ලොකියං ධම්මං පච්චයා ලොකියො ධම්මො-. න හෙතු-. අහෙතුකං ලොකියං එකං ඛන්ධං-. (යාව අසඤ්ඤසත්තා,) චක්ඛායතනං පච්චයා චක්ඛුවිඤ්ඤාණං-. කායායතනං පච්චයා කායවිඤ්ඤාණං-. වත්ථුං පච්චයා අහෙතුකා ලොකියා ඛන්ධා-. විචිකිච්ඡාසහගතෙ උද්ධච්චසහගතෙ ඛන්ධෙ ච වත්ථුං ච පච්චයා විචිකිච්ඡා-. උද්ධච්චසහගතො මොහො, (සංඛිත්තං.)
න හෙතුයා එකං, නාරම්මණෙ තීණි, නාධිපතියා චත්තාරි, නානන්තරෙ තීණි, (සංඛිත්තං.) න උපනිස්සයෙ තීණි, න පුරෙජාතෙ චත්තාරි, න පච්ඡාජාතෙ නව, නාසෙවනෙ නව, (ලොකුත්තරෙ අරූපෙ විපාකන්ති නියාමෙතබ්බං.) න කම්මෙ චත්තාරි, න විපාකෙ නව, නාහාරෙ එකං, න ඉන්ද්රියෙ එකං, න ඣානෙ එකං, න මග්ගෙ එකං, න සම්පයුත්තෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ ද්වෙ, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි.
පච්චනීයං.
හෙතුපච්චයා නාරම්මණෙ තීණි, නාධිපතියා චත්තාරි, නානන්තරෙ තීණි, (න සමනන්තරෙ පදාදි පච්චනීය සදිසා.) න විපාකෙ නව, න සම්පයුත්තෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ ද්වෙ, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි,
අනුලොමපච්චනීයං.
න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ එකං, අනන්තරෙ එකං, අවිගතෙ එකං.
පච්චනීයානුලොමං.
ලොකියං ධම්මං සංසට්ඨො ලොකියො-. හෙතු-. ලොකියං එකං ඛන්ධං සංසට්ඨා තයො ඛන්ධා-. ද්වෙ-. පටිසන්ධික්ඛණෙ ලොකුත්තරං ධම්මං සංසට්ඨො ලොකුත්තරො හෙතු-. ලොකුත්තරං එකං ඛන්ධං සංසට්ඨා තයො ඛන්ධා-. ද්වෙ-. (සංසට්ඨවාරො එවං විත්ථාරෙතබ්බො. සහගණනාභි, ද්වෙ-. පඤ්හා-. සම්පයුත්තවාරො සංසට්ඨවාර සදිසො.)
ලොකියො ධම්මො ලොකියස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්ච-. ලොකියා හෙතූ සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං හෙතු පච්ච-. පටිසන්ධි-. ලොකුත්තරො ධම්මො ලොකුත්තරස්ස ධම්මස්ස හෙතු-. තීණි-. ලොකියො ධම්මො ලොකියස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණ-. දානං-. සීලං-. උපොසථ-. පුබ්බෙසු-. ඣානා-. අරියා ගොත්රභුං. - වොදානං-.
පච්ච-. පහීන කිලෙසං-. වික්ඛම්භිත-. පුබ්බෙ-. චක්ඛුං, වත්ථුං. ලොකියෙ ඛන්ධෙ අනිච්චතො-. දොමනස්සං-. දිබ්බෙන චක්ඛුනා රූපං-. දිබ්බාය සොතධාතුයා සද්දං-. චෙතොපරියඤාණෙන-. ලොකිය විත්තස-. ආකාසානඤ්චායතනං විඤ්ඤාණ-. ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං නෙවසඤ්ඤා-. රූපායතනං චක්ඛු-. ඵොට්ඨබ්බායතනං කාය-. ලොකියා ඛන්ධා ඉද්ධිවිධ-. චෙතො. පුබ්බෙ-. යථාකම්මූ-. අනාගතංස, ආවජ්ජනාය ආරම්මණපච්ච-.
ලොකුත්තරො ධම්මො ලොකුත්තරස්ස ආරම්මණ-. නිබ්බානං මග්ගස්ස-. ඵලස්ස ආරම්මණපච්ච-. ලොකුත්තරො ලොකියස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණ-. අරියා මග්ගා වුට්ඨහිත්වා මග්ගං-. ඵලං පච්ච-. නිබ්බානං ගොත්රභුස්ස-. වොදානස්ස-. ආවජ්ජනාය ආරම්මණ-. අරියා චෙතොපරියඤාණෙන ලොකුත්තර චිත්තසමඞ්ගිස්ස චිත්තං-. ලොකුත්තරා ඛන්ධා චෙතොපරිය-. පුබ්බෙ-. අනාගතංස-. ආවජ්ජනාය ආරම්මණ-. ලොකියො ධම්මො ලොකියස්ස අධිපති, ආරම්මණාධිපති, සහජාතාධිපති, ආරම්මණාධිපති: දානං දත්වා, සීලං-. උපොසථ-. පුබ්බෙ-. ඣානා-. සෙක්ඛා-. ගොත්රභුං-. වොදානං ගරුං කත්වා-. චක්ඛුං වත්ථුං-. ලොකියෙ ඛන්ධෙ ගරුං කත්වා අස්සාදෙති, අභිනන්දති, තං ගරුං කත්වා රාගො, දිට්ඨි-. උප්පජ්ජති. සහජාතාධිපති ලොකියාධිපති සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමු-. අධිපති-. ලොකුත්තරො ධම්මො ලොකුත්තරස්ස ධම්මස්ස අධිපති-. ආරම්මණාධිපති සහජාතාධිපති-. ආරම්මණාධිපති: නිබ්බානං මග්ගස්ස ඵලස්ස අධිපති-. සහජාතාධිපති ලොකුත්තරාධිපති සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං අධිපති-. ලොකුත්තරො ධම්මො ලොකියස්ස-. අධිපති-. ආරම්මණාධිපති, සහජාතාධිපති, ආරම්මණාධිපති: අරියා මග්ගා වුට්ඨහිත්වා මග්ගං ගරුං-. ඵලං ගරුං-. නිබ්බානං ගරුං කත්වා-. පච්ච-. නිබ්බානං ගොත්රභුස්ස, වොදානස්ස, අධිපති-. සහජාතාධිපති ලොකුත්තරාධිපති චිත්තසමු-. අධිපති-. ලොකුත්තරො ලොකියස්ස ච ලොකුත්තරස්ස ච අධිපති-. සහජාතාධිපති ලොකුත්තරාධිපති සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං අධිපති-. ලොකියො ධම්මො ලොකියස්ස අනන්තර-. පුරිමා පුරිමා ලොකියා ඛන්ධා පච්ඡිමානං-. අනුලොමං ගොත්රභුස්ස අනුලොමං වොදානස්ස අනන්තර ලොකියො ධම්මො ලොකුත්තරස්ස අනන්තර-. ගොත්රභු මග්ගස්ස වොදානං මග්ගස්ස-. අනුලොමං ඵලසමාපත්තියා-. නිරොධා වුට්ඨහන්තස්ස-. නෙවසඤ්ඤා,-. ඵලසමාපත්තියා අනන්තරපච්චයෙන පච්චයො.
