Paṭṭhāna

Conditional Relations

Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · suttacentral/sc-data · CC0 · Fetched 2026-04-18 · 29169 segments

පෙන්වන කොටස් 9001-9100 න් 29169

Paccanīyānulomaṁ.
Sahetukadukaṁ niṭṭhitaṁ.
2.1.3. Hetusampayuttaduka
2.1.3.1–7. Paṭiccādivāra
Hetusampayuttaṁ dhammaṁ paṭicca hetusampayutto dhammo uppajjati hetupaccayā— hetusampayuttaṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe….
Hetusampayuttaṁ dhammaṁ paṭicca hetuvippayutto dhammo uppajjati hetupaccayā— hetusampayutte khandhe paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ; paṭisandhikkhaṇe …pe….
(Iminā kāraṇena vitthāretabbaṁ yathā sahetukadukaṁ ninnānākaraṇaṁ.)
Hetusampayuttadukaṁ niṭṭhitaṁ.
2.1.4. Hetusahetukaduka
2.1.4.1. Paṭiccavāra
2.1.4.1.1. Paccayānuloma
Vibhaṅgavāra
Hetuñceva sahetukañca dhammaṁ paṭicca hetu ceva sahetuko ca dhammo uppajjati hetupaccayā—alobhaṁ paṭicca adoso amoho (cakkaṁ). Lobhaṁ paṭicca moho (cakkaṁ); paṭisandhikkhaṇe alobhaṁ paṭicca adoso amoho. (Cakkaṁ.)
Hetuñceva sahetukañca dhammaṁ paṭicca sahetuko ceva na ca hetu dhammo uppajjati hetupaccayā—hetuṁ paṭicca sampayuttakā khandhā; paṭisandhikkhaṇe …pe….
Hetuñceva sahetukañca dhammaṁ paṭicca hetu ceva sahetuko ca sahetuko ceva na ca hetu ca dhammā uppajjanti hetupaccayā—alobhaṁ paṭicca adoso amoho sampayuttakā ca khandhā (cakkaṁ). Lobhaṁ paṭicca moho sampayuttakā ca khandhā (cakkaṁ); paṭisandhikkhaṇe …pe….
Sahetukañceva na ca hetuṁ dhammaṁ paṭicca sahetuko ceva na ca hetu dhammo uppajjati hetupaccayā—sahetukañceva na ca hetuṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe….
Sahetukañceva na ca hetuṁ dhammaṁ paṭicca hetu ceva sahetuko ca dhammo uppajjati hetupaccayā—sahetuke ceva na ca hetū khandhe paṭicca hetū; paṭisandhikkhaṇe …pe….
Sahetukañceva na ca hetuṁ dhammaṁ paṭicca hetu ceva sahetuko ca sahetuko ceva na ca hetu ca dhammā uppajjanti hetupaccayā—sahetukañceva na ca hetuṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā hetu ca …pe… dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe….
Hetuñceva sahetukañca sahetukañceva na ca hetuñca dhammaṁ paṭicca hetu ceva sahetuko ca dhammo uppajjati hetupaccayā—alobhañca sampayuttake ca khandhe paṭicca adoso amoho (cakkaṁ). Lobhañca sampayuttake ca khandhe paṭicca moho (cakkaṁ); paṭisandhikkhaṇe …pe….
Hetuñceva sahetukañca sahetukañceva na ca hetuñca dhammaṁ paṭicca sahetuko ceva na ca hetu dhammo uppajjati hetupaccayā—sahetukañceva na ca hetuṁ ekaṁ khandhañca hetuñca paṭicca tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe….
Hetuñceva sahetukañca sahetukañceva na ca hetuñca dhammaṁ paṭicca hetu ceva sahetuko ca sahetuko ceva na ca hetu ca dhammā uppajjanti hetupaccayā— sahetukañceva na ca hetuṁ ekaṁ khandhañca alobhañca paṭicca tayo khandhā adoso amoho ca …pe… dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe….
(Saṅkhittaṁ. Evaṁ vitthāretabbaṁ.)
Saṅkhyāvāra
Hetuyā nava, ārammaṇe nava, adhipatiyā nava, anantare nava …pe… (sabbattha nava), avigate nava. (Evaṁ gaṇetabbaṁ.)
