Evaṁ aṭṭhavidhena rūpasaṅgaho.
Aṭṭhakaṁ.
2.2.2.9. Navaka
Navavidhena rūpasaṅgaho—
Cakkhundriyaṁ, sotindriyaṁ, ghānindriyaṁ, jivhindriyaṁ, kāyindriyaṁ, itthindriyaṁ, purisindriyaṁ, jīvitindriyaṁ, yañca rūpaṁ na indriyaṁ.
Evaṁ navavidhena rūpasaṅgaho.
Navakaṁ.
2.2.2.10. Dasaka
Dasavidhena rūpasaṅgaho—
Cakkhundriyaṁ, sotindriyaṁ, ghānindriyaṁ, jivhindriyaṁ kāyindriyaṁ, itthindriyaṁ, purisindriyaṁ, jīvitindriyaṁ, na indriyaṁ rūpaṁ atthi sappaṭighaṁ, atthi appaṭighaṁ.
Evaṁ dasavidhena rūpasaṅgaho.
Dasakaṁ.
2.2.2.11. Ekādasaka
Ekādasavidhena rūpasaṅgaho—
Cakkhāyatanaṁ, sotāyatanaṁ, ghānāyatanaṁ, jivhāyatanaṁ, kāyāyatanaṁ, rūpāyatanaṁ, saddāyatanaṁ, gandhāyatanaṁ, rasāyatanaṁ, phoṭṭhabbāyatanaṁ, yañca rūpaṁ anidassanaappaṭighaṁ dhammāyatanapariyāpannaṁ.
Evaṁ ekādasavidhena rūpasaṅgaho.
Ekādasakaṁ.
Mātikā.
Dhammasaṅgaṇī
2 Niddesa
2.2 Rūpakaṇḍa
2.2.3. Rūpavibhatti
2.2.3.1. Ekakaniddesa
Sabbaṁ rūpaṁ na hetumeva, ahetukameva, hetuvippayuttameva, sappaccayameva, saṅkhatameva, rūpameva, lokiyameva, sāsavameva, saññojaniyameva, ganthaniyameva, oghaniyameva, yoganiyameva, nīvaraṇiyameva, parāmaṭṭhameva, upādāniyameva, saṅkilesikameva, abyākatameva, anārammaṇameva, acetasikameva, cittavippayuttameva, nevavipākanavipākadhammadhammameva, asaṅkiliṭṭhasaṅkilesikameva, na savitakkasavicārameva, na avitakkavicāramattameva, avitakkaavicārameva, na pītisahagatameva, na sukhasahagatameva, na upekkhāsahagatameva, neva dassanena na bhāvanāya pahātabbameva, neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukameva, neva ācayagāmi na apacayagāmimeva, nevasekkhanāsekkhameva, parittameva, kāmāvacarameva, na rūpāvacarameva, na arūpāvacarameva, pariyāpannameva, no apariyāpannameva, aniyatameva, aniyyānikameva, uppannaṁ chahi viññāṇehi viññeyyameva, aniccameva, jarābhibhūtameva.
Evaṁ ekavidhena rūpasaṅgaho.
Ekakaniddeso.
2.2.3.2. Dukaniddesaupādābhājanīya
Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādā?
Cakkhāyatanaṁ, sotāyatanaṁ, ghānāyatanaṁ, jivhāyatanaṁ, kāyāyatanaṁ, rūpāyatanaṁ, saddāyatanaṁ, gandhāyatanaṁ, rasāyatanaṁ, itthindriyaṁ, purisindriyaṁ, jīvitindriyaṁ, kāyaviññatti, vacīviññatti, ākāsadhātu, rūpassa lahutā, rūpassa mudutā, rūpassa kammaññatā, rūpassa upacayo, rūpassa santati, rūpassa jaratā, rūpassa aniccatā, kabaḷīkāro āhāro.
Katamaṁ taṁ rūpaṁ cakkhāyatanaṁ?