ලොකුත්තරො ධම්මො ලොකුත්තරස්ස ධම්මස්ස අනන්තර-. පුරිමා පුරිමා ලොකුත්තරා ඛන්ධා පච්ඡි-. අනන්තරපච්ච-. මග්ගො ඵලස්ස ඵලං ඵලස්ස අනන්තර-. ලොකුත්තරො ධම්මො ලොකියස්ස අනන්තර-. ඵලං වුට්ඨානස්ස අනන්තරපච්ච-. ලොකියො ධම්මො ලොකියස්ස ධම්මස්ස සමනන්තරපච්ච-. සහජාතපච්ච-. (පඤ්ච පඤ්හා, ඝටනා නත්ථි)
අඤ්ඤමඤ්ඤපච්චයෙන පච්චයො, ද්වෙ-. නිස්සයපච්ච-. උපනිස්සයපච්ච-. ආරම්මණූ-. අනන්තරූ-. පකතූ-. පකතූප-. ලොකියං සද්ධං උපනිස්සාය දානං දෙති, විපස්සනං උප්පාදෙති, අභිඤ්ඤං-. සමාපත්තිං-. මානං ජප්පෙති, දිට්ඨිං ගණ්හාති, ලොකියං සීලං, සෙනාසනං උපනිස්සාය දානං දෙති, සඞ්ඝං භින්දති, ලොකියා සද්ධා-. සෙනාසනං ලොකියාය සද්ධාය කායිකස්ස-. දුක්ඛස්ස උපනිස්සය-. කුසලාකුසලං කම්මං විපාකස්ස උපනිස්සය-. ලොකියො ධම්මො ලොකුත්තරස්ස උපනිස්සය-. අනන්තරූ-. -පකතූ-. පකතූප-. පඨමස්ස මග්ගස්ස පරිකම්මං පඨමස්ස මග්ගස්ස උපනි-. චතුත්ථස්ස මග්ගස්ස-. ලොකුත්තරො ධම්මො ලොකුත්තර-. උපනි-. ආරම්මණූ-. අනන්තරූ-. පකතූ-. -පකතූප-. පඨමො මග්ගො දුතියස්ස උපනි-. තතියො මග්ගො චතුත්ථස්ස මග්ගස්ස-. ලොකුත්තරො ධම්මො ලොකියස්ස උපනි-. ආරම්මණූ-. අනන්තරූ-. පකතූ-. -පකතූප-. අරියා මග්ගං උපනිස්සාය අනුප්පන්නං සමාපත්තිං උප්පාදෙන්ති, උප්පන්නං සමාපජ්ජන්ති. සඞ්ඛාරෙ අනිච්චතො-. ඨානාඨාන කොසලස්ස උපනි-. ඵලසමාපත්ති-. කායිකස්ස සුඛස්ස උපනිස්සය-. ලොකියො ධම්මො ලොකියස්ස පුරෙජාත-. ආරම්මණ පුරෙ-. වත්ථුපුරෙ, ආරම්මණපුරෙ-. චක්ඛුං-. වත්ථුං අනිච්චතො-. දොමනස්සං-. දිබ්බෙන චක්ඛුනා දිබ්බාය සොතධාතුයා-. රූපායතනං චක්ඛු-. ඵොට්ඨබ්බායතනං කාය-. වත්ථුපුරෙ-. චක්ඛායතනං චක්ඛුවි-. කායායතනං කායවිඤ්ඤා-. වත්ථු ලොකියානං ඛන්ධානං පුරෙජාතපච්චයෙන පච්චයො.
ලොකියො ධම්මො ලොකුත්තරස්ස පුරෙජාත-. වත්ථු පුරෙජාතං- වත්ථු ලොකුත්තරානං ඛන්ධානං පුරෙජාත-. ලොකියො ධම්මො ලොකියස්ස පච්ඡාජාත-. පච්ඡාජාතා ලොකියා ඛන්ධා පුරෙජාතස්ස ඉමස්ස කායස්ස පච්ඡා-. ලොකුත්තරො ධම්මො ලොකියස්ස පච්ඡාජාත-. පච්ඡාජාතා ලොකුත්තරා ඛන්ධා පුරෙජාතස්ස ඉමස්ස පච්ඡා-. ලොකියො ධම්මො ලොකියස්ස ආසෙවන-. පුරිමා පුරිමා ලොකියා ඛන්ධා පච්ඡිමා පච්ඡිමා ආසෙවන-. අනුලොමං ගොත්රභුස්ස, අනුලොමං වොදානස්ස ආසෙවන-. ලොකියො ධම්මො ලොකුත්තරස්ස ආසෙවන-. ගොත්රභූ මග්ගස්ස වොදානං මග්ගස්ස ආසෙවන-. ලොකියො ධම්මො ලොකියස්ස ධම්මස්ස කම්මපච්ච-. සහජාතා, නානාඛණිකා, -සහජාතා ලොකියා චෙතනා සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමු-. කම්ම-. නානාඛණිකා ලොකියා චෙතනා විපාකානං ඛන්ධානං කටත්තා ච රූපානං කම්ම-. ලොකුත්තරො ධම්මො ලොකුත්තරස්ස ධම්මස්ස කම්ම-. සහජාතා, නානාඛණිකා, සහජාතා ලොකුත්තරා චෙතනා සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං කම්ම-. නානාඛණිකා ලොකුත්තරා චෙතනා විපාකානං ඛන්ධානං කම්ම-. ලොකුත්තරො ධම්මො ලොකියස්ස කම්ම-. ලොකුත්තරා චෙතනා චිත්තසමු-. කම්ම-. ලොකුත්තරො ධම්මො
ලොකියස්ස ච ලොකුත්තරස්ස ච කම්ම-. ලොකුත්තරා චෙතනා සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච කම්ම-. ලොකියො ධම්මො ලොකියස්ස විපාකපච්ච-. විපාකො ලොකියො එකො ඛන්ධො තිණ්ණන්නං ඛන්ධානං චිත්තසමු-. විපාකං-. ද්වෙ-. පටිසන්ධික්ඛණෙ ලොකුත්තරො ධම්මො ලොකුත්තරස්ස-. තීණි-. ලොකියො ධම්මො ලොකියස්ස ආහාර-. ලොකියා ආහාරා, සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච ආහාර-. පටිසන්ධි-. කබළීකාරො ආහාරො ඉමස්ස කායස්ස ආහාර-. ලොකුත්තරො ධම්මො ලොකුත්තරස්ස ආහාර-. තීණි, ලොකියො ධම්මො ලොකියස්ස ඉන්ද්රිය-. පටිසන්ධික්ඛණෙ කාතබ්බො. චක්ඛුන්ද්රියං චක්ඛුවි-. කායින්ද්රියං කායවි-. ඉන්ද්රියපච්ච-. රූපජීවිතින්ද්රියං කටත්තා-. ඉන්ද්රියපච්චයෙන පච්චයො.
ලොකුත්තරො ධම්මො ලොකුත්තරස්ස ඉන්ද්රිය- තීණි, ලොකියො ධම්මො ලොකියස්ස ඣානපච්ච-. එකං, ලොකුත්තරො තීණි, මග්ගපච්චයො-. ලොකියෙ එකං. ලොකුත්තරෙ තීණි, ලොකියො ධම්මො ලොකියස්ස ධම්මස්ස සම්පයුත්ත-. එකං, ලොකුත්තරො එකො ලොකියො ධම්මො ලොකියස්ස ධම්මස්ස විප්පයුත්ත-. සහජාතං, පුරෙජාතං, පච්ඡාජාතං, - සහජාතා ලොකියා ඛන්ධා චිත්තසමු-. විප්පයුත්ත, පටිසන්ධි-. ඛන්ධා වත්ථුස්ස විප්ප-. වත්ථු ඛන්ධානං විප්පයුත්ත-. පුරෙජාතං, චක්ඛායතනං චක්ඛුවි-. කායායතනං කායවිඤ්ඤා-. වත්ථු ලොකියානං ඛන්ධානං විප්ප-. පච්ඡාජාතා ලොකියා ඛන්ධා පුරෙජාතස්ස ඉමස්ස කායස්ස විප්පයුත්ත පච්චයෙන පච්චයො.
ලොකියො ධම්මා ලොකුත්තරස්ස විප්ප-. පුරෙජාතං-. වත්ථු ලොකුත්තරානං ඛන්ධානං විප්ප-. ලොකුත්තරො ධම්මො ලොකියස්ස විප්ප-. සහජාතං, පච්ඡාජාතං, සහජාතා ලොකුත්තරා ඛන්ධා චිත්තසමු-. විප්ප-. පච්ඡාජාතා ලොකුත්තරා ඛන්ධා පුරෙජාතස්ස ඉමස්ස කායස්ස විප්පයුත්ත පච්චයෙන පච්චයො.
ලොකියො ධම්මො ලොකියස්ස අත්ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං. පච්ඡාජාතං, ආහාරං, ඉන්ද්රියං, සහජාතො ලොකියො එකො ඛන්ධො තිණ්ණන්නං ඛන්ධානං චිත්තසමු-. යාව අසඤ්ඤසත්තා-. පුරෙජාතං, චක්ඛුං, වත්ථුං, (පුරෙජාත සදිසං.) වත්ථු ලොකියානං ඛන්ධානං අත්ථි-. පච්ඡාජාතා ලොකියා ඛන්ධා පුරෙජාතස්ස ඉමස්ස කායස්ස අත්ථි-. කබළීකාරො ආහාරො ඉමස්ස කායස්ස අත්ථි-. රූපජීවිතින්ද්රියං කටත්තා රූපානං අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො.
