හෙතු අජ්ඣත්ත දුකතිකං නිට්ඨිතං.
21. හෙතු අජ්ඣත්තාරම්මණ දුකතිකං
හෙතුං අජ්ඣත්තාරම්මණං ධම්මං පටිච්ච හෙතු අජ්ඣත්තාරම්මණො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, තීණි. න හෙතුං අජ්ඣත්තාරම්මණං ධම්මං පටිච්ච හෙතු අජ්ඣත්තාරම්මණො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, තීණි, හෙතුං අජ්ඣත්තාරම්මණඤ්ච න හෙතුං අජ්ඣත්තාරම්මණඤ්ච ධම්මං පටිච්ච හෙතු අජ්ඣත්තාරම්මණො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා නව, න හෙතු අජ්ඣත්තාරම්මණං ධම්මං පටිච්ච න හෙතු අජ්ඣත්තාරම්මණො ධම්මො උප්පජ්ජති න හෙතුපච්චයා, න හෙතුං අජ්ඣත්තාරම්මණං ධම්මං පටිච්ච හෙතු අජ්ඣත්තාරම්මණො ධම්මො උප්පජ්ජති න හෙතුපච්චයා හෙතුං අජ්ඣත්තාරම්මණං ධම්මං පටිච්ච හෙතු අජ්ඣත්තාරම්මණො ධම්මො උප්පජ්ජති න අධිපතිපච්චයා, න හෙතුයා ද්වෙ, න අධිපතියා නව, න පුරෙජාතෙ නව, න පච්ඡාජාතෙ නව, න ආසෙවනෙ නව, න කම්මෙ තීණි, න විපාකෙ නව, න ඣානෙ එකං, න මග්ගෙ එකං,
න විප්පයුත්තෙ නව, හෙතුපච්චයා න අධිපති නව, න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ ද්වෙ, (සහජාතවාරොපි පච්චයවාරොපි නිස්සයවාරොපි සංසට්ඨවාරොපි සම්පයුත්තවාරොපි පටිච්චවාරසදිසං, විත්ථාරෙතබ්බං.)
හෙතු අජ්ඣත්තාරම්මණො ධම්මො හෙතුස්ස අජ්ඣත්තාරම්මණස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො, හෙතුයා තීණි, ආරම්මණෙ තීණි, අධිපතියා නව, අවිගතෙ නව, හෙතු අජ්ඣත්තාරම්මණො ධම්මො හෙතුස්ස අජ්ඣත්තාරම්මණස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො, සහජාත-. උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො, න හෙතුයා නව, න ආරම්මණෙ නව, හෙතුපච්චයා න ආරම්මණෙ තීණි. න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ නව, (යථා කුසලත්තිකෙ පඤ්හාවාරස්ස අනුලොමංපි පච්චනියංපි අනුලොමපච්චනියංපි පච්චනියානුලොමංපි ගණිතං, එවං ගණෙතබ්බං.)
හෙතුං බහිද්ධාරම්මණං ධම්මං පටිච්ච හෙතු බහිද්ධාරම්මණො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ නව, අවිගතෙ නව, න හෙතුං බහිද්ධාරම්මණං ධම්මං පටිච්ච න හෙතු බහිද්ධාරම්මණො ධම්මො උප්පජ්ජති න හෙතුපච්චයා, න හෙතුයා ද්වෙ, න අධිපතියා නව, පුරෙජාතෙ නව, න පච්ඡාජාතෙ නව, න ආසෙවනෙ නව, න කම්මෙ තීණි, න විපාකෙ නව, න ඣානෙ එකං, න මග්ගෙ එකං, න විප්පයුත්තෙ නව, හෙතුපච්චයා න අධිපතියා නව, න හෙතු පච්චයා න ආරම්මණෙ ද්වෙ, (සහජාතවාරොපි පච්චයවාරොපි නිස්සයවාරොපි සංසට්ඨවාරොපි සම්පයුත්තවාරොපි පටිච්චවාරසදිසං, විත්ථාරෙතබ්බං.)
හෙතු බහිද්ධාරම්මණො ධම්මො හෙතුස්ස බහිද්ධාරම්මණස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො, තීණි හෙතු බහිද්ධාරම්මණො ධම්මො හෙතුස්ස බහිද්ධාරම්මණස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො, නව. හෙතු බහිද්ධාරම්මණො ධම්මො හෙතුස්ස බහිද්ධාරම්මණස්ස ධම්මස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො, සහජාතාධිපති, තීණි. න හෙතු බහිද්ධාරම්මණො ධම්මො න හෙතුස්ස බහිද්ධාරම්මණස්ස ධම්මස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො, සහජාතාධිපති-. තීණි, හෙතුයා තීණි, ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා ඡ, කම්මෙ තීණි, විපාකෙ නව, ආහාරෙ තීණි, අවිගතෙ නව, හෙතු බහිද්ධාරම්මණො ධම්මො හෙතුස්ස බහිද්ධාරම්මණස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො. සහජාත, උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො, න හෙතුයා නව, න ආරම්මණෙ නව, හෙතුපච්චයා නාරම්මණෙ තීණි, න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ නව,
(යථා කුසලත්තිකෙ පඤ්හාවාරස්ස අනුලොමංපි පච්චනියංපි අනුලොමපච්චනියංපි පච්චනියානුලොමංපි ගණිතං, එවං ගණෙතබ්බං.)
හෙතු අජ්ඣත්තාරම්මණ දුකතිකං නිට්ඨිතං.
(ඉධ ඌනතා දිස්සති)
22. හෙතු අනිදස්සන අප්පටිඝ දුකතිකං
න හෙතු අනිදස්සන අප්පටිඝං ධම්මං පටිච්ච න හෙතු අනිදස්සන අප්පටිඝො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, අධිපතිපච්චයා, සහජාත පච්චයා, අඤ්ඤමඤ්ඤපච්චයා, නිස්සයපච්චයා, කම්මපච්චයා, විපාක පච්චයා, ආහාරපච්චයා, ඉන්ද්රියපච්චයා, ඣානපච්චයා, මග්ගපච්චයා, විප්පයුත්තපච්චයා, අත්ථිපච්චයා, අවිගතපච්චයා, හෙතුයා එකං, අධිපතියා එකං, සහජාතෙ එකං, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ එකං, නිස්සයෙ එකං, කම්මෙ එකං, විපාකෙ එකං, -පෙ- මග්ගෙ එකං, විප්පයුත්තෙ එකං, අත්ථියා එකං, අවිගතෙ එකං, න හෙතුයා එකං, න ආරම්මණෙ එකං, නාධිපතියා එකං, (සබ්බෙ පච්චයා කාතබ්බා.) -පෙ- නො විගතෙ එකං, න හෙතු අනිදස්සන සප්පටිඝො න හෙතුස්ස අනිදස්සන සප්පටිඝස්ස ධම්මස්ස සහජාත පච්චයෙන පච්චයො, අඤ්ඤමඤ්ඤ පච්චයෙන පච්චයො, නිස්සයපච්චයෙන පච්චයො, අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො අවිගතපච්චයෙන පච්චයො, සබ්බත්ථ එකං. හෙතුං අනිදස්සන අප්පටිඝං ධම්මං පටිච්ච හෙතු අනිදස්සන අප්පටිඝො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතු පච්චයා, තීණි. න හෙතුං අනිදස්සන අප්පටිඝං ධම්මං පටිච්ච න හෙතු අනිදස්සන අප්පටිඝො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, තීණි. හෙතුං අනිදස්සන අප්පටිඝඤ්ච න හෙතුං අනිදස්සන සප්පටිඝඤ්ච ධම්මං පටිච්ච හෙතු අනිදස්සන අප්පටිඝො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, තීණි. හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ නව, කම්මෙ නව, විපාකෙ නව, ආහාරෙ නව, අවිගතෙ නව, න හෙතුං අනිදස්සන අප්පටිඝං ධම්මං පටිච්ච න හෙතු අනිදස්සන අප්පටිඝො ධම්මො උප්පජ්ජති න හෙතුපච්චයා, න හෙතුං අනිදස්සන අප්පටිඝං ධම්මං පටිච්ච හෙතු අනිදස්සන අප්පටිඝො ධම්මො උප්පජ්ජති න හෙතුපච්චයා, න හෙතුං අනිදස්සන අප්පටිඝං ධම්මං පටිච්ච න හෙතු අනිදස්සන අප්පටිඝො ධම්මො උප්පජ්ජති නාරම්මණපච්චයා, තීණි. හෙතු අනිදස්සන අප්පටිඝං ධම්මං පටිච්ච හෙතු අනිදස්සන අප්පටිඝො ධම්මො උප්පජ්ජති න අධිපති පච්චයා, න හෙතුයා ද්වෙ, න ආරම්මණෙ තීණි. න අධිපතියා නව, න පුරෙජාතෙ නව. න පච්ඡාජාතෙ නව, න ආසෙවනෙ නව, න කම්මෙ තීණි, න විපාකෙ නව, න ආහාරෙ එකං, න ඣානෙ එකං, න මග්ගෙ එකං, න සම්පයුත්තෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ නව, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි, හෙතුපච්චයා න ආරම්මණෙ තීණි,
න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ ද්වෙ, (සහජාතවාරොපි පච්චයවාරොපි නිස්සයවාරොපි සංසට්ඨවාරොපි සම්පයුත්තවාරොපි පටිච්චවාරසදිසං, විත්ථාරෙතබ්බං.)
හෙතු අනිදස්සන අප්පටිඝො ධම්මො හෙතුස්ස අනිදස්සන අප්පටිඝස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො, තීණි. හෙතු අනිදස්සන අප්පටිඝො ධම්මො හෙතුස්ස අනිදස්සන අප්පටිඝස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණ පච්චයෙන පච්චයො, නව. හෙතු අනිදස්සන අප්පටිඝො ධම්මො හෙතුස්ස අනිදස්සන අප්පටිඝස්ස ධම්මස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො, ආරම්මණාධිපති, සහජාතාධිපති, තීණි. න හෙතු අනිදස්සන අප්පටිඝො ධම්මො න හෙතුස්ස අනිදස්සන අප්පටිඝස්ස ධම්මස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො, ආරම්මණාධිපති, සහජාතාධිපති, තීණි. හෙතු අනිදස්සන අප්පටිඝො ච න හෙතු අනිදස්සන අප්පටිඝො ච ධම්මා හෙතුස්ස අනිදස්සන අප්පටිඝස්ස ධම්මස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො, ආරම්මණාධිපති, තීණි. හෙතුයා තීණි, ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා නව, අනන්තරෙ නව, සමනන්තරෙ නව, සහජාතෙ නව, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ නව, නිස්සයෙ නව, උපනිස්සයෙ නව, පුරෙජාතෙ තීණි, පච්ඡාජාතෙ තීණි, ආසෙවනෙ නව, කම්මෙ තීණි, විපාකෙ නව, ආහාරෙ තීණි, ඉන්ද්රියෙ නව, ඣානෙ තීණි, මග්ගෙ නව, සම්පයුත්තෙ නව, විප්පයුත්තෙ පඤ්ච, අත්ථියා නව, නත්ථියා නව, විගතෙ නව, අවිගතෙ නව. හෙතු අනිදස්සන අප්පටිඝො ධම්මො හෙතුස්ස අනිදස්සන අප්පටිඝස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො, සහජාත, උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො, න හෙතුයා නව, න ආරම්මණෙ නව, හෙතුපච්චයා න ආරම්මණෙ තීණි, න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ නව, (යථා කුසලත්තිකෙ පඤ්හාවාරස්ස අනුලොමංපි පච්චනියංපි අනුලොමපච්චනියංපි පච්චනියානුලොමංපි ගණිතං, එවං ගණෙතබ්බං.)
