ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
අනු. ඨ: හඤ්චි අනොත්තප්පාරම්මණෙ ඤාණං වත්තබ්බං: චෙතොපරියායෙ ඤාණං,
අනු. පා: නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ: චෙතොපරියායෙ ඤාණං චිත්තාරම්මණඤ්ඤෙ’ව න අඤ්ඤාරම්මණන්ති.
4. ස. පු: ඵස්සාරම්මණෙ ඤාණං න වත්තබ්බං: චෙතොපරියායෙ ඤාණ’න්ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: ඵස්සපරියායෙ ඤාණන්ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
5. ස. පු: වෙදනාරම්මණෙ ඤාණං -පෙ- සඤ්ඤාරම්මණෙ ඤාණං -පෙ- අනොත්තප්පාරම්මණෙ ඤාණං න වත්තබ්බං: චෙතොපරියායෙ ඤාණන්ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු අනොත්තප්පපරියායෙ ඤාණන්ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
6. ප. පු: න වත්තබ්බං: චෙතොපරියායෙ ඤාණං චිත්තාරම්මණඤ්ඤෙව න අඤ්ඤාරම්මණන්ති.
ස. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ප. අනු: නනු චෙතොපරියායෙ ඤාණ’න්ති.
ස. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
අනු. ඨ: හඤ්චි චෙතොපරියායෙ ඤාණං,
අනු. පා: තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ: චෙතොපරියායෙ ඤාණං චිත්තාරම්මණඤ්ඤෙව න අඤ්ඤාරම්මණන්ති.
චිත්තාරම්මණ කථා නිට්ඨිතා.
5. 8.
අනාගතඤාණකථා.
1. ස. පු: අනාගතෙ ඤාණං අත්ථී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: අනාගතං මූලතො ජානාති, හෙතුතො ජානාති, නිදානතො ජානාති, සම්භවතො ජානාති, පභවතො ජානාති, සමුට්ඨානතො ජානාති, ආහාරතො ජානාති, ආරම්මණතො ජානාති, පච්චයතො ජානාති, සමුදයතො ජානාතී’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
2. ස. පු: අනාගතෙ ඤාණං අත්ථීති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: අනාගතං හෙතුපච්චයතං ජානාති, ආරම්මණපච්චයතං ජානාති, අධිපතිපච්චයතං ජානාති, අනන්තරපච්චයතං ජානාති, සමනන්තරපච්චයතං ජානාතී’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
3. ස. පු: අනාගතෙ ඤාණං අත්ථී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: ගොත්රභුනො පුග්ගලස්ස සොතාපත්තිමග්ගෙ ඤාණං අත්ථී’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
ස. අනු: සොතාපත්තිඵලසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නස්ස පුග්ගලස්ස සොතාපත්තිඵලෙ ඤාණං අත්ථී’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
ස. අනු: සකදාගාමී -පෙ- අනාගාමී -පෙ- අරහත්තසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නස්ස පුග්ගලස්ස අරහත්තෙ ඤාණං අත්ථී’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
4. ප. පු: න වත්තබ්බං අනාගතෙ ඤාණං අත්ථී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ප. අනු: නනු වුත්තං භගවතා “පාටලීපුත්තස්ස ඛො ආනන්ද තයො අන්තරායා භවිස්සන්ති: අග්ගිතො වා උදකතො වා මිථුභෙදා වා”ති{a} අත්ථෙ’ව සුත්තන්තො”ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ප. නිග: තෙන හි අනාගතෙ ඤාණං අත්ථී’ති.
අනාගතඤාණකථා නිට්ඨිතා.
5. 9.
පච්චුප්පන්නඤාණකථා.
