නීවරණො ධම්මො නීවරණස්ස ධම්මස්ස හෙතු පච්ච-. නීවරණා හෙතු සම්පයුත්තකානං නීවරණානං හෙතු පච්ච-. නීවරණො ධම්මො නො නීවරණස්ස හෙතු-. නීවරණා හෙතූ සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච හෙතු-. නීවරණො ධම්මො නීවරණස්ස ච නො නීවරණස්ස ච හෙතු-. නීවරණා හෙතූ සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං නීවරණානඤ්ච චිත්තසමුට්ඨානානාඤ්ච හෙතු පච්ච-. නො නීවරණො.
ධම්මො නො නීවරණස්ස හෙතු පච්ච-. නො නීවරණා හෙතු සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමු-. හෙතු-. පටිසන්ධි-.
නීවරණො ධම්මො නීවරණස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණ පච්ච-. නීවරණෙ ආරබ්භ නීවරණා උප්පජ්ජන්ති-. (මූලං පුච්ඡිතබ්බං.) නීවරණෙ ආරබ්භ නො නීවරණා ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති-. (මූලං කාතබ්බං.) නීවරණෙ ආරබ්භ නීවරණා ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති. නො නීවරණො ධම්මො නො නීවරණස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණ-. දානං-. සීලං-. උපොසථ කම්මං-. පච්චවෙක්ඛති. තං අස්සාදෙති, අභිනන්දති, තං ආරබ්භ දිට්ඨි උප්පජ්ජති, දොමනස්සං-. පුබ්බෙ සුචි-. ඣානා-. අරියා මග්ගා වුට්ඨහිත්වා මග්ගං, ඵලං, නිබ්බානං-. නිබ්බානං ගොත්රභුස්ස වොදානස්ස මග්ගස්ස, ඵලස්ස, ආවජ්ජනාය ආරම්මණ-. අරියා නො නීවරණං පහීනකිලෙසං පච්ච-. වික්ඛම්හිත-. පුබ්බෙ සමුදා-. චක්ඛුං, වත්ථුං, නො නීවරණෙ ඛන්ධෙ අනිච්චතො-. දොමනස්සං-. දිබ්බෙන චක්ඛුනා දිබ්බාය සොතධාතුයා චෙතොපරියඤාණෙන, නොනීවරණචිත්තසමඞ්ගිස්ස ආකාසානඤ්චා-. ආකිඤ්චඤ්ඤා-. රූපායතනං චක්ඛු-. ඵොට්ඨබ්බායතනං කාය-. නො නීවරණා ඛන්ධා ඉද්ධි-. චෙතො-. පුබ්බෙ-. යථා-. අනාගතං-. ආවජ්ජනාය ආරම්මණ-.
නො නීවරණො-. නීවරණස්ස ආරම්මණ-. දානං-. සීලං-. උපොසථ-. පුබ්බෙසු-. ඣානා චක්ඛුං, වත්ථුං, නො නීවරණෙ ඛන්ධෙ අස්සාදෙති, අභිනන්දති, තං ආරබ්භ රාගො-. දිට්ඨි-. විචිකිච්ඡා. උද්ධච්චං, දොමනස්සං උප්පජ්ජති. නො නීවරණො ධම්මො නීවරණස්ස ච නො නීවරණස්ස ච ආරම්මණ-. දානං-. සීලං-. උපොසථ-. පුබ්බෙසුචි-. ඣානා. චක්ඛුං, වත්ථුං, නො නීවරණෙ ඛන්ධෙ අස්සාදෙති, අභිනන්දති, තං ආරබ්භ නීවරණා ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති. නීවරණො ච නො නීවරණො ච ධම්මා නීවරණස්ස ආරම්මණ-. තීණි. (ආරබ්භ කාතබ්බා.) නීවරණො ධම්මො නීවරණස්ස ධම්මස්ස අධිපති පච්ච-. ආරම්මණාධිපති නීවරණං ගරුං කත්වා නීවරණා උප්පජ්ජන්ති, තීණි. (ආරම්මණ සදිසං.) නො නීවරණො ධම්මො නො නීවරණස්ස ධම්මස්ස අධිපති-. ආරම්මණාධිපති, සහජාතාධිපති, ආරම්මණාධිපති-. දානං, සීලං-. උපොසථ කම්මං කත්වා, තං ගරුං කත්වා පච්චවෙක්ඛති, අස්සාදෙති, අභිනන්දති, තං ගරුං කත්වා රාගො-. දිට්ඨි උප්පජ්ජති. පුබ්බෙ සුචි-. ඣානා-. අරියා මග්ගා වුට්ඨහිත්වා මග්ගං, ඵලං, නිබ්බානං-. නිබ්බානං ගොත්රභුස්ස, වොදානස්ස, මග්ගස්ස, ඵලස්ස, අධිපති. චක්ඛුං, වත්ථුං නො නීවරණෙ ඛන්ධෙ ගරුං කත්වා අස්සාදෙති, අභිනන්දති තං ගරුං කත්වා, රාගො-. දිට්ඨි උප්පජ්ජති, සහජාතාධිපති, නො නීවරණාධිපති සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨා-. අධිපති-. නො නීවරණො ධම්මො නීවරණස්ස ධම්මස්ස අධිපති පච්ච-. ආරම්මණාධිපති, සහජාතාධිපති, ආරම්මණාධිපති: දානං-,
සීලං-. උපොසථ-. පුබ්බෙ-. ඣානා-. චක්ඛුං, වත්ථුං නො නීවරණෙ ඛන්ධෙ ගරුං කත්වා අස්සාදෙති, අභිනන්දති, තං ගරුං කත්වා රාගො-. දිට්ඨි උප්පජ්ජති. සහජාතාධිපති, නො නීවරණාධිපති සම්පයුත්තකානං නීවරණානං අධිපති-,
නො නීවරණො නීවරණස්ස ච නො නීවරණස්ස ච අධිපති-. ආරම්මණාධිපති, සහජාතාධිපති, ආරම්මණාධිපති: දානං-. සීලං-. උපොසථ-. පුබ්බෙසු-. ඣානා-. චක්ඛුං, වත්ථුං, නො නීවරණෙ ඛන්ධෙ ගරුං කත්වා අස්සාදෙති, අභිනන්දති, තං ගරුං කත්වා නීවරණා ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති. සහජාතාධිපති නො නීවරණා අධිපති සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං නීවරණානඤ්ච චිත්තසමු-. අධිපති-. නීවරණො ච නො නීවරණො ච ධම්මා නීවරණස්ස අධිපති-, ආරම්මණාධිපති, තීණි. ආරම්මණාධිපති යෙව.
නීවරණො ධම්මො නීවරණස්ස ධම්මස්ස අනන්තර-. පුරිමා පුරිමා නීවරණා පච්ඡිමානං පච්ඡිමානං නීවරණානං අනන්තර පච්ච-. (මූලා පුච්ඡිතබ්බා.) පුරිමා පුරිමා නීවරණා පච්ඡිමානං පච්ඡිමානං නො නීවරණානං ඛන්ධානං අනන්තර පච්ච-. නීවරණා උට්ඨානස්ස අනන්තර-. පුරිමා පුරිමා නීවරණා පච්ඡි-. නීවරණානං සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං අනන්තර-. නො නීවරණො ධම්මො නො නීවරණස්ස ධම්මස්ස අනන්තර-. පුරිමා පුරිමා නො නීවරණා ඛන්ධා පච්ඡිමානං-. නිරොධා-. නෙවසඤ්ඤා නාසඤ්ඤායතනං-. ඵලසමාපත්තියා අනන්තර-. (මූලා පුච්ඡිතබ්බා) පුරිමා පුරිමා නො නීවරණා ඛන්ධා පච්ඡි-. නීවරණානං අනන්තර-. ආවජ්ජනා නීවරණානං අනන්තර-. පුරිමා පුරිමා නො නීවරණා ඛන්ධා පච්ඡි-. නීවරණානං සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං අනන්තර-. ආවජ්ජනා නීවරණානං සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං අනන්තර-. නීවරණො ච නො නීවරණො ච-. නීවරණස්ස අනන්තර-. පුරිමා පුරිමා නීවරණා ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා පච්ඡි-. නීවරණානං අනන්තර-. (මූලා පුච්ඡිතබ්බා.) පුරිමා පුරිමා නීවරණා ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා පච්ඡි-. නො නීවරණානං ඛන්ධානං අනන්තර. නීවරණා ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා වුට්ඨානස්ස අනන්තර-. පුරිමා පුරිමා නීවරණා ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා පච්ඡි-. නීවරණානඤ්ච සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං අනන්තර-.
නීවරණො ධම්මො නීවරණස්ස ධම්මස්ස සමනන්තරපච්ච-. සහජාත පච්ච-. අඤ්ඤමඤ්ඤ-. නිස්සය-. උපනිස්සය පච්ච-. ආරම්මණූ-. අනන්තරූ-, පකතූ-. -පකතූ-. නීවරණානි-. තීණි. නො නීවරණො ධම්මො නො නීවරණස්ස උපනිස්සය-. ආරම්මණූ-. අනන්තරූ. පකතූ-. -පකතූප-. සද්ධං උපනිස්සාය, දානං දෙති, සීලං-. උපොසථ-. ඣානං, විපස්සනං, මග්ගං, අභිඤ්ඤං, සමාපත්තිං-. මානං ජප්පෙති. දිට්ඨිං ගඤ්හාති, සීලං, පඤ්ඤං.
මානං, දිට්ඨිං, පත්ථනං, කායිකං සුඛං, කායිකං දුක්ඛං-. සෙනාසනං-. දානං දෙති-. සඞ්ඝං භින්දති, සද්ධා, සෙනාසනං, සද්ධාය, පඤ්ඤාය රාගස්ස පත්ථනාය කායිකස්ස සුඛස්ස, කායිකස්ස දුක්ඛස්ස, මග්ගස්ස, ඵල සමාපත්තියා උපනිස්සය පච්ච-. නො නීවරණො ධම්මො නො නීවරණස්ස උපනිස්සය-, තීණි. පකතූපනිස්සයො, සද්ධං උපනිස්සාය මානං ජප්පෙති, දිට්ඨිං ගඤ්හාති, සීලං, සෙනාසනං උපනිස්සාය පාණං හන්ති, සඞ්ඝං භින්දති, සද්ධා, සෙනාසනං, රාගස්ස, පත්ථනාය උපනිස්සය, නො නීවරණො ධම්මො නීවරණස්ස ච නො නීවරණස්ස ච උපනිස්සය-. ආරම්මණූ-. අනන්තරූ-. පකතූ-. -පකතූප-. සද්ධං උපනිස්සාය මානං ජප්පෙති, දිට්ඨිං ගණ්හාති, සීලං, සෙනාසනං උපනිස්සාය පාණං හන්ති, සඞ්ඝං භින්දති, සද්ධා, සෙනාසනං නීවරණානං සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං උපනිස්සය-. නීවරණො ච නො නීවරණො ච ධම්මා නීවරණස්ස උපනිස්සය-, ආරම්මණූ-. අනන්තරූ-. පකතූ-. පකතූප-, නීවරණා ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා නීවරණානං උපනි-. තීණි.
නො නීවරණො නො නීවරණස්ස පුරෙ-. ආරම්මණපුරෙ-. වත්ථු පුරෙ-. ආරම්මණපුරෙ-. චක්ඛුං වත්ථුං අනිච්චතො-. දොමනස්සං උප්පජ්ජති, තීණි. (පුරෙජාතං ආරම්මණ සදිසං.) (කුසලාකුසලස්ස විභජිතබ්බං.) නීවරණො ධම්මො නො නීවරණස්ස පච්ඡා-. තීණි. ආසෙවනපච්ච-. නව, නො නීවරණො ධම්මො නො නීවරණස්ස කම්ම-. සහජාතා, නානාඛණිකා, සහජාතා නො නීවරණා චෙතනා සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමු-. කම්ම-, නානාඛණිකා නො නීවරණා චෙතනා විපාකානං ඛන්ධානං කටත්තා ච රූපානං කම්ම-. (මූලා පුච්ඡිතබ්බා.) නො නීවරණා චෙතනා සම්පයුත්තකානං නීවරණානං කම්ම-. නො නීවරණා චෙතනා සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං නීවරණානඤ්ච චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච-. කම්ම-. නො නීවරණො නො නීවරණස්ස විපාකපච්ච-, එකං. ආහාර-. ඉන්ද්රිය-. ඣානං-. මග්ග-, සම්පයුත්තපච්ච-.
