ආසෙවන
55. කුසලං ධම්මං පටිච්ච කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති ආසෙවනපච්චයා: කුසලං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, තයො ඛන්ධෙ පටිච්ච එකො ඛන්ධො, ද්වෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා.
56. අකුසලං ධම්මං පටිච්ච අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති ආසෙවනපච්චයා: අකුසලං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, තයො ඛන්ධෙ පටිච්ච එකො ඛන්ධො, ද්වෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා.
57. අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති ආසෙවනපච්චයා: කිරියාබ්යාකතං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, තයො ඛන්ධෙ පටිච්ච එකො ඛන්ධො, ද්වෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා (11)
කම්ම
58-63. කුසලං ධම්මං පටිච්ච කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති කම්මපච්චයා: කුසලං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තීණි. අකුසලං ධම්මං පටිච්ච තීණි.
64. අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති කම්මපච්චයා: විපාකාබ්යාකතං කිරියාබ්යාකතං එකං ඛන්ධං පටිච්ච පටිසන්ධික්ඛණෙ එකං මහාභූතං පටිච්ච තයො මහාභූතා, මහාභූතෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං, කටත්තාරූපං, උපාදායරූපං අසඤ්ඤසත්තානං එකං මහාභූතං පටිච්ච තයො මහාභූතා, මහාභූතෙ පටිච්ච කටත්තාරූපං, උපාදාරූපං.
65. කුසලඤ්ච අබ්යාකඤ්ච ධම්මං පටිච්ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති කම්මපච්චයා: කුසලෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං
63. අකුසලඤ්ච අබ්යාකඤ්ච ධම්මං පටිච්ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති කම්මපච්චයා: අකුසලෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං (12)
විපාක
67. අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති විපාකපච්චයා: විපාකාබ්යාකතං එකං පටිච්ච තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං, තයො ඛන්ධෙ පටිච්ච එකො ඛන්ධො චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං, ද්වෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං, පටිසන්ධික්ඛණෙ විපාකාබ්යාකතං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා කටත්තා ච රූපං, තයො ඛන්ධෙ පටිච්ච එකො ඛන්ධො කටත්තා ච රූපං, ද්වෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා කටත්තා ච රූපං, ඛන්ධෙ පටිච්ච වත්ථු, වත්ථුං පටිච්ච ඛන්ධා. එකං මහාභූතං පටිච්ච තයො මහාභූතා, තයො මහාභූතෙ පටිච්ච එකං මහාභූතං, ද්වෙ මහාභූතෙ පටිච්ච ද්වෙ මහාභූතා, මහාභූතෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං, කටත්තාරූපං, උපාදාරූපං. (14)
ආහාර
68-73. කුසලං ධම්මං පටිච්ච කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති ආහාරපච්චයා: කුසලං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තීණි. අකුසලං ධම්මං පටිච්ච අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති ආහාරපච්චයා, අකුසලං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තීණි.
74. අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති ආහාරපච්චයා: විපාකාබ්යාකතං කිරියාබ්යාකතං එකං ඛන්ධං පටිච්ච. පටිසන්ධික්ඛණෙ එකං මහාභූතං පටිච්ච තයො මහාභූතා, මහාභූතෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං, කටත්තාරූපං, උපාදාරූපං ආහාරසමුට්ඨානං එකං මහාභූතං පටිච්ච මහාභූතෙ, උපාදාරූපං.
75. කුසලඤ්ච අබ්යාකඤ්ච ධම්මං පටිච්ච, අකුසලඤ්ච අබ්යාකතඤ්ච ධම්මං පටිච්ච, අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති ආහාරපච්චයා: අකුසලෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං (15)
ඉන්ද්රිය
76-81. කුසලං ධම්මං පටිච්ච කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති ඉන්ද්රියපච්චයා: කුසලං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තීණි, අකුසලං ධම්මං පටිච්ච තීණි.
