සප්පටිඝං ධම්මං පච්චයා අප්පටිඝො ධම්මො-. ආරම්මණ-. චක්ඛායතනං පච්චයා චක්ඛුවිඤ්ඤාණං, කායායතනං පච්චයා කායවිඤ්ඤාණං, අප්පටිඝං-. ධම්මං අප්පටිඝො ධම්මො ආරම්මණ-. අප්පටිඝං එකං ඛන්ධං
පච්චයා තයො ඛන්ධා-. ද්වෙ-. පටිසන්ධි- වත්ථුං පච්චයා, අප්පටිඝා ඛන්ධ-. සප්පටිඝඤ්ච අප්පටිඝඤ්ච ධම්මං පච්චයා අප්පටිඝො ධම්මො-. ආරම්මණපච්චයා, චක්ඛුවිඤ්ඤාණසහගතං එකං ඛන්ධඤ්ච චක්ඛායතනඤ්ච පච්චයා තයො ඛන්ධා, කායවිඤ්ඤාණසහගතං එකං ඛන්ධඤ්ච කායායතනඤ්ච පච්චයා තයො ඛන්ධා, අධිපති පච්චයා, (සංඛිත්තං.) අවිගත පච්චයා.
හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ තීණි, අධිපතියා නව, අනන්තරෙ තීණි, සමනන්තරෙ තීණි, සහජාතෙ නව, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ ඡ, නිස්සයෙ නව, උපනිස්සයෙ තීණි, පුරෙජාතෙ තීණි, ආසෙවනෙ එකං, කම්මෙ නව, අවිගතෙ නව, (එවං පච්චනීය ගණනාපි. කාතබ්බා නිස්සයවාරොපි පච්චයවාර සදිසො. සංසට්ඨවාරොපි (සබ්බත්ථ) එකං, සංඛිත්තං. අවිගත පච්චයා, එකායෙව පඤ්හා, ද්වෙපි වාරා කාතබ්බා.)
අප්පටිඝො ධම්මො අප්පටිඝස්ස ධම්මස්ස හෙතු පච්චයෙන පච්චයො. අප්පටිඝා හෙතු සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං අප්පටිඝානඤ්ච චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච රූපානං හෙතු පච්චයෙන පච්චයො. පටිසන්ධි-. අප්පටිඝො ධම්මො සප්පටිඝස්ස ධම්මස්ස හෙතුපච්චයෙන පච්චයො, අප්පටිඝා හෙතු සප්පටිඝානං චිත්තසමුට්ඨා-. හෙතු-. පටිසන්ධි-. අප්පටිඝො ධම්මො සප්පටිඝස්ස ච අප්පටිඝස්ස ච ධම්මස්ස හෙතු-. අප්පටිඝා හෙතු-. සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං සප්පටිඝානඤ්ච අප්පටිඝානඤ්ච චිත්තසමු-. හෙතු-. පටිසන්ධි-. සප්පටිඝො ධම්මො අප්පටිඝස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණ පච්චයෙන පච්චයො, චක්ඛුං-. ඵොට්ඨබ්බෙ-. අනිච්චතො-. දොමනස්සං උප්පජ්ජති, දිබ්බෙන චක්ඛුනා රූපං-. දිබ්බාය සොතධාතුයා සද්දං-. රූපායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස, ඵොට්ඨබ්බායතනං කායවිඤ්ඤාණස්ස, සප්පටිඝා ඛන්ධා ඉද්ධිවිධ ඤාණස්ස, පුබ්බෙනිවාසානුස්සති ඤාණස්ස, අනාගතංස, ආවජ්ජනාය ආරම්මණ පච්චයෙන පච්චයො.
අප්පටිඝො ධම්මො අප්පටිඝස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණ-. දානං-. සීලං-. උපොසථ-. තං පච්චවෙක්ඛති, පුබ්බෙ සුචි-. ඣානා-. අරියා මග්ගා-. මග්ගං ඵලං පච්චවෙක්ඛති, නිබ්බානං ගොත්රභුස්ස වොදානස්ස මග්ගස්ස ඵලස්ස ආවජ්ජනාය ආරම්මණ පච්ච-. අරියා පහීනෙ-. වික්ඛම්හිත-. පුබ්බෙ-. වත්ථුං-. ඉත්ථින්ද්රියං, පුරිසින්ද්රියං, ජීවිතින්ද්රියං, ආපොධාතුං, කබළීකාරං ආහාරං අනිච්චතො-. දොමනස්සං-. චෙතොපරියඤාණෙන-. අප්පටිඝ චිත්තසමඞ්ගිස්ස චිත්තං ජානාති, ආකාසානඤ්චායතනං විඤ්ඤාණඤ්චා-. ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤා-. අප්පටිඝා ඛන්ධා ඉද්ධිවිධ-. චෙතො-. පුබ්බෙ-. යථාකම්මූ-. අනාගතං-. ආවජ්ජනාය ආරම්මණ-. පච්චයෙන පච්චයො.
සප්පටිඝො ධම්මො අප්පටිඝස්ස ධම්මස්ස අධිපති-. ආරම්මණාධිපති-. චක්ඛුං-. ඵොට්ඨබ්බෙ ගරුං කත්වා අස්සාදෙති, අභිනන්දති. තං ගරු. කත්වා රාගො-. දිට්ඨි උප්පජ්ජති, අප්පටිඝො ධම්මො අප්පටිඝස්ස අධිපති-. ආරම්මණාධිපති, සහජාතාධිපති, -ආරම්මණාධිපති දානං-. සීලං-. උපොසථ-. තං ගරුං කත්වා -පෙ- පුබ්බෙසු-. ඣානා-. අරියා මග්ගා වුට්ඨහිත්වා මග්ගං ගරුං කත්වා-. ඵලං ගරුං- කත්වා-. නිබ්බානං ගොත්රභුස්ස, වොදානස්ස, මග්ගස්ස, ඵලස්ස අධිපති-. වත්ථුං ඉත්ථින්ද්රියං, පුරිසින්ද්රියං, ජීවිතින්ද්රියං, ආපොධාතුං, කබළීකාරං ආහාරං, ගරුං කත්වා අස්සාදෙති, තං ගරුං කත්වා රාගො-. දිට්ඨි-. උප්පජ්ජති. සහජාතාධිපති අප්පටිඝාධිපති සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං අප්පටිඝානඤ්ච චිත්තසමුට්ඨානානං රූපානං අධිපති-. පච්චයෙන පච්චයො.
අප්පටිඝො ධම්මො සප්පටිඝස්ස-. අධිපති-. සහජාතාධිපති අප්පටිඝාධිපති සප්පටිඝානං චිත්තසමුට්ඨා-. අධිපති-. අප්පටිඝො සප්පටිඝස්ස ච අප්පටිඝස්ස ච අධිපති-. සහජාතාධිපති අප්පටිඝාධිපති සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං සප්පටිඝානඤ්ච අප්පටිඝානඤ්ච චිත්තසමුට්ඨා-. අධිපති-. අප්පටිඝො අප්පටිඝස්ස ධම්මස්ස අනන්තර-. පුරිමා පුරිමා අප්පටිඝා ඛන්ධා ඵලසමාපත්තියා අනන්තර-. අප්පටිඝො ධම්මො අප්පටිඝස්ස ධම්මස්ස සමනන්තර-. සප්පටිඝො ධම්මො සප්පටිඝස්ස ධම්මස්ස සහජාත පච්චයෙන පච්චයො. නව-. අඤ්ඤමඤ්ඤ පච්ච-. ඡ. නිස්සය පච්ච-. නව-. සප්පටිඝො ධම්මො, අප්පටිඝස්ස ධම්මස්ස උපනිස්සය පච්චයෙන පච්චයො. ආරම්මණූ-. පකතූ-. පකතූපනිස්සයො: උතු-. භොජනං උපනිස්සාය දානං දෙති, සඞ්ඝං භින්දති, උතු සෙනාසනං,-. සද්ධාය ඵලසමාපත්තියා උපනිස්සය පච්චයෙන පච්චයො.