ලොකියො ධම්මො ලොකුත්තරස්ස අත්ථි-. පුරෙජාතං, වත්ථු ලොකුත්තරානං ඛන්ධානං අත්ථි-. ලොකුත්තරො ධම්මො ලොකුත්තරස්ස
අත්ථි-. ලොකුත්තරො එකො ඛන්ධො තිණ්ණන්නං ඛන්ධානං-. ද්වෙ-. ලොකුත්තරො ලොකුත්තරස්ස අත්ථි-, සහජාතං, පච්ඡාජාතං, - සහජාතා: ලොකුත්තරා ඛන්ධා චිත්තසමු-. අත්ථි-. පච්ඡාජාතා ලොකුත්තරා ඛන්ධා පුරෙජාතස්ස ඉමස්ස කායස්ස අත්ථි-. ලොකුත්තරො ධම්මො ලොකියස්ස ච ලොකුත්තරස්ස ච අත්ථි-, ලොකුත්තරො එකො ඛන්ධො තිණ්ණන්නං ඛන්ධානං චිත්තසමු-. අත්ථි-. ද්වෙ-. ලොකියො ච ලොකුත්තරො ච -. ලොකියස්ස අත්ථි-. සහජාතං, පච්ඡාජාතං, ආහාරං ඉන්ද්රියං, - සහජාතා ලොකුත්තරා ඛන්ධා ච මහාභූතා ච චිත්තසමු-. අත්ථි-. පච්ඡාජාතා ලොකුත්තරා ඛන්ධා ච කබළීකාරො ආහාරො ච ඉමස්ස කායස්ස අත්ථි, පච්ඡාජාතා ලොකුත්තරා ඛන්ධා ච රූපජීවිතින්ද්රියඤ්ච කටත්තා රූපානං අත්ථි-. ලොකියො ච ලොකුත්තරො ච ධම්මා ලොකුත්තරස්ස අත්ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං, සහජාතො ලොකුත්තරො එකො ඛන්ධො ච වත්ථුඤ්ච තිණ්ණන්නං ඛන්ධානං අත්ථි-. ද්වෙ-. නත්ථිපච්ච-. විගතපච්ච-. අවිගතපච්චයෙන පච්චයො.
හෙතුයා චත්තාරි, ආරම්මණෙ තීණි, අධිපතියා චත්තාරි, අනන්තරෙ චත්තාරි, සමනන්තරෙ චත්තාරි, සහජාතෙ පඤ්ච, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ ද්වෙ, නිස්සයෙ සත්ත, උපනිස්සයෙ චත්තාරි, පුරෙජාතෙ ද්වෙ, පච්ඡාජාතෙ ද්වෙ, ආසෙවනෙ ද්වෙ, කම්මෙ චත්තාරි, විපාකෙ චත්තාරි, ආහාරෙ චත්තාරි, ඉන්ද්රියෙ චත්තාරි, ඣානෙ චත්තාරි, මග්ගෙ චත්තාරි, සම්පයුත්තෙ ද්වෙ, විප්පයුත්තෙ තීණි, අත්ථියා සත්ත, නත්ථියා චත්තාරි, විගතෙ චත්තාරි, අවිගතෙ සත්ත.
අනුලොමං.
ලොකියො ධම්මො ලොකියස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්ච-. සහජාත පච්ච-. උපනිස්සයපච්ච-. පුරෙජාතපච්ච-. පච්ඡාජාතපච්ච-. කම්මපච්ච-. ආහාරපච්ච-. ඉන්ද්රියපච්ච-. ලොකියො ධම්මො ලොකුත්තරස්ස උපනිස්සයපච්ච-. පුරෙජාතපච්ච-. ලොකුත්තරො ධම්මො ලොකුත්තරස්ස ආරම්මණපච්ච-. සහජාතපච්ච-. උපනිස්සයපච්ච-. ලොකුත්තරො ලොකියස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්ච-. සහජාතපච්ච-. උපනිස්සයපච්ච-. පච්ඡාජාතපච්ච-. ලොකුත්තරො ධම්මො ලොකියස්ස ච ලොකුත්තරස්ස ච සහජාත පච්ච-. ලොකියො ච ලොකුත්තරො ච ලොකියස්ස සහජාතං-. පච්ඡාජාතං, ආහාරං, ඉන්ද්රියං-. ලොකියො ච ලොකුත්තරො ච ලොකුත්තරස්ස-. සහජාතං පුරෙජාතං.
න හෙතුයා සත්ත, (සංඛිත්තං.) න සමනන්තරෙ සත්ත, න සහජාතෙ පඤ්ච, න අඤ්ඤමඤ්ඤෙ පඤ්ච, න නිස්සයෙ පඤ්ච, න උපනිස්සයෙ සත්ත, න පුරෙජාතෙ ඡ, න පච්ඡාජාතෙ සත්ත, (සංඛිත්තං.) න මග්ගෙ
සත්ත. න සම්පයුත්තෙ පඤ්ච, න විප්පයුත්තෙ චත්තාරි, නො අත්ථියා චත්තාරි, නො නත්ථියා සත්ත, නො විගතෙ සත්ත, නො අවිගතෙ චත්තාරි.
පච්චනීයං.
හෙතුපච්චයා නාරම්මණෙ චත්තාරි, (සංඛිත්තං.) න සමනන්තරෙ චත්තාරි, න අඤ්ඤමඤ්ඤෙ ද්වෙ, න උපනිස්සයෙ චත්තාරි, (සංඛිත්තං.) න මග්ගෙ චත්තාරි, න සම්පයුත්තෙ ද්වෙ, න විප්පයුත්තෙ ද්වෙ, නො නත්ථියා චත්තාරි, නො විගතෙ චත්තාරි.
අනුලොමපච්චනීයං.
න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ තීණි, අධිපතියා චත්තාරි, (අනුලොම මාතිකා කාතබ්බා,) අවිගතෙ සත්ත.
පච්චනීයානුලොමං.
ලොකිය දුකං නිට්ඨිතං.
13. කෙනචි විඤ්ඤෙය්ය දුකං.
කෙනචි විඤ්ඤෙය්යං ධම්මං පටිච්ච කෙනචි විඤ්ඤෙය්යො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, කෙනචි විඤ්ඤෙය්යං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං, ද්වෙ-. පටිසන්ධික්ඛණෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච වත්ථු, වත්ථුං පටිච්ච ඛන්ධා, එකං මහාභූතං පටිච්ච තයො මහාභූතා, මහාභූතෙ පටිච්ච චිත්තසමු-. කටත්තා-. උපාදා-. කෙනචි විඤ්ඤෙය්යං ධම්මං-. කෙනචි විඤ්ඤෙය්යො ධම්මො-. හෙතු-. කෙනචි විඤ්ඤෙය්යං එකං ඛන්ධං පටිච්ච කෙනචි විඤ්ඤෙය්යා තයො ඛන්ධා-. චිත්තසමු-. ද්වෙ-. පටිසන්ධි-. ඛන්ධෙ පටිච්ච වත්ථු, වත්ථුං පටිච්ච ඛන්ධා-. එකං මහාභූතං-. මහාභූතෙ පටිච්ච චිත්තසමු-. කටත්තා-. උපාදා-. කෙනචි විඤ්ඤෙය්යං කෙනචි විඤ්ඤෙය්යො ච කෙනචි න විඤ්ඤෙය්යො ච-. හෙතු-. කෙනචි විඤ්ඤෙය්යං එකං ඛන්ධං පටිච්ච කෙනචි විඤ්ඤෙය්යා ච කෙනචි න විඤ්ඤෙය්යා ච තයො ඛන්ධා-. චිත්තසමු-. ද්වෙ-, පටිසන්ධි-. ඛන්ධෙ පටිච්ච වත්ථු, වත්ථුං පටිච්ච ඛන්ධා-. එකං මහාභූතං-. මහාභූතෙ පටිච්ච චිත්තසමු-. කටත්තා-. උපාදා-.
