ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
අනු. ඨ: හඤ්චි ලොකියං චතුත්ථං ඣානං සමාපන්නස්ස නත්ථී වචීභෙදො,
අනු. පා: නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ: සමාපන්නස්ස අත්ථී වචීභෙදො’ති.
29. ස. පු: ලොකුත්තරං පඨමං ඣානං සමාපන්නස්ස අත්ථී වචීභෙදො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: ලොකියං පඨමං ඣානං සමාපන්නස්ස අත්ථී වචීභෙදො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
30. ස. පු: ලොකුත්තරං පඨමං ඣානං සමාපන්නස්ස අත්ථී වචීභෙදො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: ලොකියං දුතියං ඣානං -පෙ- තතියං ඣානං -පෙ- චතුත්ථං ඣානං සමාපන්නස්ස අත්ථී වචීභෙදො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
31. ස. පු: ලොකියං පඨමං ඣානං සමාපන්නස්ස නත්ථී වචීභෙදො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: ලොකුත්තරං පඨමං ඣානං සමාපන්නස්ස නත්ථී වචීභෙදො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
32. ස. පු: ලොකියං දුතියං ඣානං -පෙ- තතියං ඣානං -පෙ- චතුත්ථං ඣානං සමාපන්නස්ස නත්ථී වචීභෙදො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: ලොකුත්තරං පඨමං ඣානං සමාපන්නස්ස නත්ථී වචීභෙදො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
33. ස. පු: ලොකුත්තරං පඨමං ඣානං සමාපන්නස්ස අත්ථී වචීභෙදො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: ලොකුත්තරං දුතියං ඣානං සමාපන්නස්ස අත්ථී වචීභෙදො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
34. ස. පු: ලොකුත්තරං පඨමං ඣානං සමාපන්නස්ස අත්ථී වචීභෙදො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: ලොකුත්තරං තතියං ඣානං -පෙ- චතුත්ථං ඣානං සමාපන්නස්ස අත්ථී වචීභෙදො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
35. ස. පු: ලොකුත්තරං දුතියං ඣානං සමාපන්නස්ස නත්ථී වචීභෙදො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: ලොකුත්තරං පඨමං ඣානං සමාපන්නස්ස නත්ථී වචීභෙදො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
36. ස. පු: ලොකුත්තරං දුතියං ඣානං -පෙ- තතියං ඣානං -පෙ- චතුත්ථං ඣානං සමාපන්නස්ස නත්ථී වචීභෙදො’ති
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: ලොකුත්තරං පඨමං ඣානං සමාපන්නස්ස නත්ථී වචීභෙදො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
37. ප. පු: න වත්තබ්බං: සමාපන්නස්ස අත්ථී වචීභෙදො’ති.
ස. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ප. අනු: නනු විතක්කවිචාරා වචීසඞ්ඛාරා වුත්තා භගවතා, පඨමං ඣානං සමාපන්නස්ස අත්ථී විතක්කවිචාරා’ති.
ස. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
අනු. ඨ: හඤ්චි විතක්කවිචාරා වචීසඞ්ඛාරා වුත්තා භගවතා, පඨමං ඣානං සමාපන්නස්ස අත්ථී විතක්කවිචාරා,
අනු. පා: තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ: සමාපන්නස්ස අත්ථී වචීභෙදො’ති.
