ස. අනු: ධර්මයෙන් උපස්තබ්ධ දිව්යචක්ෂුස ප්රඥාචක්ෂුස වේ ද?
ප. පටි: එසේ නො කියැයුතු යැ …
11. ස. පු: ධර්මයෙන් උපස්තබ්ධ මාංසචක්ෂුස දිව්යචක්ෂුස වේ ද?
ප. පටිඤ්ඤා: එසේ යැ.
ස. අනු: ධර්මයෙන් උපස්තබ්ධ වූ දිව්යචක්ෂුස මාංසචක්ෂුස වේ ද?
ප. පටි: එසේ නො කියැයුතු යැ …
12. ස. පු: ධර්මයෙන් උපස්තබ්ධ මාංසචක්ෂුස දිව්යචක්ෂුස වේ ද?
ප. පටිඤ්ඤා: එසේ යැ.
ස. අනු: චක්ෂුසයෝ දෙදෙනෙක් ඇද්ද?
ප. පටි: එසේ නො කියැයුතු යැ …
13. ස. පු: චක්ෂුසයෝ දෙදෙනෙක් ඇද්ද?
ප. පටිඤ්ඤා: එසේ යැ.
ස. අනු: භාග්යවතුන් වහන්සේ විසින් ‘මාංසචක්ෂුස, දිව්යචක්ෂුස, ප්රඥාචක්ෂුසැ’යි චක්ෂුස්හු තුන්දෙනෙක් වදාරන ලද්දාහු නො වේ ද?
ප. පටිඤ්ඤා: එසේ යැ.
අනු. ඨ: ඉදින් භාග්යවතුන් වහන්සේ විසින් ‘මාංසචක්ෂුස, දිව්යචක්ෂුස, ප්රඥාචක්ෂුසැ’යි චක්ෂූස්හු තුන්දෙනෙක් වදාරන ලද්දාහු නම්,
අනු. පා: භවත, චක්ෂුස්හු දෙදෙනෙක් මැ යයි නො කියැයුතු යි.
14. ස. පු: චක්ෂුස්හු දෙදෙනෙක් මැ වෙත් ද?
ප. පටිඤ්ඤා: එසේ යැ.
ස. අනු: භාග්යවතුන් වහන්සේ විසින් “මහණෙනි, මේ චක්ෂුස්හු තිදෙනෙක් වෙති. කවර තිදෙනෙක යත්: මාංසචක්ෂුස, දිව්යචක්ෂුස, ප්රඥාචක්ෂුසැයි මහණෙනි, මොහු තුන් චක්ෂුස්හු වෙති” යි.
“මාංසචක්ෂුස, දිව්යචක්ෂුස, අනුත්තර වූ ප්රඥාචක්ෂුස යන මේ තුන් චක්ෂුසයන් පුරුෂෝත්තමයෝ වදාළහ. මාංසචක්ෂුස්හුගේ උත්පාදය දිව්යචක්ෂුසට මාර්ග වෙයි.
යම් කලෙකැ අනුත්තර ප්රඥාචක්ෂුස වූ ඥානය පහළ වී ද, ඒ චක්ෂුස්හුගේ ප්රතිලාභයෙන් හැම දුකින් මිදේ” යයි
වදාළ සූත්රාන්තයෙක් ඇත්තේ මැ නො?
ප. පටිඤ්ඤා: එසේ යැ.
අනු. පා: එකරුණින් ‘චක්ෂුස්හු දෙදෙනෙක් මැ’ යයි නො කියැයුතු යැ.
දිබ්බචක්ඛුකථා නිමි.
3. 8.
දිබ්බසොතකථා
[මෙහි ද නිදාන දිබ්බචක්ඛුකථායෙහි වැන්න.]
1. ස. පු: ධ්යානධර්මයෙන් වහල ලද මාංසශ්රෝත්රය දිව්යශ්රෝත්ර වේ ද?
ප. පටිඤ්ඤා: එසේ යැ.
ස. අනු: මාංසශ්රෝත්රය දිව්යශ්රෝත්ර වේ ද, දිව්යශ්රෝත්රය මාංසශ්රෝත්ර වේ ද?
ප. පටි: එසේ නො කියැයුතු යැ …
2. ස. පු: ධර්මොපස්තබ්ධ වූ මාංසශ්රෝත්රය දිව්යශ්රෝත්ර වේ ද?
ප. පටිඤ්ඤා: එසේ යැ.
ස. අනු: යම්බඳු මාංසශ්රොත්රයෙක් වේ නම් එබඳු දිව්යශ්රෝත්රයෙක් ඇද්ද, යම්බඳු දිව්යශ්රෝත්රයෙක් වේ නම් එබඳු මාංසශ්රොත්රයෙක් ඇද්ද?
