728. කතමං තං රූපං ආකාසධාතු?
යො ආකාසො ආකාසගතං අඝං අඝගතං විවරො විවරගතං අසම්ඵුට්ඨං චතූහි මහාභූතෙහි, ඉදං තං රූපං ආකාසධාතු.
729. කතමං තං රූපං න ආකාසධාතු?
චක්ඛායතනං -පෙ- කබලිංකාරො ආහාරො. ඉදං තං රූපං න ආකාසධාතු.
730. කතමං තං රූපං ආපොධාතු?
යං ආපො ආපොගතං සිනෙහො සිනෙහගතං බන්ධනත්තං රූපස්ස, ඉදං තං රූපං ආපොධාතු.
731. කතමං තං රූපං න ආපොධාතු?
චක්ඛායතනං -පෙ- කබලිංකාරො ආහාරො. ඉදං තං රූපං න ආපොධාතු.
732. කතමං තං රූපං රූපස්ස ලහුතා?
යා රූපස්ස ලහුතා ලහුපරිණාමතා අදන්ධනතා අවිත්ථනතා, ඉදං තං රූපං රූපස්ස ලහුතා.
733. කතමං තං රූපං රූපස්ස න ලහුතා?
චක්ඛායතනං -පෙ- කබලිංකාරො ආහාරො. ඉදං තං රූපං රූපස්ස න ලහුතා.
734. කතමං තං රූපං රූපස්ස මුදුතා?
යා රූපස්ස මුදුතා මද්දවතා අකක්ඛළතා අකඨිනතා, ඉදං තං රූපං රූපස්ස මුදුතා.
735. කතමං තං රූපං රූපස්ස න මුදුතා?
චක්ඛායතනං -පෙ- කබලිංකාරො ආහාරො. ඉදං තං රූපං රූපස්ස න මුදුතා.
736. කතමං තං රූපං රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා?
යා රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා කම්මඤ්ඤත්තං කම්මඤ්ඤභාවො, ඉදං තං රූපං රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා.
737. කතමං තං රූපං රූපස්ස න කම්මඤ්ඤතා?
චක්ඛායතනං -පෙ- කබලිංකාරො ආහාරො, ඉදං තං රූපං රූපස්ස න කම්මඤ්ඤතා.
738. කතමං තං රූපං රූපස්ස උපචයො?
යො ආයතනානං ආචයො, සො රූපස්ස උපචයො. ඉදං තං රූපං රූපස්ස උපචයො.
739. කතමං තං රූපං රූපස්ස න උපචයො?
චක්ඛායතනං -පෙ- කබලිංකාරො ආහාරො. ඉදං තං රූපං රූපස්ස න උපචයො.
740. කතමං තං රූපං රූපස්ස සන්තති?
යො රූපස්ස උපචයො, සා රූපස්ස සන්තති. ඉදං තං රූපං රූපස්ස සන්තති.
741. කතමං තං රූපං රූපස්ස න සන්තති?
චක්ඛායතනං -පෙ- කබලිංකාරො ආහාරො. ඉදං තං රූපං රූපස්ස න සන්තති.
742. කතමං තං රූපං රූපස්ස ජරතා?
යා රූපස්ස ජරා ජීරණතා ඛණ්ඩිච්චං පාලිච්චං වලිත්තචතා ආයුනො සංහානි ඉන්ද්රියානං පරිපාකො, ඉදං තං රූපං රූපස්ස ජරතා.
743. කතමං තං රූපං රූපස්ස න ජරතා?
චක්ඛායතනං -පෙ- කබලිංකාරො ආහාරො. ඉදං තං රූපං රූපස්ස න ජරතා.
744. කතමං තං රූපං රූපස්ස අනිච්චතා?
යො රූපස්ස ඛයො වයො භෙදො පරිභෙදො අනිච්චතා අන්තරධානං, ඉදං තං රූපං රූපස්ස අනිච්චතා.
745. කතමං තං රූපං රූපස්ස න අනිච්චතා?
