Dhammasaṅgaṇī

Enumeration of Phenomena

Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · suttacentral/sc-data · CC0 · Fetched 2026-04-18 · 7777 segments

පෙන්වන කොටස් 5201-5300 න් 7777

taṁsampayutto saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho—
ime dhammā upekkhāsahagatā.
2.3.1.8. Dassanenapahātabbattika
Katame dhammā dassanena pahātabbā?
Tīṇi saññojanāni—
sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso.
Tattha katamā sakkāyadiṭṭhi?
Idha assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto rūpaṁ attato samanupassati, rūpavantaṁ vā attānaṁ, attani vā rūpaṁ, rūpasmiṁ vā attānaṁ.
Vedanaṁ attato samanupassati, vedanāvantaṁ vā attānaṁ, attani vā vedanaṁ, vedanāya vā attānaṁ.
Saññaṁ attato samanupassati, saññāvantaṁ vā attānaṁ, attani vā saññaṁ, saññāya vā attānaṁ.
Saṅkhāre attato samanupassati, saṅkhāravantaṁ vā attānaṁ, attani vā saṅkhāre, saṅkhāresu vā attānaṁ.
Viññāṇaṁ attato samanupassati, viññāṇavantaṁ vā attānaṁ, attani vā viññāṇaṁ, viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.
Yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṁ diṭṭhivipphanditaṁ diṭṭhisaññojanaṁ gāho paṭiggāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṁ titthāyatanaṁ vipariyāsaggāho—
ayaṁ vuccati sakkāyadiṭṭhi.
Tattha katamā vicikicchā?
Satthari kaṅkhati vicikicchati, dhamme kaṅkhati vicikicchati, saṅghe kaṅkhati vicikicchati, sikkhāya kaṅkhati vicikicchati, pubbante kaṅkhati vicikicchati, aparante kaṅkhati vicikicchati, pubbantāparante kaṅkhati vicikicchati, idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu kaṅkhati vicikicchati.
Yā evarūpā kaṅkhā kaṅkhāyanā kaṅkhāyitattaṁ vimati vicikicchā dveḷhakaṁ dvedhāpatho saṁsayo anekaṁsaggāho āsappanā parisappanā apariyogāhanā thambhitattaṁ cittassa manovilekho—
ayaṁ vuccati vicikicchā.
Tattha katamo sīlabbataparāmāso?
Ito bahiddhā samaṇabrāhmaṇānaṁ ‘sīlena suddhi, vatena suddhi, sīlabbatena suddhī’ti yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṁ diṭṭhivipphanditaṁ diṭṭhisaññojanaṁ gāho paṭiggāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṁ titthāyatanaṁ vipariyāsaggāho—
ayaṁ vuccati sīlabbataparāmāso.
Imāni tīṇi saññojanāni;
tadekaṭṭhā ca kilesā;
taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;
taṁsamuṭṭhānaṁ kāyakammaṁ vacīkammaṁ manokammaṁ—
ime dhammā dassanena pahātabbā.
Katame dhammā bhāvanāya pahātabbā?
Avaseso lobho, doso, moho;
tadekaṭṭhā ca kilesā;
taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;
taṁsamuṭṭhānaṁ kāyakammaṁ, vacīkammaṁ, manokammaṁ—
ime dhammā bhāvanāya pahātabbā.
Katame dhammā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā?
Kusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā;
vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;
sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—
ime dhammā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā.
2.3.1.9. Dassanenapahātabbahetukattika
Katame dhammā dassanena pahātabbahetukā?
Tīṇi saññojanāni—
sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso.
Tattha katamā sakkāyadiṭṭhi …pe…
ayaṁ vuccati sakkāyadiṭṭhi.
Tattha katamā vicikicchā …pe…
ayaṁ vuccati vicikicchā.
Tattha katamo sīlabbataparāmāso …pe…
ayaṁ vuccati sīlabbataparāmāso.
Imāni tīṇi saññojanāni;
tadekaṭṭhā ca kilesā;
taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;
taṁsamuṭṭhānaṁ kāyakammaṁ, vacīkammaṁ, manokammaṁ—
ime dhammā dassanena pahātabbahetukā.
Tīṇi saññojanāni—
sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso—
ime dhammā dassanena pahātabbā.
Tadekaṭṭho lobho, doso, moho—
ime dhammā dassanena pahātabbahetū.
Tadekaṭṭhā ca kilesā;
taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;
taṁsamuṭṭhānaṁ kāyakammaṁ, vacīkammaṁ, manokammaṁ—
ime dhammā dassanena pahātabbahetukā.
Katame dhammā bhāvanāya pahātabbahetukā?
Avaseso lobho, doso, moho—
ime dhammā bhāvanāya pahātabbahetū.
Tadekaṭṭhā ca kilesā;
taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;
taṁsamuṭṭhānaṁ kāyakammaṁ, vacīkammaṁ, manokammaṁ—
ime dhammā bhāvanāya pahātabbahetukā.
Katame dhammā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā?
Te dhamme ṭhapetvā avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā;
vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho;
sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—
ime dhammā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā.
2.3.1.10. Ācayagāmittika
Katame dhammā ācayagāmino?
Sāsavā kusalākusalā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;
vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—
ime dhammā ācayagāmino.
Katame dhammā apacayagāmino?
Cattāro maggā apariyāpannā—
ime dhammā apacayagāmino.
Katame dhammā neva ācayagāmi na apacayagāmino?
Kusalākusalānaṁ dhammānaṁ vipākā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā;
vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;
ye ca dhammā kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā;
sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—
ime dhammā neva ācayagāmi na apacayagāmino.
2.3.1.11. Sekkhattika
Katame dhammā sekkhā?
Cattāro maggā apariyāpannā, heṭṭhimāni ca tīṇi sāmaññaphalāni—
ime dhammā sekkhā.
Katame dhammā asekkhā?
Upariṭṭhimaṁ arahattaphalaṁ—
ime dhammā asekkhā.
Katame dhammā nevasekkhanāsekkhā?
Te dhamme ṭhapetvā, avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;
vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;
sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—
ime dhammā nevasekkhanāsekkhā.
2.3.1.12. Parittattika