Paṭṭhāna

Conditional Relations

Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · suttacentral/sc-data · CC0 · Fetched 2026-04-18 · 29169 segments

පෙන්වන කොටස් 9301-9400 න් 29169

Paṭṭhānapakaraṇa
Dhammānuloma (1), Dukapaṭṭhānapāḷi (2)
2.2. Cūḷantaraduka
2.2.1.1. Paṭiccavāra
2.2.1.1.1–4 Paccayānulomādi
Sappaccayaṁ dhammaṁ paṭicca sappaccayo dhammo uppajjati hetupaccayā— sappaccayaṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe… khandhe paṭicca vatthu, vatthuṁ paṭicca khandhā, ekaṁ mahābhūtaṁ …pe… mahābhūte paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ kaṭattārūpaṁ upādārūpaṁ.
Sappaccayaṁ dhammaṁ paṭicca sappaccayo dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā …pe… avigatapaccayā.
Hetuyā ekaṁ, ārammaṇe ekaṁ …pe… avigate ekaṁ.
Anulomaṁ.
Sappaccayaṁ dhammaṁ paṭicca sappaccayo dhammo uppajjati nahetupaccayā— ahetukaṁ sappaccayaṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ, dve khandhe …pe… ahetukapaṭisandhikkhaṇe …pe… (yāva asaññasattā) vicikicchāsahagate uddhaccasahagate khandhe paṭicca vicikicchāsahagato uddhaccasahagato moho. (Saṅkhittaṁ.)
Nahetuyā ekaṁ, naārammaṇe ekaṁ, naadhipatiyā ekaṁ …pe… novigate ekaṁ.
Paccanīyaṁ.
Hetupaccayā naārammaṇe ekaṁ, naadhipatiyā ekaṁ …pe… novigate ekaṁ.
Anulomapaccanīyaṁ.
Nahetupaccayā ārammaṇe ekaṁ anantare ekaṁ …pe… avigate ekaṁ.
Paccanīyānulomaṁ.
2.2.1.2. Sahajātavāra
Sahajātavāro paṭiccavārasadiso.
2.2.1.3. Paccayavāra
2.2.1.3.1–4 Paccayānulomādi
Vibhaṅgavāra
Sappaccayaṁ dhammaṁ paccayā sappaccayo dhammo uppajjati hetupaccayā— sappaccayaṁ ekaṁ khandhaṁ paccayā tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe… khandhe paccayā vatthu, vatthuṁ paccayā khandhā, ekaṁ mahābhūtaṁ …pe… vatthuṁ paccayā sappaccayā khandhā.
Sappaccayaṁ dhammaṁ paccayā sappaccayo dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā. (Saṅkhittaṁ.)
2.2.1.4–6. Nissaya-saṁsaṭṭha-sampayuttavāra
(Evaṁ paccayavāropi nissayavāropi saṁsaṭṭhavāropi sampayuttavāropi vitthāretabbo, sabbattha ekāyeva pañhā.)
2.2.1.7. Pañhāvāra
2.2.1.7.1. Paccayānuloma
Vibhaṅgavāra
Sappaccayo dhammo sappaccayassa dhammassa hetupaccayena paccayo—sappaccayā hetū sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ hetupaccayena paccayo; paṭisandhikkhaṇe …pe….
