චිත්තො ධම්මො චිත්තස්ස අනන්තර-. පුරිමං පුරිමං-. පච්ඡිමස්ස පච්ඡිමස්ස චිත්තස්ස අනන්තර-. චිත්තො ධම්මො නො චිත්තස්ස අනන්තර, පුරිමං පුරිමං චිත්තං පච්ඡිමානං පච්ඡිමානං නො චිත්තානං ඛන්ධානං අනන්තර, චිත්තං වුට්ඨානස්ස අනන්තර, චිත්තො ධම්මො චිත්තස්ස ච නො චිත්තස්ස ච අනන්තර, පුරිමං පුරිමං චිත්තං පච්ඡිමස්ස පච්ඡිමස්ස චිත්තස්ස සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං අනන්තර, නො චිත්තො ධම්මො නො චිත්තස්ස අනන්තර, පුරිමා පුරිමා නො චිත්තා ඛන්ධා ඵලසමාපත්තියා, අනන්තර පච්ච. (ඉමෙ ද්වෙපි පූරෙතුකාමෙන කාතබ්බා. පුරිමගමන සදිසං.) චිත්තො ච නො චිත්තො ච ධම්මා චිත්තස්ස අනන්තර පච්ච-. පුරිමං පුරිමං, චිත්තඤ්ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා ච පච්ඡිමස්ස පච්ඡිමස්ස චිත්තස්ස අනන්තර, (මූලං.) පුරිමං පුරිමං චිත්තඤ්ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා ච පච්ඡිමානං පච්ඡිමානං නො චිත්තානං ඛන්ධානං අනන්තර. චිත්තඤ්ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා වුට්ඨානස්ස අනන්තර (මූලං,) පුරිමං පුරිමං චිත්තඤ්ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා ච පච්ඡිමස්ස පච්ඡිමස්ස චිත්තස්ස සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං අනන්තර, සමනන්තර පච්ච, සහජාත පච්ච, අඤ්ඤමඤ්ඤ පච්ච, (පටිච්චවාර සදිසා,) නිස්සය පච්ච, (පච්චයවාර සදිසා.)
චිත්තො ධම්මො චිත්තස්ස ධම්මස්ස උපනිස්සය පච්ච-. ආරම්මණූ-. අනන්තරූ-. පකතූ-. -පකතූප-. චිත්තං චිත්තස්ස උපනිස්සය-. තීණි. නො චිත්තො ධම්මො නො චිත්තස්ස උපනිස්සය පච්ච-. ආරම්මණූ-. අනන්තරූ-. පකතූ-. පකතූප-. සද්ධං උපනිස්සාය දානං දෙති, -පෙ- මානං
ජප්පෙති, දිට්ඨිං ගඤ්හාති, සීලං -පෙ- සෙනාසනං උපනිස්සාය දානං දෙති, සඞ්ඝං භින්දති, සද්ධා සෙනාසනං, සද්ධාය -පෙ- මග්ගස්ස ඵලසමාපත්තියා උපනිස්සය, නො චිත්තො ධම්මො චිත්තස්ස. (ඉමෙ ද්වෙපි පූරෙතුකාමෙන සබ්බත්ථ කාතබ්බා. පඨම ගමන සදිසං. නින්නානාකරණං.)
චිත්තො ච නො චිත්තො ච ධම්මො චිත්තස්ස ධම්මස්ස උපනිස්සය-. ආරම්මණූ-. අනන්තරූ-. පකතූ-. පකතූප-. චිත්තඤ්ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා ච චිත්තස්ස-. තීණි, නො චිත්තො ධම්මො නො චිත්තස්ස ධම්මස්ස පුරෙජාත-. ආරම්මණපුරෙ-. වත්ථුපුරෙ-. ආරම්මණපුරෙ-. චක්ඛුං, වත්ථුං අනිච්චතො-. දොමනස්සං උප්ප-. දිබ්බෙන චක්ඛුනා, දිබ්බාය සොත-. රූපායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණසහගතානං ඛන්ධානං-. ඵොට්ඨබ්බායතනං-. වත්ථුපුරෙ-. චක්ඛායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණසහගතානං ඛන්ධානං,-. කායායතනං, වත්ථු නො චිත්තං ඛන්ධානං පුරෙජාත-. නො චිත්තො ධම්මො චිත්තස්ස ධම්මස්ස පුරෙජාත-. ආරම්මණපුරෙ-. වත්ථුපුරෙ-. - ආරම්මණපුරෙ-. චක්ඛුං, වත්ථුං අනිච්චතො-. දොමනස්සං, දිබ්බෙන චක්ඛුනා දිබ්බාය සොත-. රූපායතනං චක්ඛු විඤ්ඤාණස්ස ඵොට්ඨබ්බායතනං කායවිඤ්ඤාණස්ස-. වත්ථුපුරෙ-. චක්ඛායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස කායායතනං-. වත්ථු චිත්තස්ස පුරෙජාත-. නො චිත්තො ධම්මො චිත්තස්ස ච නො චිත්තස්ස ච පුරෙජාත-. ආරම්මණපුරෙ-. වත්ථුපුරෙ-. - ආරම්මණපුරෙ-. චක්ඛුං, වත්ථුං අනිච්චතො-. දොමනස්සං-. දිබ්බෙන චක්ඛුනා, දිබ්බාය සොත-. රූපායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස ච සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං-. ඵොට්ඨබ්බායතනං-. වත්ථුපුරෙ-. චක්ඛායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස, සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං-. කායායතනං කායවිඤ්ඤාණස්ස-. වත්ථු චිත්තස්ස ච සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං පුරෙජාත-.
චිත්තො ධම්මො නො චිත්තස්ස ධම්මස්ස පච්ඡාජාත පච්ච-. (සංඛිත්තං.) නො චිත්තො ධම්මො නො චිත්තස්ස ධම්මස්ස පච්ඡාජාත පච්ච-. (සංඛිත්තං.) චිත්තො ච නො චිත්තො ච ධම්මා නො චිත්තස්ස ධම්මස්ස පච්ඡාජාත පච්ච-. (සංඛිත්තං) චිත්තො ධම්මො චිත්තස්ස ධම්මස්ස ආසෙවන පච්ච. නව, නො චිත්තො ධම්මො නො චිත්තස්ස-. කම්ම-. සහජාතා, නානා ඛණිකා, - සහජාතා නො චිත්තා චෙතනා සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨා-. කම්ම-. නානාඛණිකා නො චිත්තා චෙතනා විපාකානං ඛන්ධානං කටත්තා ච රූපානං කම්ම-. නො චිත්තො ධම්මො චිත්තස්ස-. කම්ම-. සහජාතා, නානාඛණිකා නො චිත්තා චෙතනා විපාකස්ස චිත්තස්ස කම්ම-. නො චිත්තො චිත්තස්ස ච නො චිත්තස්ස ච ධම්මස්ස කම්ම-. සහජාතා, නානාඛණිකා, සහජාතා නො චිත්තා චෙතනා
සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තස්ස ච චිත්තසමුට්ඨා-. කම්ම-. නානාඛණිකා නො චිත්තා චෙතනා විපාකානං ඛන්ධානං චිත්තස්ස ච කටත්තා ච -. කම්ම-. චිත්තො ධම්මො නො චිත්තස්ස ධම්මස්ස විපාකපච්ච-. පඤ්ච. ආහාර පච්ච-. පඤ්ච. ඉන්ද්රිය පච්ච-. පඤ්ච.
නො චිත්තො ධම්මො නො චිත්තස්ස-. ඣාන පච්ච-. තීණි. මග්ගපච්ච-. තීණි. සම්පයුත්ත පච්ච-. පඤ්ච. චිත්තො ධම්මො නො චිත්තස්ස ධම්මස්ස විප්පයුත්තපච්ච-. (සහජාතං,) පච්ඡාජාතං, (සංඛිත්තං.) නො චිත්තො ධම්මො නො චිත්තස්ස-. විප්පයුත්ත-. සහජාතං, පුරෙජාතං, පච්ඡාජාතං-. සහජාතා නො චිත්තා ඛන්ධා චිත්තසමු-. විප්ප-. පටිසන්ධික්ඛණෙ-. නො චිත්තා ඛන්ධා වත්ථුස්ස විප්පයුත්ත-. වත්ථු ඛන්ධානං විප්පයුත්ත-. පුරෙජාතං චක්ඛායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණසහගතානං ඛන්ධානං, කායායතනං-. වත්ථු නො චිත්තානං ඛන්ධානං විප්ප-. පච්ඡාජාතා නො චිත්තා ඛන්ධා පුරෙජාතස්ස විප්පයුත්ත-. නො චිත්තො ධම්මො චිත්තස්ස විප්පයුත්ත-. සහජාතං, පුරෙජාතං, - සහජාතං-. පටිසන්ධික්ඛණෙ වත්ථු චිත්තස්ස විප්පයුත්ත-. පුරෙජාතං, චක්ඛායතං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස කායායතනං-. වත්ථු චිත්තස්ස විප්පයුත්ත-. නො චිත්තො ධම්මො චිත්තස්ස ච නො චිත්තස්ස ච විප්පයුත්ත-. සහජාතං, පුරෙජාතං, සහජාතං පටිසන්ධික්ඛණෙ, වත්ථුං චිත්තස්ස සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං විප්පයුත්ත-. පුරෙජාතං, චක්ඛායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස, සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං විප්ප-. කායායතනං, වත්ථු චිත්තස්ස සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං විප්ප-. චිත්තො ච නො චිත්තො ච ධම්මා නො චිත්තස්ස විප්ප-. සහජාතං පච්ඡාජාතං, (සංඛිත්තං.)
චිත්තො ධම්මො නො චිත්තස්ස ධම්මස්ස අත්ථි-. සහජාතං, පච්ඡාජාතං, (සංඛිත්තං.) නො චිත්තො ධම්මො නො චිත්තස්ස ධම්මස්ස අත්ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං, පච්ඡාජාතං, ආහාරං, ඉන්ද්රියං, (සංඛිත්තං) නො චිත්තො ධම්මො චිත්තස්ස-. අත්ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං, - සහජාතා නො චිත්තා ඛන්ධා චිත්තස්ස-. පටිසන්ධික්ඛණෙ වත්ථු චිත්තස්ස අත්ථි. පුරෙජාතං චක්ඛුං වත්ථුං අනිච්චතො-. (පුරෙජාත සදිසං. සංඛිත්තං.) නො චිත්තො ධම්මො චිත්තස්ස ච නො චිත්තස්ස ච අත්ථි-. සහජාතං පුරෙජාතං-. සහජාතො නො චිත්තො එකො ඛන්ධො ද්වින්නං ඛන්ධානං චිත්තස්ස ච චිත්තසමුට්ඨා-. අත්ථි-. පටිසන්ධික්ඛණෙ නො චිත්තො එකො ඛන්ධො-. පටිසන්ධික්ඛණෙ, වත්ථු චිත්තස්ස සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං අත්ථි-. පුරෙජාතං, චක්ඛු, වත්ථු, (පුරෙජාත සදිසං සංඛිත්තං) චිත්තො ච නො චිත්තො ච ධම්මා නො චිත්තස්ස අත්ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං පච්ඡාජාතං, ආහාරං, ඉන්ද්රියං, - සහජාතො නො චිත්තො එකො ඛන්ධො ච චිත්තඤ්ච ද්වින්නං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨා-. අත්ථි-. ද්වෙ-. සහජාතං චිත්තඤ්ච වත්ථුං
ච නො චිත්තානං ඛන්ධානං අත්ථිපච්ච-. පටිසන්ධික්ඛණෙපි ද්වෙ-. සහජාතං චිත්තඤ්ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා ච චිත්තසමුට්ඨා-. අත්ථි. සහජාතං චිත්තඤ්ච මහාභූතා ච චිත්තසමු-. අත්ථි-. පච්ඡාජාතං චිත්තඤ්ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා ච පුරෙජාතස්ස අත්ථිපච්ච. පච්ඡාජාතං චිත්තඤ්ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා ච කබළීකාරො ආහාරො ච ඉමස්ස-. අත්ථි-. පච්ඡාජාතං චිත්තඤ්ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා ච රූපජීවිතින්ද්රියං ච කටත්තා-. අත්ථි-.