ප. පටි: එසේ නො කියැයුතු යැ …
3. ස. පු: ධර්මයෙන් උපස්තබ්ධ වූ මාංසශ්රෝත්රය දිව්යශ්රෝත්ර වේ ද?
ප. පටිඤ්ඤා: එසේ යැ.
ස. අනු: එ මාංසශ්රෝත්රය මැ ඒ දිව්යශ්රෝත්ර වේ ද, ඒ දිව්යශ්රෝත්රය ඒ මාංසශ්රෝත්ර වේ ද?
ප. පටි: එසේ නො කියැයුතු යැ …
4. ස. පු: ධර්මයෙන් උපස්තබ්ධ මාංසශ්රෝත්රය දිව්යශ්රෝත්ර වේ ද?
ප. පටිඤ්ඤා: එසේ යැ.
ස. අනු: මාංසශ්රෝත්රයාගේ යම්බඳු වූ විෂයයෙක් අනුභවයෙක් ගෝචරයෙක් ඇද්ද, දිව්යශ්රොත්රයාගේත් එබඳු විෂය අනුභව ගෝචර ඇද්ද?
ප. පටි: එසේ නො කියැයුතු යැ …
5. ස. පු: ධර්මයෙන් උපස්තබ්ධ මාංසශ්රෝත්රය දිව්යශ්රෝත්ර වේ ද?
ප. පටිඤ්ඤා: එසේ යැ.
ස. අනු: උපාදින්න වී අනුපාදින්න වේ ද?
ප. පටි: එසේ නො කියැයුතු යැ …
6. ස. පු: උපාදින්න වී අනුපාදින්න වේ ද?
ප. පටිඤ්ඤා: එසේ යැ.
ස. අනු: කාමාවාචර වී රූපාවචර වේ ද?
ප. පටි: එසේ නො කියැයුතු යැ …
7. ස. පු: කාමාවාචර වී රූපාවචර වේ ද?
ප. පටිඤ්ඤා: එසේ යැ.
ස. අනු: රූපාවචර වී අරූපාවචර වේ ද?
ප. පටි: එසේ නො කියැයුතු යැ …
8. ස. පු: රූපාවචර වී අරූපාවචර වේ ද?
ප. පටිඤ්ඤා: එසේ යැ.
ස. අනු: පර්ය්යාපන්න වී අපර්ය්යාපන්න වේ ද?
ප. පටි: එසේ නො කියැයුතු යැ …
9. ස. පු: දැහැන්දහමින් වහල් ලද මාංසශ්රෝත්රය දිවකන් වේ ද?
ප. පටිඤ්ඤා: එසේ යැ.
ස. අනු: දැහැන්දහමින් වහල් ලද දිවකන මස්කන් වේ ද?
ප. පටි: එසේ නො කියැයුතු යැ …
10. ස. පු: ධර්මයෙන් උපස්තබ්ධ වූ මස්කන දිවකන් වේ ද?
ප. පටිඤ්ඤා: එසේ යැ.
ස. අනු: ශ්රෝත්රය එකෙක් මැ වේ ද?
ප. පටි: එසේ නො කියැයුතු යැ …
11. ස. පු: ශ්රෝත්රය එකෙක් මැ වේ ද?
ප. පටිඤ්ඤා: එසේ යැ.
ස. අනු: භාග්යවතුන් වහන්සේ විසින් “මස්කනැ, දිවකනැයි” කන්හු දෙදෙනෙක් වදාරන ලද්දාහු නො වේ ද?
ප. පටිඤ්ඤා: එසේ යැ.
අනු. ඨ: ඉදින් භාග්යවතුන් වහන්සේ විසින් ‘මස්කනැ, දිවකනැ’යි කන්හු දෙදෙනෙක් වදාරන ලද්දාහු නම්,
අනු. පා: භවත, ‘ශ්රෝත්රය එකෙක් මැ යැ’යි නො කියැයුතු මැ යැ.
දිබ්බසොතකථා නිමි.
3. 9.
යථාකම්මූපගතඤාණකථා
[“ඉති දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන –පෙ– යථාකම්මූපගෙ සත්තෙ පජානාති” යන සූත්ර නුනුවණින් ගෙන යථාකම්මූපගඤාණය මැ දිව්යචක්ෂුසැ යි ලබ්ධි ගත් වාදී කෙනෙක් ඇත. උන්ගේ වාද බිඳුනට යථාකම්මූපගත ඤාණකථා එයි.]
1. ස. පු: යථාකර්මොපගත ඥානය දිව්යචක්ෂුස් වේ ද?
ප. පටිඤ්ඤා: එසේ යැ.