චක්ඛායතනං -පෙ- කබලිංකාරො ආහාරො. ඉදං තං රූපං රූපස්ස න අනිච්චතා.
746. කතමං තං රූපං කබලිංකාරො ආහාරො?
ඔදනො කුම්මාසො සත්තු මිච්ඡො මංසං ඛීරං දධි සප්පි නවනීතං තෙලං මධු ඵාණිතං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං යම්හි යම්හි ජනපදෙ තෙසං තෙසං සත්තානං මුඛාසියං දන්තවිඛාදනං ගලජ්ඣොහරණීයං කුච්ඡිවිත්ථම්භනං යාය ඔජාය සත්තා යාපෙන්ති, ඉදං තං රූපං කබලිංකාරො ආහාරො.
747. කතමං තං රූපං න කබලිංකාරො ආහාරො?
චක්ඛායතනං -පෙ- රූපස්ස අනිච්චතා. ඉදං තං රූපං න කබලිංකාරො ආහාරො.
එවං දුවිධෙන රූපසඞ්ගහො.
(සුඛුමරූපදුකං)
දුකනිද්දෙසො.
[තිකනිද්දෙසො]
748. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං උපාදා?
චක්ඛායතනං -පෙ- කායායතනං. ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං උපාදා.
749. කතමං තං රූපං බාහිරං උපාදා?
රූපායතනං -පෙ- කබලිංකාරො ආහාරො. ඉදං තං රූපං බාහිරං උපාදා.
750. කතමං තං රූපං බාහිරං නො උපාදා?
ඵොට්ඨබ්බායතනං ආපොධාතු. ඉදං තං රූපං බාහිරං නො උපාදා.
751. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං උපාදින්නං?
චක්ඛායතනං -පෙ- කායායතනං. ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං උපාදින්නං.
752. කතමං තං රූපං බාහිරං උපාදින්නං?
ඉත්ථින්ද්රියං පුරිසින්ද්රියං ජීවිතින්ද්රියං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබලිංකාරො ආහාරො, ඉදං තං රූපං බාහිරං උපාදින්නං.
753. කතමං තං රූපං බාහිරං අනුපාදින්නං?
සද්දායතනං කායවිඤ්ඤත්ති රූපස්ස ලහුතා රූපස්ස මුදුතා රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා රූපස්ස ජරතා රූපස්ස අනිච්චතා, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං න කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං සද්දායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබලිංකාරො ආහාරො, ඉදං තං රූපං බාහිරං අනුපාදින්නං.
754. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං උපාදින්නුපාදානියං?
චක්ඛායතනං -පෙ- කායායතනං. ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං උපාදින්නුපාදානියං.
755. කතමං තං රූපං බාහිරං උපාදින්නුපාදානියං?
ඉත්ථින්ද්රියං පුරිසින්ද්රියං ජීවිතින්ද්රියං, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබලිංකාරො ආහාරො, ඉදං තං රූපං බාහිරං උපාදින්නුපාදානියං.
756. කතමං තං රූපං බාහිරං අනුපාදින්නුපාදානියං?
සද්දායතනං කායවිඤ්ඤත්ති වචීවිඤ්ඤත්ති රූපස්ස ලහුතා රූපස්ස මුදුතා රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා රූපස්ස ජරතා රූපස්ස අනිච්චතා, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං න කම්මස්ස කතත්තා රූපායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබලිංකාරො ආහාරො, ඉදං තං රූපං බාහිරං අනුපාදින්නුපාදානියං.
757. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං අනිදස්සනං?
චක්ඛායතනං -පෙ- කායායතනං, ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං අනිදස්සනං.
758. කතමං තං රූපං බාහිරං සනිදස්සනං?
රූපායතනං, ඉදං තං රූපං බාහිරං සනිදස්සනං.
759. කතමං තං රූපං බාහිරං අනිදස්සනං?
සද්දායතනං -පෙ- කබලිංකාරො ආහාරො, ඉදං තං රූපං බාහිරං අනිදස්සනං.
760. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං සප්පටිඝං?