හෙතුයා තීණි, ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා නව, අනන්තරෙ නව, සමනන්තරෙ නව, සහජාතෙ පඤ්ච, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ පඤ්ච, නිස්සයෙ පඤ්ච, උපනිස්සයෙ නව, පුරෙජාතෙ තීණි, පච්ඡාජාතෙ තීණි ආසෙවනෙ නව, කම්මෙ තීණි, විපාකෙ පඤ්ච, ආහාරෙ පඤ්ච, ඉන්ද්රියෙ පඤ්ච, ඣානෙ තීණි, මග්ගෙ තීණි, සම්පයුත්තෙ පඤ්ච, විප්පයුත්තෙ පඤ්ච, අත්ථියා පඤ්ච, නත්ථියා නව, විගතෙ නව, අවිගතෙ පඤ්ච.
චිත්තො ධම්මො චිත්තස්ස-. ආරම්මණ පච්ච-. උපනිස්සය පච්ච-. චිත්තො ධම්මො නො චිත්තස්ස ආරම්මණ-. සහජාත-. උපනිස්සය-. පච්ඡාජාත-. චිත්තො ධම්මො චිත්තස්ස ච නො චිත්තස්ස ච-. ආරම්මණ-. උපනිස්සය-. නො චිත්තො ධම්මො නො චිත්තස්ස-. ආරම්මණ-. සහජාත-. උපනිස්සය-. පුරෙජාත-. පච්ඡාජාත-. කම්ම-. ආහාර-. ඉන්ද්රිය-. නො චිත්තො ධම්මො චිත්තස්ස-. ආරම්මණ-. සහජාත-. උපනිස්සය-. පුරෙජාත-. කම්ම-. නො චිත්තො ධම්මො චිත්තස්ස ච නො චිත්තස්ස ච-. ආරම්මණ-. සහජාත-. උපනිස්සය-. පුරෙජාත-. කම්ම-. චිත්තො ච නො චිත්තො ච ධම්මා චිත්තස්ස-. ආරම්මණ-. උපනිස්සය-. චිත්තො ච නො චිත්තො ච ධම්මා නො චිත්තස්ස-. ආරම්මණ-. සහජාත-. උපනිස්සය-. පච්ඡාජාත-. චිත්තො ච නො චිත්තො ච ධම්මා චිත්තස්ස ච නො චිත්තස්ස ච-. ආරම්මණ-. උපනිස්සය පච්ච-.
න හෙතුයා නව, නාරම්මණෙ නව, සබ්බත්ථ නව, නො අවිගතෙ නව, හෙතුපච්චයා නාරම්මණෙ තීණි, -පෙ- න සමනන්තරෙ තීණි, න අඤ්ඤමඤ්ඤෙ එකං, න උපනිස්සයෙ තීණි, සබ්බත්ථ තීණි, න මග්ගෙ තීණි, න සම්පයුත්තෙ එකං, න විප්පයුත්තෙ තීණි, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි, න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා නව, (අනුලොම පටිලොම මාතිකා කාතබ්බා.)
චිත්ත දුකං නිට්ඨිතං.
57. චෙතසික දුකං
චෙතසිකං ධම්මං පටිච්ච චෙතසිකො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතු-. චෙතසිකං එකං ඛන්ධං පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා-. ද්වෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච එකො ඛන්ධො-. පටිසන්ධික්ඛණෙ, චෙතසිකං ධම්මං-. අචෙතසිකො-. හෙතු-. චෙතසිකෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තඤ්ච චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං, පටිසන්ධික්ඛණෙ චෙතසිකෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තඤ්ච කටත්තා ච, චෙතසිකං ධම්මං පටිච්ච චෙතසිකො ච අචෙතසිකො ච-. හෙතු-. චෙතසිකං එකං ඛන්ධං පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා චිත්තඤ්ච චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච, ද්වෙ-. පටිසන්ධික්ඛණෙ. අචෙතසිකං ධම්මං පටිච්ච අචෙතසිකො-. හෙතු. චිත්තං පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං, පටිසන්ධික්ඛණෙ. චිත්තං පටිච්ච කටත්තා රූපං, චිත්තං පටිච්ච වත්ථු, වත්ථුං පටිච්ච චිත්තං, එකං මහාභූතං, මහාභූතෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨා-. කටත්තා-. උපාදා-. අචෙතසිකං-. චෙතසිකො-. හෙතු. චිත්තං පටිච්ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා, පටිසන්ධික්ඛණෙ චිත්තං, -පෙ- පටිසන්ධික්ඛණෙ වත්ථුං පටිච්ච චෙතසිකා ඛන්ධා.
අචෙතසිකං ධම්මං-. චෙතසිකො ච අචෙතසිකො ච-. හෙතුපච්ච-. චිත්තං පටිච්ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨා-, පටිසන්ධික්ඛණෙ චිත්තං -පෙ- පටිසන්ධික්ඛණෙ වත්ථුං පටිච්ච චිත්තඤ්ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා ච, චෙතසිකඤ්ච අචෙතසිකඤ්ච ධම්මං-. චෙතසිකො හෙතු-. චෙතසිකං එකං ඛන්ධඤ්ච චිත්තඤ්ච පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා, ද්වෙ-. පටිසන්ධික්ඛණෙ, චෙතසිකං එකං ඛන්ධඤ්ච චිත්තඤ්ච පටිච්ච ද්වෙ-. පටිසන්ධික්ඛණෙ, චෙතසිකං එකං ඛන්ධඤ්ච චිත්තඤ්ච වත්ථුං ච පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා, ද්වෙ-. චෙතසිකඤ්ච අචෙතසිකඤ්ච ධම්මං-. අචෙතසිකො-. හෙතු-. චෙතසිකෙ ඛන්ධෙ ච චිත්තඤ්ච පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං, චෙතසිකෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨා-. පටිසන්ධික්ඛණෙ, චෙතසිකෙ ඛන්ධෙ ච චිත්තඤ්ච පටිච්ච කටත්තා-. පටිසන්ධික්ඛණෙ, චෙතසිකෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච කටත්තා රූපං, පටිසන්ධික්ඛණෙ, චෙතසිකෙ ඛන්ධෙ ච වත්ථුඤ්ච පටිච්ච චිත්තං, චෙතසිකඤ්ච අචෙතසිකඤ්ච-. චෙතසිකො ච අචෙතසිකො ච-. හෙතු-. චෙතසිකං එකං ඛන්ධඤ්ච චිත්තඤ්ච පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා, චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච-. ද්වෙ-. පටිසන්ධික්ඛණෙ චෙතසිකං එකං ඛන්ධඤ්ච චිත්තඤ්ච පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා, කටත්තා ච රූපං, පටිසන්ධික්ඛණෙ චෙතසිකං එකං ඛන්ධඤ්ච වත්ථුං ච පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා, චිත්තඤ්ච, ද්වෙ ඛන්ධෙ-.
චෙතසිකං ධම්මං පටිච්ච චෙතසිකො ධම්මො-. ආරම්මණපච්චයා. චෙතසිකං එකං ඛන්ධං පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා, ද්වෙ ඛන්ධෙ-. පටිසන්ධි-. චෙතසිකං ධම්මං-. අචෙතසිකො-. ආරම්මණ-. චෙතසිකෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච
චිත්තං, පටිසන්ධි. චෙතසිකං ධම්මං-. චෙතසිකො ච අචෙතසිකො ච-. ආරම්මණ-. චෙතසිකං එකං ඛන්ධං පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා චිත්තඤ්ච, ද්වෙ-. පටිසන්ධි-. අචෙතසිකං-. අචෙතසිකො-. ආරම්මණ-, පටිසන්ධික්ඛණෙ වත්ථුං පටිච්ච චිත්තං, අචෙතසිකං ධම්මං-. චෙතසිකො-. ආරම්මණ-. චිත්තං පටිච්ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා, පටිසන්ධික්ඛණෙ චිත්තං-. පටිසන්ධික්ඛණෙ වත්ථුං පටිච්ච චෙතසිකා ඛන්ධා.
අචෙතසිකං ධම්මං-. චෙතසිකො ච අචෙතසිකො ච-. ආරම්මණ-. පටිසන්ධික්ඛණෙ වත්ථුං පටිච්ච චිත්තඤ්ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා ච, චෙතසිකඤ්ච අචෙතසිකඤ්ච ධම්මං-, චෙතසිකො-. ආරම්මණ-. චෙතසිකං එකං ඛන්ධඤ්ච චිත්තඤ්ච පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා, ද්වෙ ඛන්ධෙ-. පටිසන්ධික්ඛණෙ චෙතසිකං එකං ඛන්ධඤ්ච චිත්තඤ්ච-. පටිසන්ධික්ඛණෙ චෙතසිකං එකං ඛන්ධඤ්ච වත්ථුං ච පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා, ද්වෙ-. චෙතසිකඤ්ච අචෙතසිකඤ්ච ධම්මං-. අචෙතසිකො-. ආරම්මණ-. පටිසන්ධික්ඛණෙ චෙතසිකෙ ඛන්ධෙ ච වත්ථුං ච පටිච්ච චිත්තං. චෙතසිකඤ්ච අචෙතසිකඤ්ච ධම්මං-. චෙතසිකො ච අචෙතසිකො ච-. ආරම්මණ-. පටිසන්ධික්ඛණෙ චෙතසිකං එකං ඛන්ධඤ්ච වත්ථුං ච පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා චිත්තඤ්ච, ද්වෙ ඛන්ධෙ-.
චෙතසිකං ධම්මං-. චෙතසිකො ධම්මො-. අධිපති පච්චයා. (සංඛිත්තං.) හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා නව, අනන්තරෙ නව, සමනන්තරෙ නව, සහජාතෙ නව, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ නව, නිස්සයෙ නව, උපනිස්සයෙ නව, පුරෙජාතෙ පඤ්ච, ආසෙවනෙ පඤ්ච, කම්මෙ නව, සබ්බත්ථ නව, අවිගතෙ නව,
චෙතසිකං ධම්මං පටිච්ච චෙතසිකො-. න හෙතුපච්චයා. අහෙතුකං චෙතසිකං එකං ඛන්ධං පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා, ද්වෙ-. අහෙතුක පටිසන්ධික්ඛණෙ විචිකිච්ඡාසහගතෙ උද්ධච්චසහගතෙ ඛන්ධෙ-. විචිකිච්ඡා-. උද්ධච්ච-. මොහො. චෙතසිකං ධම්මං-. අචෙතසිකො-. න හෙතු-. අහෙතුකෙ චෙතසිකෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තං, චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච-. අහෙතුක පටිසන්ධි-. චෙතසිකං ධම්මං-. චෙතසිකො ච අචෙතසිකො ච-. න හෙතුපච්චයා. අහෙතුකං චෙතසිකං එකං ඛන්ධං පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා, චිත්තඤ්ච චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං. ද්වෙ ඛන්ධෙ-. අහෙතුක පටිසන්ධි-. අචෙතසිකං ධම්මං පටිච්ච අචෙතසිකො-. න හෙතු-. අචෙතසිකං චිත්තං පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං-. අහෙතුක පටිසන්ධික්ඛණෙ චිත්තං පටිච්ච කටත්තා-. චිත්තං පටිච්ච වත්ථු, වත්ථුං පටිච්ච චිත්තං, එකං මහාභූතං-. අසඤ්ඤසත්තානං එකං මහාභූතං-, අචෙතසිකං ධම්මං-. චෙතසිකො-, න හෙතු-. අහෙතුකං චිත්තං පටිච්ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා, අහෙතුකං-
සන්ධික්ඛණෙ, චිත්තං පටිච්ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා අහෙතුක පටිසන්ධික්ඛණෙ වත්ථුං පටිච්ච චෙතසිකා ඛන්ධා, විචිකිච්ඡාසහගතං උද්ධච්චසහගතං චිත්තං පටිච්ච විචිකිච්ඡාසහගතො උද්ධච්ච සහගතො මොහො.