අප්පටිඝො අප්පටිඝස්ස උපනිස්සය-. ආරම්මණූ-. අනන්තරූ-. පකතූ-. පකතූප: සද්ධං උපනිස්සාය දානං දෙති-. දිට්ඨිං ගණ්හාති, සීලං-. කායිකං සුඛං කායිකං දුක්ඛං-. භොජනං උපනිස්සාය දානං දෙති. සඞ්ඝං භින්දති, සද්ධා-. භොජනං සද්ධාය ඵලසමාපත්තියා උපනිස්සය-. සප්පටිඝො ධම්මො අප්පටිඝස්ස පුරෙජාත-. ආරම්මණ පුරෙජාතං, වත්ථු පුරෙජාතං, ආරම්මණ-. චක්ඛුං, ඵොට්ඨබ්බෙ අනිච්චතො-. දොමනස්සං-. දිබ්බෙන චක්ඛුනා රූපං-. දිබ්බාය සොතධාතුයා සද්දං-. රූපායතනං චක්ඛුවි-. ඵොට්ඨබ්බායතනං කායවි-. වත්ථුපුරෙ-. චක්ඛායතනං චක්ඛු-. කායායතනං කාය-. පුරෙජාත-.
අප්පටිඝො අප්පටිඝස්ස පුරෙජාත-. ආරම්මණපුරෙ-. වත්ථුපුරෙ-. ආරම්මණපුරෙ-. වත්ථුං ඉත්ථින්ද්රියං පුරිසින්ද්රියං, ජීවිතින්ද්රියං, ආපොධාතුං කබළීකාරං ආහාරං-. අනිච්චතො-. දොමනස්සං-. වත්ථුපුරෙ වත්ථු-. අප්පටිඝානං ඛන්ධානං පුරෙජාත-. සප්පටිඝො ච අප්පටිඝො ච අප්පටිඝස්ස
පුරෙ-. ආරම්මණපුරෙ-. වත්ථුපුරෙ-. චක්ඛායතනඤ්ච වත්ථු ච ඵොට්ඨබ්බායතනඤ්ච වත්ථු ච-. අප්පටිඝානං ඛන්ධානං පුරෙ-.
අප්පටිඝො අප්පටිඝස්ස පච්ඡාජාත-. පච්ඡාජාතා අප්පටිඝා ඛන්ධා පුරෙජාතස්ස ඉමස්ස අප්පටිඝස්ස කායස්ස පච්ඡාජාත-. පච්ඡාජාතා අප්පටිඝා ඛන්ධා පුරෙජාතස්ස ඉමස්ස සප්පටිඝස්ස කායස්ස පච්ඡාජාත-. පච්ඡාජාතා අප්පටිඝා ඛන්ධා පුරෙජාතස්ස ඉමස්ස සප්පටිඝස්ස ච අප්පටිඝස්ස ච කායස්ස පච්ඡාජාත-. (ද්වින්නං පි මූලාකාතබ්බා,) අප්පටිඝො අප්පටිඝස්ස ආසෙවන-. පුරිමා පුරිමා අප්පටිඝා ඛන්ධා වොදානස්ස මග්ගස්ස ආසෙවන පච්ච-. අප්පටිඝො අප්පටිඝස්ස කම්ම පච්ච-. සහජාතා, නානාඛණිකා, - සහජාතා අප්පටිඝා චෙතනා සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං අප්පටිඝානඤ්ච චිත්තසමු-. කම්ම-. නානාඛණිකා අප්පටිඝචෙතනා විපාකානං ඛන්ධානං අප්පටිඝානඤ්ච කටත්තා-. කම්ම-.
අප්පටිඝො සප්පටිඝස්ස කම්මපච්ච-. සහජාතා, නානාඛණිකා, සහජාතා අප්පටිඝා-. අප්පටිඝො: සප්පටිඝස්ස ච අප්පටිඝස්ස ච කම්ම-. සහජාතා-. නානාඛණිකා-. අප්පටිඝො අප්පටිඝස්ස විපාකපච්ච-. විපාකො අප්පටිඝො-. තීණි. අප්පටිඝො අප්පටිඝස්ස ආහාර-. අප්පටිඝා ආහාරා සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං අප්පටිඝානඤ්ච චිත්තසමු, ආහාර, පටිසන්ධි-. කබළීකාරො ආහාරො ඉමස්ස අප්පටිඝස්ස කායස්ස ආහාර-. (අවස්සො ද්වෙපි පඤ්හා කාතබ්බා,) පටිසන්ධි-. කබළීකාරො ආහාරො (ද්වීසුපි කාතබ්බො අග්ගෙ.
අප්පටිඝො අප්පටිඝස්ස ඉන්ද්රියපච්චයෙන-. චක්ඛුන්ද්රියං, කායින්ද්රියං, කායවිඤ්ඤාණස්ස ඉන්ද්රියපච්ච-. අප්පටිඝො ධම්මො අප්පටිඝස්ස ඉන්ද්රිය- පච්ච-. තීණි. (තීසුපි ජීවිතින්ද්රියං අග්ගෙ කාතබ්බං.) සප්පටිඝො ච අප්පටිඝො ච-. අප්පටිඝස්ස ඉන්ද්රියපච්ච-. චක්ඛුන්ද්රියඤ්ච චක්ඛුවිඤ්ඤාණඤ්ච චක්ඛුවිඤ්ඤාණසහගතානං ඛන්ධානං ඉන්ද්රිය-. කායින්ද්රියඤ්ච කායවිඤ්ඤාණඤ්ච කායවිඤ්ඤාණ සහගතානං ඛන්ධානං ඉන්ද්රියපච්චයෙන පච්චයො. ඣාන පච්චයෙ තීණි, මග්ගපච්චයෙ තීණි, සම්පයුත්තපච්චයෙ එකං, සප්පටිඝො අප්පටිඝස්ස විප්පයුත්ත-. පුරෙජාතං චක්ඛායතනං චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස කායායතනං කායවිඤ්ඤාණස්ස විප්පයුත්ත-. අප්පටිඝො ධම්මො අප්පටිඝස්ස ධම්මස්ස විප්පයුත්ත-. සහජාතං, පුරෙජාතං, පච්ඡාජාතං, - සහජාතා අප්පටිඝා ඛන්ධා සප්පටිඝානං චිත්තසමු-. විප්පයුත්ත-. පටිසන්ධි-. ඛන්ධා වත්ථුස්ස, විප්පයුත්ත-. වත්ථු ඛන්ධානං විප්පයුත්ත-. පුරෙජාතං වත්ථු අප්පටිඝානං ඛන්ධානං විප්පයුත්ත-. පච්ඡාජාතා අප්පටිඝා ඛන්ධා පුරෙජාතස්ස ඉමස්ස අප්පටිඝස්ස කායස්ස විප්ප-. පච්චයෙන පච්චයො.