හෙතු අනිදස්සන අප්පටිඝ දුකතිකං නිට්ඨිතං.
1. හෙතු ගොච්ඡක කුසල දුකතිකං.
සහෙතුකං කුසලං ධම්මං පටිච්ච සහෙතුකො කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, සහෙතුකං කුසලං ධම්මං පටිච්ච සහහෙතුකො කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති ආරම්මණපච්චයා, හෙතුයා එකං, ආරම්මණෙ එකං, අධිපතියා එකං, අනන්තරෙ එකං, සමනන්තරෙ එකං, සහජාතෙ එකං, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ එකං, නිස්සයෙ එකං, උපනිස්සයෙ එකං. පුරෙජාතෙ එකං, ආසෙවනෙ එකං, කම්මෙ එකං, ආහාරෙ එකං, අවිගතෙ එකං. සහෙතුකං කුසලං ධම්මං
පටිච්ච සහෙතුකො කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති න අධිපතිපච්චයා, න අධිපතියා එකං, න පුරෙජාතෙ එකං, න පච්ඡාජාතෙ එකං, න ආසෙවනෙ එකං, න කම්මෙ එකං, න විපාකෙ එකං, න විප්පයුත්තෙ එකං, හෙතු පච්චයා න අධිපතියා එකං, න අධිපතිපච්චයා හෙතුයා එකං, (සහජාතවාරොපි පච්චයවාරොපි නිස්සයවාරොපි සංසට්ඨවාරොපි සම්පයුත්තවාරොපි පටිච්චවාර සදිසං, විත්ථාරෙතබ්බං.)
සහෙතුකො කුසලො ධම්මො සහෙතුකස්ස කුසලස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො. සහෙතුකො කුසලො ධම්මො සහෙතුකස්ස කුසලස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො, හෙතුයා එකං, ආරම්මණෙ එකං, අධිපතියා එකං, අනන්තරෙ එකං, සමනන්තරෙ එකං, සහජාතෙ එකං, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ එකං, නිස්සයෙ එකං, උපනිස්සයෙ එකං, ආසෙවනෙ එකං, කම්මෙ එකං, ආහාරෙ එකං, ඉන්ද්රියෙ එකං. ඣානෙ එකං, මග්ගෙ එකං, සම්පයුත්තෙ එකං. අත්ථියා එකං, නත්ථියා එකං, විගතෙ එකං, අවිගතෙ එකං, සහෙතුකො කුසලො ධම්මො සහෙතුකස්ස කුසලස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො, සහජාත, උපනිස්සය පච්චයෙන පච්චයො, න හෙතුයා එකං, න ආරම්මණෙ එකං, හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ එකං, න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ, එකං, (යථා කුසලත්තිකෙ පඤ්හාවාරස්ස අනුලොමංපි පච්චනියංපි අනුලොමපච්චනියංපි පච්චනියානුලොමංපි ගණිතං, එවං ගණෙතබ්බං.)
සහෙතුකං අකුසලං ධම්මං පටිච්ච සහෙතුකො අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, අහෙතුකං අකුසලං ධම්මං පටිච්ච සහෙතුකො අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, සහෙතුකං අකුසලඤ්ච අහෙතුකං අකුසලඤ්ච ධම්මං පටිච්ච සහෙතුකො අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, සහෙතුකං අකුසලං ධම්මං පටිච්ච සහෙතුකො අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති ආරම්මණපච්චයා. සහෙතුකං අකුසලං ධම්මං පටිච්ච සහෙතුකො අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති ආරම්මණපච්චයා, සහෙතුකං අකුසලං ධම්මං පටිච්ච සහෙතුකො අකුසලො ච අහෙතුකො අකුසලො ච ධම්මා උප්පජ්ජන්ති ආරම්මණපච්චයා, පඤ්ච. සහෙතුකං අකුසලං ධම්මං පටිච්ච සහෙතුකො අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති අධිපතිපච්චයා, හෙතුයා තීණි, ආරම්මණෙ පඤ්ච, අධිපතියා එකං, අනන්තරෙ පඤ්ච, සමනන්තරෙ පඤ්ච, සහජාතෙ පඤ්ච, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ පඤ්ච, නිස්සයෙ පඤ්ච, උපනිස්සයෙ පඤ්ච, පුරෙජාතෙ පඤ්ච, ආසෙවනෙ පඤ්ච, කම්මෙ පඤ්ච, ආහාරෙ පඤ්ච, ඉන්ද්රියෙ පඤ්ච, ඣානෙ පඤ්ච, මග්ගෙ පඤ්ච, සම්පයුත්තෙ පඤ්ච. විප්පයුත්තෙ පඤ්ච,
අත්ථියා පඤ්ච, නත්ථියා පඤ්ච, විගතෙ පඤ්ච, අවිගතෙ පඤ්ච, සහෙතුකං අකුසලං ධම්මං පටිච්ච අහෙතුකො අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති න හෙතුපච්චයා, සහෙතුකං අකුසලං ධම්මං පටිච්ච සහෙතුකො අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති න අධිපතිපච්චයා, න හෙතුයා එකා, න අධිපතියා පඤ්ච, න පුරෙජාතෙ පඤ්ච, න පච්ඡාජාතෙ පඤ්ච, න ආසෙවනෙ පඤ්ච, න කම්මෙ තීණි, න විපාකෙ පඤ්ච, න විප්පයුත්තෙ පඤ්ච, හෙතුපච්චයා න අධිපතියා තීණි, න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ එකං, (සහජාතවාරොපි පච්චයවාරොපි නිස්සයවාරොපි සංසට්ඨවාරොපි සම්පයුත්තවාරොපි පටිච්චවාරසදිසං, විත්ථාරෙතබ්බං.)
සහෙතුකො අකුසලො ධම්මො සහෙතුකස්ස අකුසලස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො, ද්වෙ. සහෙතුකො අකුසලො ධම්මො සහෙතුකස්ස අකුසලස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො, තීණි. සහෙතුකො අකුසලො ධම්මො සහෙතුකස්ස අකුසලස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො, තීණි. සහෙතුකො අකුසලො ච අහෙතුකො අකුසලො ච ධම්මා අහෙතුකස්ස අකුසලස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො, තීණි. සහෙතුකො අකුසලො ධම්මො සහෙතුකස්ස අකුසලස්ස ධම්මස්ස අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො, ආරම්මණාධිපති, සහජාතාධිපති, හෙතුයා ද්වෙ, ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා එකං, අනන්තරෙ එකං, සමනන්තරෙ එකං, සහජාතෙ පඤ්ච, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ පඤ්ච, නිස්සයෙ පඤ්ච, උපනිස්සයෙ නව, ආසෙවනෙ නව, කම්මෙ තීණි, ආහාරෙ තීණි, ඉන්ද්රියෙ තීණි, ඣානෙ තීණි, මග්ගෙ තීණි, සම්පයුත්තෙ පඤ්ච, අත්ථියා පඤ්ච, නත්ථියා නව, විගතෙ නව, අවිගතෙ පඤ්ච, සහෙතුකො අකුසලො ධම්මො සහෙතුකස්ස අකුසලස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො, සහජාත, උපනිස්සය පච්චයෙන පච්චයො, න හෙතුයා නව. න ආරම්මණෙ නව, හෙතුපච්චයා න ආරම්මණෙ ද්වෙ, න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ නව, (යථා කුසලත්තිකෙ පඤ්හාවාරස්ස අනුලොමංපි පච්චනියංපි අනුලොමපච්චනියංපි පච්චනියානුලොමංපි ගණිතං එවං ගණෙතබ්බං.)
සහෙතුකං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච සහෙතුකෙ අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, තීණි, අහෙතුකං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච අහෙතුකො අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, තීණි. සහෙතුකං අබ්යාකතඤ්ච අහෙතුකං අබ්යාකතඤ්ච ධම්මං පටිච්ච අහෙතුකො අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා,
තීණි. හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ චත්තාරි, අධිපතියා පඤ්ච, අනන්තරෙ චත්තාරි, සමනන්තරෙ චත්තාරි. සහජාතෙ නව, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ ඡ, -පෙ- පුරෙජාතෙ ද්වෙ, ආසෙවනෙ ද්වෙ, කම්මෙ නව, විපාකෙ නව, විප්පයුත්තෙ නව, අවිගතෙ නව, අහෙතුකං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච අහෙතුකො අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති න හෙතුපච්චයා, සහෙතුකං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච අහෙතුකො අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති න ආරම්මණපච්චයා, අහෙතුකං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච අහෙතුකො අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති න ආරම්මණපච්චයා. සහෙතුකං අබ්යාකතඤ්ච අහෙතුකං අබ්යාකතඤ්ච ධම්මං පටිච්ච අහෙතුකො අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති න ආරම්මණපච්චයා, සහෙතුකං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච සහෙතුකො අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති න අධිපතිපච්චයා, න හෙතුයා එකං, න ආරම්මණෙ තීණි, න අධිපතියා නව, න අනන්තරෙ තීණි, න සමනන්තරෙ තීණි, න අඤ්ඤමඤ්ඤෙ තීණි, න උපනිස්සයෙ තීණි, න පුරෙජාතෙ නව, න පච්ඡාජාතෙ නව, න ආසෙවනෙ නව, න කම්මෙ ද්වෙ, න විපාකෙ පඤ්ච, න ආහාරෙ එකං, න ඉන්ද්රියෙ එකං, න ඣානෙ එකං, න මග්ගෙ එකං, න සම්පයුත්තෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ ද්වෙ, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි, හෙතුපච්චයා න ආරම්මණෙ තීණි. න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ එකං, (සහජාතවාරොපි පච්චයවාරොපි නිස්සයවාරොපි සංසට්ඨවාරොපි සම්පයුත්තවාරොපි පටිච්චවාර සදිසං, විත්ථාරෙතබ්බං.)
