පඨවීධාතු සනිදස්සනාති ආදිං කත්වා කායකම්මං සනිදස්සනන්ති පරියොසානකථා නිට්ඨිතා.
ඡට්ඨමො වග්ගො නිට්ඨිතො.
තස්ස උද්දානං:
නියාමො අසඞ්ඛතො පටිච්චසමුප්පාදො අසඞ්ඛතො, චත්තාරි සච්චානි අසඞ්ඛතානි, චත්තාරො ආරුප්පා අසඞ්ඛතා, නිරොධසමාපත්ති අසඞ්ඛතා, ආකාසො අසඞ්ඛතො, ආකාසො සනිදස්සනො, චත්තාරො මහාභූතා, පඤ්චින්ද්රියානි, තථෙව කායකම්මන්ති.
සත්තමො වග්ගො.
7. 1.
සඞ්ගහිතකථා.
1. ස. පු: නත්ථී කෙචි ධම්මා කෙහිචි ධම්මෙහි සඞ්ගහිතා’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: නනු අත්ථී කෙචි ධම්මා කෙහිචි ධම්මෙහි ගණනං ගච්ඡන්ති, උද්දෙසං ගච්ඡන්ති. පරියාපන්නා’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
අනු. ඨ: හඤ්චි අත්ථී කෙචි ධම්මා කෙහිචි ධම්මෙහි ගණනං ගච්ඡන්ති, උද්දෙසං ගච්ඡන්ති පරියාපන්නා,
අනු පා: නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ: නත්ථී කෙචි ධම්මා කෙහිචි ධම්මෙහි සඞ්ගහිතා’ති.
2. ස. පු: චක්ඛායතනං කතමං ඛන්ධගණනං{1} ගච්ඡතී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: රූපක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡතී’ති.
අනු. ඨ: හඤ්චි චක්ඛායතනං රූපක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡති,
අනු පා: තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ: චක්ඛායතනං රූපක්ඛන්ධෙන සඞ්ගහිත’න්ති.
ස. පු: සොතායතනං -පෙ- ඝානායතනං -පෙ- ජිව්හායතනං -පෙ- කායායතනං කතමං ඛන්ධගණනං ගච්ඡතී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: රූපක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡති.
අනු. ඨ: හඤ්චි කායායතනං රූපක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡති,
අනු. පා: තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ: කායායතනං රූපක්ඛන්ධෙන සඞ්ගහිත’න්ති.
3. ස. පු: රූපායතනං -පෙ- සද්දායතනං -පෙ- ගන්ධායතනං -පෙ- රසායතනං -පෙ- ඵොට්ඨබ්බායතනං කතමං ඛන්ධගණනං ගච්ඡතී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: රූපක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡතී’ති.
අනු. ඨ: හඤ්චි ඵොට්ඨබ්බායතනං රූපක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡති,
අනු පා: තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ: ඵොට්ඨබ්බායතනං රූපක්ඛන්ධෙන සඞ්ගහිත’න්ති.
4. ස. පු: සුඛා වෙදනා කතමං ඛන්ධගණනං ගච්ඡතී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: වෙදනාක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡතී’ති.
අනු. ඨ: හඤ්චි සුඛා වෙදනා වෙදනාක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡති,
අනු පා: තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ: සුඛා වෙදනා වෙදනාක්ඛන්ධෙන සඞ්ගහිතා’ති.
ස. පු: දුක්ඛා වෙදනා -පෙ- අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා කතමං ඛන්ධගණනං ගච්ඡතී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: වෙදනාක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡතීති.
අනු. ඨ: හඤ්චි අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා වෙදනාක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡති,
අනු. පා: තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ: අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා වෙදනාක්ඛන්ධෙන සඞ්ගහිතා’ති.
5. ස. පු: චක්ඛුසම්ඵස්සජා සඤ්ඤා කතමං ඛන්ධගණනං ගච්ඡතී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: සඤ්ඤාක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡතී’ති.