Yaṁ cakkhu catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yena cakkhunā anidassanena sappaṭighena rūpaṁ sanidassanaṁ sappaṭighaṁ passi vā passati vā passissati vā passe vā, cakkhumpetaṁ cakkhāyatanampetaṁ cakkhudhātupesā cakkhundriyaṁpetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ nettampetaṁ nayanaṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—
idaṁ taṁ rūpaṁ cakkhāyatanaṁ.
Katamaṁ taṁ rūpaṁ cakkhāyatanaṁ?
Yaṁ cakkhu catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yamhi cakkhumhi anidassanamhi sappaṭighamhi rūpaṁ sanidassanaṁ sappaṭighaṁ paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, cakkhumpetaṁ cakkhāyatanampetaṁ cakkhudhātupesā cakkhundriyaṁpetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ nettampetaṁ nayanaṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—
idaṁ taṁ rūpaṁ cakkhāyatanaṁ.
Katamaṁ taṁ rūpaṁ cakkhāyatanaṁ?
Yaṁ cakkhu catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yaṁ cakkhu anidassanaṁ sappaṭighaṁ rūpamhi sanidassanamhi sappaṭighamhi paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, cakkhumpetaṁ cakkhāyatanampetaṁ cakkhudhātupesā cakkhundriyaṁpetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ nettampetaṁ nayanaṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—
idaṁ taṁ rūpaṁ cakkhāyatanaṁ.
Katamaṁ taṁ rūpaṁ cakkhāyatanaṁ?
Yaṁ cakkhu catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yaṁ cakkhuṁ nissāya rūpaṁ ārabbha cakkhusamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe… yaṁ cakkhuṁ nissāya rūpaṁ ārabbha cakkhusamphassajā vedanā …pe… saññā …pe…
cetanā …pe…
cakkhuviññāṇaṁ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe…
yaṁ cakkhuṁ nissāya rūpārammaṇo cakkhusamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe…
yaṁ cakkhuṁ nissāya rūpārammaṇā cakkhusamphassajā vedanā …pe…
saññā …pe…
cetanā …pe…
cakkhuviññāṇaṁ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā, cakkhumpetaṁ cakkhāyatanampetaṁ cakkhudhātupesā cakkhundriyaṁpetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ nettampetaṁ nayanaṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—
idaṁ taṁ rūpaṁ cakkhāyatanaṁ.
Katamaṁ taṁ rūpaṁ sotāyatanaṁ?
Yaṁ sotaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yena sotena anidassanena sappaṭighena saddaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ suṇi vā suṇāti vā suṇissati vā suṇe vā, sotaṁpetaṁ sotāyatanampetaṁ sotadhātupesā sotindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—
idaṁ taṁ rūpaṁ sotāyatanaṁ.
Katamaṁ taṁ rūpaṁ sotāyatanaṁ?
Yaṁ sotaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yamhi sotamhi anidassanamhi sappaṭighamhi saddo anidassano sappaṭigho paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, sotaṁpetaṁ sotāyatanampetaṁ sotadhātupesā sotindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—
idaṁ taṁ rūpaṁ sotāyatanaṁ.
Katamaṁ taṁ rūpaṁ sotāyatanaṁ?
Yaṁ sotaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yaṁ sotaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ saddamhi anidassanamhi sappaṭighamhi paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, sotaṁpetaṁ sotāyatanampetaṁ sotadhātupesā sotindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—
idaṁ taṁ rūpaṁ sotāyatanaṁ.
Katamaṁ taṁ rūpaṁ sotāyatanaṁ?
Yaṁ sotaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yaṁ sotaṁ nissāya saddaṁ ārabbha sotasamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe… yaṁ sotaṁ nissāya saddaṁ ārabbha sotasamphassajā vedanā …pe… saññā …pe…
cetanā …pe…
sotaviññāṇaṁ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe…
yaṁ sotaṁ nissāya saddārammaṇo sotasamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe…
yaṁ sotaṁ nissāya saddārammaṇā sotasamphassajā vedanā …pe…
saññā …pe…
cetanā …pe…
sotaviññāṇaṁ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā, sotaṁpetaṁ sotāyatanampetaṁ sotadhātupesā sotindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—
idaṁ taṁ rūpaṁ sotāyatanaṁ.