සහෙතුකො අබ්යාකතො ධම්මො සහෙතුකස්ස අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො, තීණි. සහෙතුකො අබ්යාකතො ධම්මො සහෙතුකස්ස අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො, හෙතුයා තීණි. ආරම්මණෙ චත්තාරි, අධිපතියා චත්තාරි, අනන්තරෙ චත්තාරි, සමනන්තරෙ චත්තාරි, සහජාතෙ සත්ත, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ ඡ, නිස්සයෙ සත්ත, උපනිස්සයෙ චත්තාරි, පුරෙජාතෙ ද්වෙ. පච්ඡාජාතෙ ද්වෙ, ආසෙවනෙ ද්වෙ, කම්මෙ චත්තාරි, විපාකෙ චත්තාරි, ආහාරෙ චත්තාරි, ඉන්ද්රියෙ චත්තාරි, ඣානෙ චත්තාරි, මග්ගෙ තීණි, සම්පයුත්තෙ ද්වෙ, විප්පයුත්තෙ තීණි. අත්ථියා සත්ත, අවිගතෙ සත්ත, අහෙතුකො අබ්යාකතො ධම්මො සහෙතුකස්ස අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො, සහජාත, උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො. න හෙතුයා සත්ත, න ආරම්මණෙ සත්ත, හෙතුපච්චයා න ආරම්මණෙ තීණි, න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ චත්තාරි, (යථා කුසලත්තිකෙ පඤ්හාවාරස්ස
අනුලොමංපි පච්චනියංපි අනුලොමපච්චනියංපි පච්චනියානුලොමංපි ගණිතං, එවං ගණෙතබ්බං.)
සහෙතුක කුසල දුකතිකං නිට්ඨිතං.
හෙතු සම්පයුත්තං කුසලං ධම්මං පටිච්ච හෙතු සම්පයුත්තො කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා. හෙතුයා එකං, ආරම්මණෙ එකං, අධිපතියා එකං, අවිගතෙ එකං, න අධිපතියා එකං, න පුරෙජාතෙ එකං, න පච්ඡාජාතෙ එකං, නාසෙවනෙ එකං, න කම්මෙ එකං, න විපාකෙ එකං, න විප්පයුත්තෙ එකං, හෙතුපච්චයා න අධිපතියා එකං, න අධිපතිපච්චයා හෙතුයා එකං, (සහජාතවාරොපි පච්චයවාරොපි නිස්සයවාරොපි සංසට්ඨවාරොපි සම්පයුත්තවාරොපි පටිච්චවාර සදිසං, විත්ථාරෙතබ්බං.)
හෙතු සම්පයුත්තො කුසලො ධම්මො හෙතු සම්පයුත්තස්ස කුසලස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො. හෙතුයා එකං, ආරම්මණෙ එකං, අධිපතියා එකං, අනන්තරෙ එකං, සමනන්තරෙ එකං, කම්මෙ එකං, අවිගතෙ එකං, හෙතු සම්පයුත්තො කුසලො ධම්මො හෙතු සම්පයුත්තස්ස කුසලස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො, සහජාත, උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො, න හෙතුයා එකං, ආරම්මණෙ එකං, හෙතුපච්චයා න ආරම්මණෙ එකං, න හෙතු පච්චයා ආරම්මණෙ එකං, (යථා කුසලත්තිකෙ පඤ්හාවාරස්ස අනුලොමංපි පච්චනියංපි අනුලොමපච්චනියංපි පච්චනියානුලොමංපි ගණිතං, එවං ගණෙතබ්බං.)
හෙතු සම්පයුත්තං අකුසලං ධම්මං පටිච්ච හෙතු සම්පයුත්තො අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා. හෙතු විප්පයුත්තං අකුසලං ධම්මං පටිච්ච හෙතු සම්පයුත්තො අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, හෙතු සම්පයුත්තං අකුසලඤ්ච හෙතු විප්පයුත්තං අකුසලඤ්ච ධම්මං පටිච්ච හෙතු සම්පයුත්තො අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, හෙතු සම්පයුත්තං අකුසලං ධම්මං පටිච්ච හෙතු සම්පයුත්තො අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති ආරම්මණපච්චයා තීණි. හෙතු විප්පයුත්තං අකුසලං ධම්මං පටිච්ච හෙතුසම්පයුත්තො අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති ආරම්මණපච්චයා, හෙතු සම්පයුත්තං අකුසලඤ්ච හෙතු විප්පයුත්තං අකුසලඤ්ච ධම්මං පටිච්ච හෙතුසම්පයුත්තො අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති ආරම්මණපච්චයා, හෙතු සම්පයුත්තං අකුසලං ධම්මං පටිච්ච හෙතු සම්පයුත්තො අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති අධිපතිපච්චයා, හෙතුයා තීණි, ආරම්මණෙ පඤ්ච, අධිපතියා එකං, අනන්තරෙ පඤ්ච. සමනන්තරෙ පඤ්ච, සහජාතෙ පඤ්ච. අඤ්ඤමඤ්ඤෙ පඤ්ච, නිස්සයෙ පඤ්ච,
උපනිස්සයෙ පඤ්ච, පුරෙජාතෙ පඤ්ච, ආසෙවනෙ පඤ්ච, කම්මෙ පඤ්ච, ආහාරෙ පඤ්ච, ඉන්ද්රියෙ පඤ්ච, ඣානෙ පඤ්ච, මග්ගෙ පඤ්ච, සම්පයුත්තෙ පඤ්ච. විප්පයුත්තෙ පඤ්ච, අත්ථියා පඤ්ච, අවිගතෙ පඤ්ච, හෙතු සම්පයුත්තං අකුසලං ධම්මං පටිච්ච හෙතු විප්පයුත්තො අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති න හෙතුපච්චයා, හෙතු සම්පයුත්තං අකුසලං ධම්මං පටිච්ච හෙතු සම්පයුත්තො අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති න අධිපතිපච්චයා, න හෙතුයා එකං, න අධිපතියා පඤ්ච, න පුරෙජාතෙ පඤ්ච, න පච්ඡාජාතෙ පඤ්ච, න ආසෙවනෙ පඤ්ච, න කම්මෙ තීණි, න විපාකෙ පඤ්ච, න විප්පයුත්තෙ පඤ්ච, හෙතුපච්චයා, න අධිපතියා තීණි, න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ එකං, (සහජාතවාරොපි පච්චයවාරොපි නිස්සයවාරොපි සංසට්ඨවාරොපි සම්පයුත්තවාරොපි පටිච්චවාරසදිසං, විත්ථාරෙතබ්බං.)
හෙතු සම්පයුත්තො අකුසලො ධම්මො හෙතු සම්පයුත්තස්ස අකුසලස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො, ද්වෙ. හෙතු සම්පයුත්තො අකුසලො ධම්මො හෙතු සම්පයුත්තස්ස අකුසලස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො, තීණි. හෙතු විප්පයුත්තො අකුසලො ධම්මො හෙතු විප්පයුත්තස්ස අකුසලස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො, තීණි. හෙතු සම්පයුත්තො අකුසලො ච හෙතු විප්පයුත්තො අකුසලො ච ධම්මා හෙතු සම්පයුත්තස්ස අකුසලස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො, තීණි. හෙතුයා ද්වෙ, ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා එකං, අනන්තරෙ නව. සමනන්තරෙ නව, සහජාතෙ පඤ්ච, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ පඤ්ච. නිස්සයෙ පඤ්ච, උපනිස්සයෙ නව, ආසෙවනෙ නව, කම්මෙ නව, ආහාරෙ තීණි, ඉන්ද්රියෙ තීණි, ඣානෙ තීණි, මග්ගෙ තීණි, සම්පයුත්තෙ පඤ්ච. අත්ථියා පඤ්ච, අවිගතෙ පඤ්ච, හෙතු සම්පයුත්තො අකුසලො ධම්මො හෙතු සම්පයුත්තස්ස අකුසලස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො, සහජාත, උපනිස්සය පච්චයෙන පච්චයො, න හෙතුයා නව, න ආරම්මණෙ නව, හෙතු පච්චයා න ආරම්මණෙ ද්වෙ, න හෙතු පච්චයා ආරම්මණෙ නව, (යථා කුසලත්තිකෙ පඤ්හාවාරස්ස අනුලොමංපි පච්චනියංපි අනුලොමපච්චනියංපි පච්චනියානුලොමංපි ගණිතං, එවං ගණෙතබ්බං.)
හෙතු සම්පයුත්තං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච හෙතු සම්පයුත්තො අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතු පච්චයා, තීණි. හෙතු විප්පයුත්තං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච හෙතු විප්පයුත්තො
අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, තීණි. හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ චත්තාරි, අධිපතියා පඤ්ච, අනන්තරෙ චත්තාරි, සමනන්තරෙ චත්තාරි. සහජාතෙ නව, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ නව. -පෙ- පුරෙජාතෙ ද්වෙ, ආසෙවනෙ ද්වෙ, කම්මෙ නව, විපාකෙ නව, අවිගතෙ නව, හෙතු විප්පයුත්තං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච හෙතු විප්පයුත්තො අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති න හෙතු පච්චයා, හෙතු සම්පයුත්තං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච හෙතු විප්පයුත්තො අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති න ආරම්මණපච්චයා, න හෙතුයා එකං, න ආරම්මණෙ තීණි. න අධිපතියා නව, න අනන්තරෙ තීණි, න සමනන්තරෙ තීණි, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ තීණි, න උපනිස්සයෙ තීණි, න පුරෙජාතෙ නව, න පච්ඡාජාතෙ නව, න ආසෙවනෙ නව, න කම්මෙ ද්වෙ, න විපාකෙ පඤ්ච, න ආහාරෙ එකං, න ඉන්ද්රියෙ එකං, න ඣානෙ එකං, න මග්ගෙ එකං, න සම්පයුත්තෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ ද්වෙ, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි, හෙතු පච්චයා
න ආරම්මණෙ තීණි. න හෙතු පච්චයා ආරම්මණෙ එකං, (සහජාතවාරොපි පච්චයවාරොපි නිස්සයවාරොපි සංසට්ඨවාරොපි සම්පයුත්තවාරොපි පටිච්චවාරසදිසං, විත්ථාරෙතබ්බං.)
හෙතු සම්පයුත්තො අබ්යාකතො ධම්මො හෙතු සම්පයුත්තස්ස අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයෙ, තීණි. හෙතු සම්පයුත්තො අබ්යාකතො ධම්මො හෙතු සම්පයුත්තස්ස අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො, හෙතුයා තීණි, ආරම්මණෙ චත්තාරි, අධිපතියා චත්තාරි, අනන්තරෙ චත්තාරි, කම්මෙ චත්තාරි, විපාකෙ චත්තාරි, අවිගතෙ සත්ත, හෙතු සම්පයුත්තො අබ්යාකතො ධම්මො හෙතු සම්පයුත්තස්ස අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො, සහජාත, උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො, න හෙතුයා සත්ත, නාරම්මණෙ සත්ත, හෙතු පච්චයා නාරම්මණෙ තීණි, න හෙතු පච්චයා ආරම්මණෙ චත්තාරි, (යථා කුසලත්තිකෙ පඤ්හාවාරස්ස අනුලොමංපි පච්චනියංපි අනුලොමපච්චනියංපි පච්චනියානුලොමංපි ගණිතං, එවං ගණෙතබ්බං.)
හෙතු සම්පයුත්ත දුකතිකං නිට්ඨිතං.