අප්පටිඝො සප්පටිඝස්ස විප්පයුත්ත-. සහජාතං, පච්ඡාජාතං, සහජාතා: අප්පටිඝා ඛන්ධා සප්පටිඝානං චිත්තසමු-. විප්ප-. පටිසන්ධි-. පච්ඡාජාතා අප්පටිඝා ඛන්ධා පුරෙජාතස්ස ඉමස්ස සප්පටිඝස්ස කායස්ස විප්ප-. අප්පටිඝො සප්පටිඝස්ස ච අප්පටිඝස්ස ච විප්පයුත්ත-. සහජාතං, පච්ඡාජාතං, - සහජාතා අප්පටිඝා ඛන්ධා සප්පටිඝානඤ්ච අප්පටිඝානඤ්ච චිත්තසමු-. විප්ප-. පටිසන්ධි-. පච්ඡාජාතා අප්පටිඝා ඛන්ධා පුරෙජාතස්ස ඉමස්ස සප්පටිඝස්ස ච අප්පටිඝස්ස ච කායස්ස විප්පයුත්ත-. අප්පටිඝා සප්පටිඝස්ස අත්ථි-. එකං. (පටිච්ච සදිසා, පඨමපඤ්හා.)
සප්පටිඝො අප්පටිඝස්ස අත්ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං, සහජාතා සප්පටිඝා මහාභූතා ආපොධාතුයා අත්ථි-. සප්පටිඝා මහාභූතා අප්පටිඝානං චිත්තසමු-. කටත්තා-. උපාදා-. අත්ථි-. ඵොට්ඨබ්බායතනං ඉත්ථින්ද්රියස්ස කබළීකාරස්ස ආහාරස්ස අත්ථි-. බාහිරං-. ආහාර-. උතු-. අසඤ්ඤ-. පුරෙජාතං. චක්ඛුං, ඵොට්ඨබ්බෙ අනිච්චතො-. දොමනස්සං. - දිබ්බෙන චක්ඛුනා-. දිබ්බාය සොත-. රූපායතනඤ්ච චක්ඛායතනඤ්ච චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස, ඵොට්ඨබ්බායතනඤ්ච කායායතනඤ්ච කායවිඤ්ඤාණස්ස අත්ථි පච්චයෙන පච්චයො.
අප්පටිඝො සප්පටිඝස්ස ච අප්පටිඝස්ස ච අත්ථි-. සප්පටිඝං එකං මහාභූතං ද්වින්නං මහාභූතානං ආපොධාතුයා ච අත්ථි-. (පටිච්ච සදිසං. යාව අසඤ්ඤසත්තා) අප්පටිඝො අප්පටිඝස්ස අත්ථි. සහජාතං, පුරෙජාතං. පච්ඡාජාතං, ආහාරං, ඉන්ද්රියං, සහජාතො අප්පටිඝො එකො ඛන්ධො තිණ්ණන්නං, යාව අසඤ්ඤසත්තා, පුරෙජාතං වත්ථුං, ඉත්ථින්ද්රියං, පුරිසින්ද්රියං. ජීවිතින්ද්රියං, ආපොධාතුං කබළීකාරං ආහාරං අනිච්චතො දොමනස්සං-. වත්ථු අප්පටිඝානං ඛන්ධානං අත්ථි-. පච්ඡාජාතා අප්පටිඝා ඛන්ධා පුරෙජාතස්ස ඉමස්ස අප්පටිඝස්ස කායස්ස අත්ථි-. කබළීකාරො ආහාරො ඉමස්ස අප්පටිඝස්ස කායස්ස අත්ථි-. රූපජීවිතින්ද්රියං අප්පටිඝානං කටත්තා අත්ථි. පච්චයෙන පච්චයො.
අප්පටිඝො සප්පටිඝස්ස අත්ථි-. සහජාතං, පච්ඡාජාතං, ආහාරං, ඉන්ද්රියං, සහජාතා අප්පටිඝා ඛන්ධා සප්පටිඝානං චිත්තසමු-. අත්ථි-. පටිසන්ධි- ආපොධාතු සප්පටිඝානං මහාභූතානං අත්ථි-. ආපොධාතු සප්පටිඝානං චිත්තසමු-. කටත්තා-. උපාදා-. අත්ථි-. අපොධාතු-. චක්ඛායතනස්ස ඵොට්ඨබ්බායතනස්ස අත්ථි-. බාහිරං-. ආහාර-. උතු-. අසඤ්ඤසත්තානං-. පච්ඡාජාතා අප්පටිඝා ඛන්ධා පුරෙජාතස්ස ඉමස්ස සප්පටිඝස්ස කායස්ස අත්ථි-. කබළීකාරො ආහාරො ඉමස්ස සප්පටිඝස්ස කායස්ස අත්ථි-. රූපජීවිතින්ද්රියං සප්පටිඝානං කටත්තා-. අත්ථි-.
අප්පටිඝො සප්පටිඝස්ස ච අප්පටිඝස්ස ච අත්ථි-. සහජාතං, පච්ඡාජාතං, ආහාරං, ඉන්ද්රියං, - සහජාතො අප්පටිඝො එකො ඛන්ධො
තිණ්ණන්නං ඛන්ධානං සප්පටිඝානඤ්ච අප්පටිඝානඤ්ච, (පටිච්ච සදිසං. යාව අසඤ්ඤසත්තා,) පච්ඡාජාතා අප්පටිඝා ඛන්ධා පුරෙජාතස්ස ඉමස්ස සප්පටිඝස්ස අප්පටිඝස්ස ච කායස්ස අත්ථි-. කබළීකාරො ආහාරො ඉමස්ස සප්පටිඝස්ස ච අප්පටිඝස්ස ච කායස්ස අත්ථි-. රූපජීවිතින්ද්රියං සප්පටිඝානඤ්ච කටත්තා රූපානං අත්ථි-. සප්පටිඝො ච අප්පටිඝො ච අප්පටිඝස්ස අත්ථි-. (පටිච්ච සදිසං, යාව අසඤ්ඤසත්තා)
සප්පටිඝො ච අප්පටිඝො ච-. අප්පටිඝස්ස අත්ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං, -සහජාතා අප්පටිඝා ඛන්ධා ච මහාභූතා ච අප්පටිඝානං චිත්ත-. (පටිච්ච සදිසං. යාව අසඤ්ඤසත්තා,) සහජාතො චක්ඛුවිඤ්ඤාණ සහගතො එකො ඛන්ධො ච චක්ඛායතනඤ්ච තිණ්ණන්නං ඛන්ධානං-. ද්වෙ. කායවිඤ්ඤාණ සහගතො එකො ඛන්ධො ච කායායතනඤ්ච තිණ්ණන්නං ඛන්ධානං අත්ථි-. ද්වෙ-. සප්පටිඝො ච අප්පටිඝො ච-. සප්පටිඝස්ස ච අප්පටිඝස්ස ච අත්ථි-. (පටිච්ච සදිසං.)
හෙතුයා තීණි, ආරම්මණෙ ද්වෙ, අධිපතියා චත්තාරි, අනන්තරෙ එකං, සමනන්තරෙ එකං, සහජාතෙ නව, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ ඡ, නිස්සයෙ නව, උපනිස්සයෙ ද්වෙ, පුරෙජාතෙ තීණි, පච්ඡාජාතෙ තීණි. ආසෙවනෙ එකං, කම්මෙ තීණි, විපාකෙ තීණි, ආහාරෙ තීණි. ඉන්ද්රියෙ පඤ්ච, ඣානෙ තීණි, මග්ගෙ තීණි, සම්පයුත්තෙ එකං, විප්පයුත්තෙ චත්තාරි, අත්ථියා නව, නත්ථියා එකං, විගතෙ එකං, අවිගතෙ නව, (එවං ගණෙතබ්බං.)
අනුලොමං.