නීවරණො ධම්මො නො නීවරණස්ස ධම්මස්ස විප්පයුත්ත-. සහජාතං, පච්ඡාජාත-. (එවං අවසෙසා චත්තාරි පඤ්හා කාතබ්බා.) නීවරණො ධම්මො නීවරණස්ස ධම්මස්ස අත්ථි. කාමච්ඡන්දනීවරණං ථිනමිද්ධනීවරණස්ස උද්ධච්ච-. අවිජ්ජානීවරණස්ස අත්ථි. නීවරණො නො නීවරණස්ස අත්ථි-. සහජාතං පච්ඡාජාතං-. එවං නීවරණ මූලං, තීණි. නො නීවරණො ධම්මො නො නීවරණස්ස අත්ථි, සහජාතං, පුරෙජාතං, පච්ඡාජාතං, ආහාරං, ඉන්ද්රියං, (සංඛිත්තං.) නො නීවරණො ධම්මො නීවරණස්ස අත්ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං-. (සංඛිත්තං,) නො නීවරණො ධම්මො නීවරණස්ස ච නො නීවරණස්ස ච අත්ථි-. සහජාතානං, පුරෙජාතං-. (සංඛිත්තං.) නීවරණො ච ච නො නීවරණො ච ධම්මා නීවරණස්ස අත්ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං, සහජාතං, කාමච්ඡන්දනීවරණඤ්ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා ථිනමිද්ධ
නීවරණස්ස උද්ධච්ච-. අවිජ්ජානීවරණස්ස අත්ථි-. කාමච්ඡන්දනීවරණඤ්ච වත්ථු ච ථීනමිද්ධනීවරණස්ස අවිජ්ජා නීවරණස්ස අත්ථි-. නීවරණො ච නො නීවරණො ච ධම්මා නො නීවරණස්ස අත්ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං, පච්ඡාජාතං, ආහාරං, ඉන්ද්රියං, - සහජාතො නො නීවරණො එකො ඛන්ධො ච නීවරණා ච තිණ්ණන්නං ඛවධානං චිත්තසමුට්ඨා-. අත්ථි-. ද්වෙ-. නීවරණා ච වත්ථු ච නො නීවරණානං ඛන්ධානං අත්ථි. නීවරණා ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා චිත්තසමු-. අත්ථි. නීවරණා ච මහාභූතා ච චිත්තසමු-. අත්ථි-. පච්ඡාජාතා නීවරණා ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා පුරෙජාතස්ස ඉමස්ස කායස්ස අත්ථි-. පච්ඡාජාතා නීවරණා ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා කබළීකාරො ආහාරො ච ඉමස්ස කායස්ස අත්ථි-. පච්ඡාජාතා නීවරණා ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා ච රූපජීවිතින්ද්රියඤ්ච කටත්තා-. අත්ථි-. නීවරණො ච නො නීවරණො ච ධම්මො නීවරණස්ස ච නො නීවරණස්ස ච අත්ථි. සහජාතං, පුරෙජාතං, සහජාතො නො නීවරණො එකො ඛන්ධො ච කාමච්ඡන්දනීවරණඤ්ච තිණ්ණන්නං, ඛන්ධානං ථිනමිද්ධනීවරණස්ස ච උද්ධච්ච-. අවිජ්ජානීවරණස්ස චිත්තසමු-. අත්ථි-. ද්වෙ-. කාමච්ඡන්දනීවරණඤ්ච වත්ථු ච ථිනමිද්ධනීවරණස්ස උද්ධච්ච-. අවිජ්ජානීවරණස්ස ච සම්පයුත්ත කානඤ්ච ඛන්ධානං අත්ථි-. (චක්කං.)
හෙතුයා චත්තාරි, ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා නව, අනන්තරෙ නව, සමනන්තරෙ නව, සහජාතෙ නව, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ නව, නිස්සයෙ නව, උපනිස්සයෙ නව, පුරෙජාතෙ තීණි, පච්ඡාජාතෙ තීණි, ආසෙවනෙ නව, කම්මෙ තීණි, විපාකෙ එකං, ආහාරෙ තීණි, ඉන්ද්රියෙ තීණි, ඣානෙ තීණි, මග්ගෙ තීණි, සම්පයුත්තෙ නව, විප්පයුත්තෙ පඤ්ච අත්ථියා නව, නත්ථියා නව, විගතෙ නව, අවිගතෙ නව.
නීවරණො ධම්මො නීවරණස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණ-. සහජාත-. උපනිස්සය-, නීවරණො ධම්මො නො නීවරණස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්ච-. සහජාත-. උපනිස්සය-. පච්ඡාජාත-. නීවරණො ධම්මො නීවරණස්ස ච නො නීවරණස්ස ච ධම්මස්ස ආරම්මණ-. සහජාත-. උපනිස්සය-. නො නීවරණො ධම්මො නො නීවරණස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණ පච්ච-. සහජාත-. උපනිස්සය-. පුරෙජාත පච්ච-. පච්ඡාජාත-. කම්ම-. ආහාර-. ඉන්ද්රිය-. නො නීවරණො ධම්මො නීවරණස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණ-. සහජාත-, උපනිස්සය-. පුරෙජාත-. නො නීවරණො ධම්මො නීවරණස්ස ච නො නීවරණස්ස ච ධම්මස්ස ආරම්මණ-. සහජාත-. උපනිස්සය-. පුරෙජාත-. නීවරණො ච නො නීවරණො ච ධම්මා නීවරණස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණ-. සහජාත-. උපනිස්සය-. නීවරණො ච නො නීවරණො ච ධම්මා නො නීවරණස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණ-. සහජාත-. උපනිස්සය-. පච්ඡාජාත-. නීවරණො ච නො නීවරණො ච ධම්මා නීවරණස්ස ච නො නීවරණස්ස ච ධම්මස්ස ආරම්මණ-. සහජාත-. උපනිස්සය-.
න හෙතුයා නව, නාරම්මණෙ නව, නාධිපතියා නව, සබ්බත්ථ නව, නො විගතෙ නව, නො අවිගතෙ නව, හෙතුපච්චයා නාරම්මණෙ චත්තාරි, (සංඛිත්තං.) න සමනන්තරෙ චත්තාරි, න අඤ්ඤමඤ්ඤෙ ද්වෙ, න උපනිස්සයෙ චත්තාරි, (සංඛිත්තං.) න මග්ගෙ චත්තාරි, න සම්පයුත්තෙ ද්වෙ, න විප්පයුත්තෙ චත්තාරි, නො නත්ථියා චත්තාරි, නො විගතෙ චත්තාරි, න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා නව, (අනුලොම මාතිකා.) අවිගතෙ නව.
නීවරණ දුකං නිට්ඨිතං.
45. නීවරණිය දුකං.
නීවරණියං ධම්මං පටිච්ච නීවරණියො ධම්මො උප්පජ්ජති. (නීවරණිය දුකං යථා ලොකිය දුකං. එවං කාතබ්බං. නින්නානාකරණං. ද්වික්ඛත්තුං කාමච්ඡන්දෙන, චතුක්ඛත්තුං පටිඝෙන ච, උද්ධච්චං විකිචිච්ඡා ච, (උභොපෙතෙ සකිං, සකිං නීවරණානං නීවරණෙහි අට්ඨවිධං පයොජනං. නීවරණ දුකස්ස මාතිකා ඉධකථා.)
නීවරණිය දුකං නිට්ඨිතං.
46. නීවරණ සම්පයුත්ත දුකං.
නීවරණ සම්පයුත්තං ධම්මං පටිච්ච නීවරණ සම්පයුත්තො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා. නීවරණ සම්පයුත්තං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, ද්වෙ. නීවරණසම්පයුත්තං-. නීවරණවිප්පයුත්තො-. හෙතු-. නීවරණසම්පයුත්තෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං, නීවරණ සම්පයුත්තං ධම්මං පටිච්ච නීවරණසම්පයුත්තො ච නීවරණවිප්පයුත්තො ච-. හෙතු-. නීවරණසම්පයුත්තං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපං, ද්වෙ. නීවරණවිප්පයුත්තං ධම්මං පටිච්ච නීවරණවිප්පයුත්තො ධම්මො-. හෙතු-. නීවරණවිප්පයුත්තං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා. චිත්තසමු-. ද්වෙ-. පටිසන්ධි-. (යාවඅජ්ඣත්තිකා මහාභූතා.)
නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච නීවරණවිප්පයුත්තඤ්ච ධම්මං පටිච්ච නීවරණ විප්පයුත්තො-, හෙතු-. නීවරණසම්පයුත්තෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං, (සංඛිත්තං.) හෙතුයා පඤ්ච, ආරම්මණෙ ද්වෙ, අධිපතියා පඤ්ච, නත්ථියා ද්වෙ, අවිගතෙ පඤ්ච, නීවරණසම්පයුත්තං ධම්මං පටිච්ච නීවරණසම්පයුත්තො-. න හෙතු-. විචිකිච්ඡා-. උද්ධච්චසහගතෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච අවිජ්ජානීවරණං, නීවරණවිප්පයුත්තං-. නීවරණ-
විප්පයුත්තො-. න හෙතු-. අහෙතුකං නීවරණවිප්පයුත්තං. යාව අසඤ්ඤසත්තා, (සංඛිත්තං.)
න හෙතුයා ද්වෙ, නාරම්මණෙ තීණි, නාධිපතියා පඤ්ච, නානන්තරෙ, න සමනන්තරෙ, න අඤ්ඤමඤ්ඤෙ, න උපනිස්සයෙ තීණි, න පුරෙජාතෙ චත්තාරි, න පච්ඡාජාතෙ පඤ්ච, නාසෙවනෙ පඤ්ච, න කම්මෙ ද්වෙ, න විපාකෙ පඤ්ච, නාහාරෙ එකං, න ඉන්ද්රියෙ එකං. න ඣානෙ එකං, න මග්ගෙ එකං, න සම්පයුත්තෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ ද්වෙ, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි, හෙතුපච්චයා නාරම්මණෙ තීණි, නාධිපතියා පඤ්ච, න පුරෙජාතෙ චත්තාරි, න කම්මෙ ද්වෙ, න විපාකෙ පඤ්ච, න සම්පයුත්තෙ තීණි න විප්පයුත්තෙ ද්වෙ, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි.
න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ ද්වෙ, මග්ගෙ එකං, අවිගතෙ ද්වෙ, (සහජාතවාරොපි එවං කාතබ්බං.)
නීවරණසම්පයුත්තං ධම්මං පච්චයා නීවරණසම්පයුත්තො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, තීණි, නීවරණවිප්පයුත්තං ධම්මං පච්චයා නීවරණවිප්පයුත්තො ධම්මො-. හෙතුපච්චයා, නීවරණවිප්පයුත්තං එකං ඛන්ධං පච්චයා තයො ඛන්ධා චිත්තසමු-. ද්වෙ-, පටිසන්ධි-. එකං මහාභූතං-. වත්ථුං පච්චයා නීවරණවිප්පයුත්තා ඛන්ධා, නීවරණවිප්පයුත්තං ධම්මං-. නීවරණසම්පයුත්තො-. හෙතු-. වත්ථුං පච්චයා නීවරණසම්පයුත්තකා ඛන්ධා. නීවරණවිප්පයුත්තං-. නීවරණසම්පයුත්තො ච නීවරණවිප්පයුත්තො ච හෙතු-. වත්ථුං පච්චයා නීවරණසම්පයුත්තකා ඛන්ධා, මහාභූතෙ පච්චයා චිත්තසමුට්ඨානං රූපං, නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච නීවරණවිප්පයුත්තඤ්ච-. නීවරණසම්පයුත්තො-. හෙතු-. නීවරණසම්පයුත්තං එකං ඛන්ධඤ්ච වත්ථුඤ්ච පච්චයා තයො ඛන්ධා, ද්වෙ-, නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච නීවරණවිප්පයුත්තඤ්ච-. නීවරණවිප්පයුත්තො-. හෙතු-. නීවරණසම්පයුත්තෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පච්චයා චිත්තසමුට්ඨානං රූපං, නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච නීවරණවිප්පයුත්තඤ්ච-. පච්චයා නීවරණසම්පයුත්තො ච නීවරණවිප්පයුත්තො ච-. හෙතු-. නීවරණසම්පයුත්තං එකං ඛන්ධඤ්ච වත්ථුඤ්ච පච්චයා තයො ඛන්ධා-. ද්වෙ-, නීවරණසම්පයුත්තෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පච්චයා චිත්තසමුට්ඨානං රූපං. (සංඛිත්තං.)
හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ චත්තාරි, අධිපතියා නව, අනන්තරෙ චත්තාරි, විපාකෙ එකං, අවිගතෙ නව.
නීවරණසම්පයුත්තං ධම්මං පච්චයා නීවරණසම්පයුත්තො-, න හෙතු-. විචිකිච්ඡාසහගතෙ උද්ධච්චසහගතෙ ඛන්ධෙ පච්චයා අවිජ්ජානීවරණං, නීවරණවිප්පයුත්තං-. නීවරණවිප්පයුත්තො-, න හෙතු-. අහෙතුකං නීවරණ-
විප්පයුත්තං එකං ඛන්ධං පච්චයා තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං, (යාව අසඤ්ඤසත්තා) චක්ඛායතනං-. කායායතනං පච්චයා කායවිඤ්ඤාණං-. වත්ථුං පච්චයා අහෙතුකා නීවරණවිප්පයුත්තා ඛන්ධා, නීවරණවිප්පයුත්තං නීවරණසම්පයුත්තො-. න හෙතු-. වත්ථුං පච්චයා විචිකිච්ඡාසහගතො උද්ධච්චසහගතො මොහො-. නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච නීවරණවිප්පයුත්තඤ්ච-. නීවරණසම්පයුත්තො-, න හෙතු-. විචිකිච්ඡාසහගතෙ උද්ධච්චසහගතෙ ඛන්ධෙ ච වත්ථුං ච පච්චයා විචිකිච්ඡාසහගතො උද්ධච්චසහගතො මොහො, (සංඛිතං.)
න හෙතුයා චත්තාරි, නාරම්මණෙ තීණි, න පුරෙජාතෙ චත්තාරි, න පච්ඡාජාතෙ නව, නාසෙවනෙ නව, න කම්මෙ චත්තාරි, න විපාකෙ නව, න සම්පයුත්තෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ ද්වෙ, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි, (එවං ඉතරෙ ද්වෙ ගණනාපි නිස්සයවාරොපි කාතබ්බො.)
නීවරණසම්පයුත්තං ධම්මං සංසට්ඨා නීවරණසම්පයුත්තො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතු පච්චයා, හෙතුයා ද්වෙ, ආරම්මණෙ ද්වෙ, සබ්බත්ථ ද්වෙ, විපාකෙ එකං, අවිගතෙ ද්වෙ-, නීවරණසම්පයුත්තං ධම්මං සංසට්ඨො නීවරණසම්පයුත්තො-. න හෙතු, විචිකිච්ඡාසහගතෙ උද්ධච්චසහගතෙ ඛන්ධෙ සංසට්ඨො විචිකිච්ඡාසහගතො උද්ධච්චසහගතො මොහො නීවරණවිප්පයුත්තං-. න හෙතුයා ද්වෙ, නාධිපතියා ද්වෙ, න පුරෙජාතෙ ද්වෙ, න කම්මෙ ද්වෙ, න විපාකෙ ද්වෙ, න ඣානෙ එකං, න මග්ගෙ එකං, න විප්පයුත්තෙ ද්වෙ, (එවං ඉතරෙ ද්වෙ, ගණනාපි, සම්පයුත්තවාරොපි කාතබ්බො.)
නීවරණසම්පයුත්තො ධම්මො නීවරණ සම්පයුත්තස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්ච-. නීවරණසම්පයුත්තා හෙතූ සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං හෙතුපච්ච-. (මූලා පුච්ඡිතබ්බා.) නීවරණසම්පයුත්තා හෙතූ චිත්තසමුට්ඨානානං රූපානං හෙතු-. නීවරණසම්පයුත්තා හෙතු සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං හෙතු-, නීවරණවිප්පයුත්තො නීවරණ විප්පයුත්තස්ස හෙතු-. නීවරණවිප්පයුත්තා හෙතු සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං හෙතු-. පටිසන්ධි.
නීවරණසම්පයුත්තො ධම්මො නීවරණසම්පයුත්තස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණ-. රාගං අස්සාදෙති, අභිනන්දති-, තං ආරබ්භ රාගො, දිට්ඨි. විචිකිච්ඡා-. උද්ධච්චං. දොමනස්සං උප්පජ්ජති. දිට්ඨිං අස්සාදෙති, අභිනන්දති, තං ආරබ්භ රාගො, දිට්ඨි. විකිචිච්ඡා උද්ධච්චං, දොමනස්සං උප්පජ්ජති, විචිකිච්ඡං ආරබ්භ විචිකිච්ඡා-, දිට්ඨි-, උද්ධච්චං දොමනස්සං-. උද්ධච්චං ආරබ්භ උද්ධච්චං උප්පජ්ජති, දිට්ඨි, විචිකිච්ඡා උප්පජ්ජති. දොමනස්සං.
ආරබ්භ දොමනස්සං උප්පජ්ජති, දිට්ඨි විචිකිච්ඡා-. උද්ධච්චං-, නීවරණසම්පයුත්තො-, නීවරණවිප්පයුත්තස්ස-, ආරම්මණ-. අරියා නීවරණසම්පයුත්තං පහීනකිලෙසං පච්චවෙක්ඛන්ති, වික්ඛම්භිත-. පුබ්බෙ-, නීවරණසම්පයුත්තත්තඛන්ධෙ අනිච්චතො දුක්ඛතො අනත්තතො විපස්සන්ති, චෙතොපරියඤාණෙන නීවරණසම්පයුත්තචිත්තසමඞ්ගිස්ස චිත්තං-, නීවරණසම්පයුත්තා ඛන්ධා චෙතො-. පුබ්බෙ-. යථා-. අනාගතංස-, ආවජ්ජනාය ආරම්මණ-. නීවරණවිප්පයුත්තො නීවරණවිප්පයුත්තස්ස ආරම්මණ-. දානං, සීලං-. උපොසථ-. තං පච්චවෙක්ඛති. පුබ්බෙ සුචි-. ඣානා-. අරියා මග්ගං, ඵලං, නිබ්බානං-, නිබ්බානං ගොත්රභුස්ස, වෙදානස්ස, මග්ගස්ස, ඵලස්ස, ආවජ්ජනාය ආරම්මණ-. චක්ඛුං, වත්ථුං, නීවරණවිප්පයුත්තෙ ඛන්ධෙ අනිච්චතො දුක්ඛතො අනත්තතො විපස්සති, දිබ්බෙන චක්ඛුනා, යාව ආවජ්ජනාය-. නීවරණවිප්පයුත්තො නීවරණසම්පයුත්තස්ස ආරම්මණ-. දානං-. සීලං-. උපොසථ-. පුබ්බෙ-, ඣානා-. චක්ඛුං, වත්ථුං, නීවරණවිප්පයුත්තෙ ඛන්ධෙ අස්සාදෙති, අභිනන්දති, තං ආරබ්භ රාගො, දිට්ඨි, විචිකිච්ඡා, උද්ධච්චං, දොමනස්සං.
නීවරණසම්පයුත්තො ධම්මො නීවරණසම්පයුත්තස්ස-. අධිපති-. ආරම්මණාධිපති සහජාතාධිපති - ආරම්මණාධිපති රාගං ගරුං කත්වා අස්සාදෙති, අභිනන්දති, තං ගරුං කත්වා රාගො-. දිට්ඨි-. උප්පජ්ජති, සහජාතාධිපති නීවරණසම්පයුත්තාධිපති නීවරණසම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං අධිපති-, නීවරණසම්පයුත්තො නීවරණවිප්පයුත්තස්ස අධිපති-. සහජාතාධිපති නීවරණසම්පයුත්තාධිපති චිත්තසමුට්ඨානානං රූපානං අධිපති-. (මූලං පුච්ඡිතබ්බං.) නීවරණසම්පයුත්තාධිපති සම්පුයත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං අධිපති-. නීවරණවිප්පයුත්තො නීවරණවිප්පයුත්තස්ස අධිපති-. ආරම්මණාධිපති, සහජාතාධිපති, ආරම්මණාධිපති දානං-. සීලං-. උපොසථ, තං ගරුං කත්වා පච්චවෙක්ඛති, පුබ්බෙ සුචි-. ඣානං-. අරියා, මග්ගා වුට්ඨහිත්වා මග්ගා ගරුං කත්වා, ඵලං, නිබ්බානං, නිබ්බානං ගොත්රභුස්ස, වොදානස්ස, මග්ගස්ස, ඵලස්ස, අධිපති-. සහජාතාධිපති නීවරණවිප්පයුත්තාධිපති සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං අධිපති-. නීවරණවිප්පයුත්තො නීවරණසම්පයුත්තස්ස අධි-. ආරම්මණාධිපති දානං-. සීලං-. ඣානා-. චක්ඛුං. වත්ථුං නීවරණවිප්පයුත්තෙ ඛන්ධෙ ගරුං කත්වා අස්සාදෙති, අභිනන්දති, තං ගරුං කත්වා රාගො, දිට්ඨි-.
නීවරණසම්පයුත්තො නීවරණසම්පයුත්තස්ස අනන්තර-. පුරිමා පුරිමා නීවරණසම්පයුත්තා ඛන්ධා පච්ඡිමානං පච්ඡිමානං නීවරණසම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං අනන්තර පච්ච-. (මූලා පුච්ඡිතබ්බා.) නීවරණසම්පයුත්තා ඛන්ධා වුට්ඨානස්ස අනන්තරපච්ච-. (ඉධ පුරිමා පුරිමා නත්ථි) පුරිමා පුරිමා
නීවරණවිප්පයුත්තා ඛන්ධා පච්ඡිමානං පච්ඡිමානං නීවරණවිප්පයුත්තානං ඛන්ධානං අනන්තර පච්ච-. අනුලොමං ඵලසමාපත්තියා අනන්තර-. නීවරණවිප්පයුත්තො නීවරණසම්පයුත්තස්ස අනන්තර-, ආවජ්ජනා නීවරණසම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං අනන්තර-.
නීවරණසම්පයුත්තා නීවරණසම්පයුත්තස්ස සමනන්තරපච්ච-. සහජාත-. අඤ්ඤමඤ්ඤ-. නිස්සය-. උපනිස්සය-. ආරම්මණූ-. අනන්තරූ-. පකතූ-. පකතූප-, රාගං උපනිස්සාය පාණං හන්ති, සඞ්ඝං භින්දති දොසං, මොහං, මානං, දිට්ඨිං, පත්ථනං, උපනිස්සාය පාණං හනති, සඞ්ඝං භින්දති, රාගො පත්ථනා රාගස්ස පත්ථනාය උපනිස්සය-, නීවරණසම්පයුත්තො නීවරණවිප්පයුත්තස්ස උපනිස්සය-. අනන්තරූ-. පකතූ-. -පකතූප රාගං උපනිස්සාය දානං දෙති, සීලං-. උපොසථ-. ඣානං, විපස්සනං, මග්ගං, අභිඤ්ඤං, සමාපත්තිං උප්පාදෙති. දොසං, පත්ථනං උපනිස්සාය දානං දෙති-. සමාපත්තිං උප්පාදෙති, රාගො පත්ථනා සද්ධාය, පඤ්ඤාය, කායිකස්ස සුඛස්ස, කායිකස්ස දුක්ඛස්ස, මග්ගස්ස ඵලසමාපත්තියා උපනිස්සය-. නීවරණවිප්පයුත්තො ධම්මො නීවරණවිප්පයුත්තස්ස උපනිස්සය-. ආරම්මණූ-. අනන්තරූ-. පකතූ-. -පකතූප-, සද්ධං උපනිස්සාය දානං දෙති, සීලං, මග්ගං, අභිඤ්ඤං, සමාපත්තිං උප්පාදෙති. සීලං, පඤ්ඤං, සෙනාසනං උපනිස්සාය දානං දෙති, සමාපත්තිං උප්පාදෙති, සද්ධා සෙනාසනං සද්ධාය, පඤ්ඤාය, මග්ගස්ස ඵලසමාපත්තියා උපනිස්සය පච්ච-, නීවරණවිප්පයුත්තො නීවරණසම්පයුත්තස්ස උපනිස්සය-, ආම්මණූ-. අනන්තරූ-. පකතූ-. -පකතූප-. සද්ධං උපනිස්සාය මානං ජප්පෙති, දිට්ඨිං ගණ්හාති, සීලං, පඤ්ඤං, කායිකං, සෙනාසනං උපනිස්සාය පාණං හන්ති, සඞ්ඝං භින්දති, සද්ධා සෙනාසනං රාගස්ස, දොස්ස, මොහස්ස, මානස්ස, දිට්ඨියා, පත්ථනාය උපනිස්සය-.