හෙතුං චෙව සහෙතුකං ච කුසලං ධම්මං පටිච්ච හෙතු චෙව සහෙතුකො ච කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, තීණි. සහෙතුකඤ්චෙව න ච හෙතු කුසලං ධම්මං පටිච්ච සහෙතුකො චෙව න ච හෙතු කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතු පච්චයා, තීණි. හෙතුං චෙව සහෙතුකං ච කුසලඤ්ච සහෙතුකඤ්චෙව න ච
හෙතුං කුසලඤ්ච ධම්මං පටිච්ච හෙතු චෙව සහෙතුකො ච කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතු පච්චයා, තීණි. හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ නව, කම්මෙ නව, ආහාරෙ නව, අවිගතෙ නව, හෙතුං චෙව සහෙතුකං ච කුසලං ධම්මං පටිච්ච හෙතු චෙව සහෙතුකො ච කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති න අධිපති පච්චයා, න අධිපතියා නව. න පුරෙජාතෙ නව, න පච්ඡාජාතෙ නව, න ආසෙවනෙ නව, න කම්මෙ තීණි, න විපාකෙ නව, න විප්පයුත්තෙ නව, හෙතු පච්චයා න අධිපතියා නව, න අධිපතිපච්චයා හෙතුයා නව, (සහජාතවාරොපි පච්චයවාරොපි නිස්සයවාරොපි සංසට්ඨවාරොපි සම්පයුත්තවාරොපි පටිච්චවාරසදිසං, විත්ථාරෙතබ්බං.)
හෙතු චෙව සහෙතුකො ච කුසලො ධම්මො හෙතුස්ස චෙව සහෙතුකස්ස ච කුසලස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො, හෙතුයා තීණි. ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා නව, අනන්තරෙ නව, සමනන්තරෙ නව, සහජාතෙ නව, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ නව, නිස්සයෙ නව, උපනිස්සයෙ නව, ආසෙවනෙ නව, කම්මෙ තීණි, ආහාරෙ තීණි, අවිගතෙ නව, හෙතු චෙව සහෙතුකො ච කුසලො ධම්මො හෙතුස්ස චෙව සහෙතුකස්ස ච කුසලස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො, සහජාත, උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො. න හෙතුයා නව, න ආරම්මණෙ නව, හෙතු පච්චයා න ආරම්මණෙ තීණි, න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ නව, (යථා කුසලත්තිකෙ පඤ්හාවාරස්ස අනුලොමංපි පච්චනියංපි අනුලොමපච්චනියංපි පච්චනියානුලොමංපි ගණිතං, එවං ගණෙතබ්බං.) හෙතුං චෙව සහෙතුකං ච අකුසලං ධම්මං පටිච්ච හෙතු චෙව සහෙතුකො ච අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතු පච්චයා, හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ නව, කම්මෙ නව, ආහාරෙ නව, අවිගතෙ නව, හෙතුං චෙව සහෙතුකං ච අකුසලං ධම්මං පටිච්ච හෙතු චෙව සහෙතුකො ච අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති න අධිපතිපච්චයා, නව. න අධිපතියා නව, න පුරෙජාතෙ නව, න පච්ඡාජාතෙ නව, න ආසෙවනෙ නව, න කම්මෙ තීණි, න විපාකෙ නව, න විප්පයුත්තෙ නව, හෙතුපච්චයා න අධිපතියා නව, න අධිපති පච්චයා හෙතුයා නව, (සහජාතවාරොපි පච්චයවාරොපි නිස්සයවාරොපි සංසට්ඨවාරොපි සම්පයුත්තවාරොපි පටිච්චවාර සදිසං. විත්ථාරෙතබ්බං.)
හෙතු චෙව සහෙතුකො ච අකුසලො ධම්මො හෙතුස්ස චෙව සහෙතුකස්ස ච අකුසලස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො හෙතුයා තීණි, ආරම්මණෙ නව, කම්මෙ තීණි, ආහාරෙ තීණි, අවිගතෙ නව, හෙතු චෙව සහෙතුකො ච අකුසලො ධම්මො
හෙතුස්ස චෙව සහෙතුකස්ස ච අකුලස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො, සහජාත, උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො, න හෙතුයා නව, න ආරම්මණෙ නව, හෙතුපච්චයා- න ආරම්මණෙ තීණි, න හෙතු පච්චයා ආරම්මණෙ නව, (යථා කුසලත්තිකෙ පඤ්හාවාරස්ස අනුලොමංපි පච්චනියංපි අනුලොමපච්චනියංපි පච්චනියානුලොමංපි ගණිතං, එවං ගණෙතබ්බං.)
හෙතුං චෙව සහෙතුකං ච අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච හෙතු චෙව සහෙතුකො ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතු පච්චයා, හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ නව, කම්මෙ නව, විපාකෙ නව, අවිගතෙ නව, හෙතුං චෙව සහෙතුකං ච අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච හෙතු චෙව සහෙතුකො ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති න අධිපති පච්චයා, න අධිපතියා නව, න පුරෙජාතෙ නව, න පච්ඡාජාතෙ නව, න ආසෙවනෙ නව, න කම්මෙ තීණි. න විපාකෙ නව, න විප්පයුත්තෙ නව, හෙතුපච්චයා- න අධිපතියා නව, න අධිපති පච්චයා හෙතුයා නව, (සහජාතවාරොපි පච්චයවාරොපි නිස්සයවාරොපි සංසට්ඨවාරොපි සම්පයුත්තවාරොපි පටිච්චවාර සදිසං, විත්ථාරෙතබ්බං.)
හෙතු චෙව සහෙතුකො ච අබ්යාකතො ධම්මො හෙතුස්ස චෙව සහෙතුකස්ස ච අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො, හෙතුයා තීණි, ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා නව, අනන්තරෙ නව, සමනන්තරෙ නව, සහජාතෙ නව, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ නව, නිස්සයෙ නව, උපනිස්සයෙ නව, ආසෙවනෙ නව, කම්මෙ තීණි, විපාකෙ නව, ආහාරෙ තීණි. අවිගතෙ නව. හෙතු චෙව සහෙතුකො ච අබ්යාකතො ධම්මො හෙතුස්ස චෙව සහෙතුකස්ස ච අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො, සහජාත, උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො, න හෙතුයා නව, න ආරම්මණෙ නව, හෙතු පච්චයා න ආරම්මණෙ තීණි, න හෙතු පච්චයා ආරම්මණෙ නව, (යථා කුසලත්තිකෙ පඤ්හාවාරස්ස අනුලොමංපි පච්චනියංපි අනුලොමපච්චනියංපි ගණිතං, එවං ගණෙතබ්බං.)
හෙතුං චෙව හෙතුසම්පයුත්තං ච කුසලං ධම්මං පටිච්ච හෙතු චෙව හෙතු සම්පයුත්තො ච කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, හෙතුං චෙව හෙතු සම්පයුත්තං ච කුසලං ධම්මං පටිච්ච හෙතු සම්පයුත්තො චෙව න ච හෙතු කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ නව, අවිගතෙ නව, හෙතුං චෙව හෙතු සම්පයුත්තං ච කුසලං ධම්මං පටිච්ච හෙතු චෙව හෙතු සම්පයුත්තො ච කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති නාධිපති
පච්චයා, න අධිපතියා නව, න පුරෙජාතෙ නව, න පච්ඡාජාතෙ නව, න ආසෙවනෙ නව, න කම්මෙ තීණි, න විපාකෙ නව, න විප්පයුත්තෙ නව, හෙතු පච්චයා න අධිපතියා නව, න අධිපති පච්චයා හෙතුයා නව, (සහජාතවාරොපි පච්චයවාරොපි නිස්සයවාරොපි සංසට්ඨවාරොපි සම්පයුත්තවාරොපි පටිච්චවාරසදිසං, විත්ථාරෙතබ්බං.)
හෙතු චෙව හෙතු සම්පයුත්තො ච කුසලො ධම්මො හෙතුස්ස චෙව හෙතුසම්පයුත්තස්ස ච කුසලස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො, හෙතුයා තීණි, ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා නව, අනන්තරෙ නව, කම්මෙ තීණි, ආහාරෙ තීණි, අවිගතෙ නව. හෙතු චෙව හෙතු සම්පයුත්තො ච කුසලො ධම්මො හෙතුස්ස චෙව හෙතු සම්පයුත්තස්ස ච කුසලස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො, සහජාත, උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො, න හෙතුයා නව, න ආරම්මණෙ නව, හෙතු පච්චයා න ආරම්මණෙ තීණි, න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ නව, (යථා කුසලත්තිකෙ පඤ්හාවාරස්ස අනුලොමංපි පච්චනියංපි අනුලොමපච්චනියංපි පච්චනියානුලොමංපි ගණිතං, එවං ගණෙතබ්බං.)
හෙතුං චෙව හෙතු සම්පයුත්තං ච අකුසලං ධම්මං පටිච්ච හෙතු චෙව හෙතුසම්පයුත්තො ච අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ නව, අවිගතෙ නව, හෙතුං චෙව හෙතුසම්පයුත්තං ච අකුසලං ධම්මං පටිච්ච හෙතු චෙව හෙතු සම්පයුත්තො ච අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති න අධිපති පච්චයා, න අධිපතියා නව, න පුරෙජාතෙ නව, න පච්ඡාජාතෙ නව, න ආසෙවනෙ නව, න කම්මෙ තීණි, න විපාකෙ නව, න විප්පයුත්තෙ නව, හෙතුපච්චයා න අධිපති පච්චයා තීණි, න අධිපතිපච්චයා හෙතුයා නව, (සහජාතවාරොපි පච්චයවාරොපි නිස්සයවාරොපි සංසට්ඨවාරොපි සම්පයුත්තවාරොපි පටිච්චවාර සදිසං, විත්ථාරෙතබ්බං.)
හෙතු චෙව හෙතු සම්පයුත්තො ච අකුසලො ධම්මො හෙතුස්ස චෙව හෙතු සම්පයුත්තස්ස ච කුසලස්ස ධම්මස්ස හෙතු පච්චයෙන පච්චයො, හෙතුයා තීණි, ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා නව, කම්මෙ තීණි, ආහාරෙ තීණි. අවිගතෙ නව, හෙතු චෙව හෙතු සම්පයුත්තො ච අකුසලො ධම්මො හෙතුස්ස චෙව හෙතු සම්පයුත්තස්ස ච අකුසලස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො, සහජාතපච්චයෙන පච්චයො. උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො, න හෙතුයා නව, නාරම්මණෙ නව, හෙතුපච්චයා. නාරම්මණෙ තීණි,
න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ නව, (යථා කුසලත්තිකෙ පඤ්හාවාරස්ස අනුලොමංපි පච්චනියංපි අනුලොමපච්චනියංපි පච්චනියානුලොමංපි ගණිතං, එවං ගණෙතබ්බං.)