Ārammaṇa
Sappaccayo dhammo sappaccayassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—dānaṁ datvā, sīlaṁ samādiyitvā, uposathakammaṁ katvā taṁ paccavekkhati, pubbe suciṇṇāni …pe… jhānā vuṭṭhahitvā …pe… ariyā maggā vuṭṭhahitvā maggaṁ paccavekkhanti, phalaṁ paccavekkhanti; pahīne kilese …pe… vikkhambhite kilese …pe… pubbe samudāciṇṇe kilese jānanti, cakkhuṁ …pe… vatthuṁ … sappaccaye khandhe aniccato …pe… domanassaṁ uppajjati; dibbena cakkhunā rūpaṁ passati, dibbāya sotadhātuyā saddaṁ suṇāti. Cetopariyañāṇena sappaccayacittasamaṅgissa cittaṁ jānāti, ākāsānañcāyatanaṁ viññāṇañcāyatanassa …pe… ākiñcaññāyatanaṁ nevasaññānāsaññāyatanassa …pe… rūpāyatanaṁ cakkhuviññāṇassa …pe… phoṭṭhabbāyatanaṁ kāyaviññāṇassa …pe… sappaccayā khandhā iddhividhañāṇassa, cetopariyañāṇassa, pubbenivāsānussatiñāṇassa, yathākammūpagañāṇassa, anāgataṁsañāṇassa, āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo.
Appaccayo dhammo sappaccayassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—ariyā nibbānaṁ paccavekkhanti; nibbānaṁ gotrabhussa, vodānassa, maggassa, phalassa, āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo.
Sappaccayo dhammo sappaccayassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo— ārammaṇādhipati, sahajātādhipati. <b>Ārammaṇādhipati</b>—dānaṁ datvā sīlaṁ …pe… uposathakammaṁ katvā taṁ garuṁ katvā paccavekkhati, pubbe …pe… jhānā …pe… ariyā maggā vuṭṭhahitvā maggaṁ garuṁ katvā paccavekkhanti, phalaṁ garuṁ katvā …pe… cakkhuṁ …pe… vatthuṁ … sappaccaye khandhe garuṁ katvā assādeti abhinandati; taṁ garuṁ katvā rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati. <b>Sahajātādhipati</b>—sappaccayādhipati sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ adhipatipaccayena paccayo.
Appaccayo dhammo sappaccayassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo. <b>Ārammaṇādhipati</b>—ariyā nibbānaṁ garuṁ katvā paccavekkhanti; nibbānaṁ gotrabhussa, vodānassa, maggassa, phalassa adhipatipaccayena paccayo.
Anantarādi
Sappaccayo dhammo sappaccayassa dhammassa anantarapaccayena paccayo …pe… upanissayapaccayena paccayo …pe… (dve pañhā upanissayamūlaṁ) purejātapaccayena paccayo …pe… avigatapaccayena paccayo. (Sabbattha ekāyeva pañhā.)
Saṅkhyāvāra
Hetuyā ekaṁ, ārammaṇe dve, adhipatiyā dve, anantare ekaṁ, samanantare ekaṁ, sahajāte ekaṁ, aññamaññe ekaṁ, nissaye ekaṁ, upanissaye dve, purejāte ekaṁ (sabbattha ekaṁ), avigate ekaṁ. (Evaṁ gaṇetabbaṁ.)
Anulomaṁ.
Paccanīyuddhāra
Sappaccayo dhammo sappaccayassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … purejātapaccayena paccayo … pacchājātapaccayena paccayo … kammapaccayena paccayo … āhārapaccayena paccayo … indriyapaccayena paccayo.
Appaccayo dhammo sappaccayassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo.
2.2.1.7.2. Paccayapaccanīya
Saṅkhyāvāra
Nahetuyā dve, naārammaṇe ekaṁ, naadhipatiyā dve, naanantare dve, nasamanantare dve …pe… naupanissaye dve, napurejāte dve …pe… novigate dve, noavigate dve. (Evaṁ gaṇetabbaṁ.)
Paccanīyaṁ.
2.2.1.7.3. Paccayānulomapaccanīya
Hetupaccayā naārammaṇe ekaṁ, naadhipatiyā ekaṁ, naanantare ekaṁ, nasamanantare ekaṁ, naaññamaññe ekaṁ, naupanissaye ekaṁ …pe… nasampayutte ekaṁ, navippayutte ekaṁ, nonatthiyā ekaṁ, novigate ekaṁ. (Evaṁ gaṇetabbaṁ.)
Anulomapaccanīyaṁ.