සප්පටිඝො ධම්මො සප්පටිඝස්ස ධම්මස්ස සහජාතපච්චයෙන-. සප්පටිඝො ධම්මො අප්පටිඝස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්ච-. සහජාතපච්ච-. උපනිස්සයපච්ච-. පුරෙජාතපච්චයෙන පච්චයො. සප්පටිඝො ධම්මො සප්පටිඝස්ස ච අප්පටිඝස්ස ච සහජාතපච්ච-. අප්පටිඝො ධම්මො අප්පටිඝස්ස ධම්මස්ස ආරම්මණපච්ච-. සහජාතපච්ච-. උපනිස්සයපච්ච-. පුරෙජාතපච්ච-. පච්ඡාජාතපච්ච-. කම්ම-. ආහාර-. ඉන්ද්රිය-. අප්පටිඝො සප්පටිඝස්ස ධම්මස්ස සහජාතපච්ච-. පච්ඡාජාතපච්ච-. කම්ම-. ආහාර-. ඉන්ද්රිය-. අප්පටිඝො සප්පටිඝස්ස ච අප්පටිඝස්ස ච සහජාතපච්ච-. පච්ඡාජාතපච්ච-. කම්ම-. ආහාර-. ඉන්ද්රියපච්ච-. සප්පටිඝො ච අප්පටිඝො ච-. ධම්මා, සප්පටිඝස්ස ධම්මස්ස සහජාතපච්ච-. සප්පටිඝො ච අප්පටිඝො ච අප්පටිඝස්ස සහජාතං, පුරෙජාතං, සප්පටිඝො ච අප්පටිඝො ච ධම්මා සප්පටිඝස්ස ච අප්පටිඝස්ස ච ධම්මස්ස සහජාතපච්චයෙන පච්චයො.
න හෙතුයා නව, (සංඛිත්තං.) න සමනන්තරෙ නව, න සහජාතෙ චත්තාරි න අඤ්ඤමඤ්ඤෙ නව, න නිස්සයෙ චත්තාරි, න උපනිස්සයෙ
නව, න පුරෙජාතෙ නව, (සංඛිත්තං.) න සම්පයුත්තෙ නව, න විප්පයුත්තෙ නව, නො අත්ථියා චත්තාරි, නො නත්ථියා නව, නො විගතෙ නව, නො අවිගතෙ චත්තාරි.
පච්චනීයං.
හෙතුපච්චයා නාරම්මණෙ තීණි, (සංඛිත්තං.) න අනන්තරෙ තීණි, න සමනන්තරෙ තීණි, න අඤ්ඤමඤ්ඤෙ තීණි, න උපනිස්සයෙ තීණි, (සංඛිත්තං.) න සම්පයුත්තෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ එකං, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි.
අනුලොමපච්චනීයං.
න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ ද්වෙ, අධිපතියා චත්තාරි (අනුලොම මාතිකා ගහෙතබ්බා.) අවිගතෙ නව.
පච්චනීයානුලොමං.
සප්පටිඝ දුකං නිට්ඨිතං.
11 රූපී දුකං.
රූපිං ධම්මං පටිච්ච රූපී ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, එකං මහාභූතං පටිච්ච තයො මහාභූතා, ද්වෙ මහාභූතෙ පටිච්ච චිත්තසමු-. කටත්තා-. උපාදා-. රූපිං ධම්මං පටිච්ච අරූපී ධම්මො හෙතු-. පටිසන්ධික්ඛණෙ වත්ථුං පටිච්ච අරූපී ඛන්ධා-. රූපිං ධම්මං රූපී ච අරූපී ච ධම්මා හෙතු-. පටිසන්ධික්ඛණෙ වත්ථුං පටිච්ච අරූපී ඛන්ධා-. මහාභූතෙ පටිච්ච කටත්තා රූපං-. අරූපිං ධම්මං-. අරූපී ධම්මො-. හෙතු-. අරූපිං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා-. ද්වෙ-. පටිසන්ධි-. අරූපිං ධම්මං රූපී ධම්මො හෙතු-. අරූපී ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තසමු-. පටිසන්ධි-.
අරූපී ධම්මං-. රූපී ච අරූපී ච ධම්මා-. හෙතු-. අරූපිං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයොඛන්ධා චිත්තසමු-. ද්වෙ-. පටිසන්ධි-. රූපී ච අරූපී ච ධම්මං රූපී ධම්මො හෙතු-. අරූපී ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච චිත්තසමු-. පටිසන්ධික්ඛණෙ-. රූපිං ච අරූපිං ච-. අරූපී ධම්මො-. හෙතු-. පටිසන්ධික්ඛණෙ අරූපිං එකං-. ඛන්ධඤ්ච වත්ථුං ච පටිච්ච තයො ඛන්ධා-. ද්වෙ-. රූපිං ච අරූපිං ච ධම්මං-. රූපී ච අරූපී ච ධම්මා-. හෙතු- පටිසන්ධික්ඛණෙ-. අරූපිං එකං ඛන්ධඤ්ච වත්ථුං ච පටිච්ච තයො ඛන්ධා-. ද්වෙ-. අරූපී ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච කටත්තා-. (සංඛිත්තං)
හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ තීණි, අධිපතියා පඤ්ච, අනන්තරෙ තීණි, සමනන්තරෙ තීණි, සහජාතෙ නව, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ ඡ, නිස්සයෙ
නව, උපනිස්සයෙ තීණි, පුරෙජාතෙ එකං, ආසෙවනෙ එකං, කම්මෙ නව, විපාකෙ නව. ආහාරෙ නව, ඉන්ද්රියෙ නව. ඣානෙ නව, මග්ගෙ නව, සම්පයුත්තෙ තීණි, විප්පයුත්තෙ නව, අත්ථියා නව, නත්ථියා තීණි, විගතෙ තීණි, අවිගතෙ නව.
අනුලොමං.
රූපිං ධම්මං පටිච්ච රූපී ධම්මො උප්පජ්ජති න හෙතුපච්චයා, තීණි. අරූපිං ධම්මං-. අරූපී ධම්මො-. න හෙතු-. අහෙතුකං අරූපිං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා-. ද්වෙ-. අහෙතුක පටිසන්ධි-. විචිකිච්ඡාසහගතෙ උද්ධච්ච සහගතෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච විචිකිච්ඡාසහගතො උද්ධච්චසහගතො මොහො-. න හෙතු පච්චයා නව, පඤ්හා. (අහෙතුකන්ති නියාමෙතබ්බං.) න හෙතුයා නව, නාරම්මණෙ තීණි, නාධිපතියා නව, නානන්තරෙ තීණි, න සමනන්තරෙ තීණි, න අඤ්ඤමඤ්ඤෙ තීණි, න උපනිස්සයෙ තීණි, න පුරෙජාතෙ නව, න පච්ඡාජාතෙ නව, න ආසෙවනෙ නව, න කම්මෙ ද්වෙ, න විපාකෙ පඤ්ච, න ආහාරෙ එකං, න ඉන්ද්රියෙ එකං, න ඣානෙ ද්වෙ, න මග්ගෙ නව, න සම්පයුත්තෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ ද්වෙ, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි.
පච්චනීයං.
හෙතුපච්චයා නාරම්මණෙ තීණි, නාධිපතියා නව, න අනන්තරෙ තීණි, න සමනන්තරෙ තීණි, න අඤ්ඤමඤ්ඤෙ තීණි, න උපනිස්සයෙ තීණි, න පුරෙජාතෙ නව, න පච්ඡාජාතෙ නව, නාසෙවනෙ නව, න කම්මෙ එකං, න විපාකෙ පඤ්ච, න සම්පයුත්තෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ එකං, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි.
අනුලොමපච්චනීයං.