හෙතුං චෙව හෙතු සම්පයුත්තං ච අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච හෙතු චෙව හෙතුසම්පයුත්තො ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා. හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ නව, කම්මෙ නව, විපාකෙ නව, අවිගතෙ නව, හෙතුං චෙව හෙතු සම්පයුත්තං ච අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච හෙතු චෙව හෙතු සම්පයුත්තො ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති නාධිපතිපච්චයා, න අධිපතියා නව, න පුරෙජාතෙ නව, න පච්ඡාජාතෙ නව, න ආසෙවනෙ නව, න කම්මෙ තීණි, න විපාකෙ නව, න විප්පයුත්තෙ නව, හෙතුපච්චයා න අධිපතියා නව, න අධිපතිපච්චයා, හෙතුයා නව, (සහජාතවාරොපි පච්චයවාරොපි නිස්සයවාරොපි සංසට්ඨාවාරොපි සම්පයුත්තවාරොපි පටිච්චවාරසදිසං, විත්ථාරෙතබ්බං.)
හෙතුං චෙව හෙතු සම්පයුත්තො ච අබ්යාකතො ධම්මො හෙතුස්සචෙව හෙතු සම්පයුත්තස්ස ච අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො, හෙතුයා තීණි, ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා නව, ආසෙවනෙ නව, කම්මෙ තීණි, විපාකෙ නව, අවිගතෙ නව, හෙතු චෙව හෙතු සම්පයුත්තො ච අබ්යාකතො ධම්මො හෙතුස්ස චෙව හෙතු සම්පයුත්තස්ස ච අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො. සහජාත, උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො. න හෙතුයා නව, න ආරම්මණෙ නව, හෙතුපච්චයා න ආරම්මණෙ තීණි, න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ නව, (යථා කුසලත්තිකෙ පඤ්හාවාරස්ස අනුලොමංපි පච්චනියංපි අනුලොමපච්චනියංපි පච්චනියානුලොමංපි ගණිතං, එවං ගණෙතබ්බං.)
න හෙතුං සහෙතුකං කුසලං ධම්මං පටිච්ච න හෙතු සහෙතුකො කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, හෙතුයා එකං, ආරම්මණෙ එකං, සබ්බත්ථ එකං, අවිගතෙ එකං, න අධිපතියා එකං, න පුරෙජාතෙ එකං, න විපාකෙ එකං, න විප්පයුත්තෙ එකං, (පඤ්හාවාරෙපි සබ්බත්ථ එකං,) න හෙතුං සහෙතුකං අකුසලං ධම්මං පටිච්ච න හෙතු සහෙතුකො අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, හෙතුයා එකං, ආරම්මණෙ එකං, සබ්බත්ථ එකං, අවිගතෙ එකං, හෙතුපච්චයො නත්ථි (පඤ්හාවාරෙපි සබ්බත්ථ එකං, පඤ්හාවාරෙපි ඉමෙසං තිණ්ණන්නං හෙතුපච්චයො නත්ථි.) න හෙතු සහෙතුකං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච න හෙතු සහෙතුකො අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, න හෙතුං සහෙතුකං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච න හෙතු අහෙතුකො
අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, න හෙතුං සහෙතුකං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච න හෙතු සහෙතුකො අබ්යාකතො ච න හෙතු අහෙතුකො අබ්යාකතො ච ධම්මා උප්පජ්ජන්ති හෙතු පච්චයා. න හෙතුං අහෙතුකං ධම්මං පටිච්ච න හෙතු අහෙතුකො අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, තීණි. න හෙතුං සහෙතුකං අබ්යාකතඤ්ච න හෙතුං අහෙතුකං අබ්යාකතඤ්ච ධම්මං පටිච්ච න හෙතු සහෙතුකො අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතු පච්චයා, තීණි, හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ චත්තාරි, අධිපතියා පඤ්ච, කම්මෙ නව, විපාකෙ නව, අවිගතෙ නව, න හෙතුං අහෙතුකං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච න හෙතු අහෙතුකො අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති න හෙතුපච්චයා, න හෙතුයා එකං, න ආරම්මණෙ තීණි, න අධිපතියා නව, න අනන්තරෙ තීණි, න සමනන්තරෙ තීණි, න අඤ්ඤමඤ්ඤෙ තීණි, න උපනිස්සයෙ තීණි, න පුරෙජාතෙ නව, න පච්ඡාජාතෙ නව, න ආසෙවනෙ නව, න කම්මෙ ද්වෙ, න විපාකෙ පඤ්ච, න ආහාරෙ එකං, න ඉන්ද්රියෙ එකං, න ඣානෙ එකං, න මග්ගෙ එකං, න සම්පයුත්තෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ ද්වෙ, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි. හෙතුපච්චයා න ආරම්මණෙ තීණි, න හෙතු පච්චයා ආරම්මණෙ එකං, (සහජාතවාරොපි පච්චයවාරොපි නිස්සයවාරොපි සංසට්ඨාවාරොපි සම්පයුත්තවාරොපි පටිච්චවාර සදිසං, විත්ථාරෙතබ්බං.)
න හෙතු සහෙතුකො අබ්යාකතො ධම්මො න හෙතුස්ස සහෙතුකස්ස අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො, ආරම්මණෙ චත්තාරි, අධිපතියා චත්තාරි, අනන්තරෙ චත්තාරි, සමනන්තරෙ චත්තාරි, සහජාතෙ සත්ත, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ ඡ, නිස්සයෙ සත්ත, උපනිස්සයෙ චත්තාරි, පුරෙජාතෙ ද්වෙ, පච්ඡාජාතෙ ද්වෙ, ආසෙවනෙ ද්වෙ, කම්මෙ චත්තාරි, විපාකෙ චත්තාරි, ආහාරෙ චත්තාරි, ඉන්ද්රියෙ චත්තාරි, ඣානෙ චත්තාරි, මග්ගෙ තීණි, සම්පයුත්තෙ ද්වෙ. විප්පයුත්තෙ තීණි, අත්ථියා සත්ත, නත්ථියා චත්තාරි, විගතෙ චත්තාරි, අවිගතෙ සත්ත, න හෙතු සහෙතුකො අබ්යාකතො ධම්මො න හෙතුස්ස සහෙතුකස්ස අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො, සහජාතපච්චයෙන පච්චයො, උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො, න හෙතුයා සත්ත, න ආරම්මණෙ සත්ත, ආරම්මණපච්චයා න හෙතුයා චත්තාරි, න හෙතු පච්චයා ආරම්මණෙ චත්තාරි, (යථා කුසලත්තිකෙ පඤ්හාවාරස්ස අනුලොමංපි පච්චනියංපි අනුලොමපච්චනියංපි පච්චනියානුලොමංපි ගණිතං, එවං ගණෙතබ්බං.)
හෙතු ගොච්ඡක කුසල දුකතිකං නිට්ඨිතං.
2. චුල්ලන්තර කුසල දුකතිකං
සප්පච්චයං කුසලං ධම්මං පටිච්ච සප්පච්චයො කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතු පච්චයා, හෙතුයා එකං, ආරම්මණෙ එකං, අධිපතියා එකං, අවිගතෙ එකං, සප්පච්චයං කුසලං ධම්මං පටිච්ච සප්පච්චයො කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති න අධිපතිපච්චයා, න අධිපතියා එකං, න පුරෙජාතෙ එකං, න පච්ඡාජාතෙ එකං, න ආසෙවනෙ එකං, න කම්මෙ එකං, න විපාකෙ එකං, න විප්පයුත්තෙ එකං, (සහජාතවාරොපි පච්චයවාරොපි නිස්සයවාරොපි සංසට්ඨවාරොපි සම්පයුත්තවාරොපි පටිච්චවාරසදිසං, විත්ථාරෙතබ්බං.)
සප්පච්චයො කුසලො ධම්මො සප්පච්චයස්ස කුසලස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො, හෙතුයා එකං, ආරම්මණෙ එකං, අවිගතෙ එකං, සප්පච්චයං අකුසලං ධම්මං පටිච්ච සප්පච්චයො අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, හෙතුයා එකං, ආරම්මණෙ එකං, අවිගතෙ එකං, සබ්බත්ථ එකං. සප්පච්චයං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච සප්පච්චයො අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, හෙතුයා එකං, ආරම්මණෙ එකං, අවිගතෙ එකං, න හෙතුයා එකං, න ආරම්මණෙ එකං, න අධිපතියා එකං, සබ්බත්ථ එකං, සප්පච්චයො අබ්යාකතො ධම්මො සප්පච්චයස්ස අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො, සප්පච්චයො අබ්යාකතො ධම්මො සප්පච්චයස්ස අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො, අප්පච්චයො අබ්යාකතො ධම්මො සප්පච්චයස්ස අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො, හෙතුයා එකං, ආරම්මණෙ ද්වෙ, අධිපතියා ද්වෙ, අනන්තරෙ එකං, සප්පච්චයො අබ්යාකතො ධම්මො සප්පච්චයස්ස අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො, අප්පච්චයො අබ්යාකතො ධම්මො සප්පච්චයස්ස අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස උපනිස්සය-. ආරම්මණූපනිස්සයො, පුරෙජාතෙ එකං, පච්ඡාජාතෙ එකං, සබ්බත්ථ එකං, අවිගතෙ එකං, සප්පච්චයො අබ්යාකතො ධම්මො සප්පච්චයස්ස අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණ-. සහජාත-. උපනිස්සය-. අප්පච්චයො අබ්යාකතො ධම්මො සප්පච්චයස්ස අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණ-. උපනිස්සය-. න හෙතුයා ද්වෙ, න ආරම්මණෙ එකං, හෙතු පච්චයා න ආරම්මණෙ එකං, න හෙතු පච්චයා ආරම්මණෙ ද්වෙ, සඞ්ඛතං කුසලං ධම්මං පටිච්ච සඞ්ඛතො කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා. (සප්පච්චයසදිසං.)
අනිදස්සනං කුසලං ධම්මං පටිච්ච අනිදස්සනො කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතු පච්චයා, හෙතුයා එකං, ආරම්මණෙ එකං, අවිගතෙ එකං, පඤ්හාවාරොපි සබ්බත්ථ එකං. අනිදස්සනං අකුසලං ධම්මං
පටිච්ච අනිදස්සනො අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, හෙතුයා එකං, ආරම්මණෙ එකං, අවිගතෙ එකං, (පඤ්හාවාරොපි සබ්බත්ථ එකං.) අනිදස්සනං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච අනිදස්සනො අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, හෙතුයා තීණි. ආරම්මණෙ එකං, අධිපතියා තීණි, අවිගතෙ තීණි, න හෙතුයා තීණි, සබ්බත්ථ තීණි, න කම්මෙ තීණි, න විපාකෙ තීණි, න ආහාරෙ තීණි, සබ්බත්ථ තීණි, නො විගතෙ තීණි, (සහජාතවාරොපි පච්චයවාරොපි නිස්සයවාරොපි සංසට්ඨවාරොපි සම්පයුත්තවාරොපි පටිච්චවාරසදිසං, විත්ථාරෙතබ්බං.)