කෙනචි විඤ්ඤෙය්යං-. කෙනචි න විඤ්ඤෙය්යො ධම්මො-. හෙතු-. කෙනචි විඤ්ඤෙය්යං එකං ඛන්ධං පටිච්ච කෙනචි න විඤ්ඤෙය්යා තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං, ද්වෙ-. පටිසන්ධි-. ඛන්ධෙ පටිච්ච වත්ථු, වත්ථුං පටිච්ච ඛන්ධා, එකං මහාභූතං, මහාභූතෙ පටිච්ච චිත්තසමු-. කටත්තා-. උපාදා-, කෙනචි න විඤ්ඤෙය්යං කෙනචි විඤ්ඤෙය්යො
හෙතු-. කෙනචි න විඤ්ඤෙය්යං එකං ඛන්ධං පටිච්ච කෙනචි විඤ්ඤෙය්යා තයො ඛන්ධා චිත්තසමු-. ද්වෙ-, පටිසන්ධික්ඛණෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච වත්ථු, වත්ථුං පටිච්ච ඛන්ධා-. එකං මහාභූතං-. මහාභූතෙ පටිච්ච චිත්තසමු-. කටත්තා-. උපාදා-.
කෙනචි න විඤ්ඤෙය්යං-. කෙනචි විඤ්ඤෙය්යො ච කෙනචි න විඤ්ඤෙය්යො ච-. හෙතු-. කෙනචි න විඤ්ඤෙය්යං එකං ඛන්ධං පටිච්ච කෙනචි විඤ්ඤෙය්යා ච කෙනචි න විඤ්ඤෙය්යා ච තයො ඛන්ධා-. චිත්ත-. ද්වෙ-. පටිසන්ධි-. ඛන්ධෙ පටිච්ච වත්ථු, වත්ථුං පටිච්ච ඛන්ධා, එකං මහාභූතං මහාභූතෙ පටිච්ච චිත්තසමු-. කටත්තා-. උපාදා-. කෙනචි විඤ්ඤෙය්යඤ්ච කෙනචි න විඤ්ඤෙය්යඤ්ච-. කෙනචි විඤ්ඤෙය්යො හෙතු-. කෙනචි විඤ්ඤෙය්යඤ්ච කෙනචි න විඤ්ඤෙය්යඤ්ච එකං ඛන්ධං පටිච්ච කෙනචි විඤ්ඤෙය්යා තයො ඛන්ධා-. චිත්ත-. ද්වෙ-. පටිසන්ධි-. ඛන්ධෙ පටිච්ච වත්ථු, වත්ථුං පටිච්ච ඛන්ධා, එකං මහාභූතං-. මහාභූතෙ පටිච්ච චිත්තසමු-. කටත්තා-. උපාදා-. කෙනචි විඤ්ඤෙය්යඤ්ච කෙනචි න විඤ්ඤෙය්යඤ්ච-. කෙනචි න විඤ්ඤෙය්යො-. හෙතුං-. කෙනචි විඤ්ඤෙය්යඤ්ච කෙනචි න විඤ්ඤෙය්යඤ්ච එකං ඛන්ධං පටිච්ච කෙනිචි න විඤ්ඤෙය්යා තයො ඛන්ධා චිත්තසමු-. ද්වෙ-. පටිසන්ධි-. ඛන්ධෙ පටිච්ච වත්ථු, වත්ථුං පටිච්ච ඛන්ධා, එකං මහාභූතං, මහාභූතෙ පටිච්ච චිත්තසමු-. කටත්තා-. උපාදා-.
කෙනචි විඤ්ඤෙය්යඤ්ච කෙනචි න විඤ්ඤෙය්යඤ්ච-. කෙනචි විඤ්ඤෙය්යො ච කෙනචි න විඤ්ඤෙය්යො ච-. හෙතු-. කෙනචි විඤ්ඤෙය්යඤ්ච කෙනචි න විඤ්ඤෙය්යඤ්ච එකං ඛන්ධං පටිච්ච කෙනචි විඤ්ඤෙය්යා ච කෙනචි න විඤ්ඤෙය්යා ච තයො ඛන්ධා-. චිත්තසමු-. ද්වෙ-. පටිසන්ධි ඛන්ධෙ පටිච්ච වත්ථු-. වත්ථුං පටිච්ච ඛන්ධා, එකං මහාභූතං-. මහාභූතෙ පටිච්ච චිත්තසමු-. කටත්තා-. උපාදා-. රූපං-. (සංඛිත්තං.)
හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ නව, (සංඛිත්තං.) අවිගතෙ නව.
අනුලොමං.
න හෙතුයා නව, නාරම්මණෙ නව, (සංඛිත්තං.) නො විගතෙ නව, එවං චත්තාරි’පි ගණනා පරිපුණ්ණා. (සහජාතවාරො’පි පච්චයවාරො’පි නිස්සයවාරො’පි සංසට්ඨවාරො’පි සම්පයුත්තවාරො’පි එවං විත්ථාරෙතබ්බො. පච්චයවාරෙ වත්ථු ච පඤ්චායතනානි ච දස්සෙතබ්බානි. යථා යථා ලබ්භති, තං තං කාතබ්බං,) කෙනචි විඤ්ඤෙය්යො ධම්මො කෙනචි විඤ්ඤෙය්යස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්ච-. කෙනචි විඤ්ඤෙය්යා
හෙතු සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච-. හෙතු-. පටිසන්ධි-. (සංඛිත්තං.) හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ නව, (සංඛිත්තං.) අවිගතෙ නව.
අනුලොමං.
න හෙතුයා නව, නො විගතෙ නව,
පච්චනියං.
(එවං චත්තාරි’පි ගණනා පරිපුණ්ණා.)
කෙනචි විඤ්ඤෙය්ය දුකං නිට්ඨිතං.
14. ආසව දුකං
ආසවං ධම්මං පටිච්ච ආසවො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, කාමාසවං පටිච්ච දිට්ඨාසවො. අවිජ්ජාසවො, දිට්ඨාසවං පටිච්ච කාමාසවො අවිජ්ජාසවො, අවිජ්ජාසවං පටිච්ච කාමාසවො දිට්ඨාසවො, භවාසවං පටිච්ච අවිජ්ජාසවො, දිට්ඨාසවං පටිච්ච අවිජ්ජාසවො, (එකෙකම්පි චක්කං කාතබ්බං.) ආසවං ධම්මං පටිච්ච නො ආසවො ධම්මො-. හෙතු-. ආසවං පටිච්ච ආසවසම්පයුත්තකා ඛන්ධා චිත්තසමු-. ආසවං-. ආසවො ච න්වාසවො ච හෙතු-.
කාමාසවං පටිච්ච දිට්ඨාසවො අවිජ්ජාසවො සම්පයුත්තකා ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං-. (චක්කං.) නො ආසවං ධම්මං-. න්වාසවො-. හෙතු- න්වාසවං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, චිත්තසමු-, ද්වෙ-. පටිසන්ධි-. ඛන්ධෙ පටිච්ච වත්ථු, වත්ථුං පටිච්ච ඛන්ධා, එකං මහාභූතං-. මහාභූතෙ පටිච්ච චිත්තසමු-. කටත්තා-. උපාදා-. න්වාසවං ධම්මං-. ආසවො ධම්මො-. හෙතු-. න්වාසවෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච ආසවා-. න්වාසවං ධම්මං-. ආසවො ච න්වාසවො ච ධම්මා-. හෙතු-. න්වාසවං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා-. ආසවො ච චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං-. ද්වෙ.
ආසවඤ්ච න්වාසවඤ්ච ධම්මං-. ආසවො-. හෙතු-. කාමාසවඤ්ච සම්පයුත්තකෙ ච ඛන්ධෙ පටිච්ච දිට්ඨාසවො අවිජ්ජාසවො, (චක්කං,) ආසවඤ්ච න්වාසවඤ්ච-. න්වාසවො-. හෙතු-. න්වාසවං එකං ඛන්ධඤ්ච ආසවෙ ච පටිච්ච තයො ඛන්ධා, චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං. ද්වෙ. ආසවඤ්ච න්වාසවඤ්ච-. ආසවො ච න්වාසවො ච-. හෙතු-. න්වාසවං එකං ඛන්ධඤ්ච කාමාසවඤ්ච පටිච්ච තයො ඛන්ධා-. දිට්ඨාසවො අවිජ්ජාසවො-. චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච-. ද්වෙ-. (චක්කං, සංඛිත්තං.)
හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ නව, සබ්බත්ථ නව, විපාකෙ එකං, ආහාරෙ නව, අවිගතෙ නව.
අනුලොමං.
න්වාසවං ධම්මං-. න්වාසවො-. න හෙතු-. අහෙතුකං න්වාසවං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, චිත්තසමු-. ද්වෙ-. අහෙතුක පටිසන්ධි-. ඛන්ධෙ පටිච්ච වත්ථු, වත්ථුං පටිච්ච ඛන්ධා, එකං මහාභූතං-. (යාව අසඤ්ඤසත්තා,) න්වාසවං ධම්මං පටිච්ච ආසවො-. න හෙතු-. විචිකිච්ඡාසහගතෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච උද්ධච්ච සහගතෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච විචිකිච්ඡාසහගතො උද්ධච්ච සහගතො මොහො.
ආසවං ධම්මං-. න්වාසවො ධම්මො-. නාරම්මණ-. ආසවෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං-. න්වාසවං ධම්මං-. න්වාසවො නාරම්මණ-. න්වාසවෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච-. චිත්තසමුට්ඨානං, පටිසන්ධි-. ඛන්ධෙ පටිච්ච වත්ථු, එකං මහාභූතං, (යාව අසඤ්ඤසත්තා.) ආසවඤ්ච න්වාසවඤ්ච-. න්වාසවො ධම්මො-. නාරම්මණ-. ආසවෙ ච සම්පයුත්තකෙ ච ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තසමු-. (සංඛිත්තං.)
න හෙතුයා ද්වෙ, නාරම්මණෙ තීණි, නාධිපතියා නව, නානන්තරෙ තීණි, න සමනන්තරෙ තීණි, න අඤ්ඤමඤ්ඤෙ තීණි, න උපනිස්සයෙ තීණි, න පුරෙජාතෙ නව, න පච්ඡාජාතෙ නව, න ආසෙවනෙ නව, න කම්මෙ තීණි, න විපාකෙ නව, න ආහාරෙ එකං, න ඉන්ද්රියෙ එකං, න ඣානෙ එකං, න මග්ගෙ එකං, න සම්පයුත්තෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ නව, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි.
පච්චනීයං.
හෙතුපච්චයා නාරම්මණෙ තීණි, නාධිපතියා නව, නානන්තරෙ තීණි, න සමනන්තරෙ තීණි, න අඤ්ඤමඤ්ඤෙ තීණි. න උපනිස්සයෙ තීණි, න පුරෙජාතෙ නව, න පච්ඡාජාතෙ නව, නාසෙවනෙ නව, න කම්මෙ තීණි, න විපාකෙ නව, න සම්පයුත්තෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ නව, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි,
අනුලොමපච්චනීයං.
න හෙතු පච්චයා ආරම්මණෙ ද්වෙ, අනන්තරෙ ද්වෙ, විපාකෙ එකං, මග්ගෙ එකං, අවිගතෙ ද්වෙ.
පච්චනීයානුලොමං.
(සහජාතවාරො පටිච්චවාර සදිසො.)
ආසවං ධම්මං පච්චයා ආසවො ධම්මො-. හෙතුපච්ච-. ආසවමූලකං තීණි, (පටිච්ච සදිසා,) න්වාසවං ධම්මං පච්චයා න්වාසවො හෙතු, න්වාසවං එකං ඛන්ධං පච්චයා තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨා-. ද්වෙ-. - පටිසන්ධි-. ඛන්ධෙ පච්චයා වත්ථු, වත්ථුං පච්චයා ඛන්ධා, මහාභූතෙ පච්චයා චිත්තසමු-. -කටත්තා-. -උපාදා-. වත්ථුං පච්චයා න්වාසවා ඛන්ධා, න්වාසවං ධම්මං-. ආසවො හෙතු-. න්වාසවෙ ඛන්ධෙ පච්චයා ආසවා, වත්ථුං පච්චයා ආසවා, න්වාසවං ධම්මං-. ආසවො ච න්වාසවො ච හෙතු-. න්වාසවං එකං
ඛන්ධං පච්චයා තයො ඛන්ධා, ආසවො ච චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං-. ද්වෙ-. වත්ථුං පච්චයා ආසවා සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා, ආසවං ච න්වාසවං ච ධම්මං ආසවො හෙතු, කාමාසවං ච සම්පයුත්තකෙ ච ඛන්ධෙ පච්චයා දිට්ඨාසවො, අවිජ්ජාසවො, (චක්කං.)
කාමාසවං ච වත්ථුං ච පච්චයා දිට්ඨාසවො අවිජ්ජාසවො, (චක්කං.) ආසවං ච න්වාසවං ච න්වාසවො හෙතු-. න්වාසවං එකං ඛන්ධං ච අසාවෙ ච පච්චයා තයො ඛන්ධා චිත්තසමු-. ද්වෙ-. ආසවං ච වත්ථුඤ්ච පච්චයා න්වාසවා ඛන්ධා-. ආසවං ච න්වාසවං ච ධම්මං පච්චයා ආසවො ච න්වාසවො ච ධම්මා හෙතු-. න්වාසවං එකං ඛන්ධං ච කාමාසවං ච පච්චයා තයො ඛන්ධා-. දිට්ඨාසවො අවිජ්ජාසවො චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං-. ද්වෙ-. (චක්කං.) කාමාසවං ච වත්ථුං ච පච්චයා දිට්ඨාසවො අවිජ්ජාසවො, සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා, (චක්කං, සංඛිත්ත.)
හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා නව, (සංඛිත්තං.) විපාකෙ එකං අවිගතෙ නව.
අනුලොමං.
න්වාසවං ධම්මං පච්චයා නො ආසවො-. න හෙතු-. අහෙතුකං න්වාසවං එකං ඛන්ධං පච්චයා තයො ඛන්ධා චිත්තසමු-. ද්වෙ. අහෙතුක පටිසන්ධි-. (යාව අසඤ්ඤසත්තා,) චක්ඛායතනං පච්චයා චක්ඛුවිඤ්ඤාණං, කායායතනං පච්චයා කායවිඤ්ඤාණං, වත්ථුං පච්චයා අහෙතුකා න්වාසවා ඛන්ධා, න්වාසවං ධම්මං පච්චයා ආසවො න හෙතු, විචිකිච්ඡාසහගතෙ උද්ධච්චසහගතෙ ඛන්ධෙ ච වත්ථුං ච පච්චයා විචිකිච්ඡාසහගතො උද්ධච්චසහගතො මොහො.
න හෙතුයා ද්වෙ, නාරම්මණෙ තීණි, නාධිපතියා නව, න කම්මෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ නව, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි, (එවං ගණනා ගහෙතබ්බා. නිස්සයවාරො පච්චයවාර සදිසො.) ආසවං ධම්මං සංසට්ඨො ආසවො-. හෙතු-. කාමාසවං සංසට්ඨො දිට්ඨාසවො අවිජ්ජාසවො, (චක්කං, සංඛිත්තං.)
හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ නව, සබ්බත්ථ නව, විපාකෙ එකං, අවිගතෙ නව, න හෙතුයා ද්වෙ, නාධිපතියා නව, න පුරෙජාතෙ නව, න පච්ඡාජාතෙ නව, න ආසෙවනෙ නව, න කම්මෙ තීණි, න විපාකෙ නව, න ඣානෙ එකං, න මග්ගෙ එකං, න විප්පයුත්තෙ නව, (ගණනාපි සම්පයුත්තවාරොපි සංසට්ඨවාර සදිසො.)