ස. අනු: යථාකර්මෝපගතයත් මෙනෙහි කෙරේ ද? දිව්යචක්ෂුසින් රූපයත් දක්නේ වේ ද?
ප. පටි: එසේ නො කියැයුතු යැ …
2. ස. පු: යථාකර්මෝපගතයත් මෙනෙහි කෙරේ ද? දිව්යචක්ෂුසින් රූපයත් දක්නේ වේ ද?
ප. පටිඤ්ඤා: එසේ යැ.
ස. අනු: ස්පර්ශයන් දෙදෙනකුන්ගේ, චිත්තයන් දෙදෙනකුන්ගේ සමවධාන වේ ද?
ප. පටි: එසේ නො කියැයුතු යැ …
3. ස. පු: යථාකර්මොපගත ඥානය දිව්ය චක්ෂුස් වේ ද?
ප. පටිඤ්ඤා: එසේ යැ.
ස. අනු: ‘ඒකාන්තයෙන් මේ භවත් සත්ත්වයහ’යි ද මෙනෙහි කෙරෙයි, ‘කායදුශ්චරිතයෙන් සමන්වාගතයහ’යි ද මෙනෙහි කෙරෙයි, ‘වාග්දුශ්චරිතයෙන් සමන්වාගතයහ’යි ද මෙනෙහි කෙරෙයි, ‘මනෝදුශ්චරිතයෙන් සමන්වාගතයහ’යි ද මෙනෙහි කෙරෙයි, ‘ආර්ය්යයනට උපවාද කරනුවහ’යි ද මෙනෙහි කෙරෙයි, ‘මිථ්යාදෘෂ්ටි ඇතියහ’යි ද මෙනෙහි කෙරෙයි, ‘මිථ්යාදෘෂ්ටිකර්මසමාදාන ඇතියහ’යි ද මෙනෙහි කෙරෙයි, ‘ඔහු කාබුන් මරණින් මතු සැපයෙන් පහ වූ දුකට ගති වූ විවශ වැ පතිත වන නිරයට පැමිණියාහ’යි ද මෙනෙහි කෙරෙයි, යළි ‘මේ භවත් සත්ත්වයහ’යි ද මෙනෙහි කෙරෙයි, ‘කායසුචරිතයෙන් සමන්වාගතයහ’යි ද මෙනෙහි කෙරෙයි, ‘වාක්සුචරිතයෙන් සමන්වාගතයහ’යි ද මෙනෙහි කෙරෙයි, ‘මනස්සුචරිතයෙන් සමන්වාගතයහ’යි ද මෙනෙහි කෙරෙයි, ‘ආර්ය්යයනට උපවාද නො කරනුවහ’යි ද මෙනෙහි කෙරෙයි, ‘සම්යග්දෘෂ්ටි ඇතියහ’යි ද මෙනෙහි කෙරෙයි, ‘සම්යග්දෘෂ්ටිකර්මසමාදාන ඇතියහ’යි ද මෙනෙහි කෙරෙයි, ‘ඔහු කාබුන් මරණින් මතුයෙහි සුන්දරගති ඇති ස්වර්ගලෝකයට වන්හ’යි ද මෙනෙහි කෙරෙයි, දිව්යචක්ෂුසින් රූප දක්නේ වේ ද?
ප. පටි: එසේ නො කියැයුතු යැ …
4. ස. පු: යථාකර්මොපගත ඥානය දිව්යචක්ෂුස් වේ ද?
ප. පටිඤ්ඤා: එසේ යැ.
ස. අනු: ‘ඒකාන්තයෙන් මේ භවත් සත්ත්වයහ’යි ද මෙනෙහි කෙරෙයි …. ‘ඔහු කාබුන් මරණින් මතු සුගති සඞ්ඛ්යාත ස්වර්ගලෝකයට වන්හ’යි ද මෙනෙහි කෙරෙයි, දිවැසින් රූප දක්නේ වේ ද?
ප. පටිඤ්ඤා: එසේ යැ.
ස. අනු: ස්පර්ශයන් දෙදෙනකුන්ගේ චිත්තයන් දෙදෙනකුන්ගේ සමවධාන වේ ද?
ප. පටි: එසේ නො කියැයුතු යැ …
5. ස. පු: යථාකර්මොපගත ඥානය දිව්යචක්ෂුස් වේ ද?
ප. පටිඤ්ඤා: එසේ යැ.
ස. අනු: දිව්යචක්ෂුස නැති දිව්යචක්ෂුස නො ලත් අධිගම නො කළ ප්රත්යක්ෂ නො කළ යථාකර්මෝපගතය දන්නා කිසිවෙක් ඇද්ද?
ප. පටිඤ්ඤා: එසේ යැ.