අනිදස්සනො අබ්යාකතො ධම්මො අනිදස්සනස්ස අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො, තීණි. සනිදස්සනො අබ්යාකතො ධම්මො අනිදස්සනස්ස අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණ-. අනිදස්සනො අබ්යාකතො ධම්මො අනිදස්සනස්ස අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස අධිපති-. තීණි. අනන්තරෙ එකං, -පෙ- සහජාතෙ තීණි, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ එකං, නිස්සයෙ තීණි, සනිදස්සනො අබ්යාකතො ධම්මො අනිදස්සනස්ස අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස උපනිස්සය-. පකතූප-. අනිදස්සනො අබ්යාකතො ධම්මො අනිදස්සනස්ස අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස උපනිස්සය-. ආරම්මණූ-. අනන්තරූ-. පකතූ-. -පෙ- පුරෙජාතෙ තීණි, පච්ඡාජාතෙ තීණි, ආසෙවනෙ එකං, කම්මෙ තීණි, විපාකෙ තීණි, සබ්බත්ථ තීණි, සම්පයුත්තෙ එකං, විප්පයුත්තෙ තීණි, අත්ථියා පඤ්ච, නත්ථියා එකං.
අනිදස්සන කුසල දුකතිකං නිට්ඨිතං.
(අප්පච්චයංපි අසඞ්ඛතංපි සනිදස්සනංපි න ලභති.) අප්පටිඝං කුසලං ධම්මං පටිච්ච අප්පටිඝො කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, හෙතුයා එකං, ආරම්මණෙ එකං, විප්පයුත්තෙ එකං, අවිගතෙ එකං, පඤ්හාවාරොපි සබ්බත්ථ එකං, අප්පටිඝං අකුසලං ධම්මං පටිච්ච අප්පටිඝො අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, හෙතුයා එකං, අවිගතෙ එකං, පඤ්හාවාරෙපි සබ්බත්ථ එකං, සප්පටිඝං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච සප්පටිඝො අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, සප්පටිඝං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච අප්පටිඝො අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, සප්පටිඝං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච සප්පටිඝො අබ්යාකතො ච අප්පටිඝො අබ්යාකතො ච ධම්මා උප්පජ්ජන්ති හෙතුපච්චයා, නව. අප්පටිඝං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච අප්පටිඝො අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති ආරම්මණපච්චයා, හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ එකං, අධිපතියා නව, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ ඡ, නිස්සයෙ නව, උපනිස්සයෙ එකං, කම්මෙ නව, විපාකෙ නව, අවිගතෙ නව,
පස්සටිඝං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච සප්පටිඝො අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති න හෙතුපච්චයා, න හෙතුයා නව, සබ්බත්ථ නව, නො විගතෙ නව, අප්පටිඝො අබ්යාකතො ධම්මො අප්පටිඝස්ස අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො, හෙතුයා තීණි, ආරම්මණෙ ද්වෙ, අධිපතියා තීණි. අනන්තරෙ එකං, සමනන්තරෙ එකං, සහජාතෙ නව, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ ඡ, නිස්සයෙ නව, උපනිස්සයෙ ද්වෙ, පුරෙජාතෙ තීණි, පච්ඡාජාතෙ තීණි, ආසෙවනෙ එකං, කම්මෙ තීණි, විපාකෙ තීණි, ආහාරෙ තීණි, ඉන්ද්රියෙ පඤ්ච, ඣානෙ තීණි, මග්ගෙ තීණි, සම්පයුත්තෙ එකං, විප්පයුත්තෙ චත්තාරි, අත්ථියා නව, නත්ථියා එකං, විගතෙ එකං, අවිගතෙ නව, සප්පටිඝො අබ්යාකතො ධම්මො සප්පටිඝස්ස අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස සහජාත-. -පෙ- න හෙතුයා නව, න ආරම්මණෙ නව, හෙතුපච්චයා න ආරම්මණෙ තීණි, න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ ද්වෙ, (යථා කුසලත්තිකෙ පඤ්හාවාරස්ස අනුලොමංපි පච්චනියංපි අනුලොමපච්චනියංපි පච්චනියානුලොමංපි ගණිතං, එවං ගණෙතබ්බං.)
සප්පටිඝ කුසල දුකතිකං නිට්ඨිතං.
අරූපිං කුසලං ධම්මං පටිච්ච අරූපී කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, හෙතුයා එකං, ආරම්මණෙ එකං, (සහජාතවාරෙපි -පෙ- පඤ්හාවාරෙපි සබ්බත්ථ එකං,) අරූපිං අකුසලං ධම්මං පටිච්ච අරූපී අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතු පච්චයා, හෙතුයා එකං, ආරම්මණෙ එකං, අවිගතෙ එකං, (සහජාතවාරෙපි -පෙ- පඤ්හාවාරෙපි සබ්බත්ථ එකං) රූපිං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච රූපී අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතු පච්චයා, තීණි-. අරූපිං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච අරූපී අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතු පච්චයා, තීණි, රූපිං අබ්යාකතඤ්ච අරූපිං අබ්යාකතඤ්ච ධම්මං පටිච්ච රූපී අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතු පච්චයා, තීණි. රූපිං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච අරූපී අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති ආරම්මණ පච්චයා. හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ තීණි, අධිපතියා පඤ්ච, අනන්තරෙ තීණි, සමනන්තරෙ තීණි, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ ඡ, පුරෙජාතෙ එකං, ආසෙවනෙ එකං, කම්මෙ නව, විපාකෙ නව, අවිගතෙ නව, න හෙතුයා නව, න ආරම්මණෙ තීණි, න අධිපතියා නව, -පෙ- න කම්මෙ ද්වෙ, න විපාකෙ පඤ්ච, න ආහාරෙ එකං, ඉන්ද්රියෙ එකං, න ඣානෙ ද්වෙ, න මග්ගෙ නව, න සම්පයුත්තෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ ද්වෙ, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි, අරූපී අබ්යාකතො ධම්මො අරූපිස්ස අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො, හෙතුයා තීණි, ආරම්මණෙ ද්වෙ, අධිපතියා තීණි, අනන්තරෙ එකං, සමනන්තරෙ එකං, සහජාතෙ සත්ත, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ ඡ, නිස්සයෙ
සත්ත, උපනිස්සයෙ ද්වෙ, පුරෙජාතෙ එකං, පච්ඡාජාතෙ එකං, ආසෙවනෙ එකං, කම්මෙ තීණි, විපාකෙ තීණි, ආහාරෙ චත්තාරි, ඉන්ද්රියෙ ඡ, ඣානෙ තීණි, මග්ගෙ තීණි, සම්පයුත්තෙ එකං, විප්පයුත්තෙ ද්වෙ, -පෙ- අවිගතෙ සත්ත, න හෙතුයා සත්ත, න ආරම්මණෙ සත්ත, හෙතු පච්චයා න ආරම්මණෙ තීණි, න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ ද්වෙ, (යථා කුසලත්තිකෙ පඤ්හාවාරස්ස අනුලොමංපි පච්චනියංපි අනුලොමපච්චනියංපි පච්චනියානුලොමංපි ගණිතං, එවං ගණෙතබ්බං.)
රූපී කුසල දුකතිකං නිට්ඨිතං.
ලොකියං කුසලං ධම්මං පටිච්ච ලොකියො කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, ලොකුත්තරං කුසලං ධම්මං පටිච්ච ලොකුත්තරො කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, ලොකියං කුසලං ධම්මං පටිච්ච ලොකියො කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති ආරම්මණ පච්චයා, ලොකුත්තර කුසලං ධම්මං පටිච්ච ලොකුත්තරො කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති ආරම්මණපච්චයා, හෙතුයා ද්වෙ, ආරම්මණෙ ද්වෙ, අධිපතියා ද්වෙ, කම්මෙ ද්වෙ, අවිගතෙ ද්වෙ, න අධිපතියා ද්වෙ, න ආසෙවනෙ එකං, න විප්පයුත්තෙ ද්වෙ, (සහජාතවාරොපි පච්චයවාරොපි නිස්සයවාරොපි සංසට්ඨවාරොපි සම්පයුත්තවාරොපි පටිච්චවාරසදිසං විත්ථාරෙතබ්බං.) ලොකියො කුසලො ධම්මො ලොකියස්ස කුසලස්ස ධම්මස්ස හෙතු-. ලොකුත්තරො කුසලො ධම්මො ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස ධම්මස්ස හෙතු-. ද්වෙ-. ලොකියො කුසලො ධම්මො ලොකියස්ස කුසලස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණ-. ලොකුත්තරො කුසලො ධම්මො ලොකියස්ස කුසලස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණ-. ලොකියො කුසලස්ස ධම්මස්ස අධිපති-. ආරම්මණාධිපති, සහජාතාධිපති. ලොකුත්තරො කුසලො ධම්මො ලොකුත්තරස්ස කුසලස්ස ධම්මස්ස අධිපති-. සහජාතාධිපති. ලොකුත්තරො කුසලො ධම්මො ලොකියස්ස කුසලස්ස ධම්මස්ස අධිපති-. ආරම්මණාධිපති-. හෙතුයා ද්වෙ, ආරම්මණෙ ද්වෙ, අධිපතියා තීණි, අනන්තරෙ ද්වෙ, සමනන්තරෙ ද්වෙ, සහජාතෙ ද්වෙ, -පෙ- උපනිස්සයෙ චත්තාරි, ආසෙවනෙ ද්වෙ, කම්මෙ ද්වෙ, ආහාරෙ ද්වෙ, අවිගතෙ ද්වෙ.
ලොකියං අකුසලං ධම්මං පටිච්ච ලොකියො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, හෙතුයා එකං, ආරම්මණෙ එකං, අවිගතෙ එකං, (සහජාතවාරොපි -පෙ- පඤ්හාවාරොපි සබ්බත්ථ සදිසං.) ලොකියං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච ලොකියො අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, ලොකුත්තරං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච
ලොකුත්තරො අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, හෙතුයා පඤ්ච, ආරම්මණෙ ද්වෙ, කම්මෙ පඤ්ච, විපාකෙ පඤ්ච, අවිගතෙ පඤ්ච, න හෙතුයා එකං, න ආරම්මණෙ තීණි, න අධිපතියා ද්වෙ, -පෙ- න පුරෙජාතෙ චත්තාරි, න පච්ඡාජාතෙ පඤ්ච, න කම්මෙ එකං, න විපාකෙ එකං, න ආහාරෙ එකං, -පෙ- න මග්ගෙ එකං, න සම්පයුත්තෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ ද්වෙ, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි (සහජාතවාරොපි පච්චයවාරොපි නිස්සයවාරොපි සංසට්ඨවාරොපි සම්පයුත්තවාරොපි පටිච්චවාරසදිසං විත්ථාරෙතබ්බං.)