ආසවො ධම්මො ආසවස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො, කාමාසවො දිට්ඨාසවස්ස අවිජ්ජාසවස්ස හෙතු පච්ච-. භවාසවො අවිජ්ජාසවස්ස හෙතු-. (චක්කං.) ආසවො ධම්මො න්වාසවස්ස හෙතු-. ආසවා හෙතු සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨා-. හෙතු-. ආසවො ධම්මො ආසවස්ස ච න්වාසවස්ස ච හෙතු-. කාමාසවො දිට්ඨාසවස්ස අවිජ්ජාසවස්ස සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං හෙතු-. න්වාසවො ධම්මො න්වාසවස්ස හෙතු-. න්වාසවා හෙතු සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං හෙතු-. පටිසන්ධි-. න්වාසවො ධම්මො අසාවස්ස හෙතු-. න්වාසවො හෙතු සම්පයුත්තකානං ආසවානං හෙතු, න්වාසවො ධම්මො ආසවස්ස ච න්වාසවස්ස ච හෙතු- න්වාසවා හෙතු සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං ආසවානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං හෙතු-. ආසවො ච න්වාසවො ච-. න්වාසවස්ස-. හෙතු-. ආසවා ච න්වාසවා ච හෙතු-. සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං හෙතුපච්චයෙන පච්චයො.
ආසවො ධම්මො ආසවස්ස ආරම්මණ පච්ච-. ආසවෙ ආරබ්භ ආසවා උප්පජ්ජන්ති, ආසවො ධම්මො න්වාසවස්ස ආරම්මණ-. ආසවෙ ආරබ්භ නො ආසවා ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති, ආසවො ධම්මො ආසවස්ස ච න්වාසවස්ස ච ආරම්මණ-. ආසවෙ ආරබ්භ ආසවා ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති න්වාසවො ධම්මො න්වාසවස්ස ආරම්මණ-. දානං-. සීලං-. උපොසථ-. ඣානං-. අරියා මග්ගා වුට්ඨහිත්වා-. මග්ගං පච්ච- ඵලං පච්ච-. නිබ්බානං පච්ච-. නිබ්බානං ගොත්රභුස්ස, වොදානස්ස, මග්ගස්ස, ඵලස්ස, ආවජ්ජනාය ආරම්මණ-. අරියා න්වාසවං පහීන කිලෙසං, වික්ඛම්භිත-. පුබ්බෙ-. චක්ඛුං, වත්ථුං, න්වාසවෙ ඛන්ධෙ අනිච්චතො-. දොමනස්සං උප්පජ්ජති, දිබ්බෙන චක්ඛුනා, දිබ්බාය සොත ධාතුයා-. චෙතොපරියඤාණෙන න්වාසව චිත්තසමඞ්ගිස්ස ආකාසානඤ්චායතනං, ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං, රූපායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤා-. ඵොට්ඨබ්බායතනං කාය-. න්වාසවා ඛන්ධා ඉද්ධිවිධ. චෙතො-. පුබ්බෙ-. යථා, අනාගතං-. ආවජ්ජනාය ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො.
න්වාසවො ධම්මො ආසවස්ස-. ආරම්මණ-. දානං දත්වා, තං අස්සාදෙති අභිනන්දති තං ආරබ්භ ආසවා උප්පජ්ජන්ති සීලං-. උපොසථ-. ඣානං-. චක්ඛුං, වත්ථුං, න්වාසවෙ ඛන්ධෙ අස්සාදෙති, අභිනන්දති, තං ආරබ්භ ආසවා උප්පජ්ජන්ති, න්වාසවො ධම්මො ආසවස්ස ච න්වාසවස්ස ච-. ආරම්මණ-. දානං දත්වා (දුතිය ගමනං.) න්වාසවෙ ඛන්ධෙ අස්සාදෙති, අභිනන්දති, තං ආරබ්භ ආසවා ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති ආසවො ච න්වාසවො ච-. න්වාසවස්ස-. ආරම්මණ-. ආසවෙ ච සම්පයුත්තකෙ ච ඛන්ධෙ ආරබ්භ-. ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති, ආසවො ච න්වාසවො ච-.
ආසවස්ස ආරම්මණ-. ආසවෙ ච සම්පයුත්තකෙ ච ඛන්ධෙ ආරබ්භ ආසවා ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති, ආසවො ධම්මො ආසවස්ස ධම්මස්ස අධිපති-. ආරම්මණාධිපති ආසවෙ ගරුං කත්වා ආසවා උප්පජ්ජන්ති, තීණි. (ආරම්මණ සදිසා.) (ගරුකාරම්මණා කාතබ්බා.) න්වාසවො ධම්මො න්වාසවස්ස අධිපති-. ආරම්මණාධිපති, සහජාතාධිපති, - ආරම්මණ-. දානං-. සීලං-. උපොසථ-. පුබ්බෙ-. අරියා මග්ගා-. ඵලං, නිබ්බානං, ගරුං-. නිබ්බානං ගොත්රභුස්ස, වොදානස්ස, මග්ගස්ස, ඵලස්ස අධිපති-. චක්ඛුං, වත්ථුං, න්වාසවෙ ඛන්ධෙ ගරුං කත්වා අස්සාදෙති, තං ගරුං කත්වා රාගො-. දිට්ඨි-. සහජාතාධිපති නො ආසවාධිපති සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමු-. අධිපතිපච්චයෙන පච්චයො.
න්වාසවො ධම්මො ආසවස්ස අධිපති-. ආරම්මණාධිපති, සහජාතාධිපති- -ආරම්මණා-. දානං-. න්වාසවෙ ඛන්ධෙ ගරුං කත්වා අස්සාදෙති. තං ගරුං කත්වා ආසවා උප්පජ්ජන්ති. සහජාතාධිපති න්වාසවා අධිපති සම්පයුත්තකානං ආසවානං අධිපති-. න්වාසවො ධම්මො ආසවස්ස ච න්වාසවස්ස ච-. අධිපති-. ආරම්මණාධිපති, සහජාතාධිපති, - ආරම්මණාධිපති: දානං. න්වාසවෙ ඛන්ධෙ ගරුං කත්වා අස්සාදෙති, අභිනන්දති, තං ගරුං කත්වා රාගො-. දිට්ඨි-. සහජාතාධිපති, න්වාසවාධිපති සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං ආසවානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච අධිපතිපච්චයෙන
ආසවො ච න්වාසවො ච ධම්මා ආසවස්ස-. අධිපති, ආරම්මණාධිපති ආසවෙ ච සම්පයුත්තකෙ ච ඛන්ධෙ ගරුං කත්වා ආසවා උප්පජ්ජන්ති, තීණි, ගරුකාරම්මණා ආසවො ධම්මො ආසවස්ස ධම්මස්ස අනන්තරපච්ච-. පුරිමා පුරිමා ආසවා පච්ඡිමානං පච්ඡිමානං ආසවානං අනන්තර-. ආසවො න්වාසවස්ස අනන්තර-. පුරිමා පුරිමා ආසවා පච්ඡිමානං පච්ඡිමානං න්වාසවානං ඛන්ධානං අනන්තර- ආසවා උට්ඨානස්ස අනන්තර-. ආසවො ආසවස්ස ච න්වාසවස්ස ච අනන්තර-. පුරිමා පුරිමා ආසවා පච්ඡිමානං පච්ඡිමානං ආසවානං සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං අනන්තර-.
න්වාසවො න්වාසවස්ස අනන්තර-. පුරිමා පුරිමා න්වාසවා ඛන්ධා පච්ඡිමානං පච්ඡිමානං-. අනුලොමං ගොත්රභුස්ස, ඵලසමාපත්තියා අනන්තර-. න්වාසවො ආසවස්ස අනන්තර-. පුරිමා පුරිමා නො ආසවා ඛන්ධා පච්ඡිමානං පච්ඡිමානං ආසවානං අනන්තර-. න්වාසවො ආසවස්ස ච න්වාසවස්ස ච අනන්තර-. පුරිමා පුරිමා න්වාසවා ඛන්ධා පච්ඡිමානං පච්ඡිමානං ආසවානං සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං අනන්තර-. ආසවො ච න්වාසවො ච ධම්මා ආසවස්ස අනන්තර, තීණි. ආසවො ආසවස්ස සමනන්තරපච්ච-. සහජාතපච්ච-. නව. අඤ්ඤමඤ්ඤපච්ච. නව. නිස්සයපච්ච-. නව. වත්ථු ච දස්සෙතබ්බං උපනිස්සයපච්ච-. ආරම්මණූ- අනන්තරූ-. පකතූ-. - පකතූපනිස්සයො: ආසවා ආසවානං උපනිස්සයපච්ච- තීණි-.