84-85. අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච -පෙ- අසඤ්ඤසත්තානං එකං මහාභූතං පටිච්ච -පෙ- (ඉන්ද්රියපච්චයා කම්මපච්චය සදිසං) (16)
ඣාන, මග්ග
86-103. කුසලං ධම්මං පටිච්ච කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති ඣානපච්චයා -පෙ- මග්ගපච්චයා -පෙ- (ඣානපච්චයම්පි මග්ගපච්චයම්පි හෙතුපච්චයසදිසං) (17, 18).
සම්පයුත්ත
104-106. කුසලං ධම්මං පටිච්ච කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති සම්පයුත්තපච්චයා: කුසලං එකං ඛන්ධං පටිච්ච -පෙ- (සම්පයුත්තපච්චයං ආරම්මණපච්චයසදිසං) (19).
විප්පයුත්ත
107. කුසලං ධම්මං පටිච්ච කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති විප්පයුත්තපච්චයා; කුසලං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, තයො ඛන්ධෙ පටිච්ච එකො ඛන්ධො, ද්වෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා, වත්ථුං විප්පයුත්තපච්චයා.
108. කුසලං ධම්මං පටිච්ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති විප්පයුත්තපච්චයා: කුසලෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං ඛන්ධෙ විප්පයුත්තපච්චයා.
109. කුසලං ධම්මං පටිච්ච කුසලො ච අබ්යාකතො ච ධම්මා උප්පජ්ජන්ති විප්පයුත්තපච්චයා: කුසලං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං, තයො ඛන්ධෙ පටිච්ච එකො ඛන්ධො චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං, ද්වෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං, ඛන්ධා වත්ථුං විප්පයුත්තපච්චයා, චිත්තසමුට්ඨානං රූපං ඛන්ධෙ විප්පයුත්තපච්චයා.
110. අකුසලං ධම්මං පටිච්ච අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති විප්පයුත්තපච්චයා: අකුසලං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, තයො ඛන්ධෙ පටිච්ච එකො ඛන්ධො, ද්වෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා, වත්ථුං විප්පයුත්තපච්චයා.
111. අකුසලං ධම්මං පටිච්ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති විප්පයුත්තපච්චයා: අකුසලෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං, ඛන්ධෙ විප්පයුත්තපච්චයා.
112. අකුසලං ධම්මං පටිච්ච අකුසලො ච අබ්යාකතො ච ධම්මා උප්පජ්ජන්ති විප්පයුත්තපච්චයා: අකුසලං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං, තයො ඛන්ධෙ පටිච්ච එකො ඛන්ධො චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං, ද්වෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං, ඛන්ධා වත්ථුං විප්පයුත්තපච්චයා. චිත්තසමුට්ඨානං රූපං ඛන්ධෙ විප්පයුත්තපච්චයා.
113. අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති විප්පයුත්තපච්චයා: විපාකාබ්යාකතං කිරියාබ්යාකතං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං, තයො ඛන්ධෙ පටිච්ච එකො ඛන්ධෙ චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං, ද්වෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං, ඛන්ධා වත්ථුං විප්පයුත්තපච්චයා චිත්තසමුට්ඨානං රූපං ඛන්ධෙ විප්පයුත්තපච්චයා, පටිසන්ධික්ඛණෙ විපාකාබ්යාකතං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා කටත්තා ච රූපං, තයො ඛන්ධෙ පටිච්ච එකො ඛන්ධො කටත්තා ච රූපං, ද්වෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා කටත්තා ච රූපං{1}, ඛන්ධා වත්ථුං විප්පයුත්තපච්චයා, කටත්තා රූපං ඛන්ධෙ විප්පයුත්තපච්චයා. ඛන්ධෙ වත්ථු, වත්ථුං පටිච්ච ඛන්ධා, ඛන්ධා වත්ථුං විප්පයුත්තපච්චයා. වත්ථුං ඛන්ධෙ විප්පයුත්තපච්චයා. එකං මහාභූතං පටිච්ච තයො මහාභූතා, තයො මහාභූතෙ පටිච්ච එකං මහාභූතං, ද්වෙ මහාභූතෙ පටිච්ච ද්වෙ මහාභූතා, මහාභූතෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං, කටත්තා රූපං, උපාදාරූපං, ඛන්ධෙ විප්පයුත්තපච්චයා.
