ස. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ප. අනු: නනු චත්තාරො පුරිසයුගා අට්ඨපුරිසපුග්ගලා අත්ථි’ති.
ස. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
අනු. ඨ: හඤ්චි චත්තාරො පුරිසයුගා අට්ඨපුරිසපුග්ගලා අත්ථි.
අනු. පා: තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ ‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’ ති.
290. ස. පු: ‘චත්තාරො පුරිසයුගා අට්ඨපුරිසපුග්ගලා අත්ථි’ති’ කත්වා තෙන ච කාරණෙන පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: චත්තාරො පුරිසයුගා අට්ඨපුරිසපුග්ගලා බුද්ධපාතුභාවා පාතුභවන්තී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: පුග්ගලො බුද්ධපාතුභාවා පාතුභවතී’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
291. ස. පු: පුග්ගලො බුද්ධපාතුභාවා පාතුභවතී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: බුද්ධස්ස භගවතො පරිනිබ්බුතො උච්ඡින්නො පුග්ගලො, නත්ථි පුග්ගලො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
සඞ්ගහානුයොගො.
292. ස. පු: පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: පුග්ගලො සඞ්ඛතො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
ස. අනු: පුග්ගලො අසඞ්ඛතො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
ස. අනු: පුග්ගලො නෙව සඞ්ඛතො නාසඞ්ඛතො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
293. ස. පු: පුග්ගලො නෙව සඞ්ඛතො නාසඞ්ඛතො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: සඞ්ඛතඤ්ච අසඞ්ඛතඤ්ච ඨපෙත්වා අත්ථඤ්ඤා තතියා කොටී’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
294. ස. පු: සඞ්ඛතඤ්ච අසඞ්ඛතඤ්ච ඨපෙත්වා අත්ථඤ්ඤා තතියා කොටී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: නනු වුත්තං භගවතා “ද්වෙමා භික්ඛවෙ ධාතුයො, කතමා දෙව: සඞ්ඛතා ච ධාතු අසඞ්ඛතා ච ධාතු. ඉමා ඛො භික්ඛවෙ ද්වෙ ධාතුයො”ති. අත්ථෙව සුත්තන්තො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. නිග: තෙන හි න වත්තබ්බං “සඞ්ඛතඤ්ච අසඞ්ඛතඤ්ච ඨපෙත්වා අත්ථඤ්ඤා තතියා කොටී” ති.
295. ස. පු: පුග්ගලො නෙව සඞ්ඛතො නාසඞ්ඛතො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: අඤ්ඤං සඞ්ඛතං, අඤ්ඤං අසඞ්ඛතං, අඤ්ඤො පුග්ගලො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
296. ස. පු: ඛන්ධා සඞ්ඛතා, නිබ්බානං අසඞ්ඛතං, පුග්ගලො නෙව සඞ්ඛතො නාසඞ්ඛතො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: අඤ්ඤෙ ඛන්ධා, අඤ්ඤං නිබ්බානං, අඤ්ඤො පුග්ගලො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
297. ස. පු: රූපං සඞ්ඛතං, නිබ්බානං අසඞ්ඛතං, පුග්ගලො නෙව සඞ්ඛතො නාසඞ්ඛතො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: අඤ්ඤං රූපං, අඤ්ඤං නිබ්බානං, අඤ්ඤො පුග්ගලො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
298. ස. පු: වෙදනා -පෙ- සඤ්ඤා -පෙ- සඞ්ඛාරා -පෙ- විඤ්ඤාණං සඞ්ඛතං, නිබ්බානං අසඞ්ඛතං, පුග්ගලො නෙව සඞ්ඛතො නාසඞ්ඛතො’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: අඤ්ඤං විඤ්ඤාණං. අඤ්ඤං නිබ්බානං, අඤ්ඤො පුග්ගලො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
299. ස. පු: පුග්ගලස්ස උප්පාදො පඤ්ඤායති, වයො පඤ්ඤායති, ඨිතස්ස අඤ්ඤථත්තං පඤ්ඤායතී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: පුග්ගලො සඞ්ඛතො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
ස. නිග: වුත්තං භගවතා “තීණිමානි භික්ඛවෙ සඞ්ඛතස්ස සඞ්ඛතලක්ඛණානි: සඞ්ඛතානං භික්ඛවෙ ධම්මානං උප්පාදො පඤ්ඤායති, වයො පඤ්ඤායති, ඨිතානං{1} අඤ්ඤථත්තං පඤ්ඤායතී”ති. පුග්ගලස්ස උප්පාදො පඤ්ඤායති, වයො පඤ්ඤායති, ඨිතස්ස අඤ්ඤථත්තං පඤ්ඤායති. තෙන හි පුග්ගලො සඞ්ඛතො’ති.
300. ස. පු: පුග්ගලස්ස න උප්පාදො පඤ්ඤායති, න වයො පඤ්ඤායති, න ඨිතස්ස අඤ්ඤථත්තං පඤ්ඤායතී’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: පුග්ගලො අසඞ්ඛතො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
ස. නිග. වුත්තං භගවතා “තීණිමානි භික්ඛවෙ අසඞ්ඛතස්ස අසඞ්ඛතලක්ඛණානි: අසඞ්ඛතානං භික්ඛවෙ ධම්මානං න උප්පාදො පඤ්ඤායති, න වයො පඤ්ඤායති, න ඨිතානං අඤ්ඤථත්තං පඤ්ඤායතී”ති. පුග්ගලස්ස න උප්පාදො පඤ්ඤායති, න වයො පඤ්ඤායති, න ඨිතස්ස අඤ්ඤථත්තං පඤ්ඤායති. තෙන හි පුග්ගලො අසඞ්ඛතො’ති.