2.1.4.1.2. Paccayapaccanīya
Vibhaṅgavāra
Naadhipatyādi
Hetuñceva sahetukañca dhammaṁ paṭicca hetu ceva sahetuko ca dhammo uppajjati naadhipatipaccayā—alobhaṁ paṭicca adoso amoho (cakkaṁ); paṭisandhikkhaṇe …pe… (paripuṇṇaṁ nava), napurejāte nava, napacchājāte nava, naāsevane nava.
Hetuñceva sahetukañca dhammaṁ paṭicca sahetuko ceva na ca hetu dhammo uppajjati nakammapaccayā—hetuṁ paṭicca sampayuttakā cetanā.
Sahetukañceva na ca hetuṁ dhammaṁ paṭicca sahetuko ceva na ca hetu dhammo uppajjati nakammapaccayā—sahetuke ceva na ca hetū khandhe paṭicca sampayuttakā cetanā; paṭisandhikkhaṇe …pe….
Hetuñceva sahetukañca sahetukañceva na ca hetuñca dhammaṁ paṭicca sahetuko ceva na ca hetu dhammo uppajjati nakammapaccayā—hetuñca sampayuttake ca khandhe paṭicca sampayuttakā cetanā … navipākapaccayā … navippayuttapaccayā.
Saṅkhyāvāra
Naadhipatiyā nava, napurejāte nava, napacchājāte nava, naāsevane nava, nakamme tīṇi, navipāke nava, navippayutte nava. (Evaṁ gaṇetabbaṁ.)
Paccanīyaṁ.
2.1.4.1.3. Paccayānulomapaccanīya
Hetupaccayā naadhipatiyā nava, napurejāte nava, napacchājāte nava, naāsevane nava, nakamme tīṇi, navipāke nava, navippayutte nava. (Evaṁ gaṇetabbaṁ.)
Anulomapaccanīyaṁ.
2.1.4.1.4. Paccayapaccanīyānuloma
Naadhipatiduka
Naadhipatipaccayā hetuyā nava, ārammaṇe nava, anantare nava …pe… avigate nava. (Evaṁ gaṇetabbaṁ.)
Paccanīyānulomaṁ.
2.1.4.2–6. Sahajāta-paccaya-nissaya-saṁsaṭṭha-sampayuttavāra
(Sahajātavāropi paccayavāropi nissayavāropi saṁsaṭṭhavāropi sampayuttavāropi paṭiccavārasadisā.)
2.1.4.7. Pañhāvāra
2.1.4.7.1. Paccayānuloma
Vibhaṅgavāra
Hetu ceva sahetuko ca dhammo hetussa ceva sahetukassa ca dhammassa hetupaccayena paccayo—alobho adosassa amohassa hetupaccayena paccayo. (Yathā paṭiccavārasadisaṁ.)
Hetu ceva sahetuko ca dhammo sahetukassa ceva na ca hetussa dhammassa hetupaccayena paccayo—hetū sampayuttakānaṁ khandhānaṁ hetupaccayena paccayo; paṭisandhikkhaṇe …pe….
Hetu ceva sahetuko ca dhammo hetussa ceva sahetukassa ca sahetukassa ceva na ca hetussa ca dhammassa hetupaccayena paccayo—alobho adosassa amohassa sampayuttakānañca khandhānaṁ hetupaccayena paccayo. (Vitthāretabbaṁ.)
Hetu ceva sahetuko ca dhammo hetussa ceva sahetukassa ca dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—hetuṁ ārabbha hetū uppajjanti.
Hetu ceva sahetuko ca dhammo sahetukassa ceva na ca hetussa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—hetuṁ ārabbha sahetukā ceva na ca hetū khandhā uppajjanti.
Hetu ceva sahetuko ca dhammo hetussa ceva sahetukassa ca sahetukassa ceva na ca hetussa ca dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—hetuṁ ārabbha hetū ca sampayuttakā ca khandhā uppajjanti.
Sahetuko ceva na ca hetu dhammo sahetukassa ceva na ca hetussa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—dānaṁ datvā sīlaṁ …pe… uposathakammaṁ katvā taṁ paccavekkhati, pubbe suciṇṇāni paccavekkhati. Jhānā vuṭṭhahitvā …pe… ariyā maggā vuṭṭhahitvā maggaṁ paccavekkhanti, phalaṁ paccavekkhanti. Pahīne kilese …pe… vikkhambhite kilese paccavekkhanti, pubbe samudāciṇṇe kilese jānanti. Sahetuke ceva na ca hetū khandhe aniccato …pe… domanassaṁ uppajjati. Cetopariyañāṇena sahetukā ceva na ca hetucittasamaṅgissa cittaṁ jānāti; ākāsānañcāyatanaṁ viññāṇañcāyatanassa …pe… ākiñcaññāyatanaṁ nevasaññānāsaññāyatanassa …pe… sahetukā ceva na ca hetū khandhā iddhividhañāṇassa, cetopariyañāṇassa, pubbenivāsānussatiñāṇassa, yathākammūpagañāṇassa, anāgataṁsañāṇassa ārammaṇapaccayena paccayo.