38. ස. පු: ‘විතක්කවිචාරා වචීසඞ්ඛාරා වුත්තා භගවතා, පඨමං ඣානං සමාපන්නස්ස අත්ථී විතක්කවිචාරා’ති අත්ථී තස්ස වචීභෙදො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: පඨවීකසිණං පඨමං ඣානං සමාපන්නස්ස අත්ථී විතක්කවිචාරා, අත්ථී තස්ස වචීභෙදො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
39. ස. පු: ‘විතක්කවිචාරා වචීසඞ්ඛාරා වුත්තා භගවතා, පඨමං ඣානං සමාපන්නස්ස අත්ථී විතක්කවිචාරා’ති අත්ථී තස්ස වචීභෙදො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: ආපොකසිණං -පෙ- තෙජො කසිණං -පෙ- වායොකසිණං -පෙ- නීලකසිණං -පෙ- පීතකසිණං -පෙ- ලොහිතකසිණං -පෙ- ඔදාතකසිණං පඨමං ඣානං සමාපන්නස්ස අත්ථී විතක්කවිචාරා, අත්ථී තස්ස වචීභෙදො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
40. ප. පු: න වත්තබ්බං: සමාපන්නස්ස අත්ථී වචීභෙදො’ති.
ස. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ප. අනු: නනු විතක්කසමුට්ඨානා වාචා වුත්තා භගවතා, පඨමං ඣානං සමාපන්නස්ස අත්ථී විතක්කවිචාරා’ති.
ස. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
අනු. ඨ: හඤ්චි විතක්කසමුට්ඨානා වාචා වුත්තා භගවතා, පඨමං ඣානං සමාපන්නස්ස අත්ථී විතක්කවිචාරා,
අනු. පා: තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ: සමාපන්නස්ස අත්ථී වචීභෙදො’ති.
41. ස. පු: විතක්කසමුට්ඨානා වාචා වුත්තා භගවතා, පඨමං ඣානං සමාපන්නස්ස අත්ථී විතක්කවිචාරාති. අත්ථී තස්ස වචීභෙදො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: සඤ්ඤාසමුට්ඨානා වාචා වුත්තා භගවතා, දුතියං ඣානං සමාපන්නස්ස අත්ථී සඤ්ඤා. අත්ථී තස්ස විතක්කවිචාරා’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
42. ස. පු: විතක්කසමුට්ඨානං වාචා වුත්තා භගවතා, පඨමං ඣානං සමාපන්නස්ස අත්ථී විතක්කවිචාරා’ති අත්ථී තස්ස වචීභෙදො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: සඤ්ඤාසමුට්ඨානා වාචා වුත්තා භගවතා, තතියං ඣානං -පෙ- චතුත්ථං ඣානං -පෙ- ආකාසානඤ්චායතනං -පෙ- විඤ්ඤාණඤ්චායතනං -පෙ- ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමාපන්නස්ස අත්ථී සඤ්ඤා. අත්ථී තස්ස විතක්කවිචාරා’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
43. ස. පු: සමාපන්නස්ස අත්ථී වචීභෙදො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: නනු “පඨමං ඣානං සමාපන්නස්ස වාචා නිරුද්ධා හොතී”ති අත්ථෙ’ව සුත්තන්තො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
අනු. ඨ: හඤ්චි “පඨමං ඣානං සමාපන්නස්ස වාචා නිරුද්ධා හොතී”ති අත්ථෙ’ව සුත්තන්තො,
අනු. පා: නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ “සමාපන්නස්ස අත්ථී වචීභෙදො”ති.
44. ස. පු: “පඨමං ඣානං සමාපන්නස්ස වාචා නිරුද්ධා හොතී”ති අත්ථෙ’ව සුත්තන්තො’ති අත්ථී තස්ස වචීභෙදො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: “දුතියං ඣානං සමාපන්නස්ස විතක්කවිචාරා නිරුද්ධා හොන්තී”ති අත්ථෙ’ව සුත්තන්තො’ති අත්ථී තස්ස විතක්කවිචාරා’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
45. ස. පු: “පඨමං ඣානං සමාපන්නස්ස වාචා නිරුද්ධා හොතී”ති අත්ථෙ’ව සුත්තන්තො’ති අත්ථී තස්ස වචීභෙදො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: “තතියං ඣානං සමාපන්නස්ස පීති නිරුද්ධා හොති -පෙ- චතුත්ථං ඣානං සමාපන්නස්ස අස්සාසපස්සාසා නිරුද්ධා හොන්ති -පෙ- ආකාසානඤ්චායතනං සමාපන්නස්ස රූපසඤ්ඤා නිරුද්ධා හොති -පෙ- ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමාපන්නස්ස විඤ්ඤාණඤ්චායතනසඤ්ඤා නිරුද්ධා හොති -පෙ- නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායනං සමාපන්නස්ස ආකිඤ්චඤ්ඤායතනසඤ්ඤා නිරුද්ධා හොති -පෙ- සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධං සමාපන්නස්ස සඤ්ඤා ච වෙදනා ච නිරුද්ධා හොන්තී”ති අත්ථෙ’ව සුත්තන්තො’ති අත්ථී තස්ස සඤ්ඤා ච වෙදනා චාති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
46. ප. පු: න වත්තබ්බං සමාපන්නස්ස අත්ථී වචීභෙදො’ති.