න්වාසවො ධම්මො න්වාසවස්ස උපනිස්සයපච්ච-. ආරම්මණූ-. අනන්තරූ- පකතූ-. -පකතූප-. සද්ධං උපනිස්සාය දානං දෙති, සමාපත්තිං උප්පාදෙති, මානං ජප්පෙති, දිට්ඨිං ගණ්හාති, සීලං, සෙනාසනං උපනිස්සාය දානං දෙති, සඞ්ඝං භින්දති. සද්ධා, සෙනාසනං සද්ධාය. ඵලසමාපත්තියා උපනි-. න්වාසවො ධම්මො ආසවස්ස උපනිස්සය-. ආරම්මණූ-. අනන්තරූ-. පකතූ-. -පකතූප-. සද්ධං උපනිස්සාය මානං ජප්පෙති, දිට්ඨිං ගණ්හාති, සීලං-. සඞ්ඝං භින්දති සද්ධා සෙනාසනං රාගස්ස පත්ථනාය උපනි-. න්වාසවො ආසවස්ස ච න්වාසවස්ස ච උපනිස්සය. ආරම්මණූ-. අනන්තරූ-. පකතූ-. පකතූප: සද්ධං උපනිස්සාය මානං ජප්පෙති, දිට්ඨිං ගණ්හාති, සීලං-. සෙනාසනං උප-. පාණං හනති, සඞ්ඝං භින්දති, සද්ධා සෙනාසනං රාගස්ස පත්ථනාය, උපනිස්සය-. ආසවො ච න්වාසවො ච ආසවස්ස ධම්මස්ස උපනි-. ආරම්මණූ-. අනන්තරූ-. පකතූ-. -පකතූප-. තීණි, න්වාසවො ධම්මො න්වාසවස්ස පුරෙජාත-. ආරම්මණපුරෙ-. වත්ථුපුරෙ-. -ආරම්මණපුරෙ-. චක්ඛුං වත්ථුං, (එවං විත්ථාරෙතබ්බං.) ඵොට්ඨබ්බායතනං කායවිඤ්ඤාණස්ස පුරෙජාත-. වත්ථුපුරෙ-. චක්ඛායතනං චක්ඛු-. කායායතනං කාය-, වත්ථු-. න්වාසවානං ඛන්ධානං පුරෙජාතපච්චයෙන පච්චයො.
න්වාසවො ආසවස්ස පුරෙජාත-. ආරම්මණපුරෙ-. වත්ථුපුරෙ-. ආරම්මණපුරෙ-. චක්ඛුං වත්ථුං අස්සාදෙති, තං ආරබ්භ ආසවා උප්පජ්ජන්ති. වත්ථුපුරෙ-. වත්ථු ආසවානං පුරෙජාත-. න්වාසවො ධම්මො ආසවස්ස ච න්වාසවස්ස ච පුරෙජාත-. ආරම්මණපුරෙ-. වත්ථුපුරෙ-. ආරම්මණපුරෙ-. චක්ඛුං අස්සාදෙති, තං ආරබ්භ ආසවසම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා උප්පජ්ජන්ති. වත්ථුපුරෙ-. වත්ථුං ආසවානඤ්ච ආසවසම්පයුත්ත කානඤ්ච ඛන්ධානං පුරෙජාතපච්චයෙන පච්චයො.
ආසවො ධම්මො න්වාසවස්ස ධම්මස්ස පච්ඡා-. පච්ඡාජාතා ආසවා පුරෙජාතස්ස ඉමස්සකායස්ස පච්ඡා-. න්වාසවො ධම්මො න්වාසවස්ස පච්ඡා-. පච්ඡාජාතා න්වාසවා ඛන්ධා පුරෙජාතස්ස පච්ඡා-. ආසවො ච න්වාසවො ච ධම්මා න්වාසවස්ස පච්ඡා-. පච්ඡාජාතා ආසවා ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා පුරෙජාතස්ස පච්ඡා-. ආසවො ධම්මො ආසවස්ස ධම්මස්ස ආසෙවනපච්ච-. නව. න්වාසවො ධම්මො න්වාසවස්ස කම්ම-. සහජාතා, නානාඛණිකා. - සහජාතා න්වාසවා චෙතනා සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමු-. කම්ම-. නානාඛණිකා න්වාසවා චෙතනා විපාකානං ඛන්ධානං කටත්තා ච රූපානං කම්ම-. න්වාසවො ආසවස්ස කම්ම-. න්වාසවා චෙතනා සම්පයුත්තකානං ආසවානං කම්ම-. න්වාසවො ආසවස්ස ච න්වාසවස්ස ච කම්ම-. න්වාසවා චෙතනා සම්පයුත්තකානං ආසවානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං කම්මපච්චයෙන පච්චයො.
න්වාසවො ධම්මො න්වාසවස්ස ධම්මස්ස-. විපාක-. එකං, ආහාර පච්ච-. න්වාසවා ආහාර සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමු-. ආහාර-. පටිසන්ධි-. කබළීකාරො ආහාරො ඉමස්ස-. න්වාසවො ධම්මො ආසවස්ස ආහාර-. න්වාසවා ආහාරා සම්පයුත්තකානං ආසවානං ආහාර පච්ච-. න්වාසවො ආසවස්ස න්වාසවස්ස ච ආහාර-. න්වාසවා ආහාරා සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං ආසවානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං ආහාර-.
න්වාසවො න්වාසවස්ස ඉන්ද්රියපච්ච-. න්වාසවා ඉන්ද්රියා සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමු-. ඉන්ද්රිය-. පටිසන්ධි-. චක්ඛුන්ද්රියං චක්ඛුවි-. කායින්ද්රියං කායවි-. රූපජීවිතින්ද්රියං කටත්තා-. තීණි, ඣාන පච්ච-. තීණි මග්ගපච්ච-. නව. සම්පයුත්ත පච්ච-. නව. ආසවො න්වාසවස්ස ධම්මස්ස විප්පයුත්ත පච්ච-. සහජාතං, පච්ඡාජාතං, - සහජාතා ආසවා චිත්තසමු-. විප්ප-. පච්ඡාජාතා ආසවා පුරෙජාතස්ස විප්ප-. න්වාසවො න්වාසවස්ස-. විප්ප-. සහජාතං, පුරෙජාතං පච්ඡාජාතං, සහජාතා න්වාසවා ඛන්ධා චිත්තසමු-. විප්ප-. පටිසන්ධි-. ඛන්ධා වත්ථුස්ස විප්ප-. වත්ථු ඛන්ධානං විප්ප-. පුරෙජාතං චක්ඛායතනං චක්ඛු-. කායායතනං කායවි-. වත්ථු න්වාසවානං ඛන්ධානං විප්ප-. පච්ඡාජාතා න්වාසවා ඛන්ධා පුරෙජාතස්ස ඉමස්ස-. විප්ප-. න්වාසවො ආසවස්ස විප්ප-. පුරෙජාතං වත්ථු, ආසවානං විප්ප-. න්වාසවො ආසවස්ස ච න්වාසවස්ස ච විප්පයුත්ත-. පුරෙජාත වත්ථු-. ආසවානං සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං විප්පයුත්ත-.
ආසවො ච න්වාසවො ච න්වාසවස්ස විප්පයුත්ත-. සහජාතං, පච්ඡාජාතං, - සහජාතා ආසවා ච සම්පයුත්තකා ච න්න්ධා චිත්තසමු-. විප්පයුත්ත-. පච්ඡාජාතා ආසවා ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා පුරෙජාතස්ස විප්පයුත්ත-. ආසවො ධම්මො ආසවස්ස අත්ථි. කාමාසවො දිට්ඨාසවස්ස අවිජ්ජාසවස්ස අත්ථි-. (චක්කං.) ආසවො න්වාසවස්ස අත්ථි-. සහජාතං, පච්ඡාජාතං, - සහජාතා ආසවා සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමු-. අත්ථි-, පච්ඡාජාතා ආසවා පුරෙජාතස්ස අත්ථි-. ආසවො ආසවස්ස ච, න්වාසවස්ස ච අත්ථි-. කාමාසවො දිට්ඨාසවස්ස අවිජ්ජාසවස්ස සම්පයුත්තකානං ච ඛන්ධානං චිත්තසමු-. අත්ථිපච්චයෙන පච්චයො.
