Dhammasaṅgaṇī

Ahirīkañca anottappañca—

ime dhammā bālā.

Sabbepi akusalā dhammā bālā.

Katame dhammā paṇḍitā?

Hirī ca ottappañca—

ime dhammā paṇḍitā.

Sabbepi kusalā dhammā paṇḍitā.

2.3.3.4. Kaṇhaduka

Katame dhammā kaṇhā?

Ahirīkañca anottappañca—

ime dhammā kaṇhā.

Sabbepi akusalā dhammā kaṇhā.

Katame dhammā sukkā?

Hirī ca ottappañca—

ime dhammā sukkā?

Sabbepi kusalā dhammā sukkā.

2.3.3.5. Tapanīyaduka

Katame dhammā tapanīyā?

Kāyaduccaritaṁ, vacīduccaritaṁ, manoduccaritaṁ—

ime dhammā tapanīyā.

Sabbepi akusalā dhammā tapanīyā.

Katame dhammā atapanīyā?

Kāyasucaritaṁ, vacīsucaritaṁ, manosucaritaṁ—

ime dhammā atapanīyā.

Sabbepi kusalā dhammā atapanīyā.

2.3.3.6. Adhivacanaduka

Katame dhammā adhivacanā?

Yā tesaṁ tesaṁ dhammānaṁ saṅkhā samaññā paññatti vohāro nāmaṁ nāmakammaṁ nāmadheyyaṁ nirutti byañjanaṁ abhilāpo—

ime dhammā adhivacanā.

Sabbeva dhammā adhivacanapathā.

2.3.3.7. Niruttiduka

Katame dhammā nirutti?

Yā tesaṁ tesaṁ dhammānaṁ saṅkhā samaññā paññatti vohāro nāmaṁ nāmakammaṁ nāmadheyyaṁ nirutti byañjanaṁ abhilāpo—

ime dhammā nirutti.

Sabbeva dhammā niruttipathā.

2.3.3.8. Paññattiduka

Katame dhammā paññatti?

Yā tesaṁ tesaṁ dhammānaṁ saṅkhā samaññā paññatti vohāro nāmaṁ nāmakammaṁ nāmadheyyaṁ nirutti byañjanaṁ abhilāpo—

ime dhammā paññatti.

Sabbeva dhammā paññattipathā.

2.3.3.9. Nāmaduka

Tattha katamaṁ nāmaṁ?

Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho, asaṅkhatā ca dhātu—

idaṁ vuccati nāmaṁ.

Tattha katamaṁ rūpaṁ?

Cattāro ca mahābhūtā, catunnañca mahābhūtānaṁ upādāya rūpaṁ—

idaṁ vuccati rūpaṁ.

2.3.3.10. Avijjāduka

Tattha katamā avijjā?

Yaṁ aññāṇaṁ adassanaṁ …pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ—

ayaṁ vuccati avijjā.

Tattha katamā bhavataṇhā?

Yo bhavesu bhavachando …pe… bhavajjhosānaṁ—

ayaṁ vuccati bhavataṇhā.

2.3.3.11. Bhavadiṭṭhiduka

Tattha katamā bhavadiṭṭhi?

Bhavissati attā ca loko cāti, yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ …pe… vipariyāsaggāho—

ayaṁ vuccati bhavadiṭṭhi.

Tattha katamā vibhavadiṭṭhi?

Na bhavissati attā ca loko cāti, yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ …pe… vipariyāsaggāho—

ayaṁ vuccati vibhavadiṭṭhi.

2.3.3.12. Sassatadiṭṭhiduka

Tattha katamā sassatadiṭṭhi?

Sassato attā ca loko cāti, yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ …pe… vipariyāsaggāho—

ayaṁ vuccati sassatadiṭṭhi.

Tattha katamā ucchedadiṭṭhi?

Ucchijjissati attā ca loko cāti, yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ …pe… vipariyāsaggāho—

ayaṁ vuccati ucchedadiṭṭhi.

2.3.3.13. Antavādiṭṭhiduka

Tattha katamā antavā diṭṭhi?

Antavā attā ca loko cāti, yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ …pe… vipariyāsaggāho—

ayaṁ vuccati antavā diṭṭhi.

Tattha katamā anantavā diṭṭhi?

Anantavā attā ca loko cāti, yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ …pe… vipariyāsaggāho—

ayaṁ vuccati anantavā diṭṭhi.

2.3.3.14. Pubbantānudiṭṭhiduka

Tattha katamā pubbantānudiṭṭhi?

Pubbantaṁ ārabbha yā uppajjati diṭṭhi diṭṭhigataṁ …pe… vipariyāsaggāho—

ayaṁ vuccati pubbantānudiṭṭhi.

Tattha katamā aparantānudiṭṭhi?

Aparantaṁ ārabbha yā uppajjati diṭṭhi diṭṭhigataṁ …pe… vipariyāsaggāho—

ayaṁ vuccati aparantānudiṭṭhi.

2.3.3.15. Ahirikaduka

Tattha katamaṁ ahirikaṁ?

Yaṁ na hirīyati hiriyitabbena, na hirīyati pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā—

idaṁ vuccati ahirikaṁ.

Tattha katamaṁ anottappaṁ?

Yaṁ na ottappati ottappitabbena, na ottappati pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā—

idaṁ vuccati anottappaṁ.

2.3.3.16. Hiriduka

Tattha katamā hirī?

Yaṁ hirīyati hiriyitabbena, hirīyati pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā—

ayaṁ vuccati hirī.

Tattha katamaṁ ottappaṁ?

Yaṁ ottappati ottappitabbena, ottappati pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā—

idaṁ vuccati ottappaṁ.

2.3.3.17. Dovacassatāduka

Tattha katamā dovacassatā?

Sahadhammike vuccamāne dovacassāyaṁ dovacassiyaṁ dovacassatā vippaṭikūlaggāhitā vipaccanīkasātatā anādariyaṁ anādaratā agāravatā appaṭissavatā—

ayaṁ vuccati dovacassatā.