ලොකියො අබ්යාකතො ධම්මො ලොකියස්ස අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො, ලොකුත්තරො අබ්යාකතො ධම්මො ලොකුත්තරස්ස අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො, හෙතුයා චත්තාරි, ආරම්මණෙ තීණි, අධිපතියා චත්තාරි, අනන්තරෙ චත්තාරි, සහජාතෙ පඤ්ච, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ ද්වෙ, නිස්සයෙ සත්ත, උපනිස්සයෙ චත්තාරි, පුරෙජාතෙ ද්වෙ, පච්ඡාජාතෙ ද්වෙ, ආසෙවනෙ එකං, කම්මෙ තීණි, විපාකෙ චත්තාරි, ආහාරෙ චත්තාරි, -පෙ- මග්ගෙ චත්තාරි, සම්පයුත්තෙ ද්වෙ, විප්පයුත්තෙ තීණි, අත්ථියා සත්ත, අවිගතෙ සත්ත. (යථා කුසලත්තිකෙ පඤ්හාවාරස්ස අනුලොමංපි පච්චනියංපි අනුලොමපච්චනියංපි පච්චනියානුලොමංපි ගණිතං, එවං ගණෙතබ්බං.)
ලොකිය කුසල දුකතිකං නිට්ඨිතං.
කෙනචිවිඤ්ඤෙය්යං කුසලං ධම්මං පටිච්ච කෙනචිවිඤ්ඤෙය්යො කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, කෙනචි විඤ්ඤෙය්යං කුසලං ධම්මං පටිච්ච න කෙනචිවිඤ්ඤෙය්යො කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, කෙනචි විඤ්ඤෙය්යං කුසලං ධම්මං පටිච්ච කෙනචිවිඤ්ඤෙය්යො කුසලො ච න කෙනචිවිඤ්ඤෙය්යො කුසලො ච ධම්මා උප්පජ්ජන්ති හෙතුපච්චයා, හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ නව, අවිගතෙ නව, කෙනචි විඤ්ඤෙය්යං කුසලං ධම්මං පටිච්ච කෙනචි විඤ්ඤෙය්යො කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති න අධිපතිපච්චයා, න අධිපතියා නව, න පුරෙජාතෙ නව, න පච්ඡාජාතෙ නව, න ආසෙවනෙ නව, න කම්මෙ නව, න විපාකෙ නව, න විප්පයුත්තෙ නව, (සහජාතවාරොපි පච්චයවාරොපි නිස්සයවාරොපි සංසට්ඨවාරොපි සම්පයුත්තවාරොපි පටිච්චවාරසදිසං විත්ථාරෙතබ්බං.) කෙනචි විඤ්ඤෙය්යො කුසලො ධම්මො කෙනචිවිඤ්ඤෙය්යස්ස කුසලස්ස ධම්මස්ස හෙතු පච්චයෙන පච්චයො, හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා නව, අනන්තරෙ නව, සමනන්තරෙ නව, කම්මෙ
නව, අවිගතෙ නව, න හෙතුයා නව, න ආරම්මණෙ නව, හෙතු පච්චයා න ආරම්මණෙ නව, න හෙතු පච්චයා ආරම්මණෙ නව, (යථා කුසලත්තිකෙ පඤ්හාවාරස්ස අනුලොමංපි පච්චනියංපි අනුලොමපච්චනියංපි පච්චනියානුලොමංපි ගණිතං, එවං ගණෙතබ්බං. කෙනචි විඤ්ඤෙය්යං අකුසලංපි කෙනචිවිඤ්ඤෙය්යං අබ්යාකතංපි කෙනචි විඤ්ඤෙය්යං, කුසලසදිසං විත්ථාරෙතබ්බං.)
කෙනචිවිඤ්ඤෙය්ය කුසල දුකතිකං නිට්ඨිතං.
චුල්ලන්තර කුසල දුකතිකං නිට්ඨිතං.
3. ආසවගොච්ඡක කුසල දුකතිකං
නො ආසවං කුසලං ධම්මං පටිච්ච නො ආසවො කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, හෙතුයා එකං, ආරම්මණෙ එකං, කම්මෙ එකං, අවිගතෙ එකං, සහජාතවාරොපි -පෙ- පඤ්හාවාරෙපි සබ්බත්ථ එකං, ආසවං අකුසලං ධම්මං පටිච්ච ආසවො අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ නව, අවිගතෙ නව, න හෙතුයා එකං, න අධිපතියා නව, -පෙ- න කම්මෙ තීණි, න විපාකෙ නව, න විප්පයුත්තෙ නව, (සහජාතවාරොපි -පෙ- සම්පයුත්තවාරොපි සබ්බත්ථ විත්ථාරෙතබ්බො.) ආසවො අකුසලො ධම්මො ආසවස්ස අකුසලස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො. හෙතුයා සත්ත, ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා නව, මජ්ඣෙ තිණ්ණං සහජාතාධිපති ලබ්භති. අනන්තරෙ නව, -පෙ- උපනිස්සයෙ නව, ආසෙවනෙ නව, කම්මෙ තීණි, -පෙ- මග්ගෙ නව, නො ආසවං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච නො ආසවො අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, හෙතුයා එකං, ආරම්මණෙ එකං, අවිගතෙ එකං, සහජාතවාරෙපි පච්චයවාරෙපි -පෙ- පඤ්හාවාරෙපි සබ්බත්ථ එකං, සාසවං කුසලං ධම්මං පටිච්ච සාසවො කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, අනාසවං කුසලං ධම්මං පටිච්ච අනාසවො කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, හෙතුයා ද්වෙ, ආරම්මණෙ ද්වෙ, අධිපතියා ද්වෙ, අවිගතෙ ද්වෙ, න අධිපතියා ද්වෙ, න විප්පයුත්තෙ ද්වෙ, සහජාතවාරෙපි සම්පයුත්තවාරෙපි සබ්බත්ථ ද්වෙ, සාසවො කුසලො ධම්මො සාසවස්ස කුසලස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො. අනාසවො කුසලො ධම්මො අනාසවස්ස කුසලස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො, හෙතුයා ද්වෙ, ආරම්මණෙ ද්වෙ, අධිපතියා තීණි, උපනිස්සයෙ චත්තාරි, අවිගතෙ ද්වෙ, (යථා කුසලත්තිකෙ පඤ්හාවාරස්ස අනුලොමංපි පච්චනියංපි අනුලොමපච්චනියංපි පච්චනියානුලොමංපි ගණිතං, එවං ගණෙතබ්බං.)
සාසවං අකුසලං ධම්මං පටිච්ච සාසවො අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, හෙතුයා එකං, ආරම්මණෙ එකං, අවිගතෙ එකං, සහජාතවාරෙපි පඤ්හාවාරෙපි සබ්බත්ථ එකං, සාසවං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච සාසවො අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා. අනාසවං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච අනාසවො අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, අනාසවං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච සාසවො අබ්යාකතො ච අනාසවො අබ්යාකතො ච ධම්මො උප්පජ්ජන්ති හෙතුපච්චයා, සාසවං අබ්යාකතං ච අනාසවං අබ්යාකතං ච ධම්මං පටිච්ච සාසවො අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, හෙතුයා පඤ්ච, ආරම්මණෙ ද්වෙ, අධිපතියා පඤ්ච, විපාක පඤ්ච, අවිගතෙ පඤ්ච, න හෙතුයා එකං, න ආරම්මණෙ තීණි, න අධිපතියා ද්වෙ, (සහජාතවාරොපි, -පෙ- සම්පයුත්තවාරොපි සබ්බත්ථ විත්ථාරෙතබ්බො.)
සාසවො අබ්යාකතො ධම්මො ආසවස්ස අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො. අනාසවො අබ්යාකතො ධම්මො අනාසවස්ස අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො, හෙතුයා චත්තාරි, ආරම්මණෙ තීණි, අවිගතෙ සත්ත. (යථා කුසලත්තිකෙ පඤ්හාවාරස්ස අනුලොමංපි පච්චනියංපි අනුලොමපච්චනියංපි පච්චනියානුලොමංපි ගණිතං, එවං ගණෙතබ්බං.)
ආසවවිප්පයුත්තං කුසලං ධම්මං පටිච්ච ආසවවිප්පයුත්තො කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, හෙතුයා එකං, ආරම්මණෙ එකං, අවිගතෙ එකං, සහජාතවාරෙපි පඤ්හාවාරෙපි සබ්බත්ථ එකං.
කුසල දුකච්ඡෙදො.?
අකුසල දුකං පන කිං.? ආසවසම්පයුත්තං අකුසලං ධම්මං පටිච්ච ආසවසම්පයුත්තො අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, තීණි. ආසවවිප්පයුත්තං අකුසලං ධම්මං පටිච්ච ආසවසම්පයුත්තො අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, හෙතුයා පඤ්ච, ආරම්මණෙ පඤ්ච, අවිගතෙ පඤ්ච, සහජාතවාරෙපි සම්පයුත්තවාරෙපි සබ්බත්ථ පඤ්ච. න හෙතුයා එකං, න අධිපතියා පඤ්ච, න පුරෙජාතෙ පඤ්ච, -පෙ- න කම්මෙ තීණි, න විපාකෙ පඤ්ච, න විප්පයුත්තෙ පඤ්ච, -පෙ- ආසව සම්පයුත්තො අකුසලො ධම්මො ආසවසම්පයුත්තස්ස අකුසලස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො, තීණි. ආසව විප්පයුත්තො අකුසලො ධම්මො ආසවසම්පයුත්තස්ස අකුසලස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො හෙතුයා පඤ්ච, ආරම්මණෙ නව, අවිගතෙ පඤ්ච, (යථා කුසලත්තිකෙ පඤ්හාවාරස්ස අනුලොමංපි පච්චනියංපි අනුලොමපච්චනියංපි පච්චනියානුලොමංපි ගණිතං, එවං ගණෙතබ්බං.)
ආසවවිප්පයුත්තං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච ආසවවිප්පයුත්තො අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, හෙතුයා එකං, ආරම්මණෙ එකං, අවිගතෙ එකං, න හෙතුයා එකං, න ආරම්මණෙ එකං, න අධිපතියා එකං, සහජාතවාරෙපි සම්පයුත්තවාරෙපි සබ්බත්ථ එකං.