නීවරණවිප්පයුත්තො ධම්මො නීවරණවිප්පයුත්තස්ස-. පුරෙජාත-. ආරම්මණපුරෙ-. වත්ථුපුරෙ-. - ආරම්මණපුරෙ-. චක්ඛුං, වත්ථුං අනිච්චතො දුක්ඛතො අනත්තතො විපස්සති, දිබ්බෙන චක්ඛුනා, දිබ්බාය සොත, ධාතුයා, රූපායතනං, ඵොට්ඨබ්බායතනං කාය-. වත්ථුපුරෙ-. චක්ඛායතනං චක්ඛු-. කායායතනං කාය-. වත්ථු නීවරණවිප්පයුත්තානං ඛන්ධානං පුරෙජාත-. නීවරණවිප්පයුත්තො නීවරණසම්පයුත්තස්ස පුරෙජාත පච්ච-. ආරම්මණපුරෙ-. වත්ථුපුරෙ-. ආරම්මණපුරෙ-. චක්ඛුං, වත්ථුං අස්සාදෙති. අභිනන්දති, තං ආරබ්භ රාගො-. දොසො-. මොහො-. වත්ථුපුරෙ-. වත්ථු නීවරණසම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං පුරෙජාතපච්ච-. නීවරණසම්පයුත්තො නීවරණවිප්පයුත්තස්ස පච්ඡා-. ද්වෙ-. ආසෙවනපච්ච-. ද්වෙ.
නීවරණසම්පයුත්තො නීවරණසම්පයුත්තස්ස කම්මපච්ච-. නීවරණසම්පයුත්තා චෙතනා සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං කම්ම-. (මූලා කාතබ්බා.)
සහජාතා, නානාඛණිකා-. සහජාතා, නීවරණසම්පයුත්තා චෙතනා චිත්තසමුට්ඨානානං කම්මපච්ච-. නානාඛණිකා නීවරණසම්පයුත්තා චෙතනා විපාකානං ඛන්ධානං කටත්තා ච රූපානං කම්ම-. නීවරණසම්පයුත්තා චෙතනා සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානං-. කම්ම-. නීවරණවිප්පයුත්තො ධම්මො නීවරණවිප්පයුත්තස්ස ධම්මස්ස කම්මපච්ච-. සහජාතා, නානාඛණිකා, (සංඛිත්තං.) විපාකපච්චයා-. එකං.
නීවරණසම්පයුත්තො ධම්මො නීවරණසම්පයුත්තස්ස ධම්මස්ස ආහාර පච්චයෙන පච්චයො. ඉන්ද්රියපච්ච-. ඣානපච්ච-. මග්ගපච්ච-. සම්පයුත්තපච්ච-. ද්වෙ.
නීවරණසම්පයුත්තො ධම්මො නීවරණවිප්පයුත්තස්ස ධම්මස්ස විප්පයුත්ත පච්ච-. සහජාතං පච්ඡාජාතං, (සංඛිත්තං.) නීවරණවිප්පයුත්තො ධම්මො නීවරණවිප්පයුත්තස්ස ධම්මස්ස විප්පයුත්ත පච්ච-. සහජාතං, පුරෙජාතං, පච්ඡාජාතං, (සංඛිත්තං.) නීවරණවිප්පයුත්තො ධම්මො නීවරණසම්පයුත්තස්ස ධම්මස්ස විප්පයුත්තපච්ච-. පුරෙජාතං, වත්ථුං නීවරණසම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං විප්පයුත්තපච්ච-. නීවරණසම්පයුත්තො ධම්මො නීවරණසම්පයුත්තස්ස ධම්මස්ස අත්ථි-.
නීවරණසම්පයුත්තො එකො ඛන්ධො තිණ්ණන්නං ඛන්ධානං අත්ථි-. නීවරණසම්පයුත්තො ධම්මො නීවරණවිප්පයුත්තස්ස ධම්මස්ස අත්ථිපච්ච-. සහජාතං, පුරෙජාතං, පච්ඡාජාතං, -සහජාතා නීවරණසම්පයුත්තා ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානානං, රූපානං අත්ථි-. පච්ඡාජාතා නීවරණසම්පයුත්තා ඛන්ධා පුරෙජාතස්ස ඉමස්ස කායස්ස අත්ථි-. නීවරණසම්පයුත්තො ධම්මො නීවරණසම්පයුත්තස්ස ච නීවරණවිප්පයුත්තස්ස ච ධම්මස්ස අත්ථි-. නීවරණසම්පයුත්තො එකො ඛන්ධො තිණ්ණන්නං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං අත්ථි-. ද්වෙ ඛන්ධා ද්වින්නං ඛන්ධානං අත්ථි-. නීවරණවිප්පයුත්තො ධම්මො නීවරණවිප්පයුත්තස්ස ධම්මස්ස අත්ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං, පච්ඡාජාතං, ආහාරං, ඉන්ද්රියං, (සංඛිත්තං.) නීවරණවිප්පයුත්තො ධම්මො නීවරණසම්පයුත්තස්ස ධම්මස්ස අත්ථි පච්ච-. පුරෙජාතං චක්ඛුං, වත්ථුං අස්සාදෙති, අභිනන්දති, තං ආරබ්භ රාගො, දිට්ඨි, විචිකිච්ඡා, උද්ධච්චං, දොමනස්සං උප්පජ්ජති, වත්ථුං නීවරණසම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං අත්ථි-.
නීවරණසම්පයුත්තො ච නීවරණවිප්පයුත්තො ච ධම්මා නීවරණසම්පයුත්තස්ස ධම්මස්ස අත්ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං, - සහජාතො නීවරණසම්පයුත්තො එකො ඛන්ධො ච වත්ථු ච තිණ්ණන්නං ඛන්ධානං අත්ථි පච්චයෙන පච්චයො. ද්වෙ ඛන්ධා ච වත්ථු ච ද්වින්නං ඛන්ධානං අත්ථි-, නීවරණසම්පයුත්තො ච නීවරණවිප්පයුත්තො ච ධම්මා නීවරණ-
විප්පයුත්තස්ස ධම්මස්ස අත්ථි-. සහජාතං පච්ඡාජාතං, ආහාරං, ඉන්ද්රියං, - සහජාතා නීවරණසම්පයුත්තා ඛන්ධා ච මහාභූතා ච චිත්තසමුට්ඨානානං රූපානං අත්ථි-, පච්ඡාජාතා නීවරණසම්පයුත්තා ඛන්ධා ච කබළීකාරො ආහාරො ච ඉමස්ස කායස්ස අත්ථි පච්ච-. පච්ඡාජාතා නීවරණසම්පයුත්තා ඛන්ධා ච රූපජීවිතින්ද්රියඤ්ච කටත්තා රූපානං අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො.
හෙතුයා චත්තාරි, ආරම්මණෙ චත්තාරි, අධිපතියා පඤ්ච, අනන්තරෙ චත්තාරි, සමනන්තරෙ චත්තාරි, සහජාතෙ පඤ්ච, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ ද්වෙ, නිස්සයෙ සත්ත, උපනිස්සයෙ චත්තාරි, පුරෙජාතෙ ද්වෙ, පච්ඡාජාතෙ ද්වෙ, ආසෙවනෙ ද්වෙ, කම්මෙ චත්තාරි, විපාකෙ එකං, ආහාරෙ චත්තාරි, ඉන්ද්රියෙ චත්තාරි, ඣානෙ චත්තාරි, මග්ගෙ චත්තාරි, සම්පයුත්තෙ ද්වෙ, විප්පයුත්තෙ තීණි, අත්ථියා සත්ත, නත්ථියා චත්තාරි, විගතෙ චත්තාරි, අවිගතෙ සත්ත.
නීවරණසම්පයුත්තො ධම්මො නීවරණසම්පයුත්තස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණ පච්චයෙන පච්චයො, සහජාත පච්චයෙන පච්චයො, උපනිස්සය පච්ච-. නීවරණසම්පයුත්තො ධම්මො නීවරණවිප්පයුත්තස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණ පච්චයෙන පච්චයො, සහජාත-. උපනිස්සය-පච්ඡාජාත-. කම්මපච්චයෙන පච්චයො, නීවරණසම්පයුත්තො ධම්මො නීවරණසම්පයුත්තස්ස ච නීවරණවිප්පයුත්තස්ස ච ධම්මස්ස සහජාත පච්චයෙන පච්චයො නීවරණවිප්පයුත්තො ධම්මො නීවරණවිප්පයුත්තස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණ-. සහජාත-. උපනිස්සය-. පුරෙජාත-. පච්ඡාජාත-. කම්ම-. ආහාර-. ඉන්ද්රිය-. නීවරණවිප්පයුත්තො නීවරණසම්පයුත්තස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණ-. උපනිස්සය-. පුරෙජාත-. නීවරණසම්පයුත්තො ච නීවරණවිප්පයුත්තො ච-. නීවරණසම්පයුත්තස්ස ධම්මස්ස සහජාතං, පුරෙජාතං, නීවරණසම්පයුත්තො ච නීවරණවිප්පයුත්තො ච ධම්මො නීවරණවිප්පයුත්තස්ස ධම්මස්ස සහජාතං, පච්ඡාජාතං, ආහාරං, ඉන්ද්රියං.
න හෙතුයා සත්ත, නාරම්මණෙ සත්ත, නාධිපතියා සත්ත, නානන්තරෙ සත්ත, න සමනන්තරෙ සත්ත, න සහජාතෙ පඤ්ච, න අඤ්ඤමඤ්ඤෙ පඤ්ච, න නිස්සයෙ පඤ්ච, න උපනිස්සයෙ සත්ත, න පුරෙජාතෙ ඡ, න මග්ගෙ සත්ත, න සම්පයුත්තෙ පඤ්ච, න විප්පයුත්තෙ චත්තාරි, නො අත්ථියා චත්තාරි, නො නත්ථියා සත්ත, නො විගතෙ සත්ත, නො අවිගතෙ චත්තාරි, හෙතු පච්චයා නාරම්මණෙ චත්තාරි, නාධිපතියා චත්තාරි, න අනන්තරෙ චත්තාරි, න සමනන්තරෙ චත්තාරි, න අඤ්ඤමඤ්ඤෙ ද්වෙ, න උපනිස්සයෙ චත්තාරි, න මග්ගෙ චත්තාරි, න සම්පයුත්තෙ ද්වෙ, න විප්පයුත්තෙ ද්වෙ, නො නත්ථියා චත්තාරි.
නො විගතෙ චත්තාරි, න හෙතු පච්චයා ආරම්මණෙ චත්තාරි, අධිපතියා පඤ්ච, (අනුලොම ගණනා.) අවිගතෙ සත්ත.
නීවරණසම්පයුත්ත දුකං නිට්ඨිතං.
47. නීවරණඤ්චෙව නීවරණිය දුකං.