අචෙතසිකං-, ධම්මං චෙතසිකො ච අචෙතසිකො ච-, න හෙතු-, අහෙතුකං චිත්තං පටිච්ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨා-, අහෙතුක පටිසන්ධික්ඛණෙ චිත්තං පටිච්ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා, කටත්තා ච-. අහෙතුකපටිසන්ධික්ඛණෙ වත්ථුං පටිච්ච චිත්තඤ්ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා ච-. චෙතසිකඤ්ච අචෙතසිකඤ්ච-, චෙතසිකො-. න හෙතු-. අහෙතුකං චෙතසිකං එකං ඛන්ධඤ්ච චිත්තඤ්ච පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා, ද්වෙ-. අහෙතුකපටිසන්ධික්ඛණෙ චෙතසිකං එකං ඛන්ධඤ්ච චිත්තඤ්ච පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා, ද්වෙ-. අහෙතුකපටිසන්ධිඛණෙ චෙතසිකං එකං ඛන්ධඤ්ච වත්ථුං ච පටිච්ච ද්වෙ-. විචිකිච්ඡාසහගතෙ උද්ධච්චසහගතෙ ඛන්ධෙ ච චිත්තඤ්ච පටිච්ච විචිකිච්ඡාසහගතො උද්ධච්චසහගතො මොහො. චෙතසිකඤ්ච අචෙතසිකඤ්ච-. අචෙතසිකො-. න හෙතු-. අහෙතුකෙ චෙතසිකෙ ඛන්ධෙ ච චිත්තඤ්ච පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං-. අහෙතුකෙ චෙතසිකෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච චිත්තසමු-. අහෙතුකපටිසන්ධික්ඛණෙ චෙතසිකෙ ඛන්ධෙ ච චිත්තඤ්ච පටිච්ච-. කටත්තා, අහෙතුකපටිසන්ධික්ඛණෙ චෙතසිකෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච කටත්තා-. අහෙතුකපටිසන්ධික්ඛණෙ චෙතසිකෙ ඛන්ධෙ ච වත්ථුං ච පටිච්ච චිත්තං. චෙතසිකඤ්ච චෙතසිකො ච අචෙතසිකො ච-. න හෙතු-. අහෙතුකං චෙතසිකං එකං ඛන්ධඤ්ච චිත්තඤ්ච පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා, චිත්තසමු-. අහෙතුකපටිසන්ධික්ඛණෙ චෙතසිකං එකං ඛන්ධඤ්ච වත්ථුං ච පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා, චිත්තඤ්ච. ද්වෙ-.
චෙතසිකං ධම්මං පටිච්ච අචෙතසිකො-. නාරම්මණ, චෙතසිකෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨා-. පටිසන්ධික්ඛණෙ අචෙතසිකං-. අචෙතසිකො-. නාරම්මණපච්චයා-. චිත්තං පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං-. පටිසන්ධි-. යාව අසඤ්ඤසත්තා, චෙතසිකඤ්ච අචෙතසිකඤ්ච-. අචෙතසිකො-. නාරම්මණ-. චෙතසිකෙ ඛන්ධෙ ච චිත්තඤ්ච පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං-. චෙතසිකෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨා-. පටිසන්ධික්ඛණෙ-. (ද්වෙපි කාතබ්බා. සංඛිත්තං.)
න හෙතුයා නව, නාරම්මණෙ තීණි, නාධිපතියා නව, නානන්තරෙ තීණි, න සමනන්තරෙ තීණි, න අඤ්ඤමඤ්ඤෙ තීණි, න උපනිස්සයෙ තීණි, න පුරෙජාතෙ නව, න පච්ඡාජාතෙ නව, නාසෙවනෙ නව, න කම්මෙ චත්තාරි, න විපාකෙ නව, නාහාරෙ එකං න
ඉන්ද්රියෙ එකං, න ඣානෙ ඡ, න මග්ගෙ නව, න සම්පයුත්තෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ ඡ, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි, න හෙතු පච්චයා නාරම්මණෙ තීණි, නාධිපතියා නව, (සංඛිත්තං.) න හෙතු පච්චයා ආරම්මණෙ නව, අනන්තරෙ නව, -පෙ- පුරෙජාතෙ පඤ්ච, ආසෙවනෙ පඤ්ච, කම්මෙ නව, සබ්බත්ථ නව, මග්ගෙ තීණි, අවිගතෙ නව, (සහජාතවාරොපි පටිච්චවාර සදිසො.)
චෙතසිකං ධම්මං පච්චයා චෙතසිකො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතු පච්චයා, තීණි. (පටිච්ච සදිසා,) අචෙතසිකං ධම්මං පච්චයා අචෙතසිකො ධම්මො-. හෙතුපච්චයා. චිත්තං පච්චයා චිත්තසමුට්ඨානං. වත්ථුං පච්චයා චිත්තං. පටිසන්ධික්ඛණෙ චිත්තං පච්චයා කටත්තා රූපං, චිත්තං පච්චයා වත්ථු, වත්ථුං පච්චයා චිත්තං. එකං මහාභූතං-. අචෙතසිකං ධම්මං පච්චයා චෙතසිකො-. හෙතු-. චිත්තං පච්චයා සම්පයුත්තකා ඛන්ධා, වත්ථුං පච්චයා චෙතසිකං ඛන්ධා, (පටිසන්ධික්ඛණෙ ද්වෙපි කාතබ්බා.)
අචෙතසිකං ධම්මං පච්චයා චෙතසිකො ච අචෙතසිකො ච-. හෙතු-. චිත්තං පච්චයා සම්පයුත්තකා ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨා-. වත්ථුං පච්චයා චිත්තඤ්ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා ච. පටිසන්ධි-. (ද්වෙපි කාතබ්බා,) චෙතසිකඤ්ච අචෙතසිකඤ්ච ධම්මං පච්චයා චෙතසිකො-. හෙතු-. චෙතසිකං එකං ඛන්ධඤ්ච චිත්තඤ්ච පච්චයා දෙව ඛන්ධා, ද්වෙ ඛන්ධෙ. චෙතසිකං එකං ඛන්ධඤ්ච වත්ථුං ච පච්චයා ද්වෙ ඛන්ධා, ද්වෙ-. පටිසන්ධික්ඛණෙ-. (ද්වෙපි කාතබ්බා.) චෙතසිකඤ්ච අචෙතසිකඤ්ච-. අචෙතසිකො-. හෙතු. චෙතසිකෙ ඛන්ධෙ ච චිත්තඤ්ච පච්චයා චිත්තසමුට්ඨානං-. චෙතසිකෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පච්චයා චිත්තසමුට්ඨානං, චෙතසිකෙ ඛන්ධෙ ච වත්ථුං ච පච්චයා-. චිත්තං, (පටිසන්ධික්ඛණෙ තීණිපි කාතබ්බා.)
චෙතසිකඤ්ච අචෙතසිකඤ්ච ධම්මං-. චෙතසිකො ච අචෙතසිකො ච-. හෙතු-. චෙතසිකං එකං ඛන්ධඤ්ච චිත්තඤ්ච පච්චයා ද්වෙ ඛන්ධා, චිත්තසමුට්ඨා-. ද්වෙ-. චෙතසිකං එකං ඛන්ධඤ්ච වත්ථුං ච පච්චයා ද්වෙ ඛන්ධා, චිත්තඤ්ච. ද්වෙ-. පටිසන්ධි-. (ද්වෙපි කාතබ්බා.)
චෙතසිකං ධම්මං පච්චයා චෙතසිකො-. ආරම්මණපච්චයා, තීණි. (පටිච්ච සදිසා) අචෙතසිකං ධම්මං-. අචෙතසිකො-. ආරම්මණ-. චක්ඛායතනං පච්චයා චක්ඛුවිඤ්ඤාණං, කායායතනං පච්චයා කායවිඤ්ඤාණං, වත්ථුං පච්චයා චිත්තං-. පටිසන්ධික්ඛණෙ, අචෙතසිකං ධම්මං-. චෙතසිකො ආරම්මණ-. චක්ඛායතනං පච්චයා චක්ඛුවිඤ්ඤාණසහගතා ඛන්ධා, කායායතනං පච්චයා, චිත්තං පච්චයා සම්පයුත්තකා ඛන්ධා, වත්ථු පච්චයා චෙතසිකා ඛන්ධා, පටිසන්ධි-. (ද්වෙපි කාතබ්බා.) අචෙතසිකං ධම්මං-. චෙතසිකො ච අචෙතසිකො ච-. ආරම්මණ-. චක්ඛායතනං
පච්චයා චක්ඛුවිඤ්ඤාණං සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා. කායායතනං පච්චයා. වත්ථුං පච්චයා චිත්තං, සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා-. පටිසන්ධික්ඛණෙ, එකං- චෙතසිකඤ්ච අචෙතසිකඤ්ච ධම්මං-. චෙතසිකො-. ආරම්මණ-. චක්ඛුවිඤ්ඤාණසහගතං එකං ඛන්ධඤ්ච චක්ඛුවිඤ්ඤාණං ච පච්චයා ද්වෙ ඛන්ධා-. ද්වෙ- චක්ඛුවිඤ්ඤාණසහගතං එකං ඛන්ධඤ්ච චක්ඛායතනඤ්ච පච්චයා ද්වෙ ඛන්ධා, ද්වෙ. කායවි-. චෙතසිකං එකං ඛන්ධඤ්ච චිත්තඤ්ච පච්චයා ද්වෙ ඛන්ධා, ද්වෙ-. චෙතසිකං එකං ඛන්ධඤ්ච වත්ථුං ච පච්චයා ද්වෙ ඛන්ධා, ද්වෙ ඛන්ධෙ-. පටිසන්ධික්ඛණෙ-. ද්වෙ-.
චෙතසිකඤ්ච අචෙතසිකඤ්ච-. අචෙතසිකො-. ආරම්මණ-. චක්ඛුවිඤ්ඤාණසහගතෙ ඛන්ධෙ ච චක්ඛායතනඤ්ච පච්චයා චක්ඛුවිඤ්ඤාණං කායවි-. චෙතසිකෙ ඛන්ධෙ ච වත්ථුං ච පච්චයා චිත්තං, පටිසන්ධි-. එකං. චෙතසිකඤ්ච අචෙතසිකඤ්ච ධම්මං පච්චයා චෙතසිකො ච අචෙතසිකො ච-. ආරම්මණ-. චක්ඛුවිඤ්ඤාණසහගතං එකං ඛන්ධඤ්ච චක්ඛායතනඤ්ච පච්චයා ද්වෙ ඛන්ධො, චක්ඛුවිඤ්ඤාණඤ්ච, ද්වෙ ඛන්ධෙ පච්චයා-. චෙතසිකං එකං ඛන්ධඤ්ච වත්ථුං ච පච්චයා ද්වෙ ඛන්ධා චිත්තඤ්ච ද්වෙ ඛන්ධෙ-. පටිසන්ධි-. එකං (සංඛිත්තං.)
හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ නව අධිපතියා නව, සබ්බත නව, පුරෙජාතෙ නව, ආසෙවනෙ නව, අවිගතෙ නව, චෙතසිකං ධම්මං පච්චයා චෙතසිකො-. න හෙතුපච්චයා. අහෙකුකං චෙතසිකං-. (සංඛිත්තං.) නව පඤ්හා. (පඤ්ච විඤ්ඤාණම්පි යථා ආරම්මණපච්චයා එවං කාතබ්බං) තීසුයෙව මොහො. (සබ්බෙ පඤ්හා පවත්ති පටිසන්ධියා කාතබ්බා අසම්මොහන්තෙන.)
න හෙතුයා නව, නාරම්මණෙ තීණි, නාධිපතියා නව, නානන්තරෙ තීණි, න සමනන්තරෙ තීණි, න අඤ්ඤමඤ්ඤෙ තීණි, න උපනිස්සයෙ තීණි, න පුරෙජාතෙ නව, න පච්ඡාජාතෙ නව, නාසෙවනෙ නව, න කම්මෙ තීණි, න විපාකෙ නව, නාහාරෙ එකං, න ඉන්ද්රියෙ එකං, න ඣානෙ නව, න මග්ගෙ නව, න සම්පයුත්තෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ ඡ, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි, හෙතු පච්චයා නාරම්මණෙ තීණි, නාධිපතියා නව, (සංඛිත්තං.) න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ නව, අනන්තරෙ නව, සබ්බත්ථ නව, මග්ගෙ තීණි, අවිගතෙ නව.
චෙතසිකං ධම්මං සංසට්ඨො චෙතසිකො ධම්මො - හෙතු-. චෙතසිකං එකං ඛන්ධං සංසට්ඨා ද්වෙ ඛන්ධා. ද්වෙ-. පටිසන්ධි-. චෙතසිකං ධම්මං සංසට්ඨො අචෙතසිකො-. හෙතු-. චෙතසිකෙ ඛන්ධෙ
සංසට්ඨං චිත්තං-. පටිසන්ධි-. චෙතසිකං ධම්මං සංසට්ඨො චෙතසිකො ච අචෙතසිකො ච-. හෙතු-. චෙතසිකං එකං ඛන්ධං සංසට්ඨා ද්වෙ ඛන්ධා, චිත්තඤ්ච, ද්වෙ ඛන්ධෙ-. පටිසන්ධි-. අචෙතසිකං ධම්මං සංසට්ඨො චෙතසිකො-. හෙතු-. චිත්තං සංසට්ඨා සම්පයුත්තකා ඛන්ධා පටිසන්ධි-. චෙතසිකඤ්ච අචෙතසිකඤ්ච ධම්මං සංසට්ඨො චෙතසිකො-. හෙතු-. චෙතසිකං එකං ඛන්ධඤ්ච චිත්තඤ්ච සංසට්ඨා ද්වෙ ඛන්ධා, ද්වෙ-, පටිසන්ධි-. (සංඛිත්තං.)