2.2.1.7.4. Paccayapaccanīyānuloma
Nahetupaccayā ārammaṇe dve, adhipatiyā dve, anantare ekaṁ …pe… upanissaye dve, purejāte ekaṁ …pe… avigate ekaṁ. (Evaṁ gaṇetabbaṁ.)
Paccanīyānulomaṁ.
Sappaccayadukaṁ niṭṭhitaṁ.
2.2.2. Saṅkhataduka
2.2.2.1–7. Paṭiccādivāra
Saṅkhataṁ dhammaṁ paṭicca saṅkhato dhammo uppajjati hetupaccayā—saṅkhataṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe… khandhe paṭicca vatthu, vatthuṁ paṭicca khandhā; ekaṁ mahābhūtaṁ …pe… mahābhūte paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ kaṭattārūpaṁ upādārūpaṁ.
(Imaṁ dukaṁ yathā sappaccayadukaṁ, evaṁ gaṇetabbaṁ, ninnānākaraṇaṁ.)
Saṅkhatadukaṁ niṭṭhitaṁ.
2.2.3. Sanidassanaduka
2.2.3.1. Paccayavāra
2.2.3.1.1. Paccayānuloma
Vibhaṅgavāra
Anidassanaṁ dhammaṁ paṭicca anidassano dhammo uppajjati hetupaccayā— anidassanaṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā anidassanaṁ cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe anidassanaṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā anidassanaṁ kaṭattā ca rūpaṁ …pe… dve khandhe …pe… khandhe paṭicca vatthu, vatthuṁ paṭicca khandhā; ekaṁ mahābhūtaṁ …pe… mahābhūte paṭicca anidassanaṁ cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ kaṭattārūpaṁ upādārūpaṁ.
Anidassanaṁ dhammaṁ paṭicca sanidassano dhammo uppajjati hetupaccayā— anidassane khandhe paṭicca sanidassanaṁ cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ; paṭisandhikkhaṇe …pe… mahābhūte paṭicca sanidassanaṁ cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ kaṭattārūpaṁ upādārūpaṁ.
Anidassanaṁ dhammaṁ paṭicca sanidassano ca anidassano ca dhammā uppajjanti hetupaccayā—anidassanaṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā sanidassanañca anidassanañca cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe… mahābhūte paṭicca sanidassanañca anidassanañca cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ kaṭattārūpaṁ upādārūpaṁ.
Ārammaṇa
Anidassanaṁ dhammaṁ paṭicca anidassano dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā— anidassanaṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe… vatthuṁ paṭicca khandhā.
Anidassanaṁ dhammaṁ paṭicca anidassano dhammo uppajjati adhipatipaccayā— anidassanaṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā anidassanaṁ cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… dve khandhe …pe… ekaṁ mahābhūtaṁ paṭicca tayo mahābhūtā …pe… dve mahābhūte …pe… mahābhūte paṭicca anidassanaṁ cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ upādārūpaṁ.
Anidassanaṁ dhammaṁ paṭicca sanidassano dhammo uppajjati adhipatipaccayā— anidassane khandhe paṭicca sanidassanaṁ cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ, mahābhūte paṭicca sanidassanaṁ cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ.
Anidassanaṁ dhammaṁ paṭicca sanidassano ca anidassano ca dhammā uppajjanti adhipatipaccayā—anidassanaṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā sanidassanañca anidassanañca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ …pe… dve khandhe …pe… mahābhūte paṭicca sanidassanañca anidassanañca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ upādārūpaṁ. (Saṅkhittaṁ, sabbe kātabbā.)
Saṅkhyāvāra
Hetuyā tīṇi, ārammaṇe ekaṁ, adhipatiyā tīṇi, anantare ekaṁ, samanantare ekaṁ, sahajāte tīṇi, aññamaññe ekaṁ, nissaye tīṇi, upanissaye ekaṁ, purejāte ekaṁ, āsevane ekaṁ, kamme tīṇi, vipāke tīṇi (sabbattha tīṇi), magge tīṇi, sampayutte ekaṁ, vippayutte tīṇi, atthiyā tīṇi, natthiyā ekaṁ, vigate ekaṁ, avigate tīṇi. (Evaṁ gaṇetabbaṁ.)
