12. ස. පු: සමුදයදස්සනෙන -පෙ- නිරොධදස්සනෙන -පෙ- මග්ගදස්සනෙන කිං ජහතී’ති.
ප. වි: රූපරාගං අරූපරාගං මානං උද්ධච්චං අවිජ්ජං තදෙකට්ඨෙ ච කිලෙසෙ චතුභාගං ජහතී’ති.
ස. අනු: චතුභාගං අරහා, චතුභාගං න අරහා, චතුභාගං අරහත්තප්පත්තො පටිලද්ධො අධිගතො සච්ඡිකතො උපසම්පජ්ජ විහරති, කායෙන ඵුසිත්වා විහරති, චතුභාගං න කායෙන ඵුසිත්වා විහරති, චතුභාගං වීතරාගො -පෙ- වීතදොසො -පෙ- වීතමොහො -පෙ- කතකරණීයො ඔහිතභාරො අනුප්පත්තසදත්ථො පරික්ඛීණභවසඤ්ඤොජනො සම්මදඤ්ඤාවිමුත්තො උක්ඛිත්තපලිඝො සංකිණ්ණපරිඛො අබ්බූළ්හෙසිකො නිරග්ගළො අරියොපන්නද්ධජො පන්නභාරො විසඤ්ඤුත්තො සුවිජිතවිජයො, දුක්ඛං තස්ස පරිඤ්ඤාතං සමුදයො පහීනො නිරොධො සච්ඡිකතො මග්ගො භාවිතො, අභිඤ්ඤෙය්යං අභිඤ්ඤාතං පරිඤ්ඤෙය්යං පරිඤ්ඤාතං පහාතබ්බං පහීනං භාවෙතබ්බං භාවිතං -පෙ- සච්ඡිකාතබ්බං සච්ඡිකතං, චතුභාගං සච්ඡිකාතබ්බං න සච්ඡිකතන්ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
13. ස. පු: සොතාපත්තිඵලසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නො පුග්ගලො දුක්ඛං දක්ඛන්තො ‘පටිපන්නකො’ති වත්තබ්බො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: දුක්ඛෙ දිට්ඨෙ, ඵලෙ ඨිතො’ති වත්තබ්බෙ’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
ස. පු: සමුදයං දක්ඛන්තො -පෙ- නිරොධං දක්ඛන්තො ‘පටිපන්නකො’ති වත්තබ්බො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: නිරොධෙ දිට්ඨෙ, ඵලෙ ඨිතො’ති වත්තබ්බො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
14. ස. පු: සොතාපත්තිඵලසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නො පුග්ගලො මග්ගං දක්ඛන්තො ‘පටිපන්නාකො’ති වත්තබ්බො. මග්ගෙ දිට්ඨෙ ඵලෙ ඨිතො’ති වත්තබ්බො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: දුක්ඛං දක්ඛන්තො ‘පටිපන්නකො’ති වත්තබ්බො. දුක්ඛෙ දිට්ඨෙ ඵලෙ ඨිතො’ති වත්තබ්බො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
15. ස. පු: මග්ගං දක්ඛන්තො ‘පටිපන්නකො’ති වත්තබ්බො. මග්ගෙ දිට්ඨෙ ඵලෙ ඨිතො’ති වත්තබ්බො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: සමුදයං දක්ඛන්තො -පෙ- නිරොධං දක්ඛන්තො ‘පටිපන්නකො’ති වත්තබ්බො. නිරොධෙ දිට්ඨෙ ඵලෙ ඨිතො’ති වත්තබ්බො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
16. ස. පු: සොතාපත්තිඵලසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නො පුග්ගලො දුක්ඛං දක්ඛන්තො ‘පටිපන්නකො’ති වත්තබ්බො. දුක්ඛෙ දිට්ඨෙ න වත්තබ්බං ඵලෙ ඨිතො’ති වත්තබ්බො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: මග්ගං දක්ඛන්තො ‘පටිපන්නකො’ති වත්තබ්බො. මග්ගෙ දිට්ඨෙ න වත්තබ්බං ඵලෙ ඨිතො’ති වත්තබ්බො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
ස. පු: සමුදයං දක්ඛන්තො -පෙ- නිරොධං දක්ඛන්තො ‘පටිපන්නකො’ති වත්තබ්බො. නිරොධෙ දිට්ඨෙ න වත්තබ්බං ඵලෙ ඨිතො’ති වත්තබ්බො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: මග්ගං දක්ඛන්තො ‘පටිපන්නකො’ති වත්තබ්බො. මග්ගෙ දිට්ඨෙ න වත්තබ්බං ඵලෙ ඨිතො’ති වත්තතබ්බො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
17. ස. පු: සොතාපත්තිඵලසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නො පුග්ගලො දුක්ඛං දක්ඛන්තො ‘පටිපන්නකො’ති වත්තබ්බො. දුක්ඛෙ දිට්ඨෙ න වත්තබ්බං ඵලෙ ඨිතො’ති වත්තබ්බො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: නිරත්ථීයං{1} දුක්ඛදස්සනන්ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
18. ස. පු: සමුදයං දක්ඛන්තො -පෙ- නිරොධං දක්ඛන්තො ‘පටිපන්නකො’ති වත්තබ්බො. නිරොධෙ දිට්ඨෙ න වත්තබ්බං ඵලෙ ඨිතො’ති වත්තබ්බො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: නිරත්ථීයං නිරොධදස්සනන්ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
19. ප. පු: දුක්ඛෙ දිට්ඨෙ චත්තාරි සච්චානි දිට්ඨානි හොන්තී’ති.