අනු. ඨ: හඤ්චි චක්ඛුසම්ඵස්සජා සඤ්ඤා සඤ්ඤාක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡති,
අනු පා: තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ: චක්ඛුසම්ඵස්සජා සඤ්ඤාක්ඛන්ධෙන සඞ්ගහිතා’ති.
ස. පු: සොතාසම්ඵස්සජා සඤ්ඤා -පෙ- මනොසම්ඵස්සජා සඤ්ඤා කතමං ඛන්ධගණනං ගච්ඡතී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: සඤ්ඤාක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡතී’ති.
අනු. ඨ: හඤ්චි මනොසම්ඵස්සජා සඤ්ඤා සඤ්ඤාක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡති,
අනු. පා: තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ: මනොසම්ඵස්සජා සඤ්ඤා සඤ්ඤාක්ඛන්ධෙන සඞ්ගහිතා’ති.
6. ස. පු: චක්ඛුසම්ඵස්සජා චෙතනා -පෙ- මනොසම්ඵස්සජා චෙතනා කතමං ඛන්ධගණනං ගච්ඡතී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: සඞ්ඛාරක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡතී’ති.
අනු. ඨ: හඤ්චි මනොසම්ඵස්සජා චෙතනා සඞ්ඛාරක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡති,
අනු. පා: තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ: මනොසම්ඵස්සජා චෙතනා සඞ්ඛාරක්ඛන්ධෙන සඞ්ගහිතා’ති.
7. ස. පු: චක්ඛුවිඤ්ඤාණං -පෙ- මනොවිඤ්ඤාණං කතමං ඛන්ධගණනං ගච්ඡතී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: විඤ්ඤාණක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡතී’ති.
අනු. ඨ: හඤ්චි මනොවිඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධගණනං ගච්ඡති,
අනු. පා: තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ: මනොවිඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධෙන සඞ්ගහිත’න්ති.
8. ප. පු: යථා දාමෙන වා යොත්තෙන වා ද්වෙ බලිවද්දා{1} සඞ්ගහිතා, සික්කාය පිණ්ඩපාතො සඞ්ගහිතො, සා ගද්දුලෙන සඞ්ගහිතො{2} එවමෙව තෙ ධම්මා තෙහි ධම්මෙහි සඞ්ගහිතා’ති.{*}
පටි. ඨ: හඤ්චි දාමෙන වා යොත්තෙන වා ද්වෙ බලිව්දදා සඞ්ගහිතා, සික්කාය පිණ්ඩපාතො සඞ්ගහිතො, සා ගද්දුලෙන සඞ්ගහිතො,
පටි. පා: තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ: “අත්ථී කෙචි ධම්මා කෙහිචි ධම්මෙහි සඞ්ගහිතා”ති.
සඞ්ගහිතකථා නිට්ඨිතා.
7. 2.
සම්පයුත්තකථා.
1. ස. පු: නත්ථී කෙචි ධම්මා කෙහිචි ධම්මෙහි සම්පයුත්තා’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: නනු අත්ථී කෙචි ධම්මා කෙහිචි ධම්මෙහි සහගතා සහජාතා සංසට්ඨා එකුප්පාදා එකනිරොධා එකවත්ථුකා එකාරම්මණා’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
අනු. ඨ: හඤ්චි අත්ථී කෙචි ධම්මා කෙහිචි ධම්මෙහි සහගතා සහජාතා සංසට්ඨා එකුප්පාදා එකනිරොධා එකවත්ථුකා එකාරම්මණා,
අනු. පා: නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ: නත්ථී කෙචි ධම්මා කෙහිචි ධම්මෙහි සම්පයුත්තා’ති.
2. ස. පු: වෙදනාක්ඛන්ධො සඤ්ඤාක්ඛන්ධෙන සහජාතො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
අනු. ඨ: හඤ්චි අත්ථී වෙදනාක්ඛන්ධො සඤ්ඤාක්ඛන්ධෙන සහජාතො,
අනු. පා: තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ: වෙදනාක්ඛන්ධො සඤ්ඤාක්ඛන්ධෙන සම්පයුත්තො’ති.