114. කුසලඤ්ච අබ්යාකඤ්ච ධම්මං පටිච්ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති විප්පයුත්තපච්චයා: කුසලෙ ඛන්ධ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං ඛන්ධෙ විප්පයුත්තපච්චයා.
115. අකුසලඤ්ච අබ්යාකඤ්ච ධම්මං පටිච්ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති විප්පයුත්තපච්චයා: අකුසලෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං ඛන්ධෙ විප්පයුත්තපච්චයා. (20)
අත්ථි
116-124. කුසලං ධම්මං පටිච්ච කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති අත්ථිපච්චයා: කුසලං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, සංඛිත්තං. (අත්ථිපච්චයං සහජාතපච්චයසදිසං) (21)
නත්ථි, විගත
125-130. කුසලං ධම්මං පටිච්ච කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති නත්ථි පච්චයා, විගතපච්චයා: (නත්ථිපච්චයම්පි විගතපච්චයම්පි ආරම්මණපච්චයසදිසං) (22, 23)
අවිගත
131-139. කුසලං ධම්මං පටිච්ච කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති අවිගතපච්චයා: කුසලං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, (අවිගතපච්චයං සහජාතපච්චයසදිසං. ) (24)
ඉමෙ තෙවීසති පච්චයා සජ්ඣායන්තෙන විත්ථාරෙතබ්බා.
ගණනා හෙතුමුලකා.
1-139. හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ තීණි, අධිපතියා නව, අනන්තරෙ තීණි, සමනන්තරෙ තීණි, සහජාතෙ නව, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ තීණි, නිස්සයෙ නව, උපනිස්සයෙ තීණි, පුරෙජාතෙ තීණි, ආසෙවනෙ තීණි, කම්මෙ නව, විපාකෙ එකං, ආහාරෙ නව, ඉන්ද්රියෙ නව, ඣානෙ නව, මග්ගෙ නව, සම්පයුත්තෙ තීණි, විප්පයුත්තෙ නව, අත්ථියා නව, නත්ථියා තීණි, විගතෙ තීණි, අවිගතෙ නව. (එකමූලකං).
1-130. හෙතුපච්චයා, ආරම්මණෙ තීණි, අධිපතියා නව, අනන්තරෙ තීණි, සමනන්තරෙ තීණි, සහජාතෙ නව, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ තීණි, නිස්සයෙ නව, උපනිස්සයෙ තීණි, පුරෙජාතෙ තීණි, ආසෙවනෙ තීණි, කම්මෙ නව, විපාකෙ එකං, ආහාරෙ නව, ඉන්ද්රියෙ නව, ඣානෙ නව, මග්ගෙ නව, සම්පයුත්තෙ තීණි, විප්පයුත්තෙ නව, අත්ථියා නව, නත්ථියා තීණි, විගතෙ තීණි, අවිගතෙ නව. (දුමූලකං).
1-61. හෙතුපච්චයා, අරම්මණපච්චයා, අධිපතියා තීණි, අනන්තරෙ තීණි, සමනන්තරෙ තීණි, සහජාතෙ තීණි, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ තීණි, නිස්සයෙ තීණි, උපනිස්සයෙ තීණි, පුරෙජාතෙ තීණි, ආසෙවනෙ තීණි, කම්මෙ තීණි, විපාකෙ එකං, ආහාරෙ තීණි, ඉන්ද්රියෙ තීණි, ඣානෙ තීණි, මග්ගෙ තීණි, සම්පයුත්තෙ තීණි, විප්පයුත්තෙ තීණි, අත්ථියා තීණි, නත්ථියා තීණි, විගතෙ තීණි, අවිගතෙ තීණි. (තිමූලකං).
1-27. හෙතුපච්චයා ආරම්මණපච්චයා අධිපතිපච්චයා අනන්තරපච්චයා සමනන්තරපච්චයා සහජාතපච්චයා අඤ්ඤමඤ්ඤපච්චයා නිස්සයපච්චයා
උපනිස්සයපච්චයා පුරෙජාතපච්චයා ආසෙවනපච්චයා කම්මෙ තීණි, ඣානෙ තීණි, මග්ගෙ තීණි, සම්පයුත්තෙ තීණි, විප්පයුත්තෙ තීණි, අත්ථියා තීණි, නත්ථියා තීණි, විගතෙ තීණි, අවිගතෙ තීණි. (ද්වාදසමූලකං).