හෙතුයා පඤ්ච, ආරම්මණෙ පඤ්ච, අධිපතියා පඤ්ච, සබ්බත්ථ පඤ්ච, අවිගතෙ පඤ්ච, චෙතසිකං ධම්මං සංසට්ඨො චෙතසිකො-. න හෙතු පච්චයා, (එවං පඤ්චපි පඤ්හා කාතබ්බා තීණියෙව මොහො,) (සංඛිත්තං.) න හෙතුයා පඤ්ච, නාධිපතියා පඤ්ච, න පුරෙජාතෙ පඤ්ච, න පච්ඡාජාතෙ පඤ්ච, න ආසෙවනෙ පඤ්ච, න කම්මෙ තීණි, න විපාකෙ පඤ්ච, න ඣානෙ පඤ්ච, න මග්ගෙ පඤ්ච, න විප්පයුත්තෙ පඤ්ච, එවං ඉතරෙ (ද්වෙ ගණනාපි සම්පයුත්තවාරොපි කාතබ්බො.)
චෙතසිකො ධම්මො චෙතසිකස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්ච-. චෙතසිකා හෙතු සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං හෙතුපච්ච-. පටිසන්ධි-. චෙතසිකො ධම්මො අචෙතසිකස්ස-. හෙතුපච්ච-. චෙතසිකා හෙතු චිත්තස්ස ච චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං හෙතුපච්ච-. පටිසන්ධි-. චෙතසිකො ධම්මො චෙතසිකස්ස ච අචෙතසිකස්ස ච හෙතුපච්ච-. චෙතසිකා හෙතු සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තස්ස ච චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච හෙතු පච්ච-. පටිසන්ධි-.
චෙතසිකො ධම්මො චෙතසිකස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණ පච්ච-. චෙතසිකෙ ඛන්ධෙ ආරබ්භ චෙතසිකා ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති-. (මූලං.) චෙතසිකෙ ඛන්ධෙ ආරබ්භ චිත්තං උප්පජ්ජති-. (මූලං.) චෙතසිකෙ ඛන්ධෙ ආරබ්භ චෙතසිකා ඛන්ධා ච චිත්තඤ්ච උප්පජ්ජන්ති.
අචෙතසිකො ධම්මො අචෙතසිකස්ස-. ආරම්මණ-. අරියා ඵලං පච්චවෙක්ඛන්ති, නිබ්බානං පච්ච-. නිබ්බානං ගොත්රභුස්ස, වොදානස්ස මග්ගස්ස, ඵලස්ස ආවජ්ජනාය ආරම්මණ-. චක්ඛුං, වත්ථුං, අචෙතසිකෙ ඛන්ධෙ අනිච්චතො විපස්සති, අස්සාදෙති, අභිනන්දති, තං ආරබ්භ චිත්තං උපපජ්ජති. දිබ්බෙන චක්ඛුනා, දිබ්බාය සොත-. චෙතොපරියඤාණෙන, අචෙතසික චිත්තසමඞ්ගිස්ස චිත්තං ජානාති, ආකාසානඤ්චායතනං, ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං, අචෙතසිකා ඛන්ධා ඉද්ධි-. චෙතො-. පුබ්බෙ-. අනාගතං-. ආවජ්ජනාය ආරම්මණ-.
අචෙතසිකො චෙතසිකස්ස ආරම්මණ-. අරියා නිබ්බානං පච්ච-. (පඨමගමන සදිසං.) චක්ඛු, වත්ථුං, අචෙතසිකෙ ඛන්ධෙ අනිච්චතො-. දොමනස්සං උප්පජ්ජති, දිබ්බෙන-. දිබ්බාය-. චෙතොපරියඤාණෙන අචෙතසික-. ආකාසානඤ්චා-. ආකිඤ්චඤ්ඤා-. රූපායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණ සහගතානං ඛන්ධානං-. ඵොට්ඨබ්බායතනං-. අචෙතසිකා ඛන්ධා ඉද්ධි-. චෙතො-. පුබ්බෙ-. අනාගතං-. ආවජ්ජනාය-. ආරම්මණ-. අචෙතසිකො ධම්මො චෙතසිකස්ස ච අචෙතසිකස්ස ච-. ආරම්මණ-. අරියා නිබ්බානං පච්ච-. (පඨමගමන සදිසං.) චක්ඛුං, වත්ථුං, අචෙතසිකෙ ඛන්ධෙ අනිච්චතො විපස්සති, අස්සාදෙති, අභිනන්දති, තං ආරබ්භ චිත්තඤ්ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා ච උප්පජ්ජන්ති. දිබ්බෙන-. (සංඛිත්තං) රූපායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස, සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං ආරම්මණ-. ඵොට්ඨබ්බායතනං. අචෙතසිකා ඛන්ධා ඉද්ධි-. චෙතො-. පුබ්බෙ-. අනාගතංස-. ආවජ්ජනාය ආරම්මණ-.
චෙතසිකො ච අචෙතසිකො ච ධම්මො චෙතසිකස්ස-. ආරම්මණ-. චෙතසිකෙ ඛන්ධෙ ච චිත්තඤ්ච ආරබ්භ චෙතසිකා ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති-. (මූලං) චෙතසිකෙ ඛන්ධෙ ච චිත්තඤ්ච ආරබ්භ චිත්තං උප්පජ්ජති-. චෙතසිකෙ ඛන්ධෙ ච චිත්තඤ්ච ආරබ්භ චෙතසිකා ඛන්ධා ච චිත්තඤ්ච උප්පජ්ජන්ති-.
චෙතසිකො ධම්මො චෙතසිකස්ස-. අධිපති-. ආරම්මණාධිපති. සහජාතාධිපති, - ආරම්මණාධිපති: චෙතසිකෙ ඛන්ධෙ ගරුං කත්වා චෙතසිකා ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති. සහජාතාධිපති චෙතසිකාධිපති සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං අධිපති-. (මූලං) චෙතසිකෙ ඛන්ධෙ ගරුං කත්වා චිත්තං උප්පජ්ජති. සහජාතාධිපති චෙතසිකාධිපති චිත්තස්ස-. චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච- අධිපති-. (මූලං) චෙතසිකෙ ඛන්ධෙ ගරුං කත්වා චෙතසිකා ඛන්ධා ච චිත්තඤ්ච උප්පජ්ජන්ති. සහජාතාධිපති චෙතසිකාධිපති සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තස්ස ච චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං අධිපති-.
අචෙතසිකො ධම්මො අචෙතසිකස්ස-. අධිපති-. ආරම්මණාධිපති, සහජාතාධිපති, -ආරම්මණාධිපති අරියා: නිබ්බානං ගරුං කත්වා පච්ච-. නිබ්බානං ගොත්රභුස්ස, වොදානස්ස, මග්ගස්ස, ඵලස්ස, අධිපති-. චක්ඛුං, වත්ථුං, අචෙතසිකෙ ඛන්ධෙ ගරුං කත්වා අස්සාදෙති, අභීතං ගරුං කත්වා- උප්පජ්ජති. සහජාතාධිපති අචෙතසිකාධිපති චිත්තසමු-. අධිපති- අචෙතසිකො ධම්මො චෙතසිකස්ස-. අධිපති- ආරම්මණාධිපති, සහජාතාධිපති, - ආරම්මණාධිපති: අරියා නිබ්බානං ගරුං කත්වා, (පඨමගමන සදිසං) චක්ඛුං, වත්ථුං, අචෙතසිකෙ ඛන්ධෙ ගරුං කත්වා අස්සාදෙති, අභිනන්දති, තං ගරුං කත්වා රාගො-. දිට්ඨි උප්පජ්ජති.
සහජාතාධිපති අචෙතසිකාධිපති සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං අධිපති-. අචෙතසිකො-. චෙතසිකස්ස ච අචෙතසිකස්ස ච අධිපති-. ආරම්මණාධිපති, සහජාතාධිපති, - ආරම්මණාධිපති: අරියා නිබ්බානං-. (පඨමගමනං,) අචෙතසිකෙ ඛන්ධෙ ගරුං කත්වා අස්සාදෙති, අභි, තං ගරු කත්වා චෙතසිකා ඛන්ධා ච චිත්තඤ්ච උප්පජ්ජන්ති, සහජාතාධිපති, අචෙතසිකාධිපති, සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච අධිපති-. චෙතසිකො ච අචෙතසිකො ච-. චෙතසිකස්ස අධිපති-. ආරම්මණාධිපති-. තීණි. ආරම්මණාධිපති යෙව.
චෙතසිකො ධම්මො චෙතසිකස්ස-. අනන්තර-. පුරිමා පුරිමා චෙතසිකා ඛන්ධා පච්ඡිමානං පච්ඡිමානං චෙතසිකානං ඛන්ධානං අනන්තර-. (මූලං) පුරිමා පුරිමා චෙතසිකා ඛන්ධා පච්ඡිමස්ස පච්ඡිමස්ස චිත්තස්ස අනන්තර-. (මූලං.) පුරිමා පුරිමා චෙතසිකා ඛන්ධා පච්ඡිමානං චෙතසිකානං ඛන්ධානං චිත්තස්ස ච අනන්තර-. අචෙතසිකො ධම්මො අචෙතසිකස්ස-. අනන්තර-. පුරිමං පුරිමං චිත්තං පච්ඡිමස්ස පච්ඡිමස්ස චිත්තස්ස අනන්තර-. අනුලොමං ගොත්රභුස්ස-. ඵලසමාපත්තියා අනන්තර-. අචෙතසිකො චෙතසිකස්ස අනන්තර-. (එවං තීණි කාතබ්බානි. පඨමගමන සදිසං. පුරිත්වා කාතබ්බං නින්නානාකරණං.) චෙතසිකො ච අචෙතසිකො ච ධම්මා චෙතසිකස්ස-. අනන්තර-. තීණි. ආවජ්ජනාපි වුට්ඨානම්පි නත්ථි. සමනන්තර පච්ච-. නව. සහජාත පච්ච-. නව. (පටිච්චවාර සදිසං,) අඤ්ඤමඤ්ඤ පච්ච-. නව. (පටිච්චවාර සදිසං) නිස්සය පච්ච. නව. (පච්චයවාර සදිසං.) චෙතසිකො ධම්මො චෙතසිකස්ස-. උපනිස්සය-. ආරම්මණූ-. අනන්තරූ-. පකතූ-. පකතූප-. චෙතසිකා ඛන්ධා චෙතසිකානං ඛන්ධානං උපනිස්සය-. (මූලං,) තීණි. උපනිස්සය-. චෙතසිකා ඛන්ධා චෙතසිකානං ඛන්ධානං චිත්තස්ස ච උපනිස්සය පච්ච-. අචෙතසිකො ධම්මො අචෙතසිකස්ස ධම්මස්ස උපනිස්සය-. ආරම්මණූ-. අනන්තරූ-. පකතූ-. පකතූප නිස්සයො: උතුං, භොජනං, සෙනාසනං, චිත්තං උපනිස්සාය දානං දෙති, සඞ්ඝං භින්දති, උතුං, භොජනං, සෙනාසනං, චිත්තං, සද්ධාය පඤ්ඤාය රාගස්ස, පත්ථනාය කායිකස්ස සුඛස්ස, කායිකස්ස දුක්ඛස්ස, මග්ගස්ස ඵලසමාපත්තියා උපනිස්සය පච්ච-.
අචෙතසිකො ධම්මො චෙතසිකස්ස-. උපනිස්සය-. ආරම්මණූ-. අනන්තරූ-. පකතූ-. පකතූප-. උතුං, භොජනං, සෙනාසනං උපනිස්සාය දානං දෙති, තීණි. (පඨමගමන සදිසං. නින්නානාකරණං.) චෙතසිකො ච අචෙතසිකො ච ධම්මා චෙතසිකස්ස ධම්මස්ස උපනිස්සය පච්ච-. තීණි.
