahajātaṁ, pacchājātaṁ, āhāraṁ, indriyaṁ. <b>Sahajātā</b>—arūpī khandhā ca mahābhūtā ca cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ atthipaccayena paccayo; paṭisandhikkhaṇe …pe…. <b>Pacchājātā</b>—arūpino khandhā ca kabaḷīkāro āhāro ca imassa kāyassa atthipaccayena paccayo. <b>Pacchājātā</b>—arūpino khandhā ca rūpajīvitindriyañca kaṭattārūpānaṁ atthipaccayena paccayo.
Rūpī ca arūpī ca dhammā arūpissa dhammassa atthipaccayena paccayo—sahajātaṁ, purejātaṁ. <b>Sahajāto</b>—cakkhuviññāṇasahagato eko khandho ca cakkhāyatanañca tiṇṇannaṁ khandhānaṁ atthipaccayena paccayo …pe… dve khandhā ca …pe… kāyaviññāṇasahagato …pe… arūpī eko khandho ca vatthu ca tiṇṇannaṁ khandhānaṁ atthipaccayena paccayo …pe… dve khandhā ca …pe… paṭisandhikkhaṇe arūpī eko khandho ca vatthu ca tiṇṇannaṁ khandhānaṁ …pe… dve khandhā ca …pe….
Natthipaccayena paccayo … vigatapaccayena paccayo … avigatapaccayena paccayo.
Saṅkhyāvāra
Hetuyā tīṇi, ārammaṇe dve, adhipatiyā cattāri, anantare ekaṁ, samanantare ekaṁ, sahajāte satta, aññamaññe cha, nissaye satta, upanissaye dve, purejāte ekaṁ, pacchājāte ekaṁ āsevane ekaṁ, kamme tīṇi, vipāke tīṇi, āhāre cattāri, indriye cha, jhāne tīṇi, magge tīṇi, sampayutte ekaṁ, vippayutte dve, atthiyā satta, natthiyā ekaṁ, vigate ekaṁ, avigate satta.
Paccanīyuddhāra
Rūpī dhammo rūpissa dhammassa sahajātapaccayena paccayo … āhārapaccayena paccayo … indriyapaccayena paccayo.
Rūpī dhammo arūpissa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … purejātapaccayena paccayo.
Arūpī dhammo arūpissa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … kammapaccayena paccayo.
Arūpī dhammo rūpissa dhammassa sahajātapaccayena paccayo … pacchājātapaccayena paccayo … kammapaccayena paccayo.
Arūpī dhammo rūpissa ca arūpissa ca dhammassa sahajātapaccayena paccayo … kammapaccayena paccayo.
Rūpī ca arūpī ca dhammā rūpissa dhammassa sahajātaṁ, pacchājātaṁ, āhāraṁ, indriyaṁ.