1-3. හෙතුපච්චයා ආරම්මණපච්චයා -පෙ- ආසෙවනපච්චයා කම්මපච්චයා ආහාරපච්චයා ඉන්ද්රියපච්චයා ඣානපච්චයා මග්ගපච්චයා සම්පයුත්තපච්චයා විප්පයුත්තපච්චයා අත්ථි පච්චයා නත්ථිපච්චයා විගතපච්චයා අවිගතෙ තීණි (බාවීසමූලකං)
1-10. හෙතුපච්චයා ආරම්මණපච්චයා -පෙ- ආසෙවනපච්චයා කම්මපච්චයා විපාකපච්චයා ආහාරෙ එකං, ඉන්ද්රියෙ එකං, ඣානෙ එකං, මග්ගෙ එකං, සම්පයුත්තෙ එකං, විප්පයුත්තෙ එකං, අත්ථියා එකං, නත්ථියා එකං, විගතෙ එකං, අවිගතෙ එකං (තෙරසමූලකං)
1. හෙතුපච්චයා ආරම්මණපච්චයා -පෙ- පුරෙජාත පච්චයා කම්මපච්චයා විපාකපච්චයා ආහාරපච්චයා ඉන්ද්රියපච්චයා ඣානපච්චයා මග්ගපච්චයා සම්පයුත්තපච්චයා විප්පයුත්තපච්චයා අත්ථි පච්චයා නත්ථිපච්චයා විගතපච්චයා අවිගතෙ එකං (බාවීසමූලකං)
ගණනා හෙතුමූලකා නිට්ඨිතා.
ආරම්මණෙ ඨිතෙන සබ්බත්ථ තීණෙ’ච පඤ්හා: ආරම්මණපච්චයා හෙතුයා තීණි, අධිපතියා තීණි, -පෙ- අවිගතෙ තීණි.
අධිපතිපච්චයා හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ තීණි. -පෙ- අවිගතෙ නව.
අනන්තරපච්චයා සමනන්තරපච්චයා හෙතුයා තීණි. -පෙ- අවිගතෙ තීණි.
සහජාතපච්චයා හෙතුයා නව, -පෙ- අඤ්ඤමඤ්ඤපච්චයා හෙතුයා තීණි.
නිස්සයපච්චයා හෙතුයා නව. උපනිස්සයපච්චයා හෙතුයා තීණි. පුරෙජාතපච්චයා හෙතුයා තීණි.
ආසෙවන පච්චයා හෙතුයා තීණි, ආරම්මණෙ තීණි, අධිපතියා තීණි, අනන්තරෙ තීණි, සමනන්තරෙ තීණි, සහජාතෙ තීණි, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ තීණි, නිස්සයෙ තීණි, උපනිස්සයෙ තීණි, පුරෙජාතෙ තීණි, කම්මෙ තීණි, ආහාරෙ තීණි, ඉන්ද්රියෙ තීණි, ඣානෙ තීණි,
මග්ගෙ තීණි සම්පයුත්තෙ තීණි, විප්පයුත්තෙ තීණි, අත්ථියා තීණි, නත්ථියා තීණි, විගතෙ තීණි, අවිගතෙ තීණි, ආසෙවන මූලකෙ විපාකං නත්ථි.
කම්මපච්චයා හෙතුයා නව.
විපාකපච්චයා හෙතුයා එකං, ආරම්මණෙ එකං අධිපතියා එකං, අනන්තරෙ එකං, සමනන්තරෙ එකං සහජාතෙ එකං, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ එකං, නිස්සයෙ එකං, උපනිස්සයෙ එකං, පුරෙජාතෙ එකං, කම්මෙ එකං, ආහාරෙ එකං, ඉන්ද්රියෙ එකං, ඣානෙ එකං, මග්ගෙ එකං, සම්පයුත්තෙ එකං, විප්පයුත්තෙ එකං, අත්ථියා එකං, නත්ථියා එකං, විගතෙ එකං, අවිගතෙ එකං, විපාකමූලකෙ ආසෙවනං නත්ථි.