නීවරණඤ්චෙව නීවරණියඤ්ච ධම්මං පටිච්ච නීවරණොචෙව නීවරණියො ච ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, කාමච්ඡන්දනීවරණං පටිච්ච ථිනමිද්ධනීවරණං, උද්ධච්ච-. අවිජ්ජානීවරණං, (එවං සබ්බෙ ගණනා විභජිතබ්බා, නීවරණ දුක සදිසං. නින්නාකරණං.) නීවරණොචෙව නීවරණියො ච ධම්මො නීවරණස්ස චෙව නීවරණියස්ස ච ධම්මස්ස හෙතු-. නීවරණා චෙව නීවරණියා ච හෙතු සම්පයුත්තකානං නීවරණානං හෙතු-. නීවරණා චෙව නීවරණියා ච හෙතු සම්පයුත්තකානං නීවරණානං හෙතු-. නීවරණො චෙව නීවරණියො ච ධම්මො නීවරණියස්ස චෙව නො ච නීවරණස්ස ධම්මස්ස හෙතු පච්ච, නීවරණා චෙව නීවරණියා ච හෙතු සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං හෙතු, නීවරණො චෙව නීවරණියො ච ධම්මො නීවරණස්ස චෙව නීවරණියස්ස ච, නීවරණියස්ස චෙව නො නීවරණස්ස ච ධම්මස්ස හෙතු-. නීවරණා චෙව නීවරණියා ච හෙතු සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං නීවරණානඤ්ච චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච-. හෙතු-. නීවරණියො චෙව නො ච නීවරණො ධම්මො නීවරණියස්ස චෙව නො ච නීවරණස්ස හෙතු-. නීවරණියා චෙව නො ච නීවරණා හෙතු සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච හෙතු-. පටිසන්ධි-.
නීවරණො චෙව නීවරණියො ච ධම්මා නීවරණස්ස චෙව නීවරණියස්ස ච ධම්මස්ස ආරම්මණ පච්ච-. නීවරණෙ ආරබ්භ නීවරණා උප්පජ්ජන්ති, (මූලං පුච්ඡිතබ්බං.) නීවරණෙ ආරබ්භ නීවරණියා චෙව නො ච නීවරණා ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති, (මූලං පුච්ඡිතබ්බං.) නීවරණෙ ආරබ්භ නීවරණා ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති. නීවරණියො චෙව නො ච නීවරණො ධම්මො නීවරණියස්ස චෙව නො ච නීවරණස්ස-. ආරම්මණ පච්ච-. දානං-. සීලං-. උපොසථ කම්මං කත්වා තං පච්චවෙක්ඛති, අස්සාදෙති, අභිනන්දති, තං ආරබ්භ රාගො, දිට්ඨිං විචිකිච්ඡා, උද්ධච්චං, දොමනස්සං-. පුබ්බෙ-. ඣානා-. අරියා-. ගොත්රභු-. පච්ච-. වොදානං-. පහීන කිලෙසං වික්ඛම්හිත-. පුබ්බෙ-. චක්ඛුං, වත්ථුං නීවරණියෙ චෙව නො ච නීවරණෙ ඛන්ධෙ අනිච්චතො විපස්සති-. අස්සාදෙති-. දොමනස්සං-. දිබ්බෙන චක්ඛුනා-. (යාව ආවජ්ජනා තාව කාතබ්බා.)
නීවරණියො චෙව නො ච නීවරණො ධම්මො නීවරණස්ස චෙව නීවරණියස්ස ච-. ආරම්මණ-. දානං-. සීලං-. උපොසථ-. පුබ්බෙසු-. ඣානා-. චක්ඛුං, වත්ථුං. නීවරණියෙ චෙව නො ච නීවරණෙ ඛන්ධෙ අස්සාදෙති, අභිනන්දති, තං ආරබ්භ රාගො-. දිට්ඨි-. විචිකිච්ඡා-. උද්ධච්චං-. දොමනස්සං උප්පජ්ජති. නීවරණියො චෙව නො ච නීවරණො ධම්මො නීවරණස්ස චෙව නීවරණියස්ස ච නීවරණියස්ස චෙව නො ච නීවරණස්ස ච-. ආරම්මණ-. දානං-. සීලං-. උපොසථ-. පුබ්බෙ-. ඣානා-. චක්ඛුං, වත්ථුං, නීවරණියෙ චෙව නො ච නීවරණෙ ඛන්ධෙ අස්සාදෙති, අභිනන්දති, තං ආරබ්භ නීවරණා ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති. (එවං ඉතරෙපි තීණි කාතබ්බා.) (ආරම්මණ සදිසා.) අධිපති පච්ච-. (පුරෙජාතම්පි ආරම්මණ සදිසං. උපනිස්සයෙපි ලොකුත්තරං න කාතබ්බං.) (සංඛිත්තං.) (එවං විත්ථාරෙතබ්බං-, යථා නීවරණ දුකං එවං පච්චවෙක්ඛිත්වා කාතබ්බං.)
නීවරණඤ්චෙව නීවරණිය දුකං නිට්ඨිතං.
48. නීවරණඤ්චෙව නීවරණසම්පයුත්ත දුකං
නීවරණඤ්චෙව නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච ධම්මං පටිච්ච නීවරණො චෙව නීවරණසම්පයුත්තො ච ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා. කාමච්ඡන්දනීවරණං පටිච්ච ථිනමිද්ධනීවරණං, උද්ධච්ච-. අවිජ්ජානීවරණං, (චක්කං. සබ්බෙපි නීවරණා කාතබ්බා) නීවරණඤ්චෙව නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච ධම්මං පටිච්ච නීවරණසම්පයුත්තො චෙව නො ච නීවරණො ධම්මො-. හෙතු-. නීවරණෙ පටිච්ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා නීවරණඤ්චෙව නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච ධම්මං පටිච්ච නීවරණා චෙව නීවරණසම්පයුත්තො ච, නීවරණසම්පයුත්තො චෙව නො ච නීවරණො ච ධම්මා උප්පජ්ජන්ති හෙතු-. කාමච්ඡන්දනීවරණං පටිච්ච ථීනමිද්ධනීවරණං, උද්ධච්ච-. අවිජ්ජා. නීවරණං, සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා-. (චක්කං.) නීවරණසම්පයුත්තඤ්චෙව නො ච නීවරණං ධම්මං-. නීවරණසම්පයුත්තො චෙව නො ච නීවරණො ධම්මො-. හෙතු-. නීවරණසම්පයුත්තඤ්චෙව නො ච නීවරණං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, ද්වෙ.
නීවරණසම්පයුත්තඤ්චෙව නො ච නීවරණං ධම්මං- නීවරණො චෙව නීවරණසම්පයුත්තො ච-. හෙතු-. නීවරණසම්පයුත්තෙ චෙව නො ච නීවරණෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච නීවරණා-. නීවරණසම්පයුත්තඤ්චෙව නො ච නීවරණං ධම්මං-. නීවරණො චෙව නීවරණසම්පයුත්තො ච නීවරණසම්පයුත්තො චෙව නො ච නීවරණො-. හෙතු-. නීවරණසම්පයුත්තඤ්චෙව නො ච නීවරණං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, නීවරණා ච, ද්වෙ-, නීවරණඤ්චෙව නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච නීවරණසම්පයුත්තඤ්චෙව
නො ච නීවරණඤ්ච ධම්මං-. නීවරණො චෙව නීවරණසම්පයුත්තො ච-. හෙතු-. කාමච්ඡන්දනීවරණඤ්ච සම්පයුත්තකෙ ඛන්ධෙ ච පටිච්ච ථීනමිද්ධනීවරණං, උද්ධච්ච-. අවිජ්ජානීවරණං, (චක්කං.) නීවරණඤ්චෙව නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච නීවරණසම්පයුත්තඤ්චෙව නො ච නීවරණං ධම්මං නීවරණසම්පයුත්තො චෙව නො ච නීවරණො ධම්මො-. හෙතු-. නීවරණසම්පයුත්තඤ්චෙව නො ච නීවරණං එකං ඛන්ධඤ්ච නීවරණඤ්ච පටිච්ච තයො ඛන්ධා-. ද්වෙ-. නීවරණඤ්චෙව නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච නීවරණසම්පයුත්තඤ්චෙව නො ච නීවරණං ධම්මං-. නීවරණො චෙව නීවරණසම්පයුත්තො ච නීවරණසම්පයුත්තො චෙව නො ච නීවරණා ධම්මා උප්පජ්ජන්ති හෙතුපච්චයා. නීවරණසම්පයුත්තඤ්චෙව නො ච නීවරණං එකං ඛන්ධඤ්ච කාමච්ඡන්දනීවරණඤ්ච පටිච්ච තයො ඛන්ධා-. ථිනමිද්ධ-. උද්ධච්ච-, අවිජ්ජානීවරණං-. ද්වෙ-, (චක්කං.) (සංඛිත්තං.)
හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා නව, සබ්බත්ථ නව, කම්මෙ නව, ආහාරෙ නව, අවිගතෙ නව, නීවරණඤ්චෙව නීවරණසම්පයුත්තඤ්ච ධම්මං පටිච්ච නීවරණො චෙව නීවරණසම්පයුත්තො ච-. න හෙතු පච්චයා. විචිකිච්ඡානීවරණං පටිච්ච අවිජ්ජානීවරණං, උද්ධච්චනීවරණං පටිච්ච අවිජ්ජානීවරණං, නීවරණසම්පයුත්තඤ්චෙව නො ච නීවරණං නීවරණො චෙව නීවරණසම්පයුත්තො ච-. න හෙතු-. විචිකිච්ඡාසහගතෙ උද්ධච්චසහගතෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච අවිජ්ජානීවරණං, නීවරණඤ්චෙව නීවරරණසම්පයුත්තඤ්ච නීවරණසම්පයුත්තඤ්චෙව නො ච නීවරණඤ්ච ධම්මං-. නීවරණො චෙව නීවරණසම්පයුත්තො ච-. න හෙතු-. විචිකිච්ඡානීවරණඤ්ච සම්පයුත්තකෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච අවිජ්ජානීවරණං, උද්ධච්චනීවරණඤ්ච සම්පයුත්තකෙ ඛන්ධෙ ච පටිච්ච අවිජ්ජානීවරණං, (සංඛිත්තං.) න හෙතුයා තීණි, නාධිපතියා නව, න පුරෙජාතෙ නව, න පච්ඡාජාතෙ නව, නාසෙවනෙ නව, න කම්මෙ තීණි, න විපාකෙ නව, න විප්පයුත්තෙ නව, හෙතුපච්චයා නාධිපතියා නව, (සංඛිත්තං.) න විප්පයුත්තෙ නව, න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ තීණි, අනන්තරෙ තීණි, සමනන්තරෙ තීණි, සබ්බත්ථ තීණි. මග්ගෙ තීණි, අවිගතෙ තීණි, (එවං සහජාතවාරොපි පච්චයවාරොපි නිස්සයවාරොපි සංසට්ඨවාරොපි සම්පයුත්තවාරොපි පටිච්චවාර සදිසා. නින්නානාකරණං.)
නීවරණො චෙව නීවරණසම්පයුත්තො ච ධම්මො නීවරණස්ස චෙව නීවරණසම්පයුත්තස්සච-. හෙතුපච්ච-. නීවරණා චෙව නීවරණසම්පයුත්තා ච හෙතු සම්පයුත්තකානං නීවරණානං හෙතුපච්ච-. නීවරණො චෙව නීවරණසම්පයුත්තො ච ධම්මො නීවරණසම්පයුත්තස්ස චෙව නො ච නීවරණස්ස-. හෙතු-. නීවරණා චෙව නීවරණසම්පයුත්තා ච හෙතු නීවරණසම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං හෙතු-. නීවරණො චෙව නීවරණසම්පයුත්තො ච නීවරණස්ස චෙව නීවරණසම්පයුත්තස්ස ච නීවරණසම්පයුත්තස්ස
චෙව නො ච නීවරණස්ස හෙතු-. නීවරණා චෙව නීවරණසම්පයුත්තා ච හෙතු සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං නීවරණානං ච හෙතුපච්චයො.
නීවරණො චෙව නීවරණසම්පයුත්තො ධම්මො නීවරණස්ස චෙව නීවරණසම්පයුත්තස්ස ච ධම්මස්ස ආරම්මණපච්ච-. නීවරණෙ ආරබ්භ නීවරණා උප්පජ්ජන්ති. (මූලං කාතබ්බං.) නීවරණෙ ආරබ්භ නීවරණසම්පයුත්තා චෙව නො ච නීවරණා ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති. (මූලං කාතබ්බං.) නීවරණෙ ආරබ්භ නීවරණා ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා ච උප්පජ්ජන්ති. නීවරණසම්පයුත්තො චෙව නො ච නීවරණො ධම්මො නීවරණසම්පයුත්තස්ස චෙව නො ච නීවරණස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණ-. නීවරණසම්පයුත්තො චෙව නො ච නීවරණෙ ඛන්ධෙ ආරබ්භ නීවරණසම්පයුත්තා චෙව නො ච නීවරණා ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති-. (මූලා පුච්ඡිතබ්බා.) නීවරණසම්පයුත්තෙ චෙව නො ච නීවරණෙ ඛන්ධෙ ආරබ්භ නීවරණා උප්පජ්ජන්ති-, (මූලං.) නීවරණසම්පයුත්තෙ චෙව නො ච නීවරණෙ ඛන්ධෙ ආරබ්භ නීවරණා ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති-. නීවරණො චෙව නීවරණ සම්පයුත්තො ච නීවරණසම්පයුත්තො චෙව නො ච නීවරණො ච ධම්මා නීවරණස්ස චෙව නීවරණසම්පයුත්තස්ස ච ආරම්මණ-. තීණි.
