Appaṇihitamūlakapaṭipadā.
2.1.5.6. Vīsati mahānaya
Katame dhammā kusalā?
Yasmiṁ samaye lokuttaraṁ maggaṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ satipaṭṭhānaṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ sammappadhānaṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ iddhipādaṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ indriyaṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ balaṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ bojjhaṅgaṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ saccaṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ samathaṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ dhammaṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ khandhaṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ āyatanaṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ dhātuṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ āhāraṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ phassaṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ vedanaṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ saññaṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ cetanaṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ cittaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti …pe…
ime dhammā kusalā.
Vīsati mahānayā.
2.1.5.7. Adhipati
Katame dhammā kusalā?
Yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ chandādhipateyyaṁ …pe…
vīriyādhipateyyaṁ …pe…
cittādhipateyyaṁ …pe…
vīmaṁsādhipateyyaṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti …pe…
ime dhammā kusalā.
Katame dhammā kusalā?
Yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ …pe…
tatiyaṁ jhānaṁ …pe…
catutthaṁ jhānaṁ …pe…
paṭhamaṁ jhānaṁ …pe…
pañcamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ chandādhipateyyaṁ …pe…
vīriyādhipateyyaṁ …pe…
cittādhipateyyaṁ …pe…
vīmaṁsādhipateyyaṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti …pe…
ime dhammā kusalā.
Katame dhammā kusalā?
Yasmiṁ samaye lokuttaraṁ maggaṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ satipaṭṭhānaṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ sammappadhānaṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ iddhipādaṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ indriyaṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ balaṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ bojjhaṅgaṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ saccaṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ samathaṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ dhammaṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ khandhaṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ āyatanaṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ dhātuṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ āhāraṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ phassaṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ vedanaṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ saññaṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ cetanaṁ bhāveti …pe…
lokuttaraṁ cittaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ chandādhipateyyaṁ …pe…
vīriyādhipateyyaṁ …pe…
cittādhipateyyaṁ …pe…
vīmaṁsādhipateyyaṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti …pe…
ime dhammā kusalā.
Adhipati.
Paṭhamo maggo.
Katame dhammā kusalā?
Yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ kāmarāgabyāpādānaṁ tanubhāvāya dutiyāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… aññindriyaṁ hoti …pe… avikkhepo hoti …pe…
ime dhammā kusalā.
Dutiyo maggo.
Katame dhammā kusalā?
Yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ kāmarāgabyāpādānaṁ anavasesappahānāya tatiyāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… aññindriyaṁ hoti …pe… avikkhepo hoti …pe…
ime dhammā kusalā.
Tatiyo maggo.
Katame dhammā kusalā?
Yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ rūparāgaarūparāgamānauddhaccaavijjāya anavasesappahānāya catutthāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… aññindriyaṁ hoti …pe… avikkhepo hoti …pe…
ime dhammā kusalā …pe….
Katamaṁ tasmiṁ samaye aññindriyaṁ hoti?
Yā tesaṁ dhammānaṁ ñātānaṁ diṭṭhānaṁ pattānaṁ viditānaṁ sacchikatānaṁ sacchikiriyāya paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṁ kosallaṁ nepuññaṁ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṁ patodo paññā paññindriyaṁ paññābalaṁ paññāsatthaṁ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṁ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi dhammavicayasambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ, idaṁ tasmiṁ samaye aññindriyaṁ hoti …pe… avikkhepo hoti …pe…
ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā—
ime dhammā kusalā.
Catuttho maggo.
Lokuttaraṁ cittaṁ.
Dhammasaṅgaṇī
2 Niddesa
2.1 Cittuppādakaṇḍa
2.1.6. Dvādasa akusala
Katame dhammā akusalā?
Yasmiṁ samaye akusalaṁ cittaṁ uppannaṁ hoti somanassasahagataṁ diṭṭhigatasampayuttaṁ rūpārammaṇaṁ vā saddārammaṇaṁ vā gandhārammaṇaṁ vā rasārammaṇaṁ vā phoṭṭhabbārammaṇaṁ vā dhammārammaṇaṁ vā yaṁ yaṁ vā panārabbha, tasmiṁ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṁ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, pīti hoti, sukhaṁ hoti, cittassekaggatā hoti, vīriyindriyaṁ hoti, samādhindriyaṁ hoti, manindriyaṁ hoti, somanassindriyaṁ hoti, jīvitindriyaṁ hoti, micchādiṭṭhi hoti, micchāsaṅkappo hoti, micchāvāyāmo hoti, micchāsamādhi hoti, vīriyabalaṁ hoti, samādhibalaṁ hoti, ahirikabalaṁ hoti, anottappabalaṁ hoti, lobho hoti, moho hoti, abhijjhā hoti, micchādiṭṭhi hoti, ahirikaṁ hoti, anottappaṁ hoti, samatho hoti, paggāho hoti, avikkhepo hoti;
ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā—
ime dhammā akusalā.
Katamo tasmiṁ samaye phasso hoti?
Yo tasmiṁ samaye phasso phusanā samphusanā samphusitattaṁ—
ayaṁ tasmiṁ samaye phasso hoti.
Katamā tasmiṁ samaye vedanā hoti?
Yaṁ tasmiṁ samaye tajjāmanoviññāṇadhātusamphassajaṁ cetasikaṁ sātaṁ cetasikaṁ sukhaṁ cetosamphassajaṁ sātaṁ sukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā—
ayaṁ tasmiṁ samaye vedanā hoti.
Katamā tasmiṁ samaye saññā hoti?
Yā tasmiṁ samaye tajjāmanoviññāṇadhātusamphassajā saññā sañjānanā sañjānitattaṁ—