ආහාරපච්චයා හෙතුයා නව. ඉන්ද්රියපච්චයා හෙතුයා නව. ඣානපච්චයා හෙතුයා නව. මග්ගපච්චයා හෙතුයා නව. සම්පයුත්තපච්චයා හෙතුයා තීණි විප්පයුත්තපච්චයා හෙතුයා නව. අත්ථිපච්චයා හෙතුයා නව. නත්ථිපච්චයා හෙතුයා තීණි. විගතපච්චයා හෙතුයා තීණි.
අවිගතපච්චයා හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ තීණි, අධිපතියා නව, නත්ථියා තීණි, විගතෙ තීණි.
එකෙ’කං පච්චයං මූලකං කාතූන සජ්ඣායන්තෙන ගණෙතබ්බා’ති.
අනුලොමං.
පච්චනීයං
නහෙතු
1. අකුසලං ධම්මං පටිච්ච අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති නහෙතුපච්චයා: විචිකිච්ඡාසහගතෙ උද්ධච්චසහගතෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච විචිකිච්ඡාසහගතො උද්ධච්චසහගතො මොහො.
2. අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති නහෙතුපච්චයා: අහෙතුකං විපාකාබ්යාකතං කිරියාබ්යාකතං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං, තයො ඛන්ධෙ පටිච්ච එකො ඛන්ධො චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං, ද්වෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච
ද්වෙ ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං. අහෙතුකපටිසන්ධික්ඛණෙ විපාකාබ්යාකතං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා කටත්තා ච රූපං, තයො ඛන්ධෙ පටිච්ච එකො ඛන්ධො කටත්තා ච රූපං, ද්වෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා කටත්තා ච රූපං, ඛන්ධෙ පටිච්ච වත්ථු, වත්ථුං පටිච්ච ඛන්ධා. එකං මහාභූතං පටිච්ච තයො මහාභූතා, තයො මහාභූතෙ පටිච්ච එකං මහාභූතං, ද්වෙ මහාභූතෙ පටිච්ච ද්වෙ මහාභූතා, මහාභූතෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං කටත්තා රූපං, උපාදාරූපං{1}, බාහිරං ආහාරසමුට්ඨානං උතුසමුට්ඨානං අසඤ්ඤසත්තානං එකං මහාභූතං පටිච්ච තයො මහාභූතා, තයො මහාභූතෙ පටිච්ච එකං මහාභූතං, ද්වෙ මහාභූතෙ පටිච්ච ද්වෙ මහාභූතා, මහාභූතෙ පටිච්ච කටත්තාරූපං උපාදාරූපං{1}. (2.)
න ආරම්මණ
3. කුසලං ධම්මං පටිච්ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති නආරම්මණපච්චයා: කුසලෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං.
4. අකුසලං ධම්මං පටිච්ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති නආරම්මණපච්චයා: අකුසලෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං.
5. අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති නආරම්මණපච්චයා: විපාකාබ්යාකතෙ කිරියාබ්යාකතෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං, පටිසන්ධික්ඛණෙ විපාකාබ්යාකතෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච කටත්තා රූපං, ඛන්ධෙ පටිච්ච වත්ථු. එකං මහාභූතං පටිච්ච තයො මහාභූතා, තයො මහාභූතෙ පටිච්ච එකං මහාභූතං, ද්වෙ මහාභූතෙ පටිච්ච ද්වෙ මහාභූතා, මහාභූතෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං, කටත්තා රූපං උපාදාරූපං{1}, බාහිරං ආහාරසමුට්ඨානං උතුසමුට්ඨානං, අසඤ්ඤසත්තානං එකං මහාභූතං පටිච්ච තයො මහාභූතා, තයො මහාභූතෙ පටිච්ච එකං මහාභූතං, ද්වෙ මහාභූතෙ පටිච්ච ද්වෙ මහාභූතා, මහාභූතෙ පටිච්ච කටත්තා රූපං උපාදාරූපං{1}.