ස. අනු: වෙදනාක්ඛන්ධො සඞ්ඛාරක්ඛන්ධෙන විඤ්ඤාණක්ඛන්ධෙන සහජාතො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
අනු. ඨ: හඤ්චි වෙදනාක්ඛන්ධො විඤ්ඤාණක්ඛන්ධෙන සහජාතො,
අනු. පා: තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ: වෙදනාක්ඛන්ධො විඤ්ඤාණක්ඛන්ධෙන සම්පයුත්තො’ති.
ස. අනු: සඤ්ඤාක්ඛන්ධො සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො වෙදනාක්ඛන්ධෙන සඤ්ඤාක්ඛන්ධෙන සඞ්ඛාරක්ඛන්ධෙන සහජාතො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
අනු. ඨ: හඤ්චි විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො සඞ්ඛාරක්ඛන්ධෙන සහජාතො,
අනු. පා: තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ: විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො සඞ්ඛාරක්ඛන්ධෙන සම්පයුත්තො’ති.
ප. පු: යථා තීලම්හි තෙලං අනුගතං අනුපවිට්ඨං, උච්ඡුම්හි රසො අනුගතො අනුපවිට්ඨො, එවමෙව තෙ ධම්මා තෙහි ධම්මෙහි අනුගතා අනුපවිට්ඨා’ති.
ස. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
සම්පයුත්තකථා නිට්ඨිතා.
7. 3.
චෙතසිකකථා.
1. ස. පු: නත්ථී චෙතසිකො ධම්මො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: නනු අත්ථී කෙචි ධම්මා චිත්තෙන සහගතා සහජාතා සංසට්ඨා සම්පයුත්තා එකුප්පාදා එකනිරොධා එකවත්ථුකා එකාරම්මණා’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
අනු. ඨ: හඤ්චි අත්ථී කෙචි ධම්මා චිත්තෙන සහගතා සහජාතා සංසට්ඨා සම්පයුත්තා එකුප්පාදා එකනිරොධා එකවත්ථුකා එකාරම්මණා,
අනු. පා: නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ: නත්ථී චෙතසිකො ධම්මො’ති.
2. ස. පු: ඵස්සො චිත්තෙන සහජාතො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
අනු ඨ: හඤ්චි ඵස්සො චිත්තෙන සහජාතො,
අනු. පා: තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ: ඵස්සො චෙතසිකො’ති.
3. ස. පු: වෙදනා -පෙ- සඤ්ඤා -පෙ- චෙතනා -පෙ- සද්ධා -පෙ- විරියං -පෙ- සති -පෙ- සමාධි -පෙ- පඤ්ඤා -පෙ- රාගො -පෙ- දොසො -පෙ- මොහො -පෙ- අනොත්තප්පං චිත්තෙන සහජාතන්ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
අනු ඨ: හඤ්චි අනොත්තප්පං චිත්තෙන සහජාතං,
අනු. පා: තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ: අනොත්තප්පං චෙතසිකන්ති.
4. ප. පු: ‘චිත්තෙන සහජාතා’ති කත්වා චෙතසිකා’ති.
ස. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ප. අනු: ‘ඵස්සෙන සහජාතා’ති කත්වා ඵස්සිකා’ති.{1}
ස. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ප. පු: ‘චිත්තෙන සහජාතා’ති කත්වා චෙතසිකා’ති.
ස. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ප. අනු: වෙදනාය -පෙ- සඤ්ඤාය -පෙ- චෙතනාය -පෙ- සද්ධාය -පෙ- විරියෙන -පෙ- සතියා -පෙ- සමාධිනා{1} -පෙ- පඤ්ඤාය -පෙ- රාගෙන -පෙ- දොසෙන -පෙ- මොහෙන -පෙ- අනොත්තප්පෙන සහජාතා’ති කත්වා අනොත්තප්පිකා’ති.{2}
ස. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.