Sahetuko ceva na ca hetu dhammo hetussa ceva sahetukassa ca dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—dānaṁ datvā …. (Yathā paṭhamagamanaṁ evaṁ ninnānaṁ.)
Sahetuko ceva na ca hetu dhammo hetussa ceva sahetukassa ca sahetukassa ceva na ca hetussa ca dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—dānaṁ datvā …. (Yathā paṭhamagamanaṁ evaṁ ninnānaṁ.)
Hetu ceva sahetuko ca sahetuko ceva na ca hetu ca dhammā hetussa ceva sahetukassa ca dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—hetuñca sampayuttake ca khandhe ārabbha hetū uppajjanti.
Hetu ceva sahetuko ca sahetuko ceva na ca hetu ca dhammā sahetukassa ceva na ca hetussa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—hetuñca sampayuttake ca khandhe ārabbha sahetukā ceva na ca hetū khandhā uppajjanti.
Hetu ceva sahetuko ca sahetuko ceva na ca hetu ca dhammā hetussa ceva sahetukassa ca sahetukassa ceva na ca hetussa ca dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—hetuñca sampayuttake ca khandhe ārabbha hetū ca sampayuttakā ca khandhā uppajjanti.
Hetu ceva sahetuko ca dhammo hetussa ceva sahetukassa ca dhammassa adhipatipaccayena paccayo—ārammaṇādhipati, sahajātādhipati. <b>Ārammaṇādhipati</b>—hetuṁ garuṁ katvā hetū uppajjanti. <b>Sahajātādhipati</b>—hetu ceva sahetukādhipati sampayuttakānaṁ hetūnaṁ adhipatipaccayena paccayo.
Hetu ceva sahetuko ca dhammo sahetukassa ceva na ca hetussa dhammassa adhipatipaccayena paccayo—ārammaṇādhipati, sahajātādhipati. <b>Ārammaṇādhipati</b>—hetuṁ garuṁ katvā sahetukā ceva na ca hetū khandhā uppajjanti. <b>Sahajātādhipati</b>—hetu ceva sahetukādhipati sampayuttakānaṁ khandhānaṁ adhipatipaccayena paccayo.
Hetu ceva sahetuko ca dhammo hetussa ceva sahetukassa ca sahetukassa ceva na ca hetussa ca dhammassa adhipatipaccayena paccayo—ārammaṇādhipati, sahajātādhipati. <b>Ārammaṇādhipati</b>—hetuṁ garuṁ katvā hetū ca sampayuttakā ca khandhā uppajjanti. <b>Sahajātādhipati</b>—hetu ceva sahetukādhipati sampayuttakānaṁ khandhānaṁ hetūnañca adhipatipaccayena paccayo.
Sahetuko ceva na ca hetu dhammo sahetukassa ceva na ca hetussa dhammassa adhipatipaccayena paccayo—ārammaṇādhipati, sahajātādhipati. <b>Ārammaṇādhipati</b>—dānaṁ datvā sīlaṁ …pe… uposathakammaṁ katvā taṁ garuṁ katvā paccavekkhati, pubbe suciṇṇāni …pe… jhānā vuṭṭhahitvā jhānaṁ garuṁ katvā paccavekkhati, ariyā maggā vuṭṭhahitvā maggaṁ garuṁ katvā paccavekkhanti, phalaṁ garuṁ katvā paccavekkhanti, sahetuke ceva na ca hetū khandhe garuṁ katvā assādeti abhinandati; taṁ garuṁ katvā rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati. <b>Sahajātādhipati</b>—sahetuko ceva na ca hetu adhipati sampayuttakānaṁ khandhānaṁ adhipatipaccayena paccayo.
Sahetuko ceva na ca hetu dhammo hetussa ceva sahetukassa ca dhammassa adhipatipaccayena paccayo—ārammaṇādhipati, sahajātādhipati. <b>Ārammaṇādhipati</b>—dānaṁ datvā … (paṭhamagamanaṁyeva). <b>Sahajātādhipati</b>—sahetuko ceva na ca hetu adhipati sampayuttakānaṁ hetūnaṁ adhipatipaccayena paccayo.