අචෙතසිකො ධම්මො අචෙතසිකස්ස-. පුරෙජාත-. ආරම්මණපුරෙ-. වත්ථුපුරෙ, - ආරම්මණපුරෙ-. චක්ඛුං වත්ථුං අනිච්චතො විපස්සති, අස්සාදෙති, අභිනන්දති, තං ආරබ්භ චිත්තං උප්පජ්ජති, දිබ්බෙන චක්ඛුනා, දිබ්බාය සොත ධාතුයා, රූපායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස ඵොට්ඨබ්බා-. වත්ථුපුරෙ-. චක්ඛායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස, කාය-. වත්ථු, චිත්තස්ස පුරෙජාත-. අචෙතසිකො-. චෙතසිකස්ස-. පුරෙජාත-. ආරම්මණපුරෙ-. වත්ථුපුරෙ - ආරම්මණපුරෙ-. චක්ඛුං, වත්ථු, අනිච්චතො-. දොමනස්සං, දිබ්බෙන චක්ඛුනා, දිබ්බාය-. රූපායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණසහගතානං ඛන්ධානං, ඵොට්ඨබ්බායතනං කාය-. වත්ථුපුරෙ-. චක්ඛායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණසහගතානං ඛන්ධානං, කායායතනං-. වත්ථු චෙතසිකානං ඛන්ධානං පුරෙජාත-. අචෙතසිකො ධම්මො චෙතසිකස්ස ච අචෙතසිකස්ස ච-. පුරෙජාත-. ආරම්මණපුරෙ-. වත්ථුපුරෙ-. ආරම්මණ පුරෙ-. චක්ඛුං, වත්ථුං අනිච්චතො විපස්සති, අස්සාදෙති, අභි-. තං ආරබ්භ චිත්තඤ්ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා ච උප්පජ්ජන්ති. දිබ්බෙන චක්ඛුනා, දිබ්බාය සොධාතුයා-. රූපායනතං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං, ඵොට්ඨබ්බායතනං-. වත්ථුපුරෙ-. චක්ඛායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස, සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං කායායතනං- වත්ථු චිත්තස්ස සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං පුරෙජාත-. චෙතසිකො ධම්මො අචෙතසිකස්ස පච්ඡා-. (සංඛිත්තං) අචෙතසිකො ධම්මො අචෙතසිකස්ස-. පච්ඡා-. (සංඛිත්තං.) චෙතසිකො ච අචෙතසිකො ච ධම්මා අචෙතසිකස්ස පච්ඡාජාත-. (සංඛිත්තං.)
චෙතසිකො ධම්මො චෙතසිකස්ස ආසෙවන පච්ච-. කම්මපච්ච-. සහජාතා, නානාඛණිකා, - සහජාතා චෙතසිකා චෙතනා සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං කම්ම-. නානාඛණිකා චෙතසිකා චෙතනා විපාකානං ඛන්ධානං කම්ම-. චෙතසිකො අචෙතසිකස්ස-. කම්ම-. සහජාතා නානාඛණිකා, - සහජාතා චෙතසිකා චෙතනා චිත්තස්ස චිත්තසමුට්ඨා-. කම්ම-. නානාඛණිකා චෙතසිකා චෙතනා විපාකස්ස චිත්තස්ස කටත්තා ච-. කම්ම-. චෙතසිකො ධම්මො චෙතසිකස්ස ච අචෙතසිකස්ස ච කම්ම-. සහජාතා, නානාඛණිකා, - සහජාතා චෙතසිකා චෙතනා සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තස්ස චිත්තසමුට්ඨානානං-. කම්ම-. නානාඛණිකා චෙතසිකා චෙතනා විපාකානං ඛන්ධානං චිත්තස්ස කටත්තා ච-. කම්ම-.
චෙතසිකො ධම්මො චෙතසිකස්ස ධම්මස්ස විපාකපච්ච-. නව, ආහාරපච්ච-. නව. ඉන්ද්රියපච්ච-. නව. ඣානපච්ච-. නව. මග්ගපච්ච-. තීණි. සම්පයුත්තපච්ච-. පඤ්ච.
චෙතසිකො ධම්මො චෙතසිකස්ස ධම්මස්ස විප්පයුත්ත-. සහජාතං-. පච්ඡාජාතං, (සංඛිත්තං) අචෙතසිකො ධම්මො අචෙතසිකස්ස-. විප්පයුත්ත-. සහජාතං, පුරෙජාතං, පච්ඡාජාතං, සහජාතං, චිත්තං චිත්තසමු-. විප්ප-. පටිසන්ධික්ඛණෙ චිත්තං කටත්තා, විප්පයුත්ත. චිත්තං වත්ථුස්ස විප්ප-. වත්ථු චිත්තස්ස විප්ප-. පුරෙජාතං, චක්ඛායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස විප්ප-. කායාය-. වත්ථු චිත්තස්ස විප්ප-. පච්ඡාජාතං චිත්තං පුරෙජාතස්ස ඉමස්ස-. විප්ප-. අචෙතසිකො ධම්මො චෙතසිකස්ස-. විප්ප-. සහජාතං, පුරෙජාතං, - සහජාතං-. පටිසන්ධික්ඛණෙ වත්ථු චෙතසිකානං ඛන්ධානං විප්ප-. පුරෙජාතං, චක්ඛායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණසහගතානං ඛන්ධානං-. කායාය-. වත්ථු චෙතසිකානං ඛන්ධානං විප්ප-. අචෙතසිකො ධම්මො චෙතසිකස්ස ච අචෙතසිකස්ස ච-. විප්ප-. සහජාතං, පුරෙජාතං, - සහජාතං-. පටිසන්ධික්ඛණෙ වත්ථු චෙතසිකානං ඛන්ධානං චිත්තස්ස ච විප්පයුත්ත-. පුරෙජාතං, චක්ඛායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස-. සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං-. කායාය-. වත්ථු චිත්තස්ස සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං-. විප්ප-. චෙතසිකො ච අචෙතසිකො ච ධම්මා අචෙතසිකස්ස-. විප්ප, සහජාතං පච්ඡාජාතං- (සංඛිත්තං.)
චෙතසිකො ධම්මො චෙතසිකස්ස- අත්ථි-. එකං, (පටිච්ච සදිසං) චෙතසිකො ධම්මො අචෙතසිකස්ස-. අත්ථි-. සහජාතං, පච්ඡාජාතං, (සංඛිත්තං.) චෙතසිකො ධම්මො චෙතසිකස්ස ච අචෙතසිකස්ස ච-. අත්ථි-. එකං (පටිච්ච සදිසං.) අචෙතසිකො ධම්මො අචෙතසිකස්ස ධම්මස්ස අත්ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං, පච්ඡාජාතං, ආහාරං, ඉන්ද්රියං-. (සංඛිත්තං) අචෙතසිකො ධම්මො චෙතසිකස්ස-. අත්ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං, - සහජාතං චිත්තං චෙතසිකානං ඛන්ධානං අත්ථි-. පටිසන්ධික්ඛණෙ චිත්තං-. පටිසන්ධික්ඛණෙ වත්ථු චෙතසිකානං ඛන්ධානං අත්ථි-. පුරෙජාතං, චක්ඛුං, වත්ථුං අනිච්චතො-. (පුරෙජාත සදිසං. නින්නානාකරණං.) අචෙතසිකො ධම්මො චෙතසිකස්ස ච අචෙතසිකස්ස ච-. අත්ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං, - සහජාතං චිත්තං සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨා-. අත්ථි-. පටිසන්ධි-. චිත්තං පටිසන්ධි. වත්ථු චෙතසිකානං ඛන්ධානං චිත්තස්ස ච අත්ථි-. පුරෙජාතං චක්ඛුං, වත්ථුං අනිච්චතො-. (පුරෙජාත සදිසං නින්නානං.)
චෙතසිකො ච අචෙතසිකො ච ධම්මා චෙතසිකස්ස-. අත්ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං. සහජාතො චක්ඛුවිඤ්ඤාණසහගතො එකො ඛන්ධො ච චක්ඛායතනඤ්ච ද්වින්නං ඛන්ධානං කායවිඤ්ඤාණ-. චෙතසිකො එකො ඛන්ධො ච වත්ථු ච චිත්තඤ්ච-. ද්වින්නං ඛන්ධානං අත්ථි-. ද්වෙ-. සහජාතො චෙතසිකො එකො ඛන්ධො ච වත්ථු ච චිත්තඤ්ච ද්වින්නං ඛන්ධානං අත්ථි-. ද්වෙ-. පටිසන්ධි-. (ද්වෙපි කාතබ්බා.) චෙතසිකො ච අචෙතසිකො,
අචෙතසිකස්ස-. අත්ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං, පච්ඡාජාතං ආහාරං, ඉන්ද්රියං - සහජාතා චක්ඛුවිඤ්ඤාණසහගතා ඛන්ධා ච චක්ඛායතනඤ්ච චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස-. කායවිඤ්ඤාණ-. චෙතසිකා ඛන්ධා ච චිත්තඤ්ච චිත්තසමුට්ඨා- අත්ථි-. චෙතසිකා ඛන්ධා ච චිත්තඤ්ච මහාභූතෙ ච චිත්තසමුට්ඨා-. අත්ථි-. සහජාතා චෙතසිකා ඛන්ධා ච වත්ථු ච චිත්තස්ස අත්ථිපච්ච-. පටිසන්ධි-. (තීණිපි කාතබ්බා) පච්ඡාජාතා චෙතසිකා ඛන්ධා ච චිත්තඤ්ච පුරෙජාතස්ස අත්ථි-. පච්ඡාජාතා චෙතසිකා ඛන්ධා ච චිත්තඤ්ච කබළීකාරො ආහාරො ච ඉමස්ස-. අත්ථි-. පච්ඡාජාතා චෙතසිකා ඛන්ධා ච චිත්තඤ්ච රූපජීවිතින්ද්රියඤ්ච කටත්තා-. අත්ථි-. චෙතසිකො ච අචෙසිකො ච ධම්මා චෙතසිකස්ස ච අචෙතසිකස්ස ච-. අත්ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං, - සහජාතො චක්ඛුවිඤ්ඤාණසහගතො එකො ඛන්ධො ච චක්ඛායතනඤ්ච ද්වින්නං ඛන්ධානං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස ච අත්ථි-. කායවිඤ්ඤාණසහගතො එකො ඛන්ධො ච කායායතනඤ්ච ද්වින්නං ඛන්ධානං කායවිඤ්ඤාණස්ස ච අත්ථි-. ද්වෙ-. සහජාතො චෙතසිකො එකො ඛන්ධො ච වත්ථු ච ද්වින්නං ඛන්ධානං චිත්තස්ස ච අත්ථි-. ද්වෙ-. (පටිසන්ධියා ද්වෙ කාතබ්බා)
හෙතුයා තීණි, ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා නව, අනන්තරෙ නව සමනන්තරෙ නව, සහජාතෙ නව, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ නව, නිස්සයෙ නව, උපනිස්සයෙ නව, පුරෙජාතෙ තීණි. පච්ඡාජාතෙ තීණි. ආසෙවනෙ නව, කම්මෙ තීණි, විපාකෙ නව, ආහාරෙ නව, ඉන්ද්රියෙ නව, ඣානෙ තීණි, මග්ගෙ තීණි, සම්පයුත්තෙ පඤ්ච, විප්පයුත්තෙ පඤ්ච, අත්ථියා නව, නත්ථියා නව, විගතෙ නව, අවිගතෙ නව.
චෙතසිකො ධම්මො චෙතසිකස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්ච-. සහජාත-. උපනිස්සය-. කම්මපච්ච-. චෙතසිකො අචෙතසිකස්ස ආරම්මණ-. සහජාත-. උපනිස්සය-. පච්ඡාජාත-. කම්ම-. චෙතසිකො චෙතසිකස්ස ච අචෙතසිකස්ස ච ආරම්මණ-. සහජාත-. උපනිස්සය-. කම්ම-. අචෙතසිකො අචෙතසිකස්ස ආරම්මණ-. සහජාත-. උපනිස්සය-. පුරෙජාත-. පච්ඡාජාත-. ආහාර-. ඉන්ද්රිය-. අචෙතසිකො චෙතසිකස්ස ආරම්මණ-. සහජාත-. උපනිස්සය-. පුරෙජාත-. අචෙතසිකො චෙතසිකස්ස ච අචෙතසිකස්ස ච ආරම්මණ-. සහජාත-. උපනිස්සය-. පුරෙජාත-. චෙතසිකො ච අචෙතසිකො ච-. චෙතසිකස්ස-. ආරම්මණ-. සහජාත-. උපනිස්සය-. චෙතසිකො ච අචෙතසිකො ච-. අචෙතසිකස්ස-. ආරම්මණ-. සහජාත-. උපනිස්සය-. පුරෙජාත-. පච්ඡාජාත-. චෙතසිකො ච අචෙතසිකො ච-. චෙතසිකස්ස ච අචෙතසිකස්ස ච ආරම්මණ-. සහජාත-. උපනිස්සය පච්ච.
