Dhammasaṅgaṇī

Katame dhammā parittā?

Sabbeva kāmāvacarā kusalākusalābyākatā dhammā;

rūpakkhandho …pe… viññāṇakkhandho—

ime dhammā parittā.

Katame dhammā mahaggatā?

Rūpāvacarā, arūpāvacarā, kusalābyākatā dhammā;

vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—

ime dhammā mahaggatā.

Katame dhammā appamāṇā?

Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—

ime dhammā appamāṇā.

2.3.1.13. Parittārammaṇattika

Katame dhammā parittārammaṇā?

Paritte dhamme ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā—

ime dhammā parittārammaṇā.

Katame dhammā mahaggatārammaṇā?

Mahaggate dhamme ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā—

ime dhammā mahaggatārammaṇā.

Katame dhammā appamāṇārammaṇā?

Appamāṇe dhamme ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā—

ime dhammā appamāṇārammaṇā.

2.3.1.14. Hīnattika

Katame dhammā hīnā?

Tīṇi akusalamūlāni—

lobho, doso, moho;

tadekaṭṭhā ca kilesā;

taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;

taṁsamuṭṭhānaṁ kāyakammaṁ, vacīkammaṁ, manokammaṁ—

ime dhammā hīnā.

Katame dhammā majjhimā?

Sāsavā kusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, rūpakkhandho …pe… viññāṇakkhandho—

ime dhammā majjhimā.

Katame dhammā paṇītā?

Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—

ime dhammā paṇītā.

2.3.1.15. Micchattaniyatattika

Katame dhammā micchattaniyatā?

Pañca kammāni ānantarikāni, yā ca micchādiṭṭhiniyatā—

ime dhammā micchattaniyatā.

Katame dhammā sammattaniyatā?

Cattāro maggā apariyāpannā—

ime dhammā sammattaniyatā.

Katame dhammā aniyatā?

Te dhamme ṭhapetvā, avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā;

vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;

sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—

ime dhammā aniyatā.

2.3.1.16. Maggārammaṇattika

Katame dhammā maggārammaṇā?

Ariyamaggaṁ ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā—

ime dhammā maggārammaṇā.

Katame dhammā maggahetukā?

Ariyamaggasamaṅgissa maggaṅgāni ṭhapetvā;

taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—

ime dhammā maggahetukā.

Ariyamaggasamaṅgissa sammādiṭṭhi maggo ceva hetu ca, sammādiṭṭhiṁ ṭhapetvā, taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—

ime dhammā maggahetukā.

Ariyamaggasamaṅgissa alobho, adoso, amoho—

ime dhammā maggahetū.

Taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—

ime dhammā maggahetukā.

Katame dhammā maggādhipatino?

Ariyamaggaṁ adhipatiṁ karitvā ye uppajjanti cittacetasikā dhammā—

ime dhammā maggādhipatino.

Ariyamaggasamaṅgissa vīmaṁsādhipateyyaṁ maggaṁ bhāvayantassa vīmaṁsaṁ ṭhapetvā;

taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—

ime dhammā maggādhipatino.

2.3.1.17. Uppannattika

Katame dhammā uppannā?

Ye dhammā jātā bhūtā sañjātā nibbattā abhinibbattā pātubhūtā uppannā samuppannā uṭṭhitā samuṭṭhitā uppannā uppannaṁsena saṅgahitā, rūpaṁ, vedanā, saññā, saṅkhārā, viññāṇaṁ—

ime dhammā uppannā.

Katame dhammā anuppannā?

Ye dhammā ajātā abhūtā asañjātā anibbattā anabhinibbattā apātubhūtā anuppannā asamuppannā anuṭṭhitā asamuṭṭhitā anuppannā anuppannaṁsena saṅgahitā, rūpaṁ, vedanā, saññā, saṅkhārā, viññāṇaṁ—

ime dhammā anuppannā.

Katame dhammā uppādino?

Kusalākusalānaṁ dhammānaṁ avipakkavipākānaṁ vipākā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā;

vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;

yañca rūpaṁ kammassa katattā uppajjissati—

ime dhammā uppādino.

2.3.1.18. Atītattika

Katame dhammā atītā?

Ye dhammā atītā niruddhā vigatā vipariṇatā atthaṅgatā abbhatthaṅgatā uppajjitvā vigatā atītā atītaṁsena saṅgahitā, rūpaṁ, vedanā, saññā, saṅkhārā, viññāṇaṁ—

ime dhammā atītā.

Katame dhammā anāgatā?

Ye dhammā ajātā abhūtā asañjātā anibbattā anabhinibbattā apātubhūtā anuppannā asamuppannā anuṭṭhitā asamuṭṭhitā anāgatā anāgataṁsena saṅgahitā, rūpaṁ, vedanā, saññā, saṅkhārā, viññāṇaṁ—

ime dhammā anāgatā.

Katame dhammā paccuppannā?

Ye dhammā jātā bhūtā sañjātā nibbattā abhinibbattā pātubhūtā uppannā samuppannā uṭṭhitā samuṭṭhitā paccuppannā paccuppannaṁsena saṅgahitā, rūpaṁ, vedanā, saññā, saṅkhārā, viññāṇaṁ—

ime dhammā paccuppannā.

2.3.1.19. Atītārammaṇattika

Katame dhammā atītārammaṇā?

Atīte dhamme ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā—

ime dhammā atītārammaṇā.

Katame dhammā anāgatārammaṇā?

Anāgate dhamme ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā—

ime dhammā anāgatārammaṇā.

Katame dhammā paccuppannārammaṇā?

Paccuppanne dhamme ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā—

ime dhammā paccuppannārammaṇā.

2.3.1.20. Ajjhattattika