1. ස. පු: පච්චුප්පන්නෙ{1} ඤාණං අත්ථී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: තෙන ඤාණෙන තං ඤාණං ජානාතී’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
2. ස. පු: තෙන ඤාණෙන තං ඤාණං ජානාතී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: තෙන ඤාණෙන තං ඤාණං ඤාණන්ති ජානාතී’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
3. ස. පු: තෙන ඤාණෙන තං ඤාණං ඤාණන්ති ජානාතී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: තං ඤාණං තස්ස ඤාණස්ස ආරම්මණන්ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
4. ස. පු: තං ඤාණං ඤාණස්ස ආරම්මණන්ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: තෙන ඵස්සෙන තං ඵස්සං ඵුසති, තාය වෙදනාය තං වෙදනං වෙදෙති, තාය සඤ්ඤාය තං සඤ්ඤං සඤ්ජානාති, තාය චෙතනාය තං චෙතනං චෙතෙති, තෙන චිත්තෙන තං චිත්තං චින්තෙති, තෙන විතක්කෙන තං විතක්කං විතක්කෙති, තෙන විචාරෙන තං විචාරං විචාරෙති. තාය පීතියා තං පීතිං පියායති, තාය සතියා තං සතිං සරති, තාය පඤ්ඤාය තං පඤ්ඤං පජානාති,
තෙන ඛග්ගෙන තං ඛග්ගං ඡින්දති, තෙන ඵරසුනා තං ඵරසුං තච්ඡති, තාය කුට්ඨාරියා තං කුඨාරිං{1} තච්ඡති, තාය වාසියා තං වාසිං තච්ඡති, තාය සූචියා තං සූචිං සිබ්බෙති, තෙන අඞ්ගුලග්ගෙන තං අඞ්ගුලග්ගං පරාමසති, තෙන නාසිකග්ගෙන තං නාසිකග්ගං පරාමසති, තෙන මත්ථකෙන තං මත්ථකං පරාමසති, තෙන ගූථෙන තං ගූථං ධොවති, තෙන මුත්තෙන තං මුත්තං ධොවති, තෙන ඛෙළෙන තං ඛෙළං ධොවති, තෙන පුබ්බෙන තං පුබ්බං ධොවති, තෙන ලොහිතෙන තං ලොහිතං ධොවතී’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
5. ප. පු: න වත්තබ්බං: පච්චුප්පන්නෙ ඤාණං අත්ථී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ප. අනු: නනු සබ්බසඞ්ඛාරෙ අනිච්චතො දිට්ඨෙ තම්පි ඤාණං අනිච්චතො දිට්ඨං හොතී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
අනු. ඨ: හඤ්චි සබ්බසඞ්ඛාරෙ අනිච්චතො දිට්ඨෙ තම්පි ඤාණං අනිච්චතො දිට්ඨං හොති,
අනු. පා: තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ: පච්චුප්පන්නෙ ඤාණං අත්ථී’ති.
පච්චුප්පන්නඤාණකථා නිට්ඨිතා.
5. 10.
ඵලඤාණකථා.
1. ස. පු: සාවකස්ස ඵලෙ ඤාණං අත්ථී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: සාවකො ඵලස්ස කතං පඤ්ඤාපෙතී’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
2. ස. පු: සාවකස්ස ඵලෙ ඤාණං අත්ථී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: අත්ථී සාවකස්ස ඵලපරොපරියත්ති ඉන්ද්රියපරොපරියත්ති පුග්ගලපරොපරියත්තී’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
3. ස. පු: සාවකස්ස ඵලෙ ඤාණං අත්ථී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: අත්ථී සාවකස්ස ඛන්ධපඤ්ඤත්ති ආයතනපඤ්ඤත්ති ධාතුපඤ්ඤත්ති සච්චපඤ්ඤත්ති ඉන්ද්රියපඤ්ඤත්ති පුග්ගලපඤ්ඤත්තී’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
4. ස. පු: සාවකස්ස ඵලෙ ඤාණං අත්ථී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: සාවකො ජිනො සත්ථා සම්මාසම්බුද්ධො සබ්බඤ්ඤූ සබ්බදස්සාවී ධම්මසාමී ධම්මපටිසරණො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
5. ස. පු: සාවකස්ස ඵලෙ ඤාණං අත්ථී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: සාවකො අනුප්පන්නස්ස ධම්මස්ස උප්පාදෙතා අසඤ්ජාතස්ස මග්ගස්ස සඤ්ජනෙතා අනක්ඛාතස්ස මග්ගස්ස අක්ඛාතා මග්ගඤ්ඤූ මග්ගවිදූ මග්ගකොවිදො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
6. ප. පු: න වත්තබ්බං ‘සාවකස්ස ඵලෙ ඤාණං අත්ථී’ති.
ස. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ප. අනු: සාවකො අඤ්ඤාණී’ති.
ස. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
ප. නිග: තෙන හි සාවකස්ස ඵලෙ ඤාණං අත්ථී’ති.
ඵලඤාණකථා නිට්ඨිතා.
පඤ්චමො වග්ගො නිට්ඨිතො.
මහාපණ්ණාසකො.
තස්ස උද්දානං:
විමුත්තිඤාණං විමුත්තං,{1} සෙඛස්ස අසෙඛං{2} ඤාණං, විපරීතෙ ඤාණං, අනියතස්ස නියාමගමනාය අත්ථී ඤාණං, සබ්බං ඤාණං පටිසම්භිදා, සම්මුති ඤාණං, චෙතො පරියායෙ ඤාණං, අනාගතෙ ඤාණං, පච්චුප්පන්නෙ ඤාණං සාවකඵලෙ ඤාණන්ති.