නීවරණො චෙව නීවරණසම්පයුත්තො ච නීවරණස්ස චෙව නීවරණසම්පයුත්තස්ස ච-. අධිපති-. ආරම්මණාධිපති-තීණි. ගරුකාරම්මණායෙව. නීවරණසම්පයුත්තො චෙව නො ච නීවරණො ධම්මො නීවරණසම්පයුත්තස්ස චෙව නො ච නීවරණස්ස අධිපති-. ආරම්මණාධිපති, සහජාතාධිපති, ආරම්මණාධිපති: නීවරණසම්පයුත්තෙ චෙව නො ච නීවරණෙ ඛන්ධෙ ගරුං කත්වා නීවරණසම්පයුත්තා චෙව නො ච නීවරණා ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති-. සහජාතාධිපති නීවරණසම්පයුත්තා චෙව නො ච නීවරණාධිපති සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං අධිපති-. (මූලා කාතබ්බා.) නීවරණසම්පයුත්තෙ චෙව නො ච නීවරණෙ ඛන්ධෙ ගරුං කත්වා නීවරණා උප්පජ්ජන්ති-. සහජාතාධිපති, නීවරණසම්පයුත්තා චෙව නො ච නීවරණාධිපති සම්පයුත්තකානං නීවරණානං අධිපති-. (මූලං.) නීවරණසම්පයුත්තෙ චෙව නො ච නීවරණෙ ඛන්ධෙ ගරුං කත්වා නීවරණා ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා ච උප්පජ්ජන්ති-. සහජාතාධිපති නීවරණසම්පයුත්තා චෙව නො ච නීවරණාධිපති සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං නීවරණානඤ්ච අධිපති-.
නීවරණො චෙව නීවරණසම්පයුත්තො ච නීවරණසම්පයුත්තො චෙව නො ච නීවරණො ච ධම්මා නීවරණස්ස චෙව නීවරණසම්පයුත්තස්ස ච ධම්මස්ස අධිපති-. ආරම්මණාධිපති. තීණි. අනන්තර පච්ච-. ආවජ්ජනාපි වුට්ඨානම්පි නත්ථි. සබ්බත්ථ පුරිමා පුරිමා කාතබ්බා සමනන්තර පච්ච-. නව. සහජාත පච්ච-. නව, අඤ්ඤමඤ්ඤ නව,
නිස්සය නව, උපනිස්සය නව, (ආරම්මණ සදිසං.) (විපාකො නත්ථි.) ආසෙවන පඤ්ච. නීවරණ සම්පයුත්තො චෙව නො ච නීවරණො ධම්මො නීවරණසම්පයුත්තස්ස චෙව නො ච නීවරණස්ස ධම්මස්ස කම්ම-. නීවරණසම්පයුත්තා චෙව නො ච නීවරණා චෙතනා සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං කම්ම-. (මූලං කාතබ්බං.) නීවරණසම්පයුත්තා චෙව නො ච නීවරණා චෙතනා සම්පයුත්තකානං නීවරණානං කම්ම පච්ච-. නීවරණසම්පයුත්තා චෙව නො ච නීවරණා චෙතනා සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං නීවරණානඤ්ච කම්ම පච්ච-.
නීවරණසම්පයුත්තො චෙව නො ච නීවරණො ධම්මො නීවරණසම්පයුත්තස්ස චෙව නො ච නීවරණස්ස ධම්මස්ස ආහාර පච්ච-. තීණි. ඉන්ද්රිය පච්ච-. තීණි, ඣාන-. තීණි, මග්ග, තීණි, සම්පයුත්ත-, නව, අත්ථි-. නව, නත්ථි-. නව. විගත-, නව, අවිගත-, නව, හෙතුයා තීණි, ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා නව, අනන්තරෙ නව, සමනන්තරෙ නව, සහජාතෙ නව, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ නව, නිස්සයෙ නව, උපනිස්සයෙ නව, ආසෙවනෙ නව, කම්මෙ තීණි, ආහාරෙ තීණි, ඉන්ද්රියෙ තීණි, ඣානෙ තීණි, මග්ගෙ තීණි, සම්පයුත්තෙ නව, අත්ථියා නව, නත්ථියා නව, විගතෙ නව, අවිගතෙ නව, නීවරණො චෙව නීවරණසම්පයුත්තො ච ධම්මො නීවරණස්ස චෙව නීවරණසම්පයුත්තස්ස ච ධම්මස්ස ආරම්මණ පච්ච-. සහජාත-. උපනිස්සය-. (එවං නවපි තීසු පදෙසු පරිවත්තෙතබ්බා) න හෙතුයා නව, නාරම්මණෙ නව, නො අවිගතෙ නව, හෙතු පච්චයා නාරම්මණෙ තීණි, න අධිපතියා තීණි, න අනන්තරෙ තීණි, න සමනන්තරෙ තීණි, න උපනිස්සයෙ තීණි, න මග්ගෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ තීණි, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි, න හෙතු පච්චයා ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා නව, අනුලොම මාතිකා. අවිගතෙ නව.
නීවරණඤ්චෙව නීවරණ සම්පයුත්ත දුකං නිට්ඨිතං.
49. නීවරණවිප්පයුත්ත නීවරණිය දුකං
නීවරණවිප්පයුත්තං නීවරණියං ධම්මං පටිච්ච නීවරණවිප්පයුත්තො නීවරණියො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා. නීවරණවිප්පයුත්තං නීවරණියං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං. ද්වෙ-. පටිසන්ධි-. (සංඛිත්තං.) (යථා චූලන්තර දුකෙ ලොකිය දුකං. එවං කාතබ්බං. නින්නානාකරණං.)
නීවරණවිප්පයුත්ත නීවරණිය දුකං නිට්ඨිතං.
50. පරාමාස දුකං
පරාමාසං ධම්මං පටිච්ච නො පරාමාසො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතු පච්චයා. පරාමාසං ධම්මං පටිච්ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං-. නො පරාමාසං ධම්මං පටිච්ච නො පරාමාසො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතු-. නො පරාමාසං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානං රූපං, ද්වෙ, පටිසන්ධි-, යාව අසඤ්ඤසත්තා මහාභූතා, නො පරාමාසං ධම්මං පටිච්ච පරාමාසො-. උප්පජ්ජති හෙතු-. නො පරාමාසෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච පරාමාසො-. නො පරාමාසං ධම්මං පටිච්ච පරාමාසො ච නො පරාමාසො ච ධම්මා-. හෙතු-. නො පරාමාසං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, පරාමාසො ච චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං, ද්වෙ. පරාමාසඤ්ච නො පරාමාසඤ්ච ධම්මං පටිච්ච නො පරාමාසො-. හෙතු-. නො පරාමාසං එකං ඛන්ධඤ්ච පරාමාසඤ්ච පටිච්ච තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං, ද්වෙ. හෙතුයා පඤ්ච, ආරම්මණෙ පඤ්ච, සබ්බත්ථ පඤ්ච, විපාකෙ එකං, අවිගතෙ පඤ්ච.
නො පරාමාසං ධම්මං පටිච්ච නො පරාමාසො-. න හෙතු-, අහෙතුකං නො පරාමාසං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං-. ද්වෙ. අහෙතුක පටිසන්ධි. යාව අසඤ්ඤසත්තා, විචිකිච්ඡාසහගතෙ උද්ධච්චසහගතෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච විචිකිච්ඡා-. උද්ධච්චසහගතො මොහො, පරාමාසං ධම්මං-. නො පරාමාසො-. නාරම්මණ පච්චයා. පරාමාසං පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං-. නො පරාමාසං-. නො පරාමාසො-. නාරම්මණ-. නො පරාමාසෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං, යාව අසඤ්ඤසත්තා, පරාමාසඤ්ච නො පරාමාසඤ්ච-. නො පරාමාසො-. නාරම්මණ-. පරාමාසඤ්ච සම්පයුත්තකෙ ඛන්ධෙ ච පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං-. න හෙතුයා එකං, නාරම්මණෙ තීණි, නාධිපතියා පඤ්ච, නානන්තරෙ තීණි, න සමනන්තරෙ තීණි, න අඤ්ඤමඤ්ඤෙ තීණි, න උපනිස්සයෙ තීණි, න පුරෙජාතෙ පඤ්ච න පච්ඡාජාතෙ පඤ්ච, න ආසෙවනෙ පඤ්ච, න කම්මෙ තීණි, න විපාකෙ පඤ්ච, නාහාරෙ එකං, න ඉන්ද්රියෙ එකං, න ඣානෙ එකං, න මග්ගෙ එකං, න සම්පයුත්තෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ පඤ්ච, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි.
හෙතුපච්චයා නාරම්මණෙ තීණි, නාධිපතියා පඤ්ච, න විපාකෙ පඤ්ච, න සම්පයුත්තෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ පඤ්ච, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි, න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ එකං, අනන්තරෙ එකං, සබ්බත්ථ එකං, අවිගතෙ එකං (සහජාතවාරොපි පටිච්චවාර සදිසො.)
පරාමාසං ධම්මං පච්චයා නො පරාමාසො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතු පච්චයා, පරාමාසං පච්චයා සම්පයුත්තකා ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං, නො පරාමාසං-. නො පරාමාසො-. හෙතු-, නො පරාමාසං එකං ඛන්ධං පච්චයා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං, ද්වෙ. පටිසන්ධි. යාව අජ්ඣත්තිකා මහාභූතා, වත්ථුං පච්චයා නො පරාමාසා ඛන්ධා, නො පරාමාසං පච්චයා පරාමාසො-. හෙතු-, නො පරාමාසෙ ඛන්ධෙ පච්චයා පරාමාසො, වත්ථුං පච්චයා පරාමාසො, නො පරාමාසං-. පරාමාසො ච නො පරාමාසො ච-. හෙතු-. නො පරාමාසං එකං ඛන්ධං පච්චයා තයො ඛන්ධා, පරාමාසො ච චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං, ද්වෙ. වත්ථුං පච්චයා පරාමාසො-. මහාභූතෙ පච්චයා චිත්තසමුට්ඨා-. වත්ථුං පච්චයා පරාමාසො ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා-. පරාමාසඤ්ච නො පරාමාසඤ්ච-. නො පරාමාසො-. හෙතු-, නො පරාමාසං එකං ඛන්ධඤ්ච පරාමාසඤ්ච-. තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨා-. ද්වෙ. පරාමාසඤ්ච සම්පයුත්තකෙ ඛන්ධෙ ච පච්චයා-. චිත්තසමුට්ඨානං, පරාමාසඤ්ච මහාභූතෙ ච පච්චයා චිත්තසමුට්ඨා-. පරාමාසඤ්ච වත්ථුඤ්ච පච්චයා නො පරාමාසා ඛන්ධා-. (සංඛිත්තං.)
හෙතුයා පඤ්ච, ආරම්මණෙ පඤ්ච, අධිපතියා පඤ්ච, සබ්බත්ථ පඤ්ච, විපාකෙ එකං, අවිගතෙ පඤ්ච, නො පරාමාසං ධම්මං නො පරාමාසො-. න හෙතු-, අහෙතුකං නො පරාමාසං එකං ඛන්ධං පච්චයා තයො ඛන්ධා, චිත්තසමුට්ඨා-. ද්වෙ. අහෙතුක පටිසන්ධි-. යාව අසඤ්ඤසත්තා, චක්ඛායතනං පච්චයා චක්ඛු, කායායතනං පච්චයා කාය-, වත්ථුං පච්චයා අහෙතුකා, නො පරාමාසා ඛන්ධා. විචිකිච්ඡාසහගතෙ උද්ධච්චසහගතෙ ඛන්ධෙ ච වත්ථුං ච පච්චයා විචිකිච්ඡා-. උද්ධච්ච-. මොහො, (සංඛිත්තං.)