න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ තීණි, අනන්තරෙ තීණි, සමනන්තරෙ තීණි, සහජාතෙ නව, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ ඡ, නිස්සයෙ නව, උපනිස්සයෙ තීණි, පුරෙජාතෙ එකං, ආසෙවනෙ එකං, කම්මෙ නව, විපාකෙ නව, ආහාරෙ නව, ඉන්ද්රියෙ නව, ඣානෙ නව, මග්ගෙ එකං, සම්පයුත්තෙ තීණි, විප්පයුත්තෙ නව, අත්ථියා නව, නත්ථියා තීණි, විගතෙ තීණි, අවිගතෙ නව.
පච්චනීයානුලොමං.
(සහජාතවාරො’පි පටිච්චවාර සදිසො.)
රූපිං ධම්මං පච්චයා රූපී ධම්මො-. හෙතුපච්චයා, එකං මහාභූතං, (පටිච්ච සදිසං,) රූපිං ධම්මං පච්චයා අරූපී ධම්මො-. හෙතු-. වත්ථුං පච්චයා අරූපී ඛන්ධා, පටිසන්ධි-. රූපිං ධම්මං පච්චයා රූපී ච අරූපී ච-.
හෙතු-. වත්ථුං පච්චයා අරූපී ඛන්ධා, මහාභූතෙ පච්චයා චිත්තසමු-. පටිසන්ධි-. (එවං අවසෙසා පඤ්හා, පවත්ති පටිසන්ධි විභජිතබ්බා.)
රූපිං ධම්මං-. අරූපී ධම්මො-. ආරම්මණපච්චයා, චක්ඛායතනං පච්චයා චක්ඛුවිඤ්ඤාණං, කායායතනං පච්චයා කාය-. වත්ථුං පච්චයා අරූපී ඛන්ධා, පටිසන්ධි-. අරූපිං ධම්මං-. අරූපී ධම්මො-. ආරම්මණ-. අරූපිං එකං ඛන්ධං-. ද්වෙ-. රූපිං ච අරූපිං ච ධම්මං පච්චයා අරූපී ධම්මො-. ආරම්මණ-. චක්ඛුවිඤ්ඤාණ සහගතං එකං ඛන්ධඤ්ච චක්ඛායතනඤ්ච පච්චයා තයො ඛන්ධා, ද්වෙ-. කායවි-. අරූපිං එකං ඛන්ධඤ්ච වත්ථුං ච පච්චයා තයො ඛන්ධා-. ද්වෙ. (සංඛිත්තං.)
හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ තීණි, අධිපතියා නව, අනන්තරෙ තීණි, සමනන්තරෙ තීණි, සහජාතෙ නව, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ ඡ, නිස්සයෙ නව, උපනිස්සයෙ තීණි, පුරෙජාතෙ තීණි, ආසෙවනෙ තීණි, කම්මෙ නව, (සංඛිත්තං.) මග්ගෙ නව, සම්පයුත්තෙ තීණි, විප්පයුත්තෙ නව, අත්ථියා නව, නත්ථියා තීණි, විගතෙ තීණි, අවිගතෙ නව.
අනුලොමං.
රූපිං ධම්මං පච්චයා රූපී ධම්මො උප්පජ්ජති න හෙතුපච්ච-. එකං මහාභූතං-. අසඤ්ඤසත්තානං එකං මහාභූතං-. රූපිං ධම්මං පච්චයා අරූපී ධම්මො න හෙතු-. චක්ඛායතනං පච්චයා චක්ඛුවි-. කායායතනං කාය-. වත්ථුං පච්චයා අහෙතුකා අරූපී ඛන්ධා, අහෙතුකපටිසන්ධි-. වත්ථු පච්චයා විචිකිච්ඡාසහගතො උද්ධච්චසහගතො මොහො-. රූපිං ධම්මං-. රූපී ච අරූපී ච න හෙතු-. (පවත්ති පටිසන්ධි කාතබ්බා.)
අරූපිං ධම්මං-. අරූපී-. න හෙතු-. අහෙතුකං අරූපිං එකං ඛන්ධං-. පටිසන්ධි-. විචිකිච්ඡාසහගතෙ උද්ධච්චසහගතෙ ඛන්ධෙ පච්චයා විචිකිච්ඡාසහගතො උද්ධච්චසහගතො මොහො-. අරූපිං ධම්මං-. රූපී ධම්මො න හෙතු-. අරූපී ඛන්ධෙ පච්චයා චිත්තසමු-. පටිසන්ධි-. අරූපිං ධම්මං-. රූපී ච අරූපී ච-. න හෙතු-. අරූපිං එකං ඛන්ධං පච්චයා තයො ඛන්ධා චිත්තසමු-. ද්වෙ-. පටිසන්ධි-. රූපිං ච අරූපිං ච-. රූපී ධම්මො න හෙතු-. අරූපී ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පච්චයා චිත්තසමු-. පටිසන්ධි-. රූපිං ච අරූපිං ච-. අරූපී-. න හෙතු පච්චයා-. චක්ඛුවිඤ්ඤාණසහගතං එකං ඛන්ධඤ්ච චක්ඛායතනඤ්ච පච්චයා තයො ඛන්ධා-. ද්වෙ-. කායවිඤ්ඤාණ-. අරූපිං එකං ඛන්ධඤ්ච වත්ථුං ච පච්චයා තයො ඛන්ධා-. ද්වෙ-. පටිසන්ධි-. විචිකිච්ඡාසහගතෙ උද්ධච්චසහගතෙ ඛන්ධෙ ච වත්ථුං ච පච්චයා විචිකිච්ඡාසහගතො උද්ධච්චසහගතො මොහො-. රූපිං ච අරූපිං ච-. රූපී ච අරූපී ච-. න හෙතු-. අරූපිං එකං ඛන්ධඤ්ච වත්ථුං ච පච්චයා
අහෙතුකා තයො ඛන්ධා. - අරූපී ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පච්චයා චිත්තසමු-. පටිසන්ධික්ඛණෙ-.
න හෙතුයා නව, නාරම්මණෙ තීණි. නාධිපතියා නව, නානන්තරෙ තීණි, න සමනන්තරෙ තීණි, න අඤ්ඤමඤ්ඤෙ තීණි, න උපනිස්සයෙ තීණි, න පුරෙජාතෙ නව, න පච්ඡාජාතෙ නව, න ආසෙවනෙ නව, න කම්මෙ චත්තාරි, න විපාකෙ නව, න ආහාරෙ එකං, න ඉන්ද්රියෙ එකං, න ඣානෙ චත්තාරි, න මග්ගෙ නව, න සම්පයුත්තෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ ද්වෙ, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි.
පච්චනීයං.
හෙතු පච්චයා නාරම්මණෙ තීණි, (සංඛිත්තං.) (සබ්බෙ කාතබ්බා.) න කම්මෙ තීණි, න විපාකෙ නව, න සම්පයුත්තෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ එකං, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි.
අනුලොමපච්චනීයං.
න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ තීණි, (සබ්බෙ කාතබ්බා.) ඣානෙ නව, මග්ගෙ තීණි, (සංඛිත්තං.) අවිගතෙ නව.
පච්චනීයානුලොමං.
(නිස්සයවාරොපි පච්චයවාර සදිසො.)