Katamaṁ taṁ rūpaṁ ghānāyatanaṁ?
Yaṁ ghānaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yena ghānena anidassanena sappaṭighena gandhaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ ghāyi vā ghāyati vā ghāyissati vā ghāye vā, ghānaṁpetaṁ ghānāyatanampetaṁ ghānadhātupesā ghānindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—
idaṁ taṁ rūpaṁ ghānāyatanaṁ.
Katamaṁ taṁ rūpaṁ ghānāyatanaṁ?
Yaṁ ghānaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yamhi ghānamhi anidassanamhi sappaṭighamhi gandho anidassano sappaṭigho paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, ghānaṁpetaṁ ghānāyatanampetaṁ ghānadhātupesā ghānindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—
idaṁ taṁ rūpaṁ ghānāyatanaṁ.
Katamaṁ taṁ rūpaṁ ghānāyatanaṁ?
Yaṁ ghānaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yaṁ ghānaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ gandhamhi anidassanamhi sappaṭighamhi paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, ghānaṁpetaṁ ghānāyatanampetaṁ ghānadhātupesā ghānindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—
idaṁ taṁ rūpaṁ ghānāyatanaṁ.
Katamaṁ taṁ rūpaṁ ghānāyatanaṁ?
Yaṁ ghānaṁ catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yaṁ ghānaṁ nissāya gandhaṁ ārabbha ghānasamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe… yaṁ ghānaṁ nissāya gandhaṁ ārabbha ghānasamphassajā vedanā …pe… saññā …pe…
cetanā …pe…
ghānaviññāṇaṁ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe…
yaṁ ghānaṁ nissāya gandhārammaṇo ghānasamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe…
yaṁ ghānaṁ nissāya gandhārammaṇā ghānasamphassajā vedanā …pe…
saññā …pe…
cetanā …pe…
ghānaviññāṇaṁ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā, ghānaṁpetaṁ ghānāyatanampetaṁ ghānadhātupesā ghānindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—
idaṁ taṁ rūpaṁ ghānāyatanaṁ.
Katamaṁ taṁ rūpaṁ jivhāyatanaṁ?
Yā jivhā catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yāya jivhāya anidassanāya sappaṭighāya rasaṁ anidassanaṁ sappaṭighaṁ sāyi vā sāyati vā sāyissati vā sāye vā, jivhāpesā jivhāyatanaṁpetaṁ jivhādhātupesā jivhindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—
idaṁ taṁ rūpaṁ jivhāyatanaṁ.
Katamaṁ taṁ rūpaṁ jivhāyatanaṁ?
Yā jivhā catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yāya jivhāya anidassanāya sappaṭighāya raso anidassano sappaṭigho paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, jivhāpesā jivhāyatanaṁpetaṁ jivhādhātupesā jivhindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—
idaṁ taṁ rūpaṁ jivhāyatanaṁ.
Katamaṁ taṁ rūpaṁ jivhāyatanaṁ?
Yā jivhā catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yā jivhā anidassanā sappaṭighā rasamhi anidassanamhi sappaṭighamhi paṭihaññi vā paṭihaññati vā paṭihaññissati vā paṭihaññe vā, jivhāpesā jivhāyatanaṁpetaṁ jivhādhātupesā jivhindriyampetaṁ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍaraṁpetaṁ khettampetaṁ vatthuṁpetaṁ orimaṁ tīraṁpetaṁ suñño gāmopeso—
idaṁ taṁ rūpaṁ jivhāyatanaṁ.
Katamaṁ taṁ rūpaṁ jivhāyatanaṁ?
Yā jivhā catunnaṁ mahābhūtānaṁ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yaṁ jivhaṁ nissāya rasaṁ ārabbha jivhāsamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe… yaṁ jivhaṁ nissāya rasaṁ ārabbha jivhāsamphassajā vedanā …pe… saññā …pe…
cetanā …pe…
jivhāviññāṇaṁ uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe…
yaṁ jivhaṁ nissāya rasārammaṇo jivhāsamphasso uppajji vā uppajjati vā uppajjissati vā uppajje vā …pe…