Anulomaṁ.
2.2.3.1.1.2. Paccayapaccanīya
Vibhaṅgavāra
Anidassanaṁ dhammaṁ paṭicca anidassano dhammo uppajjati nahetupaccayā— ahetukaṁ anidassanaṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā anidassanaṁ cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… dve khandhe …pe… ahetukapaṭisandhikkhaṇe …pe… khandhe paṭicca vatthu, vatthuṁ paṭicca khandhā; ekaṁ mahābhūtaṁ …pe… mahābhūte paṭicca anidassanaṁ cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ kaṭattārūpaṁ upādārūpaṁ … bāhiraṁ … āhārasamuṭṭhānaṁ … utusamuṭṭhānaṁ … asaññasattānaṁ …pe… vicikicchāsahagate uddhaccasahagate khandhe paṭicca vicikicchāsahagato uddhaccasahagato moho.
Anidassanaṁ dhammaṁ paṭicca sanidassano dhammo uppajjati nahetupaccayā— ahetuke anidassane khandhe paṭicca sanidassanaṁ cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ; paṭisandhikkhaṇe …pe… mahābhūte paṭicca sanidassanaṁ cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ kaṭattārūpaṁ upādārūpaṁ … bāhire … āhārasamuṭṭhāne … utusamuṭṭhāne … asaññasattānaṁ mahābhūte paṭicca sanidassanaṁ kaṭattārūpaṁ upādārūpaṁ.
Anidassanaṁ dhammaṁ paṭicca sanidassano ca anidassano ca dhammā uppajjanti nahetupaccayā—ahetukaṁ anidassanaṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā sanidassanañca anidassanañca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ …pe… dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe… mahābhūte paṭicca …pe… bāhire … āhārasamuṭṭhāne … utusamuṭṭhāne … asaññasattānaṁ mahābhūte paṭicca sanidassanañca anidassanañca kaṭattārūpaṁ, upādārūpaṁ. (Evaṁ sabbe kātabbā.)
Saṅkhyāvāra
Nahetuyā tīṇi, naārammaṇe tīṇi, naadhipatiyā tīṇi, naanantare tīṇi, nasamanantare tīṇi, naaññamaññe tīṇi, naupanissaye tīṇi, napurejāte tīṇi, napacchājāte tīṇi, naāsevane tīṇi, nakamme tīṇi, navipāke tīṇi, naāhāre tīṇi, naindriye tīṇi, najhāne tīṇi, namagge tīṇi, nasampayutte tīṇi, navippayutte tīṇi, nonatthiyā tīṇi, novigate tīṇi. (Evaṁ gaṇetabbaṁ.)
Paccanīyaṁ.
2.2.3.1.3. Paccayānulomapaccanīya
Hetupaccayā naārammaṇe tīṇi, naadhipatiyā tīṇi (sabbattha tīṇi), nakamme ekaṁ, navipāke tīṇi, nasampayutte tīṇi, navippayutte ekaṁ, nonatthiyā tīṇi, novigate tīṇi.
Anulomapaccanīyaṁ.
2.2.3.1.4. Paccayapaccanīyānuloma
Nahetupaccayā ārammaṇe ekaṁ, anantare ekaṁ, samanantare ekaṁ, sahajāte tīṇi, aññamaññe ekaṁ, nissaye tīṇi, upanissaye ekaṁ, purejāte ekaṁ, āsevane ekaṁ, kamme tīṇi …pe… jhāne tīṇi, magge ekaṁ, sampayutte ekaṁ, vippayutte tīṇi, atthiyā tīṇi, natthiyā ekaṁ, vigate ekaṁ, avigate tīṇi.
Paccanīyānulomaṁ.