න හෙතුයා නව, නාරම්මණෙ නව, සබ්බත්ථ නව, නො අවිගතෙ නව, හෙතුපච්චයා නාරම්මණෙ තීණි, න අධිපතියා තීණි, න
අනන්තරෙ තීණි, න සමනන්තරෙ තීණි, න අඤ්ඤමඤ්ඤෙ එකං, න උපනිස්සයෙ තීණි, සබ්බත්ථ තීණි, න මග්ගෙ තීණි, න සම්පයුත්තෙ එකං, න විප්පයුත්තෙ එකං, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි, න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා නව, අනුලොම මාතිකා කාතබ්බා. අවිගතෙ නව.
චෙතසික දුකං නිට්ඨිතං.
58. චිත්තසම්පයුත්ත දුකං
චිත්තසම්පයුත්තං ධම්මං පටිච්ච චිත්තසම්පයුත්තො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා. චිත්තසම්පයුත්තං එකං ඛන්ධං පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා. ද්වෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච එකො ඛන්ධො, පටිසන්ධි චිත්තසම්පයුත්තං ධම්මං පටිච්ච චිත්තවිප්පයුත්තො-. හෙතු-. චිත්තසම්පයුත්තෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං-. පටිසන්ධික්ඛණෙ, චිත්තසම්පයුත්තං ධම්මං පටිච්ච චිත්තසම්පයුත්තො ච චිත්තවිප්පයුත්තො ච-. හෙතු-. චිත්තසම්පයුත්තං එකං ඛන්ධං පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා, චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච-. ද්වෙ-. පටිසන්ධි චිත්තවිප්පයුත්තං ධම්මං පටිච්ච චිත්තවිප්පයුත්තො-. හෙතු-. එකං මහාභූතං-. මහාභූතෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨා-. පටිසන්ධික්ඛණෙ, එකං මහාභූතං-. මහාභූතෙ පටිච්ච කටත්තා-. උපාදා-.
චිත්තවිප්පයුත්තං-. චිත්තසම්පයුත්තො-. හෙතු-. පටිසන්ධික්ඛණෙ වත්ථුං පටිච්ච චිත්තසම්පයුත්තකා ඛන්ධා, චිත්තවිප්පයුත්තං-. චිත්තසම්පයුත්තො ච චිත්තවිප්පයුත්තො ච-. හෙතු-. පටිසන්ධික්ඛණෙ වත්ථුං පටිච්ච චිත්තසම්පයුත්තකා ඛන්ධා, මහාභූතෙ පටිච්ච කටත්තා-. චිත්තසම්පයුත්ත-. චිත්තවිප්පයුත්තඤ්ච-. චිත්තසම්පයුත්තො-. හෙතු-. පටිසන්ධික්ඛණෙ, චිත්තසම්පයුත්තං එකං ඛන්ධඤ්ච වත්ථුඤ්ච පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා, ද්වෙ-. චිත්තසම්පයුත්තඤ්ච චිත්තවිප්පයුත්තඤ්ච-. චිත්තවිප්පයුත්තො-. හෙතු-. චිත්තසම්පයුත්තෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං-. පටිසන්ධික්ඛණෙ චිත්තසම්පයුත්තෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච කටත්තා-. චිත්තසම්පයුත්තඤ්ච චිත්තවිප්පයුත්තඤ්ච ධම්මං-. චිත්තසම්පයුත්තො ච චිත්තවිප්පයුත්තො ච ධම්මා-. හෙතු-. පටිසන්ධික්ඛණෙ, චිත්තසම්පයුත්තං එකං ඛන්ධඤ්ච වත්ථුං ච පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා, ද්වෙ-. චිත්තසම්පයුත්තෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච කටත්තා-.
චිත්තසම්පයුත්තං ධම්මං පටිච්ච චිත්තසම්පයුත්තො ධම්මො උප්පජ්ජති ආරම්මණ-. චිත්තසම්පයුත්තං එකං ඛන්ධා පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා, ද්වෙ-. පටිසන්ධි-. චිත්තවිප්පයුත්තං ධම්මං-. චිත්තසම්පයුත්තො-. ආරම්මණ-.
පටිසන්ධික්ඛණෙ, වත්ථුං පටිච්ච චිත්තසම්පයුත්තකා ඛන්ධා, චිත්තසම්පයුත්තඤ්ච චිත්තවිප්පයුත්තඤ්ච-. චිත්තසම්පයුත්තො-. ආරම්මණ-. පටිසන්ධික්ඛණෙ චිත්තසම්පයුත්තං එකං ඛන්ධඤ්ච වත්ථුං ච පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා-. ද්වෙ-. (සංඛිත්තං.)
හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ තීණි, අධිපතියා පඤ්ච, අනන්තරෙ තීණි, සමනන්තරෙ තීණි, සහජාතෙ නව, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ ඡ, නිස්සයෙ නව, උපනිස්සයෙ තීණි, පුරෙජාතෙ එකං, ආසෙවනෙ එකං, කම්මෙ නව, විපාකෙ නව, ආහාරෙ නව, ඉන්ද්රියෙ, ඣානෙ, මග්ගෙ නව, සම්පයුත්තෙ තීණි, විප්පයුත්තෙ නව, අත්ථියා නව, නත්ථියා තීණි, විගතෙ තීණි, අවිගතෙ නව.
චිත්තසම්පයුත්තං ධම්මං පටිච්ච චිත්තසම්පයුත්තො-. න හෙතු පච්චයා. අහෙතුකං චිත්තසම්පයුත්තං එකං ඛන්ධං පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා, ද්වෙ-. අහෙතුක පටිසන්ධි-. විචිකිච්ඡාසහගතෙ උද්ධච්චසහගතෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච විචිකිච්ඡා-. උද්ධච්ච-. මොහො (එවං නවපි පඤ්හා කාතබ්බා. අහෙතුකන්ති සබ්බත්ථ සබ්බත්ථ නියාමෙතබ්බං. එකං යෙව මොහං මුලපදෙ,) චිත්තසම්පයුත්තං ධම්මං පටිච්ච චිත්තවිප්පයුත්තො-. නාරම්මණෙ පච්චයා, චිත්තසම්පයුත්තෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං-. පටිසන්ධි-. චිත්තවිප්පයුත්තං ධම්මං පටිච්ච චිත්තවිප්පයුත්තො-. නාරම්මණ-. එකං මහාභූතං-. යාව අසඤ්ඤසත්තා, චිත්තසම්පයුත්තඤ්ච චිත්තවිප්පයුත්තඤ්ච-. චිත්තවිප්පයුත්තො-. නාරම්මණ-. චිත්තසම්පයුත්තෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං-. පටිසන්ධික්ඛණෙ-. එකං-. (සංඛිත්තං.)
න හෙතුයා නව, නාරම්මණෙ තීණි, නාධිපතියා නව, නානන්තරෙ තීණි, න සමනන්තරෙ තීණි, න අඤ්ඤමඤ්ඤෙ තීණි, න උපනිස්සයෙ තීණි. න පුරෙජාතෙ නව, න පච්ඡාජාතෙ නව, න ආසෙවනෙ නව, න කම්මෙ ද්වෙ, න විපාකෙ පඤ්ච, නාහාරෙ එකං, න ඉන්ද්රියෙ එකං, න ඣානෙ එකං, න මග්ගෙ නව, න සම්පයුත්තෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ ද්වෙ, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි, හෙතුපච්චයා නාරම්මණෙ තීණි, නාධිපතියා නව, න කම්මෙ එකං, න විපාකෙ පඤ්ච, න සම්පයුත්තෙ තීණි, න විප්පයුතෙත එකං, නො නත්ථියා තීණි. නො විගතෙ තීණි. න හෙතු පච්චයා ආරම්මණෙ තීණි, අනන්තරෙ තීණි, සමනන්තරෙ තීණි, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ ඡ, පුරෙජාතෙ එකං, ආසෙවනෙ එකං, කම්මෙ නව, මග්ගෙ එකං, අවිගතෙ නව, (සහජාතවාරො පටිච්චවාර සදිසො.)
චිත්තසම්පයුත්තං ධම්මං පච්චයා චිත්තසම්පයුත්තො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතු පච්චයා තීණි, (පටිච්චසදිසා) චිත්තවිප්පයුත්තං ධම්මං
පච්චයා චිත්තවිප්පයුත්තො-. හෙතු-. එකං (පටිච්ච සදිසං) චිත්තවිප්පයුත්තං ධම්මං පච්චයා චිත්තසම්පයුත්තො-. හෙතු-. වත්ථුං පච්චයා චිත්තසම්පයුත්තකා ඛන්ධා-. පටිසන්ධි-. චිත්තවිප්පයුත්තං-. චිත්තසම්පයුත්තො ච චිත්තවිප්පයුත්තො ච-. හෙතු-. වත්ථුං පච්චයා චිත්තසම්පයුත්තකා ඛන්ධා, මහාභූතෙ පච්චයා චිත්තසමුට්ඨා-. පටිසන්ධි-. චිත්තසම්පයුත්තඤ්ච චිත්තවිප්පයුත්තඤ්ච ධම්මං-. චිත්තසම්පයුත්තො-. හෙතු-. චිත්තසම්පයුත්තං එකං ඛන්ධඤ්ච වත්ථුං ච පච්චයා ද්වෙ ඛන්ධා, ද්වෙ-. පටිසන්ධි-.
චිත්තසම්පයුත්තඤ්ච චිත්තවිප්පයුත්තඤ්ච-. චිත්තවිප්පයුත්තො-. හෙතු-. චිත්තසම්පයුත්තෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පච්චයා චිත්තසමුට්ඨා-. පටිසන්ධි-. චිත්තසම්පයුත්තඤ්ච චිත්තවිප්පයුත්තඤ්ච ධම්මං-. චිත්තසම්පයුත්තො ච චිත්තවිප්පයුත්තො ච-. හෙතු-. චිත්තසම්පයුත්තං එකං ඛන්ධඤ්ච වත්ථුං ච පච්චයා ද්වෙ ඛන්ධා, ද්වෙ-. චිත්තසම්පයුත්තෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පච්චයා චිත්තසමුට්ඨා-. පටිසන්ධි-. චිත්තසම්පයුත්තං ධම්මං පච්චයා චිත්තසම්පයුත්තො-. ආරම්මණ පච්චයා, එකං, (පටිච්ච සදිසං,) චිත්තවිප්පයුත්තං ධම්මං පච්චයා චිත්තසම්පයුත්තො-. ආරම්මණ පච්චයා, චක්ඛායතනං පච්චයා චක්ඛුවිඤ්ඤාණසහගතා ඛන්ධා, කායාය-. වත්ථුං පච්චයා චිත්තසම්පයුත්තකා ඛන්ධා, පටිසන්ධි-. චිත්තසම්පයුත්තඤ්ච චිත්තවිප්පයුත්තඤ්ච-. චිත්තසම්පයුත්තො-. ආරම්මණ-. චක්ඛුවිඤ්ඤාණසහගතං එකං ඛන්ධඤ්ච චක්ඛායතනඤ්ච පච්චයා ද්වෙ ඛන්ධා, ද්වෙ ඛන්ධෙ-. කායවිඤ්ඤාණ-. චිත්තසම්පයුත්තං එකං ඛන්ධඤ්ච වත්ථුං ච පච්චයා ද්වෙ ඛන්ධා, ද්වෙ ඛන්ධෙ-. පටිසන්ධික්ඛණෙ-. (සංඛිත්තං.)
හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ තීණි, අධිපතියා නව, අනන්තරෙ තීණි, සමනන්තරෙ තීණි, සහජාතෙනව, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ ඡ, නිස්සයෙ නව, උපනිස්සයෙ තීණි, පුරෙජාතෙ තීණි, ආසෙවනෙ තීණි, කම්මෙ නව, -පෙ- අවිගතෙ නව.