ස. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ප. අනු: නනු පඨමස්ස ඣානස්ස සද්දො කණ්ටකො වුත්තො භගවතා’ති.
ස. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
අනු. ඨ: හඤ්චි පඨමස්ස ඣානස්ස සද්දා කණ්ටකො වුත්තො භගවතා,
අනු. පා: තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ “සමාපන්නස්ස අත්ථී වචීභෙදො’ති.
47. ස. පු: “පඨමස්ස ඣානස්ස සද්දො කණ්ටකො වුත්තො භගවතා”ති සමාපන්නස්ස අත්ථී වචීභෙදො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: දුතියස්ස ඣානස්ස විතක්කවිචාරා කණ්ටකො වුත්තො භගවතා -පෙ- තතියස්ස ඣානස්ස පීති කණ්ටකො වුත්තො භගවතා -පෙ- චතුත්ථස්ස ඣානස්ස අස්සාසපස්සාසා කණ්ටකො වුත්තො භගවතා -පෙ- ආකාසානඤ්චායතනං සමාපන්නස්ස රූපසඤ්ඤා කණ්ටකො වුත්තො භගවතා -පෙ- විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමාපන්නස්ස ආකාසානඤ්චායතනසඤ්ඤා කණ්ටකො වුත්තො භගවතා -පෙ- ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමාපන්නස්ස විඤ්ඤාණඤ්චායතනසඤ්ඤා කණ්ටකො වුත්තො භගවතා -පෙ- නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං සමාපන්නස්ස ආකිඤ්චඤ්ඤායතනසඤ්ඤා කණ්ටකො වුත්තො භගවතා -පෙ- සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධං සමාපන්නස්ස සඤ්ඤා ච වෙදනා ච කණ්ටකො වුත්තො භගවතා,{a} අත්ථී තස්ස සඤ්ඤා ච වෙදනා චා’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
48. ප. පු: න වත්තබ්බං “සමාපන්නස්ස අත්ථී වචීභෙදො”ති.
ස. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ප. අනු: නනු වුත්තං භගවතා “සිඛිස්ස ආනන්ද භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස{1} අභිභූ නාම සාවකො බ්රහ්මලොකෙ ඨිතො දසසහස්සීලොකධාතුං සරෙන විඤ්ඤාපෙසි.{a}
“ආරභථ නික්ඛමථ යුඤ්ජත බුද්ධසාසනෙ ධුනාථ මච්චුනො සෙනං නළාගාරං ව කුඤ්ජරො
යො ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ අප්පමත්තො විහෙස්සති{2} පහාය ජාතිසංසාරං දුක්ඛස්සන්තං කරිස්සතී”ති.{b}
අත්ථෙ’ව සුත්තන්තො’ති.
ස. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
අනු. පා: තෙන හි “සමාපන්නස්ස අත්ථී වචීභෙදො”ති.
වචීභෙදකථා නිට්ඨිතා.
2. 6.
දුක්ඛාහාරකථා.
1. ස. පු: දුක්ඛාහාරො මග්ගඞ්ගං මග්ගපරියාපන්නන්ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.