අරූපිං ධම්මං සංසට්ඨො අරූපී ධම්මො හෙතු පච්ච-. අරූපිං එකං ඛන්ධං සංසට්ඨා තයො ඛන්ධා, ද්වෙ-. පටිසන්ධි-. හෙතුයා එකං, අවිගතෙ එකං, (එවං පච්චනියා තීණි, ගණනාපි සම්පයුත්තවාරෙපි සබ්බෙ කාතබ්බා.) (එකොයෙව පඤ්හො,) අරූපී ධම්මො, අරූපිස්ස හෙතු පච්ච-. අරූපී හෙතු සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං හෙතු-. පටිසන්ධි-. අරූපී ධම්මො රූපිස්ස හෙතු-. අරූපී හෙතු චිත්තසමුට්ඨානානං හෙතු-. පටිසන්ධි-. අරූපී ධම්මො රූපිස්ස ච අරූපිස්ස ච හෙතු-. අරූපී හෙතූ සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච හෙතු-. පටිසන්ධි-.
රූපී ධම්මො අරූපිස්ස ආරම්මණ පච්ච- චක්ඛුං, වත්ථුං, ඉත්ථින්ද්රියං, පුරිසින්ද්රියං, ජීවිතින්ද්රියං, ආපොධාතුං, කබළීකාරං ආහාරං, අනිච්චතො-. දොමනස්සං, උප්පජ්ජති. දිබ්බෙන චක්ඛුනා-. දිබ්බාය සොත-. රසායතනං චක්ඛුවි-. ඵොට්ඨබ්බායතනං කායවි-. රූපී ඛන්ධා ඉද්ධි-. පුබ්බෙ-. අනාගතං-. ආවජ්ජනාය ආරම්මණ. අරූපී ධම්මො අරූපිස්ස ආරම්මණ පච්ච-. දානං-. සීලං-. උපොසථං-. තං පච්ච-. පුබ්බෙසු-. ඣානා. අරියා මග්ගා-. ඵලං පච්ච-. නිබ්බානං ගොත්රභුස්ස වොදානස්ස මග්ගස්ස ඵලස්ස ආවජ්ජනාය, ආරම්මණ පච්ච-. අරියා පහීනකිලෙසං-. වික්ඛම්හිත-. පුබ්බෙ-. අරූපී ඛන්ධෙ අනිච්චතො-. දොමනස්සං-. චෙතොපරියඤාණෙන-.
අරූපී චිත්ත-. ආකාසානඤ්චායතනං නෙවසඤ්ඤා-. අරූපී ඛන්ධා ඉද්ධිවිධ-. චෙතො- පුබ්බෙ-. යථා-. අනාගතං-. ආවජ්ජනාය ආරම්මණ-.
රූපී ධම්මො අරූපිස්ස අධිපති-. ආරම්මණාධි-. චක්ඛුං කබළීකාරං ආහාරං ගරුං කත්වා අස්සාදෙති, තං ගරුං කත්වා රාගො-. දිට්ඨි උප්ප-. අරූපී ධම්මො අරූපිස්ස අධි-. ආරම්මණාධි-. සහජාතාධි-. ආරම්මණාධි-. දානං-. (සංඛිත්තං.) නිබ්බානං මග්ගස්ස ඵලස්ස අධි-. අරූපී ඛන්ධෙ ගරුං කත්වා අස්සාදෙති, රාගො-. දිට්ඨි උප්පජ්ජති. සහජාතාධිපති අරූපී අධිපති-. සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං අධි-. අරූපී රූපිස්ස අධි-. සහජාතාධිපති අරූපී අධිපති චිත්තසමු-. අධි-. අරූපී ධම්මො රූපිස්ස ච අරූපිස්ස ච අධි-. සහජාතාධිපති අරූපී අධිපති සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමු-. අධි-. පච්චයෙන පච්චයො.
අරූපී ධම්මො අරූපිස්ස අනන්තර-. පුරිමා පුරිමා අරූපී ඛන්ධා පච්ඡිමානං පච්ඡිමානං, ඵලසමාපත්තියා අනන්තර පච්ච-. සමනන්තර පච්ච-. සහජාත පච්චයෙ සත්ත, (ඉහඝටනා නත්ථි,) අඤ්ඤමඤ්ඤ පච්චයෙ ඡ, (නිස්සය පච්චයෙ සත්ත පඤ්හා, ඉහඝටනා නත්ථි,) රූපී ධම්මො අරූපිස්ස උපනිස්සය පච්ච-. ආරම්මණූ-. පකතූ-. පකතූප-. උතුං-. භොජනං, සෙනාසනං උපනිස්සාය, දානං දෙති-. සඞ්ඝං භින්දති උතු භොජනං සෙනාසනං සද්ධාය ඵලසමාපත්තියා, උපනිස්සය-. අරූපී ධම්මො අරූපිස්ස උපනිස්සය-. ආරම්මණූ-. අනන්තරූ-. පකතූ-. පකතූප-. සද්ධං උපනිස්සාය දානං-. සීලං-. කායිකං දුක්ඛං, උපනිස්සාය දානං දෙති, සඞ්ඝං භින්දති, සද්ධා-. කායිකං දුක්ඛං, සද්ධාය ඵලසමාපත්තියා උපනිස්සය-. පච්චයෙන පච්චයො.
රූපී ධම්මො අරූපිස්ස පුරෙ-. ආරම්මණ පුරෙ-. වත්ථුපුරෙ-. ආරම්මණ-. චක්ඛුං වත්ථුං, කබළීකාරං ආහාරං, අනිච්චතො-. දොමනස්සං, උප්පජ්ජති, දිබ්බෙන චක්ඛුනා රූපං-. දිබ්බාය සොතධාතුයා සද්දං-. රූපායතනං චක්ඛුවි-. ඵොට්ඨබ්බායතනං කායවි-. වත්ථුපුරෙ-. චක්ඛායතනං චක්ඛුවි-. කායායතනං කායවිඤ්ඤාණ-. වත්ථු අරූපීනං ඛන්ධානං පුරෙජාත-. අරූපී ධම්මො රූපිස්ස ධම්මස්ස පච්ඡාජාත-. පච්ඡාජාතා රූපී ඛන්ධා පුරෙජාතස්ස ඉමස්ස කායස්ස පච්ඡා-. අරූපී ධම්මො අරූපිස්ස ආසෙවන-. පුරිමා පුරිමා -. පච්ඡිමානං පච්ඡිමානං-.
අරූපී-. අරූපිස්ස කම්ම-. සහජාතා, නානාඛණිකා, - සහජාතා අරූපී චෙතනා සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං කම්ම-. නානාඛණිකා අරූපී චෙතනා විපාකානං ඛන්ධානං කම්ම-. අරූපී- රූපිස්ස කම්ම-. සහජාතා, නානාඛණිකා, -සහජාතා අරූපී චෙතනා චිත්තසමු-. කම්ම-. නානාඛණිකා, අරූපී චෙතනා කටත්තා-. කම්ම-. අරූපී ධම්මො රූපිස්ස ච
අරූපිස්ස ච කම්ම-. සහජාතා, නානාඛණිකා, - සහජාතා අරූපී චෙතනා සම්පයුත්තකානං ඛන්ධානං චිත්තසමු-. කම්ම-. නානාඛණිකා අරූපී චෙතනා විපාකානං ඛන්ධානං කටත්තා ච කම්ම-. අරූපී ධම්මො අරූපිස්ස විපාක පච්ච-. තීණි. රූපී ධම්මො රූපිස්ස ආහාර පච්ච-. කබළීකාරො ආහාරො ඉමස්ස කායස්ස ආහාර පච්ච-. අරූපී ධම්මො අරූපිස්ස ආහාර පච්ච-. තීණි. රූපී ධම්මො රූපිස්ස ඉන්ද්රිය පච්ච-. රූපජීවිතින්ද්රියං කටත්තා රූපානං ඉන්ද්රිය පච්ච-. රූපී ධම්මො අරූපිස්ස ඉන්ද්රිය-. චක්ඛුන්ද්රියං, කායින්ද්රියං, කායවි-. ඉන්ද්රිය, අරූපී ධම්මො අරූපිස්ස ඉන්ද්රිය පච්ච-. තීණි, රූපී ච අරූපී ච අරූපිස්ස ඉන්ද්රිය-. චක්ඛුන්ද්රියඤ්ච චක්ඛුවිඤ්ඤාණඤ්ච චක්ඛුවිඤ්ඤාණ සහගතානං ඛන්ධානං ඉන්ද්රිය-. කායින්ද්රියඤ්ච-. අරූපී ධම්මො අරූපිස්ස ඣාන පච්ච-. තීණි, මග්ග පච්ච-. තීණි, සම්පයුත්ත පච්ච-. එකං.