ආසවවිප්පයුත්තො අබ්යාකතො ධම්මො ආසව විප්පයුත්තස්ස අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො, හෙතුයා එකං, ආරම්මණෙ එකං, අවිගතෙ එකං (යථා කුසලත්තිකෙ පඤ්හාවාරස්ස අනුලොමංපි පච්චනියංපි අනුලොමපච්චනියංපි ගණිතං, එවං ගණෙතබ්බං.) සාසවඤ්චෙව නො ච ආසවං කුසලං ධම්මං පටිච්ච සාසවො චෙව නො ච ආසවො කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, හෙතුයා එකං, ආරම්මණෙ එකං, අවිගතෙ එකං, සහජාතවාරෙපි පඤ්හාවාරෙපි සබ්බත්ථ එකං. ආසවඤ්චෙ ව සාසවඤ්ච අකුසලං ධම්මං පටිච්ච ආසවො චෙව සාසවොච අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතු පච්චයා, තීණි. සාසවඤ්චෙ ව නො ච ආසවං අකුසලං ධම්මං පටිච්ච සාසවො චෙ ව නො ච ආසවො අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතු පච්චයා, තීණි. ආසවඤ්චෙව සාසවං අකුසලඤ්ච සාසවඤ්චෙව නො ච ආසවං අකුසලඤ්ච ධම්මං පටිච්ච ආසවො චෙව සාසවො ච අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, තීණි. හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ නව, අවිගතෙ නව, සාසවඤ්චෙ ව නො ච ආසවං අකුසලං ධම්මං පටිච්ච ආසවො චෙව සාසවො ච අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති න හෙතුපච්චයා, න හෙතුයා එකං, න අධිපතියා නව, න පුරෙජාතෙ නව, න පච්ඡාජාතෙ නව, න ආසෙවනෙ නව, න කම්මෙ තීණි, න විපාකෙ නව, න විප්පයුත්තෙ නව, (සහජාතවාරොපි පච්චයවාරොපි නිස්සයවාරොපි සංසට්ඨවාරොපි සම්පයුත්තවාරොපි විත්ථාරෙතබ්බො.)
ආසවො චෙව සාසවො ච අකුසලො ධම්මො ආසවස්ස චෙව සාසවස්ස ච අකුසලස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො. හෙතුයා සත්ත, ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා නව, අවිගතෙ නව, ආසවො චෙව සාසවො ච අකුසලො ධම්මො ආසවස්සචෙව සාසවස්ස ච අකුසලස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො. සහජාත, උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො. න හෙතුයා නව, න ආරම්මණෙ නව, හෙතුපච්චයා න ආරම්මණෙ සත්ත, න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ නව, (යථා කුසලත්තිකෙ පඤ්හාවාරස්ස අනුලොමංපි පච්චනියංපි අනුලොමපච්චනියංපි පච්චනියානුලොමංපි ගණිතං එවං ගණෙතබ්බං.)
සාසවඤ්චෙව නො ච ආසවං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච ආසවො චෙව නො ච ආසවො අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, හෙතුයා එකං, ආරම්මණෙ එකං, අවිගතෙ එකං, සහජාතවාරෙපි
පඤ්හාවාරෙපි සබ්බත්ථ එකං. ආසවඤ්චෙ ව ආසව සම්පයුත්තඤ්ච අකුසලං ධම්මං පටිච්ච ආසවො චෙව ආසව සම්පයුත්තො ච අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, තීණි. ආසව සම්පයුත්තඤ්ච ච නො ච ආසවං අකුසලං ධම්මං පටිච්ච ආසව සම්පයුත්තොචෙව නො ච ආසවො අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, තීණි. ආසවඤ්චෙව ආසව සම්පයුත්තං අකුසලඤ්ච ආසවසම්පයුත්තඤ්චෙ ව නො ච ආසවං අකුසලං ධම්මං පටිච්ච ආසවො චෙව ආසවසම්පයුත්තො ච අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, තීණි. හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ නව, අවිගතෙ නව, ආසවඤ්චෙ ව ආසව සම්පයුත්තඤ්ච අකුසලං ධම්මං පටිච්ච ආසවො චෙව ආසවසම්පයුත්තො ච අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති න අධිපතිපච්චයා, න අධිපතියා නව, න පුරෙජාතෙ නව, න පච්ඡාජාත නව, න ආසෙවනෙ නව, න කම්මෙ තීණි, න විපාකෙ නව, න විප්පයුත්තෙ නව, සහජාතවාරෙපි සම්පයුත්තවාරෙපි සබ්බත්ථ නව.
ආසවො චෙව ආසවසම්පයුත්තො ච අකුසලො ධම්මො ආසවස්ස චෙව ආසවසම්පයුත්තස්ස ච අකුසලස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො. හෙතුයා චත්තාරි, ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා නව, අවිගතෙ නව, න හෙතුයා නව, න ආරම්මණෙ නව, හෙතුපච්චයා. න ආරම්මණෙ චත්තාරි, න හෙතුපච්චයා. ආරම්මණෙ නව, (යථා කුසලත්තිකෙ පඤ්හාවාරස්ස අනුලොමංපි පච්චනියංපි අනුලොමපච්චනියංපි පච්චනියානුලොමංපි ගණිතං, එවං ගණෙතබ්බං.)
ආසවවිප්පයුත්තං සාසවං කුසලං ධම්මං පටිච්ච ආසවවිප්පයුත්තො සාසවො කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, ආසවවිප්පයුත්තං අනාසවං කුසලං ධම්මං පටිච්ච ආසවවිප්පයුත්තො අනාසවො කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, හෙතුයා ද්වෙ, ආරම්මණෙ ද්වෙ, අවිගතෙ ද්වෙ, (සහජාතවාරොපි පඤ්හාවාරොපි විත්ථාරෙතබ්බො.)
ආසව විප්පයුත්තං සාසවං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච ආසවවිප්පයුත්තො සාසවො අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, ආසවවිප්පයුත්තං අනාසවං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච ආසවවිප්පයුත්තො අනාසවො අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, ආසවවිප්පයුත්තං අනාසවං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච ආසවවිප්පයුත්තො සාසවො අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා. ආසවවිප්පයුත්තං අනාසවං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච ආසවවිප්පයුත්තො සාසවො අබ්යාකතො ච ආසවවිප්පයුත්තො අනාසවො අබ්යාකතො ච ධම්මා උප්පජ්ජන්ති හෙතු පච්චයා. ආසවවිප්පයුත්තං සාසවං අබ්යාකතඤ්ච ආසවවිප්පයුත්තං අනාසවං අබ්යාකතඤ්ච ධම්මං පටිච්ච ආසවවිප්පයුත්තො සාසවො අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, හෙතුයා පඤ්ච,
ආරම්මණෙ ද්වෙ, අධිපතියා පඤ්ච, කම්මෙ පඤ්ච, විපාකෙ පඤ්චං අවිගතෙ පඤ්ච, ආසවවිප්පයුත්තං අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච ආසවවිප්පයුත්තො සාසවො අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති න හෙතු පච්චයා, න හෙතුයා එකං, න ආරම්මණෙ තීණි, න අධිපතියා ද්වෙ, නො විගතෙ තීණි, (සහජාතවාරොපි සච්චයවාරොපි නිස්සයවාරොපි සංසට්ඨවාරොපි සම්පයුත්තවාරොපි පටිච්චවාරසදිසං විත්ථාරෙතබ්බං.)
ආසවවිප්පයුත්තො සාසවො අබ්යාකතො ධම්මො ආසවවිප්පයුත්තස්ස සාසවස්ස අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො ආසව විප්පයුත්තො අනාසවො අබ්යාකතො ධම්මො ආසවවිප්පයුත්තස්ස අනාසවස්ස අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො, ආසවවිප්පයුත්තො අනාසවො අබ්යාකතො ධම්මො ආසවවිප්පයුත්තස්ස සාසවස්ස අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො, ආසවවිප්පයුත්තො අනාසවො අබ්යාකතො ධම්මො ආසවවිප්පයුත්තස්ස සාසවස්ස අබ්යාකතස්ස ච ආසව විප්පයුත්තස්ස අනාසවස්ස අබ්යාකතස්ස ච ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො, ආසවවිප්පයුත්තො සාසවො අබ්යාකතො ධම්මො ආසවවිප්පයුත්තස්ස සාසවස්ස අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො, ආසවවිප්පයුත්තො අනාසවො අබ්යාකතො ධම්මො ආසවවිප්පයුත්තස්ස අනාසවස්ස අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණ පච්චයෙන පච්චයො, හෙතුයා චත්තාරි, ආරම්මණෙ තීණි, අධිපතියා චත්තාරි, අනන්තරෙ චත්තාරි, සමනන්තරෙ චත්තාරි, සහජාතෙ පඤ්ච, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ ද්වෙ, නිස්සයෙ සත්ත, උපනිස්සයෙ චත්තාරි, පුරෙජාතෙ ද්වෙ, ආසෙවනෙ එකං, කම්මෙ චත්තාරි, විපාකෙ චත්තාරි, ආහාරෙ චත්තාරි, අවිගතෙ සත්ත. ආසවවිප්පයුත්තො සාසවො අබ්යාකතො ධම්මො ආසවවිප්පයුත්තස්ස සාසවස්ස අබ්යාකතස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො. සහජාතපච්චයෙන පච්චයො, උපනිස්සයපච්චයෙන පච්චයො, පුරෙජාතපච්චයෙන පච්චයො, පච්ඡාජාතපච්චයෙන පච්චයො, ආහාරපච්චයෙන පච්චයො, ඉන්ද්රියපච්චයෙන පච්චයො, න හෙතුයා සත්ත, න ආරම්මණෙ සත්ත, හෙතුපච්චයා න ආරම්මණෙ චත්තාරි, න හෙතු පච්චයා ආරම්මණෙ තීණි. (යථා කුසලත්තිකෙ පඤ්හාවාරස්ස අනුලොමංපි පච්චනියංපි අනුලොමපච්චනිංපි පච්චනියානුලොමංපි ගණිතං, එවං ගණෙතබ්බං.)
ආසව ගොච්ඡක කුසල දුකතිකං නිට්ඨිතං.
4. සඤ්ඤොජන ගොච්ඡක කුසල දුකතිකං
නො සඤ්ඤොජනං කුසලං ධම්මං පටිච්ච නො සඤ්ඤොජනො කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, හෙතුයා එකං, ආරම්මණෙ එකං, අවිගතෙ එකං, සහජාතවාරෙපි පඤ්හාවාරෙපි සබ්බත්ථ එකං,
සඤ්ඤොජනං අකුසලං ධම්මං පටිච්ච සඤ්ඤොජනො අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, සඤ්ඤොජනං අකුසලං ධම්මං පටිච්ච නො සඤ්ඤොජනො අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, සඤ්ඤොජනං අකුසලං ධම්මං පටිච්ච සඤ්ඤොජනො අකුසලො ච නො සඤ්ඤොජනො අකුසලො ච ධම්මා උප්පජ්ජන්ති හෙතුපච්චයා, හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා නව, අවිගතෙ නව, න හෙතුයා තීණි, න අධිපතියා නව, න විප්පයුත්තෙ නව, (සහජාතවාරොපි -පෙ- සම්පයුත්තවාරොපි පටිච්චවාරසදිසං. විත්ථාරෙතබ්බං.)
සඤ්ඤොජනො අකුසලො ධම්මො සඤ්ඤොජනස්ස අකුසලස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො, හෙතුයා තීණි, ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා නව, අවිගතෙ නව, න හෙතුයා නව, න ආරම්මණෙ නව, හෙතුපච්චයා න ආරම්මණෙ තීණි, න හෙතුපපච්චයා ආරම්මණෙ නව, (යථා කුසලත්තිකෙ පඤ්හාවාරස්ස අනුලොමංපි පච්චනියංපි අනුලොමපච්චනියංපි පච්චනියානුලොමංපි ගණිතං, එවං ගණෙතබ්බං.)