ස. අනු: සද්දතණ්හා -පෙ- ගන්ධතණ්හා -පෙ- රසතණ්හා -පෙ- ඵොට්ඨබ්බතණ්හා ලොභො න දුක්ඛ සමුදයො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
9. ස. පු: රූපතණ්හා ලොභො දුක්ඛසමුදයො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: ධම්මතණ්හා ලොභො දුක්ඛසමුදයො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
10. ස. පු: සද්දතණ්හා -පෙ- ඵොට්ඨබ්බතණ්හා ලොභො දුක්ඛසමුදයො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: ධම්මතණ්හා ලොභො දුක්ඛසමුදයො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
11. ස. පු: ධම්මතණ්හා න දුක්ඛසමුදයො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: නනු වුත්තං භගවතා “යා යං තණ්හා පොනොභවිකා{1} නන්දිරාග සහගතා තත්ර තත්රාභිනන්දිනී සෙය්යථීදං: කාමතණ්හා භවතණ්හා විභවතණ්හා”ති.{a} අත්ථෙව සුත්තන්තො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. ආ: තෙන හි න වත්තබ්බං “ධම්මතණ්හා න දුක්ඛසමුදයො”ති.
12. ප. පු: න වත්තබ්බං “ධම්මතණ්හා න දුක්ඛසමුදයො”ති.
ස. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ප. අනු: නනු සා ධම්මතණ්හා’ති.
ස. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
අනු. ඨ: හඤ්චි සා ධම්මතණ්හා,
අනු, පා: නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ “ධම්මතණ්හා දුක්ඛසමුදයො’ති.{2}
ධම්මතණ්හා න දුක්ඛසමුදයොති කථා නිට්ඨිතා.
තෙරසමො වග්ගො නිට්ඨිතො.
තස්ස උද්දානං
කප්පට්ඨො කප්පං තිට්ඨෙය්ය, කප්පට්ඨො කුසලං චිත්තං න පටිලභෙය්ය, අනන්තරාපයුත්තො පුග්ගලො සම්මත්තනියාමං ඔක්කමෙය්ය, නියතො නියාමං ඔක්කමති, නිවුතො නීවරණං ජහති. සම්මුඛීභූතො සඤ්ඤොජනං ජහති, ඣානනිකන්ති, අසාතරාගො, ධම්මතණ්හා අබ්යාකතා, ධම්මතණ්හා න දුක්ඛසමුදයො’ති.
චුද්දසමො වග්ගො.
14. 1.
කුසලාකුසල පටිසන්දහනකථා.
1. ස. පු: අකුසලමූලං පටිසන්දහති කුසලමූලන්ති,
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: යා අකුසලස්ස උප්පාදාය ආවට්ටනා -පෙ- පණිධි, සාව{1} කුසලස්ස උප්පාදාය ආවට්ටනා -පෙ- පණිධී’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
2. ස. පු: අකුසලමූලං පටිසන්දහති කුසලමූලං, න වත්තබ්බං යා අකුසලස්ස උප්පාදාය ආවට්ටනා -පෙ- පණිධි, සාව කුසලස්ස උප්පාදාය ආවට්ටනා -පෙ- පණිධී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: කුසලං අනාවට්ටන්තස්ස{2} උප්පජ්ජති -පෙ- අපණිදහන්තස්ස{3} උප්පජ්ජතී’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
ස. අනු: කුසලං ආවට්ටන්තස්ස උප්පජ්ජති -පෙ- පණිදහන්තස්ස උප්පජ්ජතී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
අනු. ඨ: හඤ්චි කුසලං ආවට්ටන්තස්ස උප්පජ්ජති -පෙ- පණිදහන්තස්ස උප්පජ්ජති.
අනු. පා: නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ “අකුසලමූලං පටිසන්දහති කුසලමූල”න්ති.
3. ස. පු: අකුසලමූලං පටිසන්දහති කුසලමූලන්ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: අකුසලං{4} අයොනිසො මනසිකාරොතො උප්පජ්ජතී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: කුසලං අයොනියො මනසිකරොතො උප්පජ්ජතී’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
ස. අනු: නනු කුසලං යොනිසො මනසිකරොතො උප්පජ්ජතී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
අනු. ඨ: හඤ්චි කුසලං යොනියො මනසිකරොතො උප්පජ්ජති.
අනු. පා: නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ. අකුසලමූලං පටිසන්දහති කුසලමූලන්ති.
4. ස. පු: අකුසලමූලං පටිසන්දහති කුසලමූලන්ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: කාමසඤ්ඤාය අනන්තරා නෙක්ඛම්මසඤ්ඤා උප්පජ්ජති, බ්යාපාදසඤ්ඤාය අනන්තරා අබ්යාපාදසඤ්ඤා උප්පජ්ජති, විහිංසාසඤ්ඤාය අනන්තරා අවිහිංසාසඤ්ඤා උප්පජ්ජති, බ්යාපාදස්ස අනන්තරා මෙත්තා උප්පජ්ජති, අරතියා අනන්තරා මුදිතා උප්පජ්ජති, පටිඝස්ස{1} අනන්තරා උපෙක්ඛා උප්පජ්ජතී’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
5. ස. පු: කුසලමූලං පටිසන්දහති අකුසලමූලන්ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: යා කුසලස්ස උප්පාදාය ආවට්ටනා -පෙ- පණිධි, සා’ව{2} අකුසලස්ස උප්පාදාය ආවට්ටනා -පෙ- පණිධී’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
6. ස. පු: කුසලමූලං පටිසන්දහති අකුසලමූලං, යා කුසලස්ස උප්පාදාය ආවට්ටනා -පෙ- පණිධි, සා’ව අකුසලස්ස උප්පාදාය ආවට්ටනා -පෙ- පණිධී’ති.