රූපී ධම්මො අරූපිස්ස විප්පයුත්ත-. සහජාතං පුරෙජාතං, සහජාතං පටිසන්ධි-. වත්ථු-. අරූපීනං ඛන්ධානං විප්ප-. පුරෙජාතං චක්ඛායතනං චක්ඛුවි-. කායායතනං කායවිඤ්ඤාණ-. න වත්ථු අරූපීනං ඛන්ධානං විප්ප-. අරූපී ධම්මො රූපිස්ස විප්පයුත්ත-. සහජාතං, පච්ඡාජාතං,- සහජාත අරූපී ඛන්ධා චිත්තසමු- විප්ප-. පටිසන්ධික්ඛණෙ අරූපී ඛන්ධා කටත්තා-. විප්ප-. පච්ඡාජාතා අරූපී ඛන්ධා පුරෙජාතස්ස ඉමස්ස කායස්ස විප්ප-. පච්චයෙන පච්චයො.
රූපී ධම්මො රූපිස්ස ධම්මස්ස අත්ථි-. සහජාතං, ආහාරං, ඉන්ද්රියං, - සහජාතං එකං මහාභූතං, යාව අසඤ්ඤසත්තා, කබළීකාරො ආහාරො ඉමස්ස කායස්ස අත්ථි-. රූපජීවිතින්ද්රියං කටත්තා-. අත්ථි-. රූපී ධම්මො අරූපිස්ස අත්ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං-. සහජාතං-. පටිසන්ධික්ඛණෙ-. වත්ථු අරූපීනං ඛන්ධානං අත්ථි-. පුරෙජාතං චක්ඛුං කබළීකාරං ආහාරං අනිච්චතො-. දොමනස්සං-. දිබ්බෙන චක්ඛුනා-. දිබ්බාය සොතධාතුයා-. රූපායතනං චක්ඛුවි-. ඵොට්ඨබ්බායතනං කායවි-. චක්ඛායතනං චක්ඛුවි-. කායායතනං කායවිඤ්ඤාණ-. වත්ථු අරූපීනං ඛන්ධානං අත්ථි. අරූපී ධම්මො අරූපිස්ස ධම්මස්ස අත්ථි-. අරූපී එකො ඛන්ධො තිණ්ණන්නං-. ද්වෙ-. පටිසන්ධි-. අරූපී ධම්මො රූපිස්ස අත්ථි-. සහජාතං, පච්ඡාජාතං-. සහජාතා අරූපී ඛන්ධා චිත්තසමු-. පටිසන්ධි-. පච්ඡාජාතා අරූපී ඛන්ධා පුරෙජාතස්ස ඉමස්ස කායස්ස අත්ථි-. අරූපී ධම්මො රූපිස්ස ච අරූපිස්ස ච අත්ථි-. අරූපී එකො ඛන්ධො තිණ්ණන්නං ඛන්ධානං චිත්තසමුට්ඨානානඤ්ච අත්ථි-. ද්වෙ-. පටිසන්ධි-.
රූපී ච අරූපී ච ධම්මා රූපිස්ස අත්ථි-. සහජාතං, පච්ඡාජාතං, ආහාරං, ඉන්ද්රියං, සහජාතා අරූපී ඛන්ධා ච මහාභූතා ච චිත්තසමු-. අත්ථි. - පච්ඡාජාතා අරූපී ඛන්ධා ච කබළීකාරො ආහාරො ච ඉමස්ස
කායස්ස අත්ථි-. පච්ඡාජාතා අරූපී ඛන්ධා ච රූපජීවිතින්ද්රියඤ්ච කටත්තා රූපානං අත්ථි-. රූපී ච අරූපී ච ධම්මා අරූපිස්ස ධම්මස්ස අත්ථි-. සහජාතං, පුරෙජාතං, සහජාතො චක්ඛුවිඤ්ඤාණසහගතො එකො ඛන්ධො ච චක්ඛායතනඤ්ච තිණ්ණන්නං ඛන්ධානං අත්ථි-. ද්වෙ-. කායවිඤ්ඤාණසහගතො අරූපී එකො ඛන්ධො ච වත්ථු ච තිණ්ණන්නං ඛන්ධානං අත්ථි-. ද්වෙ-. පටිසන්ධික්ඛණෙ අරූපී එකො ඛන්ධො ච වත්ථු ච තිණ්ණන්නං-. ද්වෙ-. නත්ථිපච්ච-. විගතපච්ච-. අවිගතපච්ච-.
හෙතුයා තීණි, ආරම්මණෙ ද්වෙ, අධිපතියා චත්තාරි, අනන්තරෙ එකං, සමනන්තරෙ එකං, සහජාතෙ සත්ත, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ ඡ. නිස්සයෙ සත්ත, උපනිස්සයෙ ද්වෙ, පුරෙජාතෙ එකං, පච්ඡාජාතෙ එකං, ආසෙවනෙ එකං, කම්මෙ තීණි, විපාකෙ තීණි, ආහාරෙ චත්තාරි, ඉන්ද්රියෙ ඡ, ඣානෙ තීණි, මග්ගෙ තීණි, සම්පයුත්තෙ එකං, විප්පයුත්තෙ ද්වෙ, අත්ථියා සත්ත, නත්ථියා එකං, විගතෙ එකං, අවිගතෙ සත්ත.
අනුලොමං.
රූපී ධම්මො රූපිස්ස ධම්මස්ස සහජාතපච්ච-. ආහාරපච්ච-. ඉන්ද්රියපච්ච-. රූපී ධම්මො අරූපිස්ස ආරම්මණපච්ච-. සහජාතපච්ච-. උපනිස්සයපච්ච-. පුරෙජාතපච්ච-. අරූපී ධම්මො අරූපිස්ස ආරම්මණපච්ච-. සහජාතපච්ච-. උපනිස්සයපච්ච-. කම්ම-. අරූපී ධම්මො රූපිස්ස සහජාතපච්ච-. පච්ඡාජාතපච්ච-. කම්මපච්ච-. අරූපී ධම්මො රූපිස්ස ච අරූපිස්ස ච සහජාතපච්ච-. කම්ම-. රූපී ච අරූපී ච ධම්මා රූපිස්ස ධම්මස්ස සහජාතං, පච්ඡාජාතං, ආහාරං, ඉන්ද්රියං-. රූපී ච අරූපී ච ධම්මා අරූපිස්ස ධම්මස්ස සහජාතං, පුරෙජාතං.
න හෙතුයා සත්ත, න ආරම්මණෙ සත්ත, න අධිපතියා සත්ත, නානන්තරෙ සත්ත, න සමනන්තරෙ සත්ත, න සහජාතෙ ඡ, න අඤ්ඤමඤ්ඤෙ ඡ, න නිස්සයෙ ඡ, න උපනිස්සයෙ සත්ත, න පුරෙජාතෙ සත්ත, (සංඛිත්තං.) න මග්ගෙ සත්ත, න සම්පයුත්තෙ ඡ, න විප්පයුත්තෙ පඤ්ච, නො අත්ථියා චත්තාරි, නො නත්ථියා සත්ත, නො විගතෙ සත්ත, නො අවිගතෙ චත්තාරි.