ක හෙතුයා එකං, නාරම්මණෙ තීණි, නාධිපතියා පඤ්ච, නානන්තරෙ තීණි, -පෙ- න උපනිස්සයෙ තීණි, න පුරෙජාතෙ පඤ්ච, න පච්ඡාජාතෙ පඤ්ච, න ආසෙවනෙ පඤ්ච, න කම්මෙ තීණි, න විපාකෙ පඤ්ච, නාහාරෙ එකං. න ඉන්ද්රියෙ එකං, න ඣානෙ එකං, න මග්ගෙ එකං, න සම්පයුත්තෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ පඤ්ච, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි, හෙතුපච්චයා නාරම්මණෙ තීණි. නාධිපතියා පඤ්ච, (එවං සබ්බත්ථ කාතබ්බං.) න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ එකං, අවිගතෙ එකං, (නිස්සයවාරො පච්චයවාර සදිසො.)
පරාමාසං ධම්මං සංසට්ඨො පරාමාසො-, හෙතු-, පරාමාසං සංසට්ඨා සම්පයුත්තකා ඛන්ධා, (එවං පඤ්ච පඤ්හා කාතබ්බා.) අරූපෙයෙව, (සංසට්ඨවාරොපි සම්පයුත්තවාරොපි එවං කාතබ්බා.) නො පරාමාසෙ ධම්මො නො පරාමාසස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයා. නො පරාමාසා හෙතු
සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං හෙතුපච්චයා. නො පරාමාසො පරාමාසස්ස හෙතුපච්චයා. නො පරාමාසා හෙතූ පරාමාසස්ස හෙතුපච්චයා. නො පරාමාසො පරාමාසස්ස ච නො පරාමාසස්ස ච හෙතු-. නො පරාමාසා හෙතූ සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං පරාමාසස්ස ච චිත්තසමුට්ඨා-. හෙතු-.
පරාමාසො පරාමාසස්ස ආරම්මණපච්චයා පරාමාසං ආරබ්භ පරාමාසො උප්පජ්ජති-. (මූලං කාතබ්බං.) පරාමාසං ආරබ්භ නො පරාමාසා ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති-, පරාමාසං ආරබ්භ පරාමාසො ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා ච උප්පජ්ජන්ති-. නො පරාමාසො නො පරාමාසස්ස ආරම්මණ-. දානං-. සීලං-. උපොසථකම්මං කත්වා තං පච්චවෙක්ඛති, අස්සාදෙති. අභි-. තං ආරබ්භ රාගො-. විචිකිච්ඡා-. උද්ධච්චං-. දොමනස්සං උප්පජ්ජති. පුබ්බෙසුචි-. ඣානා-. අරියා මග්ගා උට්ඨහිත්වා මග්ගං පච්චවෙක්ඛති. ඵලං පච්ච-. නිබ්බානං පච්ච-. නිබ්බානං ගොත්රභුස්ස වොදානස්ස මග්ගස්ස ඵලස්ස ආවජ්ජනාය ආරම්මණ-. අරියා නො පරාමාසං පහීනකිලෙසං-. වික්ඛම්භිත-, පුබ්බෙ-. චක්ඛුං, වත්ථුං, නො පරාමාසෙ ඛන්ධෙ අනිච්චතො විපස්සති. අස්සාදෙති, අභි-. තං ආරබ්භ රාගො-. විචිකිච්ඡා-. උද්ධච්චං-. දොමනස්සං-. දිබ්බෙන චක්ඛුනා. දිබ්බාය සොතධාතුයා, චෙතොපරියඤාණෙන, නො පරාමාස චිත්තසමඞ්ගිස්ස, ආකාසානඤ්චා-. ආකිඤ්චඤ්ඤා-. රූපායතනං, ඵොට්ඨබ්බායතනං කාය-. නො පරාමාසා ඛන්ධා ඉද්ධි-. චෙතො-. පුබ්බෙ-. යථා-. අනාගතං-. ආවජ්ජනාය ආරම්මණ-. නො පරාමාසො පරාමාසස්ස ආරම්මණ-. දානං-. සීලං-. උපොසථ-. අස්සාදෙති, අභි-. තං ආරබ්භ-. දිට්ඨි, උප්ප-. පුබ්බෙ-. ඣානා-. චක්ඛුං, වත්ථුං, නො පරාමාසෙ ඛන්ධෙ අස්සාදෙති, අභි-. තං ආරබ්භ දිට්ඨි, නො පරාමාසො පරාමාසස්ස ච නො පරාමාසස්ස ච ආරම්මණ-. දානං-. සීලං-. උපොසථ-. තං අස්සාදෙති, තං ආරබ්භ පරාමාසො ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා ච උප්පජ්ජන්ති පුබ්බෙ-. ඣානා-. චක්ඛුං, වත්ථුං, නො පරාමාසෙ ඛන්ධෙ අස්සාදෙති, තං ආරබ්භ පරාමාසො ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා ච උප්පජ්ජන්ති. පරාමාසො ච නො පරාමාසො ච-. පරාමාසස්ස ආරම්මණ-. පරාමාසඤ්ච සම්පයුත්තකෙ ඛන්ධෙ ච ආරබ්භ-. තීණි.
පරාමාසො පරාමාසස්ස අධිපති-. පරාමාසං ගරුං කත්වා පරාමාසො-. තීණි (ආරම්මණාධිපති යෙව කාතබ්බා.) නො පරාමාසො නො පරාමාසස්ස අධිපති-. ආරම්මණාධිපති, සහජාතාධිපති, - ආරම්මණාධිපති, දානං-. සීලං-. උපොසථ-. තං ගරුං කත්වා පච්චවෙක්ඛති. අස්සාදෙති, අභි-. තං ගරුං කත්වා රාගො උප්ප-. පුබ්බෙ-. ඣානා-. අරියා මග්ගා-. උට්ඨහිත්වා මග්ගං ගරුං කත්වා, ඵලං ගරුං-. නිබ්බානං ගරුං-. නිබ්බානං ගොත්රභුස්ස-. වොදානස්ස, මග්ගස්ස, ඵලස්ස අධිපති-. චක්ඛුං
වත්ථුං-. නො පරාමාසෙ ඛන්ධෙ ගරුං, කත්වා අස්සාදෙති, තං ගරුං කත්වා රාගො උප්පජ්ජති, සහජාතාධිපති නො පරාමාසාධිපතී සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨා-. අධිපති-. නො පරාමාසො පරාමස්ස අධිපති-. ආරම්මණාධිපති, සහජාතාධිපති, - ආරම්මණාධිපති: දානං-. සීලං-. උපොසථ-, පුබ්බෙ-. ඣානා. චක්ඛුං, වත්ථුං නො පරාමාසෙ ඛන්ධෙ ගරුං කත්වා අස්සාදෙති, අභිනන්දති, තං ගරුං කත්වා දිට්ඨි. සහජාතාධිපති නො පරාමාසාධිපති පරාමාසස්ස අධි-. නො පරාමාසො පරාමාසස්ස ච නො පරාමාසස්ස ච අධි-. ආරම්මණාධිපති සහජාතාධිපති ආරම්මණාධිපති: දානං-. සීලං-. උපොසථ-. පුබ්බෙ, ඣානා චක්ඛුං, වත්ථුං, නො පරාමාසෙ ඛන්ධෙ ගරුං කත්වා අස්සාදෙති, අභි-. තං ගරුං කත්වා පරාමාසො ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති. සහජාතාධිපති නො පරාමාසාධිපති සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං පරාමාසස්ස ච-. චිත්තසමුට්ඨානා-. අධිපති-. පරාමාසො ච නො පරාමාසො ච-. පරාමාසස්ස අධි-. ආරම්මණාධිපති පරාමාසඤ්ච සම්පයුත්තකෙ ඛන්ධෙ ච ගරුං කත්වා පරාමාසො-. තීණි.
පරාමාසො ධම්මො පරාමාසස්ස අනන්තර-. පුරිමො පුරිමො පරාමාසො පච්ඡිමස්ස පච්ඡිමස්ස පරාමාසස්ස අනන්තර-. (මූලං කාතබ්බං.) පුරිමො පුරිමො පරාමාසො පච්ඡිමානං පච්ඡිමානං නො පරාමාසානං ඛන්ධානං අනන්තර-. පරාමාසො වුට්ඨානස්ස අනන්තර-. පුරිමො පුරිමො පරාමාසො පච්ඡිමස්ස පච්ඡිමස්ස පරාමාසස්ස සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං අනන්තර-. නො පරාමාසො නො පරාමාසස්ස අනන්තර-. පුරිමා පුරිමා නො පරාමාසා ඛන්ධා පච්ඡිමානං පච්ඡිමානං නො පරාමාසානං ඛන්ධානං අනන්තර-. අනුලොමං ඵලසමාපත්තියා අනන්තර-. (මූලං කාතබ්බං) පුරිමා පුරිමා නො පරාමාසා ඛන්ධා පච්ඡිමස්ස පච්ඡිමස්ස පරාමාසස්ස අනන්තර-. ආවජ්ජනා පරාමාසස්ස අනන්තර. පුරිමා පුරිමා නො පරාමාසා ඛන්ධා පච්ඡිමස්ස පච්ඡිමස්ස පරාමාසස්ස ච සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං අනන්තර-. ආවජ්ජනා පරාමාස්ස ච සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං අනන්තර, පරාමාසො ච නො පරාමාසො ච ධම්මා පරාමාසස්ස ධම්මස්ස අනන්තර-. පුරිමො පුරිමො පරාමාසො ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා ච පච්ඡිමස්ස පච්ඡිමස්ස පරාමාසස්ස අනන්තර-. (මූලා කාතබ්බා) පුරිමො පුරිමො පරාමාසො ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා ච පච්ඡිමානං පච්ඡිමානං නො පරාමාසානං නො ඛන්ධානං අනන්තර. පරාමාසො ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා ච වුට්ඨානස්ස අනන්තර-. පුරිමො පුරිමො පරාමාසො ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා ච පච්ඡිමස්ස පච්ඡිමස්ස පරාමාසස්ස සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං අනන්තර-. පරාමාසො පරාමාසස්ස සමනන්තර පච්ච-. සහජාත පච්ච-. අඤ්ඤමඤ්ඤ පච්ච-. නිස්සය පච්ච-. පරාමාසො පරාමාසස්ස උපනිස්සය
පච්චයෙන-. ආරම්මණූ-. අනන්තරූ-. පකතූ-පකතූප-. පරාමාසො නො පරාමාසස්ස උපනිස්සය-. තීණි, නො පරාමාසො නො පරාමාසස්ස, උපනිස්සය-. ආරම්මණූ-. අනන්තරූ-. පකතූ, -පකතූප-. සද්ධං උපනිස්සාය දානං දෙති සමාපත්තිං උප්පාදෙති, මානං ජප්පෙති, සීලං, පඤ්ඤංරාගං, දොසං, මොහං, මානං, පත්ථනං, කායිකං, සෙනාසනං උපනිස්සාය දානං-. සමාපත්තිං උප්පාදෙති, පාණං හන්ති, සඞ්ඝං භින්දති, සද්ධා, සෙනාසනං, සද්ධාය, පඤ්ඤාය, රාගස්ස පත්ථනාය කායිකස්ස, මග්ගස්ස, ඵලසමාපත්තියා උපනිස්සය-. නො පරාමාසො පරාමාසස්ස උපනිස්සය-. ආරම්මණූ-. අනන්තරූ-. පකතූ, - පකතූප-. සද්ධං උපනිස්සාය, දිට්ඨිං ගණ්හාති, සීලං, පඤ්ඤං, රාගං, පත්ථනං කායිකං සුඛං, සෙනාසනං උපනිස්සාය දිට්ඨිං ගණ්හාති, සද්ධා සෙනාසනං පරාමාසස්ස උපනිස්සය-. නො පරාමාසො පරාමාසස්ස ච නො පරාමාසස්ස ච උපනිස්සය-. ආරම්මණූ-. අනන්තරූ-. පකතූ, - පකතූප-. සද්ධං උපනිස්සාය දිට්ඨිං ගණ්හාති, සීලං, සෙනාසනං, උපනිස්සාය දිට්ඨිං ගණ්හාති, සද්ධා සෙනාසනං පරාමාසස්ස සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං උපනි-. පරාමාසො ච නො පරාමාසො ච-. පරාමාසස්ස උපනිස්සය-. තීණි, පරාමාසො ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා ච පරාමාසස්ස උපනිස්සය-. තීණි, නො පරාමාසො නො පරාමාසස්ස පුරෙ-. ආරම්මණ පුරෙ-. වත්ථුපුරෙ-. ආරම්මණපුරෙ-. චක්ඛුං වත්ථුං, අනිච්චතො විපස්සති. අස්සාදෙති අහි-. තං ආරබ්භ රාගො-. විචිකිච්ඡා-. උද්ධච්චං-. දොමනස්සං-. දිබ්බෙන චක්ඛුනා, දිබ්බාය සොත-. රූපායතනං, ඵොට්ඨබ්බායතනං කාය-, වත්ථුපුරෙ-. චක්ඛායතනං කායායතනං කාය-. වත්ථු-. නො පරාමාසානං ඛන්ධානං පුරෙ-. නො පරාමාසො පරාමාසස්ස පුරෙජාත-. ආරම්මණ පුරෙ-. වත්ථුපුරෙ-. ආරම්මණපුරෙ-. චක්ඛුං වත්ථුං අස්සාදෙති තං ආරබ්භ දිට්ඨි උප්ප-. වත්ථු පුරෙ-. වත්ථු පරාමාසස්ස පුරෙ-. නො පරාමාසො පරාමාසස්ස ච නො පරාමාසස්ස ච පුරෙජාත-. ආරම්මණපුරෙ-. වත්ථුපුරෙ, ආරම්මණපුරෙ-. චක්ඛුං වත්ථුං අස්සාදෙති, අභි-. තං ආරබ්භ පරාමාසො ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා ච උප්පජ්ජන්ති, වත්ථුපුරෙ-. වත්ථු පරාමාසස්ස ච සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං පුරෙජාත-. පරාමාසො ධම්මො නො පරාමාසස්ස පච්ඡාජාත පච්ච-. තීණි. (පච්ඡාජාතා කාතබ්බා.) ආසෙවන පච්ච-. නව.