චිත්තසම්පයුත්තං ධම්මං පච්චයා චිත්තසමුපයුත්තො-. න හෙතු පච්ච-. තීණි, (පටිච්ච සදිසා.) චිත්තවිප්පයුත්තං ධම්මං-. චිත්තවිප්පයුත්තො-. න හෙතු පච්චයා. එකං මහාභූතං-. යාව අසඤ්ඤසත්තා, චිත්තවිප්පයුත්තං ධම්මං-. චිත්තසම්පයුත්තො-. න හෙතු-, චක්ඛායතනං පච්චයා චක්ඛුවිඤ්ඤාණ සහගතා ඛන්ධා, කායායතනං-. වත්ථුං පච්චයා අහෙතුකා චිත්තසම්පයුත්තකා ඛන්ධා, පටිසන්ධි-. වත්ථුං පච්චයා විචිකිච්ඡාසහගතො උද්ධච්ච මොහො. චිත්තවිප්පයුත්තං ධම්මං-. චිත්තසම්පයුත්තො ච චිත්තවිප්පයුත්තො ච-, න හෙතු-. වත්ථුං පච්චයා අහෙතුකා චිත්තසම්පයුත්තකා ඛන්ධා, මහාභූතෙ පච්චයා චිත්තසමුට්ඨා-. පටිසන්ධි-.
චිත්තසම්පයුත්තඤ්ච චිත්තවිප්පයුත්තඤ්ච ධම්මං-. චිත්තසම්පයුත්තො-. න හෙතු පච්චයා, චක්ඛුවිඤ්ඤාණසහගතං එකං ඛන්ධඤ්ච චක්ඛායතනඤ්ච පච්චයා ද්වෙ ඛන්ධා, ද්වෙ ඛන්ධෙ-. කායායතනං-. අහෙතුකං චිත්තසම්පයුත්තං එකං ඛන්ධඤ්ච වත්ථුං ච පච්චයා ද්වෙ ඛන්ධා, ද්වෙ ඛන්ධෙ-. අහෙතුක පටිසන්ධි-. විචිකිච්ඡාසහගතෙ උද්ධච්චසහගතෙ ඛන්ධෙ ච වත්ථුං ච පච්චයා විචිකිච්ඡා-. උද්ධච්ච-. මොහො. (එවං ද්වෙ පඤ්හා පවත්ති පටිසන්ධි කාතබ්බා,) (සංඛිත්තං.)
න හෙතුයා නව, නාරම්මණෙ තීණි, නාධිපතියා නව, නානන්තරෙ තීණි, න සමනන්තරෙ තීණි, න උපනිස්සයෙ තීණි, න පුරෙජාතෙ නව, නව පච්ඡාජාතෙ නව, නාසෙවනෙ නව, න කම්මෙ චත්තාරි, න විපාකෙ නව, නාහාරෙ එකං, න ඉන්ද්රියෙ එකං, න ඣානෙ චත්තාරි, න මග්ගෙ නව, න සම්පයුත්තෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ ද්වෙ, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි, හෙතු පච්චයා නාරම්මණෙ තීණි, න කම්මෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ එකං, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි, න හෙතු පච්චයා ආරම්මණෙ තීණි, -පෙ- මග්ගෙ තීණි, -පෙ- අවිගතෙ නව. (නිස්සයවාරො පච්චයවාර සදිසො.)
චිත්තසම්පයුත්තං ධම්මං සංසට්ඨො චිත්තසම්පයුත්තො-. හෙතු පච්චයා, චිත්තසම්පයුත්තං එකං ඛන්ධං සංසට්ඨා ද්වෙ ඛන්ධා, ද්වෙ ඛන්ධෙ-. පටිසන්ධික්ඛණෙ-. හෙතුයා එකං, ආරම්මණෙ එකං, අධිපතියා එකං, සබ්බත්ථ එකං, අවිගතෙ එකං, න හෙතුයා එකං, නාධිපතියා එකං, න පුරෙජාතෙ එකං, න පච්ඡාජාතෙ එකං, නාසෙවනෙ එකං, න කම්මෙ එකං, න විපාකෙ එකං, න ඣානෙ එකං, න මග්ගෙ එකං, න විප්පයුත්තෙ එකං, එවං (ඉතරෙ ද්වෙ ගණනාපි සම්පයුත්තවාරොපි කාතබ්බො.)
චිත්තසම්පයුත්තො ධම්මො චිත්තසම්පයුත්තස්ස ධම්මස්ස හෙතු පච්චයා. චිත්තසම්පයුත්තා හෙතු සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං හෙතු පච්ච-. පටිසන්ධි-. චිත්තසම්පයුත්තො-. චිත්තවිප්පයුත්තස්ස-. හෙතු පච්ච-. චිත්තසම්පයුත්තා හෙතු, චිත්තසමුට්ඨා-. හෙතු පච්ච-. පටිසන්ධි-. චිත්තසම්පයුත්තො චිත්තසම්පයුත්තස්ස ච චිත්තවිප්පයුත්තස්ස ච හෙතු-. චිත්තසම්පයුත්තා හෙතු, සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨා-. හෙතු-. පටිසන්ධි-.
චිත්තසම්පයුත්තො ධම්මො චිත්තසම්පයුත්තස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණ-. දානං-. සීලං-. උපොසථ කම්මං කත්වා තං පච්ච-. අස්සාදෙති, අහි. තං ආරබ්භ රාගො-. දොමනස්සං උප්පජ්ජති. පුබ්බෙසුචි-. ඣානා-. අරියා මග්ගා වුට්ඨහිත්වා, මග්ගං පච්ච-. ඵලං-. පහීන කිලෙසං-. වික්ඛම්හිත-.
පුබ්බෙ-. චිත්තසම්පයුත්තෙ ඛන්ධෙ අනිච්චතො-. දොමනස්සං උප්පජ්ජති, චෙතො පරියඤාණෙන චිත්තසම්පයුත්ත සමඞ්ගිස්ස චිත්තං-. ආකාසා-. ආකිඤ්චඤ්ඤා-. චිත්තසම්පයුත්තා ඛන්ධා ඉද්ධි-. චෙතො-. පුබ්බෙ-. යථා- අනාගතං-. ආවජ්ජනාය ආරම්මණ-. චිත්තවිප්පයුත්තො-. චිත්තසම්පයුත්තස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණ-. අරියා නිබ්බානං පච්ච-. නිබ්බානං ගොත්රභුස්ස, වොදානස්ස, මග්ගස්ස, ඵලස්ස, ආවජ්ජනාය ආරම්මණ-. චක්ඛුං වත්ථුං-. චිත්තවිප්පයුත්තෙ ඛන්ධෙ අනිච්චතො-. දොමනස්සං උප්පජ්ජති. දිබ්බෙන චක්ඛුනා දිබ්බාය සොත-. රූපායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණසහගතානං ඛන්ධානං, ඵොට්ඨබ්බායතනං-. චිත්තවිප්පයුත්තා ඛන්ධා ඉද්ධි-. පුබ්බෙ-. අනාගතං-. ආවජ්ජනාය ආරම්මණ-.
චිත්තසම්පයුත්තො-. චිත්තසම්පයුත්තස්ස-. අධිපති-. ආරම්මණාධිපති, සහජාතාධිපති, ආරම්මණාධිපති: දානං-. සීලං-. උපොසථ-. තං ගරුං කත්වා පච්ච-. අස්සාදෙති, අභි- තං ගරුං කත්වා රාගො-. දිට්ඨි-. පුබ්බෙ-. ඣානා-. අරියා මග්ගා වුට්ඨහිත්වා මග්ගං ගරුං කත්වා, ඵලං ගරුං, චිත්තසම්පයුත්තෙ ඛන්ධෙ ගරුං කත්වා අස්සාදෙති, අහි-. තං ගරුං කත්වා-. රාගො-. දිට්ඨි-. සහජාතාධිපති, චිත්තසම්පයුත්තාධිපති සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං අධිපති-. චිත්තසම්පයුත්තො චිත්තවිප්පයුත්තස්ස-. අධිපති-. සහජාතාධිපති චිත්තසම්පයුත්තාධිපති චිත්තසමුට්ඨා-. අධිපති-. චිත්තසම්පයුත්තො චිත්තසම්පයුත්තස්ස ච චිත්තවිප්පයුත්තස්ස ච අධිපති-. සහජාතාධිපති චිත්තසම්පයුත්තාධිපති සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨා-. අධිපති-.
චිත්තවිප්පයුත්තො-. චිත්තසම්පයුත්තස්ස-. අධිපති-. ආරම්මණාධිපති-. අරියා නිබ්බානං ගරුං කත්වා පච්ච-. නිබ්බානං ගොත්රභුස්ස, වොදානස්ස, මග්ගස්ස, ඵලසමාපත්ති-. චක්ඛුං, වත්ථුං-. චිත්තවිප්පයුත්තෙ ඛන්ධෙ ගරුං කත්වා අස්සාදෙති, තං ගරුං කත්වා රාගො-. දිට්ඨි-.
චිත්තසම්පයුත්තො-. චිත්තසම්පයුත්තස්ස-. අනන්තර පච්ච-. පුරිමා පුරිමා චිත්තසම්පයුත්තා -පෙ- ඵලසමාපත්තියා අනන්තර පච්ච-. සමනන්තර පච්ච-. සහජාත පච්ච-. සත්ත, (පටිච්ච සදිසා.) (පඤ්හා ඝටනා නත්ථි.) අඤ්ඤමඤ්ඤෙ පච්ච, ඡ, (පටිච්ච සදිසා.) නිස්සය පච්ච, සත්ත. (පච්චයවාර සදිසා.) (පඤ්හා ඝටනා නත්ථි.)
චිත්තසම්පයුත්තො-. චිත්තසම්පයුත්තස්ස-. උපනිස්සය-. ආරම්මණූ-. අනන්තරූ-. පකතූ-, -පකතූප-. සද්ධං උපනිස්සාය දානං දෙති, මානං ජප්පෙති, දිට්ඨි, ගණ්හාති, සීලං, පත්ථනං, කායිකං සුඛං, කායිකං දුක්ඛං, උපනිස්සාය දානං දෙති, පාණං හන්ති, සඞ්ඝං භින්දති, සද්ධා
කායිකං දුක්ඛං, සද්ධාය මග්ගස්ස ඵලසමාපත්තියා උපනිස්සය-. චිත්තවිප්පයුත්තො-. චිත්තසම්පයුත්තස්ස-, උපනිස්සය-. ආරම්මණූ-. අනන්තරූ-. පකතූ-, -පකතූප-. උතුං-. භොජනං, සෙනාසනං උපනිස්සාය දානං දෙති, සඞ්ඝං භින්දති උතුං, භොජනං, සෙනාසනං, සද්ධාය. ඵලසමාපත්තියා උපනිස්සය.
චිත්තවිප්පයුත්තො-. චිත්තසම්පයුත්තස්ස-. පුරෙජාත පච්ච-. ආරම්මණ පුරෙ-. වත්ථුපුරෙ-. ආරම්මණපුරෙ-. චක්ඛුං, වත්ථුං අනිච්චතො, දොමනස්සං උප්පජ්ජති, දිබ්බෙන චක්ඛුනා, දිබ්බාය-. රූපායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණසහගතානං-. ඵොට්ඨබ්බායතනං-. වත්ථුපුරෙ-. චක්ඛායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණසහගතානං ඛන්ධානං, කායාය-. වත්ථු චිත්තසම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං පුරෙජාත-. චිත්තසම්පයුත්තො චිත්තවිප්පයුත්තස්ස-. පච්ඡාජාත-. (සංඛිත්තං.) එකං, ආසෙවන පච්චයෙ එකං.
චිත්තසම්පයුත්තො-. චිත්තසම්පයුත්තස්ස. කම්ම-. සහජාතා, නානාඛණිකා, සහජාතා චිත්තසම්පයුත්තා චෙතනා සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං කම්ම-. නානාඛණිකා චිත්ත සම්පයුත්තා චෙතනා විපාකානං ඛන්ධානං කම්ම-. චිත්තසම්පයුත්තො චිත්තවිප්පයුත්තස්ස කම්ම-. සහජාතා, නානාඛණිකා, සහජාතා චිත්තසම්පයුත්තා චෙතනා චිත්තසමුට්ඨා-. කම්ම-. නානාඛණිකා චිත්තසම්පයුත්තා චෙතනා කටත්තා-. කම්ම-. චිත්තසම්පයුත්තො චිත්තසම්පයුත්තස්ස ච චිත්තවිප්පයුත්තස්ස ච කම්ම-. සහජාතා නානාඛණිකා, සහජාතා චිත්තසම්පයුත්තා චෙතනා සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨා-. කම්ම-. නානාඛණිකා චිත්තසම්පයුත්තා චෙතනා විපාකානං ඛන්ධානං කටත්තා ච රූපානං කම්ම-. චිත්තසම්පයුත්තො චිත්තසම්පයුත්තස්ස විපාක පච්ච-. තීණි.