චක්ඛායතනං -පෙ- කායායතනං. ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං සප්පටිඝං.
761. කතමං තං රූපං බාහිරං සප්පටිඝං?
රූපායතනං -පෙ- ඵොට්ඨබ්බායතනං. ඉදං තං රූපං බාහිරං සප්පටිඝං.
762. කතමං තං රූපං බාහිරං අප්පටිඝං?
ඉත්ථින්ද්රියං -පෙ- කබලිංකාරො ආහාරො. ඉදං තං රූපං බාහිරං අප්පටිඝං.
763. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං ඉන්ද්රියං?
චක්ඛුන්ද්රියං -පෙ- කායින්ද්රියං. ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං ඉන්ද්රියං.
764. කතමං තං රූපං බාහිරං ඉන්ද්රියං?
ඉත්ථින්ද්රියං පුරිසින්ද්රියං ජීවිතින්ද්රියං. ඉදං තං රූපං බාහිරං ඉන්ද්රියං.
765. කතමං තං රූපං බාහිරං න ඉන්ද්රියං?
රූපායතනං -පෙ- කබලිංකාරො ආහාරො. ඉදං තං රූපං බාහිරං න ඉන්ද්රියං.
766. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න මහාභූතං?
චක්ඛායතනං -පෙ- කායායතනං. ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න මහාභූතං.
767. කතමං තං රූපං බාහිරං මහාභූතං?
ඵොට්ඨබ්බායතනං ආපොධාතු. ඉදං තං රූපං බාහිරං මහාභූතං.
768. කතමං තං රූපං බාහිරං න මහාභූතං?
රූපායතනං -පෙ- කබලිංකාරො ආහාරො. ඉදං තං රූපං බාහිරං න මහාභූතං.
769. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න විඤ්ඤත්ති?
චක්ඛායතනං -පෙ- කායායතනං. ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න විඤ්ඤත්ති.
770. කතමං තං රූපං බාහිරං විඤ්ඤත්ති?
කායවිඤ්ඤත්ති වචීවිඤ්ඤත්ති. ඉදං තං රූපං බාහිරං විඤ්ඤත්ති.
771. කතමං තං රූපං බාහිරං න විඤ්ඤත්ති?
රූපායතනං -පෙ- කබලිංකාරො ආහාරො. ඉදං තං රූපං බාහිරං න විඤ්ඤත්ති.
772. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න චිත්තසමුට්ඨානං?
චක්ඛායතනං -පෙ- කායායතනං. ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න චිත්තසමුට්ඨානං.
773. කතමං තං රූපං බාහිරං චිත්තසමුට්ඨානං?
කායවිඤ්ඤත්ති වචීවිඤ්ඤත්ති, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං චිත්තජං චිත්තහෙතුකං චිත්තසමුට්ඨානං රූපායතනං සද්දායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස ලහුතා රූපස්ස මුදුතා රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබලිංකාරො ආහාරො, ඉදං තං රූපං බාහිරං චිත්තසමුට්ඨානං.
774. කතමං තං රූපං බාහිරං න චිත්තසමුට්ඨානං?
ඉත්ථින්ද්රියං පුරිසින්ද්රියං ජීවිතින්ද්රියං රූපස්ස ජරතා රූපස්ස අනිච්චතා, යං වා පනඤ්ඤම්පි අත්ථි රූපං න චිත්තජං න චිත්තහෙතුකං න චිත්තසමුට්ඨානං රූපායතනං සද්දායතනං ගන්ධායතනං රසායතනං ඵොට්ඨබ්බායතනං ආකාසධාතු ආපොධාතු රූපස්ස ලහුතා රූපස්ස මුදුතා රූපස්ස කම්මඤ්ඤතා රූපස්ස උපචයො රූපස්ස සන්තති කබලිංකාරො ආහාරො, ඉදං තං රූපං බාහිරං න චිත්තසමුට්ඨානං.
775. කතමං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න චිත්තසහභූ?
චක්ඛායතනං -පෙ- කායායතනං. ඉදං තං රූපං අජ්ඣත්තිකං න චිත්තසහභූ.