Sahetuko ceva na ca hetu dhammo hetussa ceva sahetukassa ca sahetukassa ceva na ca hetussa ca dhammassa adhipatipaccayena paccayo—ārammaṇādhipati, sahajātādhipati. <b>Ārammaṇādhipati</b>—dānaṁ datvā … (paṭhamagamanaṁyeva). <b>Sahajātādhipati</b>—sahetuko ceva na ca hetu adhipati sampayuttakānaṁ khandhānaṁ hetūnañca adhipatipaccayena paccayo.
Hetu ceva sahetuko ca sahetuko ceva na ca hetu ca dhammā hetussa ceva sahetukassa ca dhammassa adhipatipaccayena paccayo. <b>Ārammaṇādhipati</b>—hetū ca sampayuttake ca khandhe garuṁ katvā hetū uppajjanti.
Hetu ceva sahetuko ca sahetuko ceva na ca hetu ca dhammā sahetukassa ceva na ca hetussa dhammassa adhipatipaccayena paccayo. <b>Ārammaṇādhipati</b>—hetuñca sampayuttake ca khandhe garuṁ katvā sahetukā ceva na ca hetū khandhā uppajjanti.
Hetu ceva sahetuko ca sahetuko ceva na ca hetu ca dhammā hetussa ceva sahetukassa ca sahetukassa ceva na ca hetussa ca dhammassa adhipatipaccayena paccayo. <b>Ārammaṇādhipati</b>—hetuñca sampayuttake ca khandhe garuṁ katvā hetū ca sampayuttakā ca khandhā uppajjanti.
Hetu ceva sahetuko ca dhammo hetussa ceva sahetukassa ca dhammassa anantarapaccayena paccayo—purimā purimā hetū pacchimānaṁ pacchimānaṁ hetūnaṁ anantarapaccayena paccayo.
Hetu ceva sahetuko ca dhammo sahetukassa ceva na ca hetussa dhammassa anantarapaccayena paccayo—purimā purimā hetū pacchimānaṁ pacchimānaṁ sahetukānañceva na ca hetūnaṁ khandhānaṁ anantarapaccayena paccayo.
Hetu ceva sahetuko ca dhammo hetussa ceva sahetukassa ca sahetukassa ceva na ca hetussa ca dhammassa anantarapaccayena paccayo—purimā purimā hetū pacchimānaṁ pacchimānaṁ hetūnaṁ sampayuttakānañca khandhānaṁ anantarapaccayena paccayo.
Sahetuko ceva na ca hetu dhammo sahetukassa ceva na ca hetussa dhammassa anantarapaccayena paccayo—purimā purimā sahetukā ceva na ca hetū khandhā pacchimānaṁ pacchimānaṁ sahetukānañceva na ca hetūnaṁ khandhānaṁ anantarapaccayena paccayo; anulomaṁ gotrabhussa … anulomaṁ vodānassa …pe… nirodhā vuṭṭhahantassa, nevasaññānāsaññāyatanaṁ phalasamāpattiyā anantarapaccayena paccayo.
Sahetuko ceva na ca hetu dhammo hetussa ceva sahetukassa ca dhammassa anantarapaccayena paccayo—purimā purimā sahetukā ceva na ca hetū khandhā pacchimānaṁ pacchimānaṁ hetūnaṁ anantarapaccayena paccayo; anulomaṁ gotrabhussa … (Saṅkhittaṁ.)
Sahetuko ceva na ca hetu dhammo hetussa ceva sahetukassa ca sahetukassa ceva na ca hetussa ca dhammassa anantarapaccayena paccayo—purimā purimā sahetukā ceva na ca hetū khandhā pacchimānaṁ pacchimānaṁ hetūnaṁ sampayuttakānañca khandhānaṁ anantarapaccayena paccayo; anulomaṁ gotrabhussa …pe….
(Sahetuko ceva na ca hetumūlakaṁ tīṇipi ekasadisā.)
Hetu ceva sahetuko ca sahetuko ceva na ca hetu ca dhammā hetussa ceva sahetukassa ca dhammassa anantarapaccayena paccayo—purimā purimā hetū ca sampayuttakā ca khandhā pacchimānaṁ pacchimānaṁ hetūnaṁ anantarapaccayena paccayo.