6. කුසලඤ්ච අබ්යාකතඤ්ච ධම්මං පටිච්ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති නආරම්මණපච්චයා: කුසලෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං.
7. අකුසලඤ්ච අබ්යාකතඤ්ච ධම්මං පටිච්ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති නආරම්මණපච්චයා: අකුසලෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං. (5)
නඅධිපති
8. කුසලං ධම්මං පටිච්ච කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති න අධිපතිපච්චායා: කුසලං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, තයො ඛන්ධෙ පටිච්ච එකො ඛන්ධො, ද්වෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා.
9. කුසලං ධම්මං පටිච්ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති න අධිපතිපච්චයා: කුසලෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං.
10. කුසලං ධම්මං පටිච්ච කුසලො ච අබ්යාකතො ච ධම්මා උප්පජ්ජන්ති නඅධිපතිපච්චයා: කුසලං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං, තයො ඛන්ධෙ පටිච්ච එකො ඛන්ධො චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං, තයො ඛන්ධෙ පටිච්ච එකො ඛන්ධො චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං, ද්වෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං.
11. අකුසලං ධම්මං පටිච්ච අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති න අධිපතිපච්චයා: අකුසලං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, තයො ඛන්ධෙ පටිච්ච එකො ඛන්ධො, ද්වෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා.
12. අකුසලං ධම්මං පටිච්ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති නඅධිපතිපච්චයා: අකුසලෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං.
13. අකුසලං ධම්මං පටිච්ච අකුසලො ච අබ්යාකතො ච ධම්මා උප්පජ්ජති නඅධිපතිපච්චයා: අකුසලං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං, තයො ඛන්ධෙ පටිච්ච එකො ඛන්ධො චිත්තමුට්ඨානඤ්ච රූපං, ද්වෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං.
14. අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති නඅධිපතිපච්චයා: විපාකාබ්යාකතං කිරියාබ්යාකතං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං, තයො ඛන්ධෙ පටිච්ච එකො ඛන්ධො චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං, ද්වෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං පටිසන්ධික්ඛණෙ විපාකාබ්යාකතං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා කටත්තා ච රූපං, තයො ඛන්ධෙ පටිච්ච එකො ඛන්ධො කටත්තා ච රූපං, ද්වෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා කටත්තා ච රූපං, ඛන්ධෙ පටිච්ච වත්ථු, වත්ථුං පටිච්ච ඛන්ධා එකං මහාභූතං පටිච්ච තයො මහාභූතා, තයො මහාභූතෙ පටිච්ච එකං මහාභූතං. ද්වෙ මහාභූතෙ පටිච්ච ද්වෙ මහාභූතා, මහාභූතෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං කටත්තාරූපං, උපාදාරූපං, බාහිරං ආහාරසමුට්ඨාං උතුසමුට්ඨානං, අසඤ්ඤසත්තානං එකං මහාභූතං
පටිච්ච තයො මහාභූතා, තයො මහාභූතෙ පටිච්ච එකං මහාභූතං, ද්වෙ මහාභූතෙ පටිච්ච ද්වෙ මහාභූතා, මහාභූතෙ පටිච්ච කටත්තාරූපං උපාදාරූපං.
15. කුසලඤ්ච අබ්යාකතඤ්ච ධම්මං පටිච්ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති නඅධිපතිපච්චයා: කුසලෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං.
16. අකුසලඤ්ච අබ්යාකතඤ්ච ධම්මං පටිච්ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති නඅධිපතිපච්චයා: අකුසලෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං. (9)
නඅනන්තර-නසමනන්තර.
17-26. කුසලං ධම්මං පටිච්ච අබ්යාකතඤ්ච ධම්මො උප්පජ්ජති න අනන්තරපච්චයා: නසමනන්තරපච්චයා: කුසලෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං -පෙ- (නඅනන්තරපච්චයම්පි න සමනන්තරපච්චයම්පි න ආරම්මණපච්චයසදිසං) (10)
නඅඤ්ඤමඤ්ඤ
27. කුසලං ධම්මං පටිච්ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති න අඤ්ඤමඤ්ඤපච්චයා: කුසලෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං.