ස. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ප. අනු: දුක්ඛසච්චං චත්තාරි අරියසච්චානී’ති.
ස. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
20. ස. පු: රූපක්ඛන්ධෙ අනිච්චතො දිට්ඨෙ පඤ්චක්ඛන්ධා අනිච්චතො දිට්ඨා හොන්තී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: රූපක්ඛන්ධො පඤ්චක්ඛන්ධො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
21. ස. පු: චක්ඛායතනෙ අනිච්චතො දිට්ඨෙ ද්වාදසායතනානි අනිච්චතො දිට්ඨානි හොනිතී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: චක්ඛායතනං ද්වාදසායතනානී’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
22. ස. පු: චක්ඛුධාතුයා අනිච්චතො දිට්ඨාය අට්ඨාරසධාතුයො අනිච්චතො දිට්ඨා හොන්තී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: චක්ඛුධාතු අට්ඨාරස ධාතුයො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
23. ස. පු: චක්ඛුන්ද්රියෙ අනිච්චතො දිට්ඨෙ බාවීසතින්ද්රියානි අනිච්චතො දිට්ඨානි හොන්තී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: චක්ඛුන්ද්රියං බාවීසතින්ද්රියානී’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
24. ස. පු: චතූහි ඤාණෙහි සොතිපත්තිඵලං සච්ඡිකරොතී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: චත්තාරි සොතාපත්තිඵලානී’තී.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
25. ස. පු: අට්ඨහි ඤාණෙහි සොතාපත්තිඵලං සච්ඡිකරොතී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: අට්ඨ සොතාපත්තිඵලානී’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
26. ස. පු: ද්වාදසහි ඤාණෙහි සොතාපත්තිඵලං සච්ඡිකරොතී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: ද්වාදස සොතාපත්තිඵලානී’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
27. ස. පු: චතුචත්තාරීසාය ඤාණෙහි සොතාපත්තිඵලං සච්ඡිකරොතී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: චතුචත්තාරීසං සොතාපත්තිඵලානී’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
28. ස. පු: සත්තසත්තතියා ඤාණෙහි සොතාපත්තිඵලං සච්ඡිකරොතී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: සත්තසත්තති සොතාපත්තිඵලානී’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
29. ප. පු: න වත්තබ්බං අනුපුබ්බාභිසමයො’ති.
ස. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ප. අනු: නනු වුත්තං භගවතා “සෙය්යථාපි භික්ඛවෙ මහාසමුද්දො අනුපුබ්බනින්නො අනුපුබ්බපොණො අනුපුබ්බපබ්භාරො න ආයතකෙනෙ’ව පපාතො, එවමෙව ඛො භික්ඛවෙ ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ අනුපුබ්බසික්ඛා අනුපුබ්බකිරියා අනුපුබ්බපටිපදා න ආයතකෙනෙව අඤ්ඤාපටිවෙධො”ති{a} අත්ථෙ’ව සුත්තන්තො’ති.
ස. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
අනු. පා: තෙන හි අනුපුබ්බාභිසමයො’ති
30. ප. පු: න වත්තබ්බං අනුපුබ්බාභිසමයො’ති.
ස. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ප. අනු: නනු වුත්තං භගවතා:
“අනුපුබ්බෙන මෙධාවී ථොකථොකං ඛණෙ ඛණෙ කම්මාරො රජතස්සෙ’ව නිද්ධමෙ මලමත්තනො”ති{a}
අත්ථෙ’ව සුත්තන්තො’ති.
ස. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
අනු. පා: තෙන හි අනුපුබ්බාභිසමයො’ති.{1}
31. ස. පු: අනුපුබ්බාභිසමයො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: නන්වායස්මා ගවම්පතී ථෙරො භික්ඛූ එතදවොච: “සම්මුඛා මෙතං ආවුසො භගවතො සුතං, සම්මුඛා පටිග්ගහීතං: යො භික්ඛවෙ දුක්ඛං පස්සති දුක්ඛසමුදයම්පි සො පස්සති දුක්ඛනිරොධම්පි පස්සති දුක්ඛනිරොධගාමිනිං පටිපදම්පි පස්සති. යො දුක්ඛසමුදයං පස්සති දුක්ඛම්පි සො පස්සති දුක්ඛනිරොධම්පි පස්සති දුක්ඛනිරොධගාමිනිං පටිපදම්පි පස්සති. යො දුක්ඛනිරොධං පස්සති දුක්ඛම්පි සො පස්සති දුක්ඛසමුදයම්පි පස්සති දුක්ඛනිරොධගාමිනිං පටිපදම්පි පස්සති. යො දුක්ඛනිරොධගාමිනිං පටිපදං පස්සති දුක්ඛම්පි සො පස්සති දුක්ඛසමුදයම්පි පස්සති දුක්ඛනිරොධම්පි පස්සතී”ති{b} අත්ථෙ’ව සුත්තන්තො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
අනු. පා: තෙන හි න වත්තබ්බං “අනුපුබ්බාභිසමයො”ති.
32. ස. පු: අනුපුබ්බාභිසමයො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: නනු වුත්තං භගවතා:
“සහාවස්සදස්සනසම්පදාය තයස්සු ධම්මා ජහිතා භවන්ති: සක්කායදිට්ඨිවිචිකිච්ඡිතඤ්ච සීලබ්බතං වා’පි යදත්ථි කිඤ්චි, චතූහපායෙහි ච විප්පමුත්තො ඡ චාභිඨානානි අභබ්බො කාතුන්ති.{a}
අත්ථෙ’ව සුත්තන්තො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
අනු. පා: තෙන හි න වත්තබ්බං ‘අනුපුබ්බාභිසමයො’ති.