Hetu ceva sahetuko ca sahetuko ceva na ca hetu ca dhammā sahetukassa ceva na ca hetussa dhammassa anantarapaccayena paccayo—purimā purimā hetū ca sampayuttakā ca khandhā pacchimānaṁ pacchimānaṁ sahetukānañceva na ca hetūnaṁ khandhānaṁ anantarapaccayena paccayo.
Hetu ceva sahetuko ca sahetuko ceva na ca hetu ca dhammā hetussa ceva sahetukassa ca sahetukassa ceva na ca hetussa ca dhammassa anantarapaccayena paccayo—purimā purimā hetū ca sampayuttakā ca khandhā pacchimānaṁ pacchimānaṁ hetūnaṁ sampayuttakānañca khandhānaṁ anantarapaccayena paccayo.
Sahajātādi
Hetu ceva sahetuko ca dhammo hetussa ceva sahetukassa ca dhammassa sahajātapaccayena paccayo … aññamaññapaccayena paccayo … nissayapaccayena paccayo. (Tīṇipi paccayā paṭiccavāre hetusadisā.)
Hetu ceva sahetuko ca dhammo hetussa ceva sahetukassa ca dhammassa upanissayapaccayena paccayo—ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. <b>Pakatūpanissayo</b>—hetū hetūnaṁ upanissayapaccayena paccayo. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Hetū sahetukānañceva na ca hetūnaṁ khandhānaṁ upanissayapaccayena paccayo. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Hetū hetūnaṁ sampayuttakānañca khandhānaṁ upanissayapaccayena paccayo. (Imesaṁ dvinnampi pañhānaṁ mūlāni pucchitabbāni.)
Sahetuko ceva na ca hetu dhammo sahetukassa ceva na ca hetussa ca dhammassa upanissayapaccayena paccayo—ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. <b>Pakatūpanissayo</b>—saddhaṁ upanissāya dānaṁ deti …pe… samāpattiṁ uppādeti, mānaṁ jappeti, diṭṭhiṁ gaṇhāti, sīlaṁ …pe… patthanaṁ upanissāya dānaṁ deti …pe… saṅghaṁ bhindati; saddhā …pe… patthanā saddhāya …pe… patthanāya maggassa phalasamāpattiyā upanissayapaccayena paccayo.
(Sahetuko ceva na ca hetumūlake iminākārena vitthāretabbā avasesā dve pañhā.)
Hetu ceva sahetuko ca sahetuko ceva na ca hetu ca dhammā hetussa ceva sahetukassa ca dhammassa upanissayapaccayena paccayo—ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. <b>Pakatūpanissayo</b>—hetū ca sampayuttakā ca khandhā hetūnaṁ upanissayapaccayena paccayo. (Dve mūlāni pucchitabbāni) Hetū ca sampayuttakā ca khandhā sahetukānañceva na ca hetūnaṁ khandhānaṁ upanissayapaccayena paccayo. (Mūlaṁ pucchitabbaṁ.) Hetū ca sampayuttakā ca khandhā hetūnaṁ sampayuttakānañca khandhānaṁ upanissayapaccayena paccayo.
Hetu ceva sahetuko ca dhammo hetussa ceva sahetukassa ca dhammassa āsevanapaccayena paccayo. (Anantarasadisaṁ.)
Sahetuko ceva na ca hetu dhammo sahetukassa ceva na ca hetussa dhammassa kammapaccayena paccayo—sahajātā, nānākkhaṇikā. <b>Sahajātā</b>—sahetukā ceva na ca hetū cetanā sampayuttakānaṁ khandhānaṁ kammapaccayena paccayo; paṭisandhikkhaṇe …pe…. <b>Nānākkhaṇikā</b>—sahetukā ceva na ca hetū cetanā vipākānaṁ sahetukānañceva na ca hetūnaṁ khandhānaṁ kammapaccayena paccayo.
Sahetuko ceva na ca hetu dhammo hetussa ceva sahetukassa ca dhammassa kammapaccayena paccayo—sahajātā, nānākkhaṇikā. <b>Sahajātā</b>—sahetukā ceva na ca hetū cetanā sampayuttakānaṁ hetūnaṁ kammapaccayena paccayo; paṭisandhikkhaṇe …pe…. <b>Nānākkhaṇikā</b>—sahetukā ceva na ca hetū cetanā vipākānaṁ hetūnaṁ kammapaccayena paccayo.