28. අකුසලං ධම්මං පටිච්ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති න අඤ්ඤමඤ්ඤපච්චයා: අකුසලෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං.
29. අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති නඅඤ්ඤමඤ්ඤපච්චයා: විපාකාබ්යාකතෙ කිරියාබ්යාකතෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං, පටිසන්ධික්ඛණෙ විපාකාබ්යාකතෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච කටත්තා රූපං, මහාභූතෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං, කටත්තාරූපං උපාදාරූපං, බාහිරෙ මහාභූතෙ පටිච්ච උපාදාරූපං, ආහාරසමුට්ඨානෙ මහාභූතෙ පටිච්ච උපාදාරූපං, උතුසමුට්ඨානෙ මහාභූතෙ පටිච්ච උපාදාරූපං, අසඤ්ඤසත්තානං මහාභූතෙ පටිච්ච කටත්තාරූපං උපාදාරූපං.
30. කුසලඤ්ච අබ්යාකතඤ්ච ධම්මං පටිච්ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති නඅඤ්ඤමඤ්ඤපච්චයා: කුසලෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං.
31. අකුසලඤ්ච අබ්යාකතඤ්ච ධම්මං පටිච්ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති නඅඤ්ඤමඤ්ඤපච්චයා: අකුසලෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං. (5)
නඋපනිස්සය
32-36. කුසලං ධම්මං පටිච්ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති නඋපනිස්සයපච්චයා: කුසලෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං -පෙ- (නඋපනිස්සයපච්චයං නආරම්මණපච්චයා සදිසං) (5)
නපුරෙජාත
37. කුසලං ධම්මං පටිච්ච කුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති න පුරෙජාතපච්චයා: අරූපෙ කුසලං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, තයො ඛන්ධෙ පටිච්ච එකො ඛන්ධො, ද්වෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා.
38. කුසලං ධම්මං පටිච්ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති නපුරෙජාතපච්චයා: කුසලෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං.
39. අකුසලං ධම්මං පටිච්ච අකුසලො ධම්මො උප්පජ්ජති නපුරෙජාතපච්චයා: අරූපෙ අකුසලං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, තයො ඛන්ධෙ පටිච්ච එකො ඛන්ධො, ද්වෙ පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා.
40. අකුසලං ධම්මං පටිච්ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති නපුරෙජාතපච්චයා: අකුසලෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං.
41. අබ්යාකතං ධම්මං පටිච්ච අබ්යාකතො ධම්මො උප්පජ්ජති නපුරෙජාතපච්චයා: අරූපෙ විපාකාබ්යාකතං කිරියාබ්යාකතං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, තයො ඛන්ධෙ පටිච්ච එකො ඛන්ධො, ද්වෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා, විපාකාබ්යාකතෙ කිරියාබ්යාකතෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං. පටිසන්ධික්ඛණෙ විපාකාබ්යාකතං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා කටත්තා ච රූපං, තයො ඛන්ධෙ පටිච්ච එකො ඛන්ධො කටත්තා ච රූපං, ද්වෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා කටත්තා ච රූපං, ඛන්ධෙ පටිච්ච වත්ථු, වත්ථුං පටිච්ච ඛන්ධා. එකං මහාභූතං පටිච්ච තයො මහාභූතා, තයො මහාභූතෙ පටිච්ච එකං මහාභූතං, ද්වෙ මහාභූතෙ පටිච්ච ද්වෙ මහාභූතා, මහාභූතෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං, කටත්තාරූපං උපාදාරූපං, බාහිරං ආහාරසමුට්ඨානං උතුසමුට්ඨානං, අසඤ්ඤසත්තානං එකං මහාභූතං පටිච්ච තයො මහාභූතා, තයො මහාභූතෙ පටිච්ච එකං මහාභූතං, ද්වෙ මහාභූතෙ පටිච්ච ද්වෙ මහාභූතා, මහාභූතෙ පටිච්ච කටත්තාරූපං උපාදාරූපං