301. ස. පු: පරිනිබ්බුතො පුග්ගලො අත්ථත්ථම්හි නත්ථත්ථම්හී’ති. අත්ථත්ථම්හී’ති පරිනිබ්බුතො පුග්ගලො සස්සතො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
ස. අනු: නත්ථත්ථම්හී’ති පරිනිබ්බුතො පුග්ගලො උච්ඡින්නො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
සච්ඡිකට්ඨසභාවානුයොගො.
302. ස. පු: පුග්ගලො කිං නිස්සාය තිට්ඨතී’ති? භවං නිස්සාය තිටඨතී’ති. භවො අනිච්චො සඞ්ඛතො පටිච්චසමුප්පන්නො ඛයධම්මො වයධම්මො විරාගධම්මො නිරොධධම්මො විපරිණාමධම්මො’ති?
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: පුග්ගලො’පි අනිච්චො සඞ්ඛතො පටිච්චසමුප්පන්නො ඛයධම්මො වයධම්මො විරාගධම්මො නිරොධධම්මො විපරිණාමධම්මො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
303. ප. පු: න වත්තබ්බං ‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’ති.
ස. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ප. අනු: නනු අත්ථි කොචි ‘සුඛං වෙදනං වෙදියමානො සුඛං වෙදනං වෙදියාමී’ති පජානාතී’ති.
ස. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
අනු. ඨ: හඤ්චි අත්ථි කොචි ‘සුඛං වෙදනං වෙදියමානො සුඛං වෙදනං වෙදියාමී’ති පජානාති.
අනු. පා: තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ ‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’ති.
304. ප. පු: න වත්තබ්බං ‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’ති.
ස. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ප. අනු: නනු අත්ථි කොචි ‘දුක්ඛං වෙදනං වෙදියමානො -පෙ- අදුක්ඛමසුඛං වෙදනං වෙදියමානො අදුක්ඛමසුඛං වෙදනං වෙදියාමී’ති පජානාතී’ති.
ස. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
අනු. ඨ: හඤ්චි අත්ථි කොචි ‘අදුක්ඛමසුඛං වෙදනං වෙදියමානො අදුක්ඛමසුඛං වෙදනං වෙදියාමී’ති පජානාති.
අනු. පා: තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ ‘පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’ති.
305. ස. පු: “අත්ථි කොචි සුඛං වෙදනං වෙදියමානො සුඛං වෙදනං වෙදියාමී’ති පජානාතී” ති කත්වා තෙන ච කාරණෙන පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: යො සුඛං වෙදනං වෙදියමානො සුඛං වෙදනං වෙදියාමී’ති පජානාති ස්වෙව පුග්ගලො, යො සුඛං වෙදනං වෙදියමානො සුඛං වෙදනං වෙදියාමී’ති න පජානාති න සො පුග්ගලො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
ස. අනු: යො දුක්ඛං වෙදනං වෙදියමානො -පෙ- යො අදුක්ඛමසුඛං වෙදනං වෙදියමානො අදුක්ඛමසුඛං වෙදනං වෙදියාමී’ති පජානාති ස්වෙව පුග්ගලො, යො අදුක්ඛමසුඛං වෙදනං වෙදියමානො අදුක්ඛමසුඛං වෙදනං වෙදියාමී’ති න පජානාති න සො පුග්ගලො’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
306. ස. පු: අත්ථි කොචි සුඛං වෙදනං වෙදියමානො ‘සුඛං වෙදනං වෙදියාමී’ති පජානාතී’ති කත්වා තෙන ච කාරණෙන පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’ති.
ප. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ස. අනු: අඤ්ඤා සුඛා වෙදනා, අඤ්ඤො සුඛං වෙදනං වෙදියමානො ‘සුඛං වෙදනං වෙදියාමීති පජානාතී’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
ස. අනු: අඤ්ඤා දුක්ඛා වෙදනා, -පෙ- අඤ්ඤා අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා, අඤ්ඤො අදුක්ඛමසුඛං වෙදනං වෙදියමානො ‘අදුක්ඛමසුඛං වෙදනං වෙදියාමී’ති පජානාතී’ති.
ප. පටි: න හෙවං වත්තබ්බෙ -පෙ-
307. ප. පු: න වත්තබ්බං පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’ති.
ස. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
ප. අනු: නනු අත්ථි කොචි කායෙ කායානුපස්සී විහරතී’ති.
ස. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.
අනු. ඨ: හඤ්චි අත්ථි කොචි කායෙ කායානුපස්සී විහරති.
අනු. පා: තෙන වත රෙ වත්තබ්බෙ පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’ති.
308. ප. පු: න වත්තබ්බං පුග්ගලො උපලබ්භති සච්චිකට්ඨපරමත්ථෙනා’ති.
ස. පටිඤ්ඤා: ආමන්තා.