න්වාසවො න්වාසවස්ස අත්ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං, පච්ඡාජාතං, ආහාරං, ඉන්ද්රියං, - සහජාතො න්වාසවො එකො ඛන්ධො තිණ්ණන්නං ඛන්ධානං-. (යාව අසඤ්ඤසත්තා) පුරෙජාතං චක්ඛුං වත්ථුං, අනිච්චතො-. දොමනස්සං-. දිබ්බෙන චක්ඛුනා-. දිබ්බාය සොතධාතුයා-. රූපායතනං චක්ඛුං ඵොට්ඨබ්බායතනං කාය-. චක්ඛු, කායායතනං-. වත්ථු න්වාසවානං ඛන්ධානං අත්ථි-. පච්ඡාජාතා න්වාසවා ඛන්ධා පුරෙජාතස්ස ඉමස්ස අත්ථි-. කබළීකාරො ආහාරො ඉමස්ස අත්ථි-. රූපජීවිතින්ද්රියං කටත්තා-. අත්ථි-. න්වාසවො ආසවස්ස අත්ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං, - සහජාතා න්වාසවා
ඛන්ධා ආසවානං අත්ථි-. පුරෙජාතං චක්ඛුං වත්ථුං අස්සාදෙති, අභිනන්දති, තං ආරබ්භ ආසවා උප්පජ්ජන්ති, වත්ථු ආසවානං අත්ථි-.
න්වාසවො ධම්මො ආසවස්ස ච න්වාසවස්ස ච අත්ථි-. සහජාතං පුරෙජාතං, සහජාතො න්වාසවො එකො ඛන්ධො තිණ්ණන්නං ඛන්ධානං ආසවානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං අත්ථි-. ද්වෙ. (චක්කං), ආසවො ච න්වාසවො ච ධම්මා ආසවස්ස අත්ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං, - සහජාතො කාමාසවො ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා දිට්ඨාසවස්ස අවිජ්ජාසවස්ස අත්ථි-. (චක්කං,) කාමාසවො ච වත්ථු ච දිට්ඨාසවස්ස අවිජ්ජාසවස්ස අත්ථි-. ආසවො ච න්වාසවො ච-. න්වාසවස්ස අත්ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං, පච්ඡාජාතං ආහාරං, ඉන්ද්රියං, - සහජාතො න්වාසවො එකො ඛන්ධො ආසවො ච තිණ්ණන්නං ඛන්ධානං චිත්තසමු-. අත්ථි-. සහජාතා ආසවා ච මහාභූතා ච චිත්තසමු-. අත්ථි-. ආසවා ච වත්ථු ච න්වාසවානං ඛන්ධානං අත්ථි-. පච්ඡාජාතා ආසවා ච කබළීකාරො ආහාරො ච ඉමස්ස අත්ථි-. පච්ඡාජාතා ආසවා ච රූපජීවිතින්ද්රියඤ්ච කටත්තා. අත්ථි-. ආසවො ච න්වාසවො, ච-. ආසවස්ස ච න්වාසවස්ස ච ධම්මස්ස අත්ථි. සහජාතං, පුරෙජාතං, - සහජාතො න්වාසවො එකො ඛන්ධො ච කාමාසවො ච තිණ්ණන්නං ඛන්ධානං දිට්ඨාසවස්ස, අවිජ්ජාසවස්ස චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං අත්ථි-. ද්වෙ-. (චක්කං) සහජාතො කාමාසවො ච වත්ථු ච දිට්ඨාසවස්ස අවිජ්ජාසවස්ස සම්පයුත්තකානඤ්ච ඛන්ධානං අත්ථි-. (චක්කං)
හෙතුයා සත්ත, ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා නව, අනන්තරෙ නව, සමනන්තරෙ නව, සහජාතෙ නව, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ නව, නිස්සයෙ නව, උපනිස්සයෙ නව, පුරෙජාතෙ තීණි, පච්ඡාජාතෙ තීණි, ආසෙවනෙ නව, කම්මෙ තීණි, විපාකෙ එකං, ආහාරෙ තීණි-. (සංඛිත්තං) මග්ගෙ නව, සම්පයුත්තෙ නව, විප්පයුත්තෙ පඤ්ච, අත්ථියා නව, නත්ථියා නව, විගතෙ නව, අවිගතෙ නව.
අනුලොමං නිට්ඨිතං.
ආසවො ධම්මො ආසවස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණ පච්ච-. සහජාත පච්ච-. උපනිස්සය පච්ච-. ආසවො ධම්මො න්වාසවස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණ පච්ච-. සහජාත පච්ච-. උපනිස්සය පච්ච-. පච්ඡාජාත පච්ච-. ආසවො ධම්මො ආසවස්ස ච න්වාසවස්ස ච ධම්මස්ස ආරම්මණ පච්ච-. සහජාත පච්ච-. උපනිස්සය පච්ච-. න්වාසවො ධම්මො න්වාසවස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණ පච්ච-. සහජාත පච්ච-. උපනිස්සය පච්ච-. පුරෙජාත පච්ච-. පච්ඡාජාත පච්ච-. කම්ම-. ආහාර-. ඉන්ද්රිය-. න්වාසවො ධම්මො ආසවස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණ පච්ච-. සහජාත පච්ච-. උපනිස්සය පච්ච-. පුරෙජාත පච්ච. න්වාසවො ධම්මො ආසවස්ස ච න්වාසවස්ස ච ධම්මස්ස ආරම්මණ පච්ච-. සහජාත පච්ච-. උපනිස්සය පච්ච-. පුරෙජාත පච්ච-. ආසවො ච
න්වාසවො ච ධම්මා ආසවස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්ච-. සහජාත පච්ච-. උපනිස්සයපච්ච-. ආසවො ච න්වාසවො ච ධම්මා න්වාසවස්ස ආරම්මණ-. සහජාත-. උපනිස්සය-. ආසවො ච න්වාසවො ච ධම්මා ආසවස්ස ච න්වාසවස්ස ච ධම්මස්ස ආරම්මණ-. සහජාත පච්ච-. උපනිස්සය පච්චයෙන පච්චයො.
න හෙතුයා නව, න ආරම්මණෙ නව, නාධිපතියා නව, සබ්බත්ථ නව, නො අවිගතෙ නව.
පච්චනීයං.
හෙතුපච්චයා නාරම්මණෙ සත්ත, නාධිපතියා සත්ත, නානන්තරෙ සත්ත, න සමනන්තරෙ සත්ත, න අඤ්ඤමඤ්ඤෙ තීණි, න උපනිස්සයෙ සත්ත, සබ්බත්ථ සත්ත, න මග්ගෙ සත්ත, න සම්පයුත්තෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ සත්ත, නො නත්ථියා සත්ත, නො විගතෙ සත්ත.
අනුලොමපච්චනීයං.
න හෙතු පච්චයා ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා නව. අනුලොම (පදා පරිපුණ්ණා.) අවිගතෙ නව.
පච්චනීයානුලොමං.
ආසව දුකං නිට්ඨිතං.
15. සාසව දුකං
සාසවං ධම්මං පටිච්ච සාසවො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතු පච්චයා, සාසවං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨා-. ද්වෙ-. පටිසන්ධි-. ඛන්ධෙ පටිච්ච වත්ථු, වත්ථුං පටිච්ච ඛන්ධා, එකං මහාභූතං, මහාභූතෙ පටිච්ච චිත්තසමු-. කටත්තා-. උපාදා-. අනාසවං ධම්මං පටිච්ච අනාසවො ධම්මො හෙතු-, අනාසවං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, ද්වෙ-. අනාසවං ධම්මං පටිච්ච සාසවො ධම්මො-. හෙතු, අනාසවෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තසමු-. අනාසවං ධම්මං පටිච්ච සාසවො ච අනාසවො ච.- හෙතු-. අනාසවං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං-. ද්වෙ-. සාසවඤ්ච අනාසවඤ්ච ධම්මං-. සාසවො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතු-. අනාසවෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං-. (යථා චූලන්තර දුකෙ ලොකිය දුකං, එවං කාතබ්බං, නින්නානාකරණං.)
සාසව දුකං නිට්ඨිතං.
16. ආසව සම්පයුත්ත දුකං.