චිත්තසම්පයුත්තො-. චිත්තසම්පයුත්තස්ස-. ආහාර පච්ච-. තීණි. චිත්තවිප්පයුත්තො-. චිත්තවිප්පයුත්තස්ස-. ආහාර පච්ච-. කබළීකාරො ආහාරො ඉමස්ස කායස්ස ආහාර-. චිත්තසම්පයුත්තො චිත්තසම්පයුත්තස්ස ඉන්ද්රිය පච්ච-. තීණි. චිත්තවිප්පයුත්තො චිත්තවිප්පයුත්තස්ස-. ඉන්ද්රිය පච්ච-. රූපජීවිතින්ද්රියං කටත්තා-. ඉන්ද්රිය-. චිත්තවිප්පයුත්තො-. චිත්තසම්පයුත්තස්ස-. ඉන්ද්රිය පච්ච-. චක්ඛුන්ද්රියං චක්ඛුවිඤ්ඤාණසහගතානං ඛන්ධානං ඉන්ද්රිය-. කායින්ද්රියං-. චිත්තසම්පයුත්තො ච චිත්තවිප්පයුත්තො ච-. චිත්තසම්පයුත්තස්ස-. ඉන්ද්රිය පච්ච-. චක්ඛුන්ද්රියඤ්ච උපෙක්ඛින්ද්රියඤ්ච චක්ඛුවිඤ්ඤාණසහගතානං ඛන්ධානං ඉන්ද්රිය-. කායින්ද්රියඤ්ච සුඛින්ද්රියඤ්ච-. කායින්ද්රියඤ්ච දුක්ඛින්ද්රියඤ්ච, කායවිඤ්ඤාණසහගතානං ඛන්ධානං ඉන්ද්රිය-. ඣාන පච්ච-. තීණි. මග්ග පච්ච-. තීණි. සම්පයුත්ත පච්ච-. එකං.
චිත්තසම්පයුත්තො-. චිත්තවිප්පයුත්තස්ස-. විප්පයුත්ත-. සහජාතං, පච්ඡාජාතං-. (සංඛිත්තං.) චිත්තවිප්පයුත්තො-. චිත්තසම්පයුත්තස්ස-. විප්පයුත්ත පච්ච-. සහජාතං, පුරෙජාතං, සහජාතං පටිසන්ධික්ඛණෙ වත්ථු ච චිත්තසම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං විප්පයුත්ත-. පුරෙජාතං චක්ඛායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණසහගතානං, ඛන්ධානං විප්පයුත්ත. කායායතනං-. වත්ථු චිත්තසම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං විප්පයුත්ත-. චිත්තසම්පයුත්තො චිත්තසම්පයුත්තස්ස අත්ථි-. එකං. (පටිච්ච සදිසං.) චිත්තසම්පයුත්තො චිත්තවිප්පයුත්තස්ස අත්ථි-. සහජාතං, පච්ඡාජාතං, (සංඛිත්තං) චිත්තසම්පයුත්තො චිත්තසම්පයුත්තස්ස ච චිත්තවිප්පයුත්තස්ස ච අත්ථි. (පටිච්ච සදිසං.) චිත්තවිප්පයුත්තො චිත්තවිප්පයුත්තස්ස අත්ථි. සහජාතං, ආහාරං, ඉන්ද්රියං, (සංඛිත්තං.) චිත්තවිප්පයුත්තො චිත්තසම්පයුත්තස්ස අත්ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං, - සහජාතං-. පටිසන්ධික්ඛණෙ-. වත්ථු චිත්තසම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං අත්ථි-. පුරෙජාතං-. චක්ඛුං, වත්ථුං අනිච්චතො-. (පුරෙජාත සදිසං.)
චිත්තසම්පයුත්තො ච චිත්තවිප්පයුත්තො ච-. චිත්තසම්පයුත්තස්ස-. අත්ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං, - සහජාතො චක්ඛුවිඤ්ඤාණසහගතො, එකො ඛන්ධො ච චක්ඛායතනඤ්ච ද්වින්නං ඛන්ධානං කායායතනං-. චිත්තසම්පයුත්තො එකො ඛන්ධො ච වත්ථු ච ද්වින්නං ඛන්ධානං-. ද්වෙ-. පටිසන්ධි-. චිත්තසම්පයුත්තො ච චිත්තවිප්පයුත්තො ච-. චිත්තවිප්පයුත්තස්ස-. අත්ථි-. සහජාතං, පච්ඡාජාතං, ආහාරං, ඉන්ද්රියං, - සහජාතා චිත්තසම්පයුත්තා ඛන්ධා ච මහාභූතා ච චිත්තසමුට්ඨා-. අත්ථි-. පටිසන්ධි-. පච්ඡාජාතා චිත්තසම්පයුත්තකා ඛන්ධා ච කබළීකාරො ආහාරො ච ඉමස්ස කායස්ස අත්ථි-, පච්ඡාජාතා චිත්තසම්පයුත්තකා ඛන්ධා ච රූපජීවිතින්ද්රියඤ්ච කටත්තා-. අත්ථි-.
හෙතුයා තීණි, ආරම්මණෙ ද්වෙ, අධිපතියා චත්තාරි, අනන්තරෙ එකං, සමනන්තරෙ එකං, සහජාතෙ සත්ත, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ ඡ, නිස්සයෙ සත්ත, උපනිස්සයෙ ද්වෙ, පුරෙජාතෙ එකං, පච්ඡාජාතෙ එකං, ආසෙවනෙ එකං, කම්මෙ තීණි, විපාකෙ තීණි, ආහාරෙ චත්තාරි, ඉන්ද්රියෙ ඡ, ඣානෙ තීණි, මග්ගෙ තීණි, සම්පයුත්තෙ එකං, විප්පයුත්තෙ ද්වෙ, අත්ථියා සත්ත, නත්ථියා එකං, විගතෙ එකං, අවිගතෙ සත්ත.
චිත්තසම්පයුත්තො ධම්මො චිත්තසම්පයුත්තස්ස-. ආරම්මණ පච්ච, සහජාත-. උපනිස්සය-. කම්ම පච්ච-. චිත්තසම්පයුත්තො චිත්තවිප්පයුත්තස්ස-. සහජාත-. පච්ඡාජාත-. කම්මපච්ච-. චිත්තසම්පයුත්තො චිත්තසම්පයුත්තස්ස ච චිත්තවිප්පයුත්තස්ස ච සහජාත-. කම්මපච්ච-. චිත්තවිප්පයුත්තො-.
චිත්තවිප්පයුත්තස්ස. සහජාත-. ආහාර-. ඉන්ද්රිය-. චිත්තවිප්පයුත්තො චිත්තසම්පයුත්තස්ස. ආරම්මණ-. සහජාත-. උපනිස්සය-. පුරෙජාත-. චිත්තසම්පයුත්තො ච චිත්තවිප්පයුත්තො ච ධම්මා චිත්තසම්පයුත්තස්ස-. සහජාතං-. පුරෙජාතං. චිත්තසම්පයුත්තො ච චිත්තවිප්පයුත්තො ච-. චිත්තවිප්පයුත්තස්ස-. සහජාතං, පච්ඡාජාතං, ආහාරං, ඉන්ද්රියං.
න හෙතුයා සත්ත, නාරම්මණෙ සත්ත, නාධිපතියා සත්ත, නානන්තරෙ සත්ත, න සමනන්තරෙ සත්ත, න සහජාතෙ ඡ, න අඤ්ඤමඤ්ඤෙ ඡ, න නිස්සයෙ ඡ, න උපනිස්සයෙ සත්ත, න පුරෙජාතෙ සත්ත, සබ්බත්ථ සත්ත, න සම්පයුත්තෙ ඡ, න විප්පයුත්තෙ පඤ්ච, නො අත්ථියා චත්තාරි, නො නත්ථියා සත්ත, නො විගතෙ සත්ත, නො අවිගතෙ චත්තාරි. හෙතුපච්චයා නාරම්මණෙ තීණි, නාධිපතියා තීණි, නානන්තරෙ තීණි, න සමනන්තරෙ තීණි, න අඤ්ඤමඤ්ඤෙ එකං, න උපනිස්සයෙ තීණි, සබ්බත්ථ තීණි, න සම්පයුත්තෙ එකං, න විප්පයුත්තෙ එකං, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි, න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ ද්වෙ, අධිපතියා චත්තාරි, (අනුලොම මාතිකා.) අවිගතෙ සත්ත.
චිත්තසම්පයුත්ත දුකං නිට්ඨිතං.
59. චිත්ත සංසට්ඨ දුකං.
චිත්තසංසට්ඨං ධම්මං පටිච්ච චිත්තසංසට්ඨො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතු-. චිත්තසංසට්ඨං එකං ඛන්ධං පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා-. ද්වෙ-. පටිසන්ධික්ඛණෙ චිත්තසංසට්ඨං-. චිත්තසංසට්ඨො-. හෙතු, -. චිත්තසංසට්ඨෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨා-. පටිසන්ධික්ඛණෙ-. (චිත්තසංසට්ඨ දුකං, යථා චිත්තසම්පයුත්ත දුකං. එවං කාතබ්බං. නින්නානාකරණං.)
චිත්තසංසට්ඨ දුකං නිට්ඨිතං.
60. චිත්තසමුට්ඨාන දුකං.
චිත්තසමුට්ඨානං ධම්මං පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා. චිත්තසමුට්ඨානං එකං ඛන්ධං පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං. ද්වෙ ඛන්ධෙ-. පටිසන්ධික්ඛණෙ චිත්තසමුට්ඨානං එකං ඛන්ධං පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා, ද්වෙ ඛන්ධෙ-. චිත්තසමුට්ඨානං එකං මහාභූතං-. මහාභූතෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං-. උපාදා-. චිත්තසමුට්ඨානං ධම්මං-. නො චිත්තසමුට්ඨානො-. හෙතු-. චිත්තසමුට්ඨානෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තං. පටිසන්ධික්ඛණෙ චිත්තසමුට්ඨානෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තං
කටත්තා ච. චිත්තසමුට්ඨානං ධම්මං- චිත්තසමුට්ඨානො ච නො චිත්තසමුට්ඨානො ච-. හෙතු-. චිත්තසමුට්ඨානං එකං ඛන්ධං පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා, චිත්තඤ්ච චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං. ද්වෙ ඛන්ධෙ-. පටිසන්ධික්ඛණෙ-. චිත්තසමුට්ඨානං එකං ඛන්ධං පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා චිත්තඤ්ච කටත්තා ච-. ද්වෙ-.
නො චිත්තසමුට්ඨානං-. නො චිත්තසමුට්ඨානො ච-. හෙතු-. පටිසන්ධික්ඛණෙ චිත්තං පටිච්ච කටත්තා-. චිත්තං පටිච්ච වත්ථු, වත්ථුං පටිච්ච චිත්තං, එකං මහාභූතං, මහාභූතෙ පටිච්ච කටත්තා-. උපාදා-. නො චිත්තසමුට්ඨානං ධම්මං-. චිත්තසමුට්ඨානො-. හෙතු-, චිත්තං පටිච්ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානං, පටිසන්ධික්ඛණෙ චිත්තං පටිච්ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා, පටිසන්ධික්ඛණෙ. වත්ථුං පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානා ඛන්ධා, නො චිත්තසමුට්ඨානං ධම්මං. චිත්තසමුට්ඨානො ච නො චිත්තසමුට්ඨානො ච ධම්මා-. හෙතු-. පටිසන්ධික්ඛණෙ චිත්තං පටිච්ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා කටත්තා ච-. පටිසන්ධික්ඛණෙ වත්ථුං පටිච්ච චිත්තසම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා. චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච නො චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච ධම්මං-. චිත්තසමුට්ඨානො ධම්මො-. හෙතු-. චිත්තසමුට්ඨානං එකං ඛන්ධඤ්ච චිත්තඤ්ච පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා, චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච-. ද්වෙ-. පටිසන්ධික්ඛණෙ, චිත්තසමුට්ඨානං එකං ඛන්ධඤ්ච චිත්තඤ්ච පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා, ද්වෙ ඛන්ධෙ-.