නො පරාමාසො නො පරාමාසස්ස කම්ම පච්ච-. සහජාතා නානාඛණිකා සහජාතා නො පරාමාසා චෙතනා සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨා-. කම්ම-. නානාඛණිකා නො පරාමාසා චෙතනා විපාකානං ඛන්ධානං කටත්තා ච රූපානං කම්ම (මූලා කාතබ්බා.) නො පරාමාසා චෙතනා පරාමාසස්ස කම්ම පච්ච-. නො පරාමාසා චෙතනා පරාමාස්ස ච සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨා-. කම්ම පච්ච-.
නො පරාමාසො නො පරාමාසස්ස විපාක පච්ච-. එකං ආහාර පච්ච-. තීණි, ඉන්ද්රිය පච්ච-. තීණි. ඣාන පච්ච-. තීණි, පරාමාසො නො පරාමාසස්ස මග්ග පච්ච-. පරාමාසානි මග්ගඞ්ගානි-. (එවං පඤ්ච කාතබ්බා) සම්පයුත්ත පච්ච-. පඤ්ච. පරාමාසො නො පරාමාසස්ස විප්පයුත්ත-. සහජාත, පච්ඡාජාතං, (සංඛිත්තං,) නො පරාමාසො නො පරාමාසස්ස විප්පයුත්ත-. සහජාතං, පුරෙජාතං, පච්ඡාජාතං, (සංඛිත්තං,) නො පරාමාසො පරාමාසස්ස විප්පයුත්ත-. නො පරාමාසො පරාමාසස්ස ච නො පරාමාසස්ස ච විප්පයුත්ත-. පුරෙජාතං වත්ථු, පරාමාසස්ස ච සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං විප්පයුත්ත-. පරාමාසො ච නො පරාමාසො ච නො පරාමාසස්ස විප්පයුත්ත-. සහජාතං-. පච්ඡාජාතං-. (සංඛිත්තං,)
පරාමාසො නො පරාමාසස්ස අත්ථි පච්ච-. සහජාතං-. පච්ඡාජාතං, - සහජාතො පරාමාසො සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨා-. අත්ථි-. පච්ඡාජාතො පරාමාසො පුරෙජාතස්ස අත්ථි-. නො පරාමාසො නො පරාමාසස්ස අත්ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං, පච්ඡාජාතං, ආහාරං, ඉන්ද්රියං, (සංඛිත්තං,) නො පරාමාසො පරාමාසස්ස අත්ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං, -සහජාතා නො පරාමාසා ඛන්ධා පරාමාසස්ස අත්ථි-. පුරෙජාතං, චක්ඛුං වත්ථුං අස්සාදෙති, අහි-. තං ආරබ්භ දිට්ඨිං-. වත්ථු පරාමාසස්ස අත්ථි-. නො පරාමාසො පරාමාසස්ස ච නො පරාමාසස්ස ච අත්ථි. සහජාතං පුරෙජාතං, - සහජාතො නො පරාමාසො එකො ඛන්ධො තිණ්ණන්නං ඛන්ධානං පරාමාසස්ස ච චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච-. අත්ථි-. පුරෙජාතං චක්ඛුං, වත්ථුං අස්සාදෙති, අහි-. තං ආරබ්භ පරාමාසො ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා ච උප්ප-. වත්ථු පරාමාසස්ස ච සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං අත්ථි-. පරාමාසො ච නො පරාමාසො ච නො පරාමාසස්ස අත්ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං, පච්ඡාජාතං, ආහාරං, ඉන්ද්රියං, - සහජාතො නො පරාමාසො එකො ඛන්ධො ච පරාමාසො ච තිණ්ණන්නං ඛන්ධානං චිත්තසමු-. ද්වෙ, ඛන්ධා, පරාමාසො ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා ච චිත්තසමු-. අත්ථි-. පරාමාසො ච මහාභූතා ච චිත්තසමු-. අත්ථි-. පරාමාසො ච වත්ථු ච නො පරාමාසානං ඛන්ධානං අත්ථි-. පච්ඡාජාතො පරාමාසො ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා ච පුරෙජාතස්ස අත්ථි-. පච්ඡාජාතො පරාමාසො ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා ච කබළීකාරො ආහාරො ච පුරෙජාතස්ස ඉමස්ස-. අත්ථි-. පච්ඡාජාතො පරාමාසො ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා ච රූපජීවිතින්ද්රියඤ්ච කටත්තා-. අත්ථි-.
හෙතුයා තීණි, ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා නව, අනන්තරෙ නව, සමනන්තරෙ නව, සහජාතෙ පඤ්ච, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ පඤ්ච, නිස්සයෙ පඤ්ච, උපනිස්සයෙ නව, පුරෙජාතෙ තීණි, පච්ඡාජාතෙ
තීණි, ආසෙවනෙ නව කම්මෙ තීණි, විපාකෙ එකං, ආහාරෙ තීණි, ඉන්ද්රියෙ තීණි, ඣානෙ තීණි, මග්ගෙ පඤ්ච, සම්පයුත්තෙ පඤ්ච, විප්පයුත්තෙ පඤ්ච, අත්ථියා පඤ්ච, නත්ථියා නව, විගතෙ නව, අවිගතෙ පඤ්ච,
පරාමාසො ධම්මො පරාමාසස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණ පච්ච-. උපනිස්සය, පච්ච-. පරාමාසො නො පරාමාසස්ස ආරම්මණ පච්ච-. සහජාත-, උපනිස්සය-. පච්ඡාජාත-. පරාමාසො පරාමාසස්ස ච නො පරාමාසස්ස ච ආරම්මණ-. උපනිස්සය-. නො පරාමාසො නො පරාමාසස්ස ආරම්මණ-. සහජාත-. උපනිස්සය-. පුරෙජාත, පච්ඡාජාත-, කම්ම-. ආහාර-. ඉන්ද්රිය-. නො පරාමාසො පරාමාසස්ස ආරම්මණ-. සහජාත-. උපනිස්සය-. පුරෙජාත-. නො පරාමාසො පරාමාසස්ස ච නො පරාමාසස්ස ච ආරම්මණ-. සහජාත-. උපනිස්සය-. පුරෙජාත-. පරාමාසො ච නො පරාමාසො ච-. පරාමාසස්ස ආරම්මණ-. උපනිස්සය, පරාමාසො ච නො පරාමාසො ච නො පරාමාසස්ස ආරම්මණ, සහජාත-, උපනිස්සය-. පච්ඡාජාත-. පරාමාසො ච නො පරාමාසො ච පරාමාසස්ස ච ආරම්මණ-. උපනිස්සය පච්ච-.
න හෙතුයා නව, නාරම්මණෙ නව, සබ්බත්ථ නව, නො අවිගතෙ නව, හෙතු පච්චයා නාරම්මණෙ තීණි, න අධිපතියා තීණි, න අනන්තරෙ තීණි, න සමනන්තරෙ තීණි, න අඤ්ඤමඤ්ඤෙ එකං, න උපනිස්සයෙ තීණි, -පෙ- න මග්ගෙ තීණි, න සම්පයුත්තෙ එකං, න විප්පයුත්තෙ තීණි, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි, න හෙතු පච්චයා ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා නව, (අනුලොම මාතිකා.) අවිගතෙ පඤ්ච.
පරාමාස දුකං නිට්ඨිතං.
51. පරාමට්ඨ දුකං
පරාමට්ඨං ධම්මං පටිච්ච පරාමට්ඨො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතු පච්චයා, පරාමට්ඨං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨා-. ද්වෙ, පටිසන්ධි-. (යාව අජ්ඣත්තිකා මහාභූතා, පරාමට්ඨං ධම්මං පටිච්ච-. පරාමට්ඨ දුකං යථා චූලන්තර දුකෙ ලොකිය දුකං, එවං කාතබ්බං. නින්නානා කරණං.)
පරාමට්ඨ දුකං නිට්ඨිතං.
52. පරාමාස සම්පයුත්ත දුකං
පරාමාසසම්පයුත්තං ධම්මං පටිච්ච පරාමාසසම්පයුත්තො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතු පච්චයා, පරාමාසසම්පයුත්තං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, ද්වෙ-. පරාමාසසම්පයුත්තං-. පරාමාසවිප්පයුත්තො-. හෙතු-. පරාමාසසම්පයුත්තෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං-. පරාමාසසම්පයුත්තං ධම්මං-. පරාමාසසම්පයුත්තො ච පරාමාසවිප්පයුත්තො ච-. හෙතු, පරාමාසසම්පයුත්තං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා චිත්තසමු-. ද්වෙ-. පරාමාසසම්පයුත්තං ධම්මං පටිච්ච පරාමාසවිප්පයුත්තො-. හෙතු-. පරාමාසවිප්පයුත්තං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, චිත්තසමුට්ඨා-. ද්වෙ-. පටිසන්ධි-. ඛන්ධෙ පටිච්ච වත්ථු, වත්ථුං පටිච්ච ඛන්ධා, එකං මහාභූතං, පරාමාස සම්පයුත්තඤ්ච පරාමාස විප්පයුත්තඤ්ච-. පරාමාස විප්පයුත්තො-. හෙතු-. පරාමාසසම්පයුත්තෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨා. (සංඛිත්තං.)
හෙතුයා පඤ්ච, ආරම්මණෙ ද්වෙ, අධිපතියා පඤ්ච, අනන්තරෙ ද්වෙ, සමනන්තරෙ ද්වෙ, සහජාතෙ පඤ්ච, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ ද්වෙ, නිස්සයෙ පඤ්ච, උපනිස්සයෙ ද්වෙ, පුරෙජාතෙ ද්වෙ, ආසෙවනෙ ද්වෙ, කම්මෙ පඤ්ච, විපාකෙ එකං, ආහාරෙ පඤ්ච, -පෙ- මග්ගෙ පඤ්ච, සම්පයුත්තෙ ද්වෙ, විප්පයුත්තෙ පඤ්ච, අත්ථියා පඤ්ච, නත්ථියා ද්වෙ, විගතෙ ද්වෙ, අවිගතෙ පඤ්ච,