ප. පටි: ආමන්තා.
ස. අනු: අකුසලං අනාවට්ටන්තස්ස උප්පජ්ජති -පෙ- අපණිදහන්තස්ස උප්පජ්ජතී’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
ස. අනු: නනු{1} අකුසලං ආවට්ටන්තස්ස උප්පජ්ජති -පෙ- පණිදහන්තස්ස උප්පජ්ජතී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
අනු. ඨ: හඤ්චි අකුසලං ආවට්ටන්තස්ස උප්පජ්ජති -පෙ- පණිදහන්තස්ස උප්පජ්ජති.
අනු. පා: නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ, “කුසලමූලං පටිසන්දහති අකුසලමූලං”න්ති.
7. ස. පු: කුසලමූලං පටිසන්දහති අකුසලමූලන්ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: කුසලං යොනිසොමනසිකරොතො උප්පජ්ජතී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: අකුසලං යොනිසොමනසිකරොතො උප්පජ්ජතී’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
ස. අනු: නනු අකුසලං අයොනිසො මනසිකරොතො උප්පජ්ජතී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
අනු. ඨ: හඤ්චි අකුසලං අයොනිසොමනසිකරොතො උප්පජ්ජති,
අනු. පා: නො ච වත රෙ වත්තබ්බෙ: කුසලමූලං පටිසන්දහති අකුසලමූලන්ති.
8. ස. පු: කුසලමූලං පටිසන්දහති අකුසලමූලන්ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: නෙක්ඛම්මසඤ්ඤාය අනන්තරා කාමසඤ්ඤා උප්පජ්ජති, අබ්යාපාදසඤ්ඤාය අනන්තරා බ්යාපාදසඤ්ඤා උප්පජ්ජති, අවිහිංසාසඤ්ඤාය අනන්තරා විහිංසා සඤ්ඤා උප්පජ්ජති, මෙත්තාය අන්තරා බ්යාපාදො උප්පජ්ජති, කරුණාය අනන්තරා විහිංසා උප්පජ්ජති, මුදිතාය අනන්තරා අරති උප්පජ්ජති, උපෙක්ඛාය අනන්තරා පටිඝං උප්පජ්ජතී’ති.
ප. පටි. න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
9. ප. පු: න වත්තබ්බං අකුසලමූලං පටිසන්දහති කුසලමූලං, කුසලමූලං පටිසන්දහති අකුසලමූලන්ති.
ස. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ප. අනු: නනු යස්මිඤ්ඤෙව වත්ථුස්මිං රජ්ජති, තස්මිඤ්ඤෙව වත්ථුස්මිං විරජ්ජති, යස්මිඤ්ඤෙව වත්ථුස්මිං විරජ්ජති තස්මිඤ්ඤෙව වත්ථුස්මිං රජ්ජතී’ති.
ස. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
අනු. ඨ: හඤ්චි යස්මිඤ්ඤෙව වත්ථුස්මිං විරජ්ජති තස්මිඤ්ඤෙව වත්ථුස්මිං රජ්ජති,{1}
අනු. පා: තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ “අකුසලමූලං පටිසන්දහති කුසලමූලං, කුසලමූලං පටිසන්දහති අකුසලමූල”න්ති.
කුසලාකුසලපටිසන්දහනකථා නිට්ඨිතා.
14. 2.
සළායතනුප්පත්තිකථා.
1. ස. පු: සළායතනං අපුබ්බං අචරිමං මාතුකුච්ඡිස්මිං සණ්ඨාතී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: සබ්බඞ්ගපච්චයා අහීනින්ද්රියො{1} මාතුකුච්ඡිස්මිං ඔක්කමතී’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
2. ස. පු: උපපත්තෙසියෙන චිත්තෙන චක්ඛායතනං සණ්ඨාතී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: උපපත්තෙසියෙන චිත්තෙන හත්ථා සණ්ඨන්ති, පාදා සණ්ඨන්ති, සීසං සණ්ඨාති, කණ්ණො සණ්ඨාති, නාසිකා සණ්ඨාති, මුඛං සණ්ඨාති, දන්තා සණ්ඨන්තී’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
3. ස. පු: උපපත්තෙසියෙන චිත්තෙන සොතායතනං -පෙ- ඝානායතනං -පෙ- ජිව්හායතනං සණ්ඨාතී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: උපපත්තෙසියෙන චිත්තෙන හත්ථා සණ්ඨන්ති, පාදා සණ්ඨන්ති, සීසං සණ්ඨාති, කණ්ණො සණ්ඨාති, නාසිකා සණ්ඨාති, මුඛං සණ්ඨාති, දන්තා සණ්ඨන්තී’ති.