පච්චනීයං.
හෙතුපච්චයා නාරම්මණෙ තීණි, නාධිපතියා තීණි, නානන්තරෙ තීණි, න සමනන්තරෙ තීණි, න අඤ්ඤමඤ්ඤෙ එකං, න උපනිස්සයෙ තීණි. සබ්බත්ථ තීණි. න සම්පයුත්තෙ එකං. න විප්පයුත්තෙ එකං. නො නත්ථියා තීණි, නො අවිගතෙ තීණි.
අනුලොමපච්චනියං.
න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ ද්වෙ, අධිපතියා චත්තාරි, (අනුලොම මාතිකා කාතබ්බා. අවිගතෙ සත්ත.)
පච්චනීයානුලොමං.
රූපීදුකං නිට්ඨිතං.
12. ලොකිය දුකං
ලොකියං ධම්මං පටිච්ච ලොකියො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, ලොකියං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං, ද්වෙ-. පටිසන්ධි-. ඛන්ධෙ පටිච්ච වත්ථු, වත්ථුං පටිච්ච ඛන්ධා, එකං මහාභූතං-. මහාභූතෙ පටිච්ච චිත්ත, කටත්තා, උපාදාරූපං, ලොකුත්තරං ධම්මං පටිච්ච ලොකුත්තරො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුප-. ලොකුත්තරං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, ද්වෙ-. ලොකුත්තරං ධම්මං පටිච්ච ලොකියො ධම්මො හෙතු, ලොකුත්තරෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තසමු-. ලොකුත්තරං ධම්මං ලොකියො ච ලොකුත්තරො ච ධම්මා හෙතු-. ලොකුත්තරං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, චිත්තසමු-. ද්වෙ-.
ලොකියඤ්ච ලොකුත්තරඤ්ච ධම්මං-. ලොකියො ධම්මො හෙතු-. ලොකුත්තරෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච චිත්තසමු-. (සංඛිත්තං.)
හෙතුයා පඤ්ච, ආරම්මණෙ ද්වෙ, අධිපතියා පඤ්ච, අනන්තරෙ ද්වෙ, සමනන්තරෙ ද්වෙ, සහජාතෙ පඤ්ච, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ ද්වෙ, නිස්සයෙ පඤ්ච, උපනිස්සයෙ ද්වෙ, පුරෙජාතෙ ද්වෙ, ආසෙවනෙ ද්වෙ, කම්මෙ පඤ්ච, විපාකෙ පඤ්ච, ආහාරෙ පඤ්ච, ඉන්ද්රියෙ පඤ්ච, ඣානෙ පඤ්ච, මග්ගෙ පඤ්ච, සම්පයුත්තෙ ද්වෙ, විප්පයුත්තෙ පඤ්ච, අත්ථියා පඤ්ච, නත්ථියා ද්වෙ, විගතෙ පඤ්ච, අවිගතෙ පඤ්ච.
අනුලොමං.
ලොකියං ධම්මං පටිච්ච ලොකියො ධම්මො උප්පජ්ජති න හෙතුපච්චයා, අහෙතුකං ලොකියං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා චිත්තසමු-. ද්වෙ-. අහෙතුක පටිසන්ධි-. (යාව අසඤ්ඤසත්තා,) විචිකිච්ඡාසහගතෙ උද්ධච්චසහගතෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච විචිකිච්ඡාසහගතො උද්ධච්චසහගතො මොහො. (සංඛිත්තං.)
න හෙතුයා එකං, නාරම්මණෙ තීණි, නාධිපතියා ද්වෙ, නානාන්තරෙ තීණි, සමනන්තරෙ තීණි, න අඤ්ඤමඤ්ඤෙ තීණි, න උපනිස්සයෙ තීණි, න පුරෙජාතෙ චත්තාරි, න පච්ඡාජාතෙ පඤ්ච.
නාසෙවනෙ පඤ්ච, (න ආසෙවනමූලකෙ ලොකුත්තරෙ සුද්ධකෙ අරූපෙ විපාකො තීණි, නියාමෙතබ්බං. අවසෙසා පකතිකායෙව.) න කම්මෙ ද්වෙ, න විපාකෙ පඤ්ච, නාහාරෙ එකං, න ඉන්ද්රියෙ එකං, න ඣානෙ එකං, න මග්ගෙ එකං, න සම්පයුත්තෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ ද්වෙ, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි.
පච්චනීයං.
හෙතුපච්චයා නාරම්මණෙ තීණි, නාධිපතියා ද්වෙ, න (අනන්තර පදාදි පච්චනීය සදිසා). න විපාකෙ පඤ්ච, න සම්පයුත්තෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ ද්වෙ, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි.
අනුලොමපච්චනීයං.
න හෙතුපච්චයා ආරම්මණෙ එකං, අනන්තරෙ එකං, (සංඛිත්තං) අවිගතෙ එකං.
පච්චනීයානුලොමං.
(සහජාතවාරො පටිච්චවාර සදිසො.)
ලොකියං ධම්මං පච්චයා ලොකියො ධම්මො-. හෙතු-. ලොකියං එකං ඛන්ධං පච්චයා-. (සංඛිත්තං.) එකං මහාභූතං-. මහාභූතෙ පච්චයා චිත්තසමු-. කටත්තා-. උපාදා-. වත්ථුං පච්චයා ලොකියා ඛන්ධා-. ලොකියං ධම්මං-. ලොකුත්තරො හෙතු-. වත්ථුං පච්චයා ලොකුත්තරා ඛන්ධා-. ලොකියං ධම්මං-. ලොකියො ච ලොකුත්තරො ච ධම්මා-. හෙතු-. වත්ථුං පච්චයා ලොකුත්තරා ඛන්ධා-. මහාභූතෙ පච්චයා චිත්තසමු-. ලොකුත්තරං ධම්මං-. ලොකුත්තරො හෙතු-. තීණි.
ලොකියඤ්ච ලොකුත්තරඤ්ච ධම්මං-. ලොකියො ධම්මො-. හෙතු-. ලොකුත්තරෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පච්චයා චිත්තසමු-. ලොකියඤ්ච ලොකුත්තරඤ්ච ධම්මං-. ලොකුත්තරො හෙතු-. ලොකුත්තරං එකං ඛන්ධඤ්ච වත්ථුං ච පච්චයා තයො ඛන්ධා-. ද්වෙ. ලොකියඤ්ච ලොකුත්තරඤ්ච ධම්මං-. ලොකියො ච ලොකුත්තරො ච -. හෙතු-. ලොකුත්තරං එකං ඛන්ධඤ්ච වත්ථුං ච පච්චයා තයො ඛන්ධා-. ද්වෙ. ලොකුත්තරෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පච්චයා චිත්තසමු-. (සංඛිත්තං.)
හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ චත්තාරි, අධිපතියා නව, අනන්තරෙ චත්තාරි, සමනන්තරෙ චත්තාරි, සහජාතෙ නව, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ චත්තාරි, නිස්සයෙ නව, උපනිස්සයෙ චත්තාරි, පුරෙජාතෙ චත්තාරි, ආසෙවනෙ චත්තාරි, කම්මෙ නව, විපාකෙ නව, (සංඛිත්තං) මග්ගෙ
නව, සම්පයුත්තෙ චත්තාරි, විප්පයුත්තෙ නව, අත්ථියා නව, නත්ථියා චත්තාරි, විගතෙ චත්තාරි, අවිගතෙ නව.
අනුලොමං.